ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Κώστας Αλαβέρας: «Εφυγα στα 17 για την Αυστραλία μ’ ένα όνειρο και μια βαλίτσα»

Νατάσα Παμπρή 8 λεπτά ανάγνωση
6ed1aeee-0a0a-4683-aacc-4eba775fa64b
Εφυγα στα 17 για την Αυστραλία μ’ ένα όνειρο και μια βαλίτσα

ΚΩΣΤΑΣ ΑΛΑΒΕΡΑΣ

✦ Σύνοψη ⌄
  • Ο Κώστας Αλα­βέ­ρας θυμάται το ταξίδι των 33 ημερών από την Κω στην Αυστρα­λία το 1966, ανα­φέ­ρο­ντας τις δυσκο­λίες και τις προ­κλή­σεις της ξενι­τιάς.
  • Μετά την αρχική του μετα­νά­στευση, ακο­λού­θη­σαν οι γονείς του και ο τελευ­ταίος αδελφός, ενώ ο ίδιος έχει επι­σκε­φθεί πολλές φορές την πατρίδα του.
  • Στη Μελ­βούρνη, ο Αλα­βέ­ρας πέτυχε επαγ­γελ­μα­τικά και δημιούρ­γησε οικο­γέ­νεια, δια­τη­ρώ­ντας παράλ­ληλα ισχυ­ρούς δεσμούς με την ελλη­νική παροι­κία.
  • Σήμερα, σχε­διά­ζει να επι­σκε­φθεί ξανά την Κω και δια­τη­ρεί καθη­με­ρινή επι­κοι­νω­νία με την παροι­κία και τα νέα των νησιών μέσω δια­δι­κτύου.
  • Από την Αντιμάχεια της Κω στη Μελβούρνη, ο Κώστας Αλαβέρας θυμάται το ταξίδι των 33 ημερών, τις δυσκολίες της ξενιτιάς, την ελληνική παροικία και τη νοσταλγία που δεν έσβησε ποτέ

Το ημε­ρο­λό­γιο της κρύας χει­μω­νιά­τι­κης νύχτας έδειχνε Τρίτη 27 Φεβρουα­ρίου 1966 και ώρα 22:30. Ξεκι­νούσε το μεγάλο υπε­ρα­τλα­ντικό ταξίδι που θα διαρ­κούσε 33 ολό­κλη­ρες ημέρες με το πλοίο «Πατρίς» από τον Πειραιά για την Αυστρα­λία. Ένα παιδί που δεν είχε κλείσει καλά-καλά τα 17 του χρόνια θα ταξί­δευε πάνω από έναν μήνα βλέ­πο­ντας ουρανό και θάλασσα μέχρι να πιάσει στεριά και να μετα­να­στεύ­σει στην μακρινή Αυστρα­λία. Καμπίνα αριθμός 704. Όλα παρα­μέ­νουν χαραγ­μένα στο μυαλό του Κώστα Αλαβέρα, με κατα­γωγή από τα Δωδε­κά­νησα και συγκε­κρι­μένα από την Αντι­μά­χεια της Κω. Παιδί μιας οικο­γέ­νειας με άλλα 5 αδέλφια, είχε προη­γη­θεί η μετά­βαση των τριών αδελφών στην Αυστρα­λία, ακο­λού­θησε ο ίδιος κι εν συνε­χεία οι γονείς και ο τελευ­ταίος αδελφός.

Έκτοτε έχει επι­σκε­φθεί περίπου 5 φορές την ιδιαί­τερη πατρίδα του την Κω και μία φορά την Ρόδο, ενώ είναι στα σχέδιά του σε λίγους μήνες να βρεθεί και πάλι στην Κω για δια­κο­πές και να δει συγ­γε­νείς και αγα­πη­μένα πρόσωπα. Έχει ταξι­δέ­ψει και στην Αθήνα και στον Πειραιά κατά καιρούς για συνέ­δρια (της ΝΔ, της Παγκω­α­κής Αδελ­φό­τη­τας κλπ), ακόμη και ως φίλα­θλος του συν­δέ­σμου του Ολυ­μπια­κού, καλε­σμέ­νος τότε του ισχυρού άνδρα της ΠΑΕ, Σωκράτη Κόκκαλη.

Τον κ. Αλαβέρα γνωρίζω δια­δι­κτυακά μέσω του FB. Εδώ και χρόνια δια­τη­ρούμε σχεδόν καθη­με­ρινή επι­κοι­νω­νία, άλλοτε μετα­φέ­ρο­ντάς του εγώ τα νέα των νησιών μας κι άλλοτε εκείνος με ενη­με­ρώ­νει για τα παροι­κιακά νέα…ακόμη και για τον καιρό της Μελ­βούρ­νης, αφού παράλ­ληλα παρα­κο­λου­θεί τα τοπικά ΜΜΕ της Δωδε­κα­νή­σου, ενη­με­ρώ­νε­ται από τη «δημο­κρα­τική» και ακούει φανα­τικά την ραδιο­φω­νική εκπομπή μου «Μαζί στις 10», στον RV.

Σχεδόν 60 χρόνια μετά τη μετα­νά­στευσή του στην Αυστρα­λία, ο Κώστας Αλα­βέ­ρας μιλά στη «δ» για τη ζωή, την επι­τυ­χία, την ελλη­νική παροι­κία και τη νοσταλ­γία της πατρί­δας. Ένα παιδί που έφυγε χωρίς τους γονείς του – ακο­λού­θη­σαν αργότερα- αλλά και χωρίς να μιλάει την γλώσσα, πέτυχε επαγ­γελ­μα­τικά και δημιούρ­γησε μία όμορφη οικο­γέ­νεια με την Σαμιώ­τισσα σύζυγό του. Εξι­στο­ρεί την πορεία του στη Μελ­βούρνη, τις προ­κλή­σεις και την αδιά­κοπη προ­σφορά του στη δυνα­μική ελλη­νική παροι­κία της Αυστρα­λίας.

Ανα­λυ­τικά η συνέ­ντευξη:

Το 1966, σε ηλικία 17 ετών, κ. Αλαβέρα, μετα­να­στεύ­σατε από τα Δωδε­κά­νησα και συγκε­κρι­μένα από την Κω, για την μακρινή Αυστρα­λία όπου εγκα­τα­στα­θή­κατε στη Μελ­βούρνη. Στο πλοίο όταν σαλ­πά­ρατε από την Ελλάδα, ποιες ήταν οι πρώτες σκέψεις στο μυαλό σας; Ότι πηγαί­νατε στη «γη της Επαγ­γε­λίας» για λίγα χρόνια και θα επι­στρέ­φατε στην Κω «πλού­σιος»;

Καταρ­χάς κα Παμπρή, να σας ευχα­ρι­στήσω κι εσάς προ­σω­πικά και την έγκριτη εφη­με­ρίδα «δημο­κρα­τική» για το βήμα που μου δίνετε. Ήμουν ένα νέο παιδί, μόλις 17 χρονών από την Κω. Έφευγα από την Ελλάδα με προ­ο­ρι­σμό μια άγνωστη και ξένη χώρα. Την Αυστρα­λία. Μέσα μου υπήρχαν διάφορα ανά­μει­κτα αισθή­ματα. Ήταν στιγμές που ένιωθα φόβο, αβε­βαιό­τητα κι άλλες ένα μείγμα ελπίδας αλλά και νοσταλ­γίας. Ελπίδα ότι πήγαινα σε μια χώρα πλούσια, όπως άκουγα να λένε, με πολλές ευκαι­ρίες. Εκεί υπάρ­χουν δου­λειές. Όποιος είχε όρεξη να δου­λέ­ψει, μπο­ρούσε να προ­ο­δεύ­σει. Το όνειρό μου ήταν να δουλέψω σκληρά για λίγα χρόνια, να μαζέψω χρήματα και να γυρίσω πίσω στην Ελλάδα με κάποια οικο­νο­μική άνεση.

Εκείνα τα πρώτα χρόνια υπήρχαν δυσκο­λίες στην προ­σαρ­μογή σας στη χώρα; Μιλού­σατε αγγλικά; Σας απο­δε­χό­ντου­σαν οι ντόπιοι ή σας έβλεπαν ως πολίτες δεύ­τε­ρης κατη­γο­ρίας;

Η προ­σαρ­μογή μου στην νέα χώρα δεν ήταν καθόλου εύκολη. Αντί­θετα θα έλεγα πολύ δύσκολη. Δυσκο­λίες αντι­με­τώ­πιζα ακόμη και στις πιο απλές καθη­με­ρι­νές δου­λειές. Ιδιαί­τερα λόγω άγνοιας της γλώσσας. Πώς θ’ αγο­ρά­σεις κάτι, ή τι θα πεις στο γιατρό; Πώς θα συνεν­νο­ού­μαι στη δουλειά.

Οι περισ­σό­τε­ροι Έλληνες μετα­νά­στες έπιαναν τις πιο βαριές και λιγό­τερο επι­θυ­μη­τές δου­λειές. Εργο­στά­σια, οικο­δο­μές, ορυχεία, σιδη­ρο­δρό­μους ή αγρο­τι­κές εργα­σίες. Υπήρχαν βέβαια βραδινά μαθή­ματα αγγλι­κών για μετα­νά­στες. Αυτά μας βοή­θη­σαν λίγο.

Ανα­φο­ρικά «ως πολίτες δεύ­τε­ρης κατη­γο­ρίας», το κράτος δεν μας έβλεπε έτσι. Οι άνθρω­ποι γύρω μας, μας έβλεπαν με κάποια επι­φύ­λαξη. Ιδιαί­τερα εμάς τους νοτιο-Ευρωπαίους, Έλληνες και Ιταλούς. Πολλοί Αυστρα­λοί ήταν φιλικοί και βοη­θού­σαν τους νέους μετα­νά­στες, υπήρχε όμως και ο ρατσι­σμός. Ήταν κάποιοι που μας απο­κα­λού­σαν με προ­σβλη­τι­κούς χαρα­κτη­ρι­σμούς όπως “wogs”!

Κι εκεί δημιουρ­γή­σατε τη δική σας οικο­γέ­νεια κ. Αλαβέρα. Η σύζυγος Δωδε­κα­νή­σια;

Όταν πρω­το­ήρθα στη Μελ­βούρνη έμεινα σε μια περιοχή που λέγεται «ΟΚΛΙ». Ήταν μια συνοι­κία που κατοι­κείτο από μεγάλο αριθμό Ελλήνων. Τις Κυρια­κές, συνη­θί­ζαμε να πηγαί­νουμε στις εκκλη­σίες για να δούμε γνω­στούς ή κάποιον νεο­φερ­μένο από την Ελλάδα. Έτσι γινόταν τότε. Εκεί γνώρισα τη γυναίκα μου. Το όνομά της είναι Αθηνά και κατά­γε­ται από τη Σάμο. Μεγά­λωσε όμως στην Αθήνα. Απο­κτή­σαμε τρία αγόρια και 6 εγγόνια!

Επαγ­γελ­μα­τικά όλα αυτά τα χρόνια με τι ασχο­λη­θή­κατε στη Μελ­βούρνη;

Στα πρώτα μου χρόνια στη Μελ­βούρνη εργά­στηκα σε ένα εργο­στά­σιο κατα­σκευής ψυγείων. Παράλ­ληλα, μετά το τέλος της καθη­με­ρι­νής μου εργα­σίας, παρα­κο­λου­θούσα βραδινά μαθή­ματα για να μάθω αγγλικά, γνω­ρί­ζο­ντας ότι η γλώσσα ήταν το κλειδί για την επαγ­γελ­μα­τική και κοι­νω­νική μου εξέλιξη. Παρέ­μεινα στο εργο­στά­σιο για δύο χρόνια. Όταν πλέον απέ­κτησα μια ικα­νο­ποι­η­τική γνώση της αγγλι­κής γλώσσας, βρήκα εργασία σε ένα γηρο­κο­μείο, όπου φιλο­ξε­νού­νταν πολλοί Έλληνες ηλι­κιω­μέ­νοι. Η δυνα­τό­τητα να επι­κοι­νωνώ μαζί τους στη μητρική τους γλώσσα, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο τους φρό­ντιζα, εκτι­μή­θη­καν ιδιαί­τερα από τη διοί­κηση. Παρά το νεαρό της ηλικίας μου, μου δόθηκε η ευκαι­ρία να παρα­κο­λουθώ μία ημέρα την εβδο­μάδα ειδικά εκπαι­δευ­τικά προ­γράμ­ματα για την περαι­τέρω βελ­τί­ωση των αγγλι­κών μου. Η εμπει­ρία αυτή υπήρξε πολύ­τιμη και παρέ­μεινα στο γηρο­κο­μείο περίπου δέκα χρόνια.

Στη συνέ­χεια απο­φά­σισα να κάνω το επόμενο μεγάλο βήμα και να δημιουρ­γήσω τη δική μου επι­χεί­ρηση, ανοί­γο­ντας ένα βιβλιο­πω­λείο. Δεν άργησα να δια­πι­στώσω ότι οι ανάγκες της ελλη­νι­κής παροι­κίας διαρκώς αυξά­νο­νταν. Εκτός από βιβλία, δίσκους και περιο­δικά, επέ­κτεινα τη δρα­στη­ριό­τητά μου προ­σθέ­το­ντας βαπτι­στικά είδη και είδη γάμου.

Εκείνη την εποχή η μετα­νά­στευση από την Ελλάδα προς την Αυστρα­λία βρι­σκό­ταν στην ακμή της. Νέα ζευ­γά­ρια δημιουρ­γού­σαν τις οικο­γέ­νειές τους, οι γάμοι και οι βαπτί­σεις ήταν δεκάδες κάθε εβδο­μάδα και η επι­χεί­ρησή μου γνώρισε ιδιαί­τερη άνθιση. Ήταν πραγ­μα­τικά η χρυσή εποχή της ελλη­νι­κής παροι­κίας.

Παράλ­ληλα με τις επαγ­γελ­μα­τι­κές μου υπο­χρε­ώ­σεις, αφιέ­ρωνα τον ελεύ­θερο χρόνο μου στα κοινά της παροι­κίας. Συμ­με­τείχα ενεργά και πρω­το­στά­τησα στη διορ­γά­νωση σημα­ντι­κών εκδη­λώ­σεων, γεγονός που μου έδωσε την ευκαι­ρία να γνωρίσω και να συνερ­γα­στώ με τους επί­ση­μους ελλη­νι­κούς φορείς της Μελ­βούρ­νης, όπως την Αρχιε­πι­σκοπή, το Ελλη­νικό Προ­ξε­νείο και την Ελλη­νική Κοι­νό­τητα. Οι σχέσεις εμπι­στο­σύ­νης κι εκτί­μη­σης που ανα­πτύ­χθη­καν τότε δια­τη­ρού­νται ζωντα­νές μέχρι και σήμερα. Σήμερα, ως συντα­ξιού­χος πλέον, έχω περισ­σό­τερο χρόνο να αφιε­ρώνω στα παροι­κιακά δρώμενα, συνε­χί­ζο­ντας να προ­σφέρω με την ίδια αγάπη και το ίδιο ενδια­φέ­ρον στην ελλη­νική παροι­κία που υπήρξε ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της ζωής μου.

Στην Μελ­βούρνη υπάρχει μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες ελλη­νι­κές παροι­κίες παγκο­σμίως. Από τότε μέχρι σήμερα βλέπετε αλλαγές στην ελλη­νική νοο­τρο­πία, τα παιδιά δεύ­τε­ρης και τρίτης πλέον γενιάς που γεν­νή­θη­καν εκεί, τα Ελλη­νό­πουλα κρατάνε τα ήθη και τα έθιμα μας, μιλάνε ελλη­νικά, έρχο­νται στην Ελλάδα;

Η πρώτη γενιά στην Αυστρα­λία κα. Παμπρή, είχε σαν κύριο σκοπό –τη δια­τή­ρηση της ελλη­νι­κής ταυ­τό­τη­τας, της γλώσσας, της θρη­σκείας και των παρα­δό­σεων. Γι’ αυτό και ίδρυσαν τους ελλη­νι­κούς τοπι­κούς συλ­λό­γους. Όσο περ­νού­σαν όμως τα χρόνια έβλεπαν ότι έπρεπε να εξε­λι­χθούν οι σύλ­λο­γοι, έτσι ώστε ν’ αντα­πο­κρι­θούν στις ανάγκες των νεό­τε­ρων γενεών και της σύγ­χρο­νης πολυ­πο­λι­τι­σμι­κής Αυστρα­λίας. Τώρα επι­κε­ντρώ­νο­νται περισ­σό­τερο, ιδιαί­τερα οι μεγάλοι σύλ­λο­γοι, στη διδα­σκα­λία παρα­δο­σια­κών χορών και της ελλη­νι­κής γλώσσας, και σε εκδη­λώ­σεις ανοι­χτές προς όλη την αυστρα­λιανή κοι­νω­νία. Κατά πόσο επι­τυγ­χά­νε­ται η μετά­δοση της ελλη­νι­κής ταυ­τό­τη­τας στις νέες γενιές δεν είναι εύκολο να απα­ντή­σει κανείς.

Πολλά παιδιά ελλη­νι­κής κατα­γω­γής εξα­κο­λου­θούν να κρατούν ζωντανή την ελλη­νική τους ταυ­τό­τητα. Για παρά­δειγμα: μιλούν ελλη­νικά στο σπίτι, γιορ­τά­ζουν το Πάσχα, τα Χρι­στού­γεννα και άλλα ελλη­νικά έθιμα, συμ­με­τέ­χουν σε ελλη­νι­κούς συλ­λό­γους, χορευ­τικά συγκρο­τή­ματα ή εκκλη­σίες,

Άλλα παιδιά, μπορεί να νιώθουν περισ­σό­τερο Αυστρα­λοί στην καθη­με­ρι­νό­τητά τους, ενώ παράλ­ληλα δια­τη­ρούν κάποια στοι­χεία της ελλη­νι­κής τους κλη­ρο­νο­μιάς, όπως το φαγητό, τις οικο­γε­νεια­κές παρα­δό­σεις ή ορι­σμέ­νες γιορτές. Ενθαρ­ρυ­ντικό είναι ότι και αυτά τα παιδιά επι­θυ­μούν να επι­σκε­φτούν την Ελλάδα, όχι σαν του­ρί­στες, αλλά όπως τα ακούς να λένε, να γνω­ρί­σουν τον τόπο κατα­γω­γής τους.

Από το 2010 που ξεκί­νη­σαν τα μνη­μό­νια και η οικο­νο­μική κρίση στην Ελλάδα ήρθε άλλο ένα μεγάλο κύμα ελλη­νι­κής μετα­νά­στευ­σης στην Αυστρα­λία. Σήμερα πόσοι είναι περίπου οι Δωδε­κα­νή­σιοι στην Μελ­βούρνη;

Δεν υπάρχει επίσημη απο­γραφή που να κατα­γρά­φει τους κατοί­κους της Μελ­βούρ­νης ανά νησί κατα­γω­γής (π.χ. Ρόδος, Κως, Κάλυ­μνος). Μια λογική εκτί­μηση είναι ότι στη Μελ­βούρνη ζουν περίπου 15.000–20.000 άτομα δωδε­κα­νη­σια­κής κατα­γω­γής, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων δεύ­τε­ρης, τρίτης και νεό­τε­ρων γενεών.

Αν γυρ­νού­σατε κ. Αλαβέρα τον χρόνο πίσω, θα ξανα­παίρ­νατε την ίδια απόφαση, της ξενι­τιάς;

Ναι, θα έπαιρνα την ίδια απόφαση, γιατί η μετα­νά­στευση μου έδωσε περισ­σό­τε­ρες ευκαι­ρίες για εργασία, καλύ­τερη ποιό­τητα ζωής κι ένα καλύ­τερο μέλλον για την οικο­γέ­νειά μου. Αν και η ξενιτιά ήταν δύσκολη και μου έλειψαν η πατρίδα, οι συγ­γε­νείς και οι φίλοι μου, πιστεύω ότι άξιζε τον κόπο.

Από το 1966 που πήγατε στην Αυστρα­λία πότε ήρθατε για πρώτη φορά στην Ελλάδα; Σκο­πεύ­ετε να έρθετε άμεσα ξανά;

Ναι, νοσταλγώ την Ελλάδα! Είναι η πατρίδα μου. Άλλωστε, έχω συγ­γε­νείς, φίλους και θέλω να τους βλέπω. Είναι τόσο όμορφη η χώρα μας, o Έλληνας, ο τρόπος ζωής. Πώς να μη θέλεις να τη βλέπεις όποτε μπορείς;

Ποια είναι τα συγκρι­τικά πλε­ο­νε­κτή­ματα της χώρας που επι­λέ­ξατε για δεύτερη πατρίδα σας σε σχέση με την Ελλάδα;

Είναι χώρα που σου προ­σφέ­ρει καλύ­τε­ρες επαγ­γελ­μα­τι­κές ευκαι­ρίες και ψηλό­τε­ρους μισθούς. Πολύ καλή ποιό­τητα ζωής για εμένα και την οικο­γέ­νειά μου. Με πολύ καλές δημό­σιες υπη­ρε­σίες. Σταθερή οικο­νο­μία όπου μπορείς να απο­τα­μιεύ­εις.

Βρί­σκε­σαι μέσα σε πολυ­πο­λι­τι­σμική κοι­νω­νία, όπου οι μετα­νά­στες μπορούν ευκο­λό­τερα να εντα­χθούν χωρίς να χάνουν την ταυ­τό­τητά τους.

Από την Ελλάδα τι σας λείπει περισ­σό­τερο;

Οι δικοί μου άνθρω­ποί, συγ­γε­νείς, φίλοι που άφησα πίσω. Το κλίμα, οι γιορτές οι ανα­μνή­σεις και ο τρόπος ζωής της Ελλάδας παρα­μέ­νουν έντονα στη μνήμη μου!

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.