Σφραγίζεται οριστικά το ιστορικό τραμπολίνο καθώς νέα πραγματογνωμοσύνη το κρίνει εξαιρετικά επικίνδυνο

• Η έκ­θε­ση του πραγ­μα­το­γνώ­μο­να μη­χα­νι­κού κ. Τέλη Ηρα­κλεί­δη κα­τα­γρά­φει εκτε­τα­μέ­νες δια­βρώ­σεις και υπο­σκα­φές στο θε­μέ­λιο του βα­τή­ρα και δεν χο­ρη­γεί βε­βαί­ω­ση στα­τι­κής επάρ­κειας, ενώ η κε­ντρι­κή λι­με­νάρ­χης Ρόδου, πλοί­αρ­χος Λ.Σ. κ. Μαρία Κη­πο­σό­γλου, απο­κλεί­ει πλέον την πρό­σβα­ση με σι­μα­δού­ρες και προ­χώ­ρη­σε στην αφαί­ρε­ση της σκά­λας ανό­δου

Η ει­κό­να του ιστο­ρι­κού τρα­μπο­λί­νου στην πα­ρα­λία «Έλλη» της Ρόδου άλ­λα­ξε ορι­στι­κά τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες. Από εμ­βλη­μα­τι­κό ση­μείο ανα­φο­ράς για γε­νιές Ρο­δί­ων, ο γνω­στός βα­τή­ρας κα­τα­δύ­σε­ων με­τα­τρά­πη­κε σε κλει­στή και απρό­σι­τη κα­τα­σκευή, ύστε­ρα από μια αλ­λη­λου­χία εξε­λί­ξε­ων που κο­ρυ­φώ­θη­καν με δύο γε­γο­νό­τα.

Από τη μία πλευ­ρά, η νέα πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νη που συ­ντά­χθη­κε προ­σφά­τως και υπο­βλή­θη­κε αρ­μο­δί­ως προς αξιο­λό­γη­ση κρί­νει την κα­τα­σκευή εξαι­ρε­τι­κά επι­κίν­δυ­νη και δεν της χο­ρη­γεί βε­βαί­ω­ση στα­τι­κής επάρ­κειας.

Από την άλλη, η κε­ντρι­κή λι­με­νάρ­χης Ρόδου προ­χώ­ρη­σε σε σειρά δρα­στι­κών μέ­τρων, με τε­λευ­ταίο την αφαί­ρε­ση της σκά­λας που επέ­τρε­πε την άνοδο των λουο­μέ­νων στην εξέ­δρα.

Τι κα­τα­γρά­φει η έκ­θε­ση του πραγ­μα­το­γνώ­μο­να μη­χα­νι­κού

Η πρό­σφα­τη έκ­θε­ση, την οποία συ­νέ­τα­ξε ο πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας μη­χα­νι­κός κ. Τέλης Ηρα­κλεί­δης, κλή­θη­κε να απα­ντή­σει σε ένα σαφές πλέγ­μα ερω­τη­μά­των. Να δια­πι­στώ­σει την τυχόν επι­κιν­δυ­νό­τη­τα του βα­τή­ρα για τους χρή­στες του, να κρί­νει αν η κα­τα­σκευή είναι στα­τι­κά επαρ­κής, να χο­ρη­γή­σει βε­βαί­ω­ση στα­τι­κής επάρ­κειας εφό­σον αυτή προ­έ­κυ­πτε, ή, στην αντί­θε­τη πε­ρί­πτω­ση, να προ­τεί­νει λύ­σεις απο­κα­τά­στα­σης.

Όπως προ­κύ­πτει από το πε­ριε­χό­με­νο της έκ­θε­σης, ο βα­τή­ρας είναι πρό­βο­λος με­τα­βλη­τής ορ­θο­γω­νι­κής δια­το­μής, που πα­κτώ­νε­ται σε θε­μέ­λιο σχή­μα­τος ορ­θο­γω­νί­ου πα­ραλ­λη­λε­πι­πέ­δου, βυ­θι­σμέ­νο μέσα στη θά­λασ­σα. Στην αρ­χι­κή του μορφή, όπως κα­τα­σκευά­στη­κε επί Ιτα­λο­κρα­τί­ας, είχε μήκος 6,00 μ. κατά τη διεύ­θυν­ση του προ­βό­λου, πλά­τος 2,04 μ. και ύψος 3,00 μ. και εδρα­ζό­ταν σε βρα­χώ­δες υπό­στρω­μα στον βυθό. Η άμεση και διαρ­κής επαφή του με το θα­λάσ­σιο πε­ρι­βάλ­λον, σε συν­δυα­σμό με την έλ­λει­ψη συ­ντή­ρη­σης, είχε προ­κα­λέ­σει με τα χρό­νια με­γά­λης έκτα­σης οξει­δώ­σεις των οπλι­σμών και δια­βρώ­σεις του σκυ­ρο­δέ­μα­τος, τόσο στο σώμα του προ­βό­λου όσο και στη βάση του θε­με­λί­ου.

Στα έτη 2006 και 2007 πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε ευ­ρεί­ας κλί­μα­κας ενί­σχυ­ση. Η επέμ­βα­ση πε­ριε­λάμ­βα­νε κα­τα­σκευή ισχυ­ρού μαν­δύα από οπλι­σμούς ανο­ξεί­δω­του χά­λυ­βα και σκυ­ρό­δε­μα κα­τη­γο­ρί­ας C25/30 στο σώμα του προ­βό­λου, καθώς και πε­ρί­δε­ση και επέ­κτα­ση κατά την πε­ρί­με­τρο της βάσης της θε­με­λί­ω­σης, πλά­τους του­λά­χι­στον 30 εκ., επί­σης με σκυ­ρό­δε­μα και ανο­ξεί­δω­τους οπλι­σμούς.

Η ανω­δο­μή σε καλή κα­τά­στα­ση, το θε­μέ­λιο σε κρί­σι­μη

Η αυ­το­ψία ανέ­δει­ξε μια ει­κό­να δύο τα­χυ­τή­των. Η ανω­δο­μή του βα­τή­ρα, πε­ρί­που 19 χρό­νια μετά την ενί­σχυ­σή της, πα­ρα­μέ­νει σε πολύ καλή κα­τά­στα­ση, χωρίς ρηγ­μα­τώ­σεις, δια­βρώ­σεις ή άλλες αλ­λοιώ­σεις. Ωστό­σο, ακόμη και για το τμήμα αυτό, ο πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας επι­ση­μαί­νει την ανά­γκη ετή­σιου ελέγ­χου ως προς την οξεί­δω­ση των οπλι­σμών, πα­ρό­τι έχουν χρη­σι­μο­ποι­η­θεί ανο­ξεί­δω­τοι χά­λυ­βες, και ως προς τη διά­βρω­ση του σκυ­ρο­δέ­μα­τος.

Το σο­βα­ρό πρό­βλη­μα εντο­πί­ζε­ται χα­μη­λά, στη ζώνη του θε­με­λί­ου, κοντά στη διε­πι­φά­νεια με τον βρα­χώ­δη πυθ­μέ­να. Από τη σύ­γκρι­ση των φω­το­γρα­φιών που λή­φθη­καν προ­σφά­τως για τις ανά­γκες της έκ­θε­σης, με αντί­στοι­χες του έτους 2020, προ­κύ­πτει αι­σθη­τή επι­δεί­νω­ση. Πέρα από την αστο­χία της βάσης στή­ρι­ξης του προ­βό­λου, η οποία απο­τυ­πώ­νε­ται και στις δύο ομά­δες φω­το­γρα­φιών, κα­τα­γρά­φε­ται πολύ με­γά­λη αύ­ξη­ση της διά­βρω­σης του σκυ­ρο­δέ­μα­τος προς όλες τις πλευ­ρές της βάσης στή­ρι­ξης, ση­μα­ντι­κής έκτα­σης υπο­σκα­φή, καθώς και επι­φα­νεια­κή διά­βρω­ση του βυθού γύρω από αυτήν. Πα­ράλ­λη­λα, οι πε­ρισ­σό­τε­ροι σακ­κό­λι­θοι που είχαν το­πο­θε­τη­θεί στη βάση του θε­με­λί­ου για την απο­τρο­πή των υπο­σκα­φών έχουν πα­ρα­συρ­θεί από τα κύ­μα­τα, στοι­χείο που ευ­νο­εί ακόμη με­γα­λύ­τε­ρες υπο­σκα­φές.

Η άρ­νη­ση βε­βαί­ω­σης και η πρό­τα­ση απο­κα­τά­στα­σης

Με βάση τα πα­ρα­πά­νω, το συ­μπέ­ρα­σμα της έκ­θε­σης είναι κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κό. Υπό τις υφι­στά­με­νες συν­θή­κες, η χρήση του βα­τή­ρα κρί­νε­ται επι­σφα­λής και, ως εκ τού­του, δεν χο­ρη­γεί­ται βε­βαί­ω­ση στα­τι­κής επάρ­κειας. Η πε­ριο­χή του θε­με­λί­ου εμ­φα­νί­ζει δια­βρώ­σεις με­γά­λου βά­θους στο σκυ­ρό­δε­μα, υπο­σκα­φές της βάσης σε ολό­κλη­ρη την πε­ρί­με­τρό της και πα­ρά­συρ­ση του με­γα­λύ­τε­ρου μέ­ρους των σακ­κο­λί­θων που λει­τουρ­γού­σαν ως προ­στα­σία.

Για να κα­τα­στεί η κα­τα­σκευή απο­λύ­τως ασφα­λής, ο πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας προ­τεί­νει εν­δει­κτι­κά την κα­τα­σκευή, κατά την πε­ρί­με­τρο του θε­με­λί­ου, ζώνης οπλι­σμέ­νου σκυ­ρο­δέ­μα­τος, δη­λα­δή μαν­δύα, πλά­τους 50 εκ. και ύψους 1,50 μ. από τον πυθ­μέ­να, καθώς και την το­πο­θέ­τη­ση του­λά­χι­στον δύο σει­ρών σακ­κο­λί­θων πε­ρι­με­τρι­κά, ώστε να εξα­σφα­λι­στεί πλή­ρης προ­στα­σία από τις υπο­σκα­φές. Η επέμ­βα­ση αυτή, όπως διευ­κρι­νί­ζε­ται, θα πρέ­πει να γίνει έπει­τα από την εκ­πό­νη­ση της δέ­ου­σας στα­τι­κής με­λέ­της, με έλεγ­χο της κα­τα­σκευ­ής σε ανα­τρο­πή και ολί­σθη­ση.

Από την πι­να­κί­δα απα­γό­ρευ­σης στην αφαί­ρε­ση της σκά­λας

Η δεύ­τε­ρη πτυχή της εί­δη­σης αφορά τα μέτρα που ελή­φθη­σαν στο πεδίο. Αρ­χι­κά είχε το­πο­θε­τη­θεί πι­να­κί­δα που απα­γό­ρευε τη χρήση του βα­τή­ρα. Η πι­να­κί­δα όμως αφαι­ρέ­θη­κε, αφή­νο­ντας εκ νέου την εξέ­δρα ανοι­χτή στους λουό­με­νους. Απέ­να­ντι σε αυτή την εξέ­λι­ξη, η κε­ντρι­κή λι­με­νάρ­χης Ρόδου, πλοί­αρ­χος Λ.Σ. κ. Μαρία Κη­πο­σό­γλου, προ­χώ­ρη­σε σε αυ­στη­ρό­τε­ρα μέτρα. Σε πρώτη φάση απέ­κλει­σε την πρό­σβα­ση στην κα­τα­σκευή με σι­μα­δού­ρες, οριο­θε­τώ­ντας τη θα­λάσ­σια ζώνη γύρω από αυτήν, ενώ προ­χθές προ­χώ­ρη­σε και στην αφαί­ρε­ση της σκά­λας που χρη­σι­μο­ποιού­σαν οι λουό­με­νοι για να ανέ­βουν στην εξέ­δρα, κα­θι­στώ­ντας στην πράξη αδύ­να­τη τη χρήση της.

Πρό­κει­ται για κλι­μά­κω­ση των μέ­τρων που η Υπη­ρε­σία είχε ου­σια­στι­κά προ­α­ναγ­γεί­λει. Σε προη­γού­με­να έγ­γρα­φα του Κε­ντρι­κού Λι­με­ναρ­χεί­ου Ρόδου, εκ­δο­θέ­ντα σε εκτέ­λε­ση ει­σαγ­γε­λι­κής πα­ραγ­γε­λί­ας, είχε επι­ση­μαν­θεί με σα­φή­νεια ότι ο βα­τή­ρας, λόγω της κα­τά­στα­σής του, εν­δέ­χε­ται να εγκυ­μο­νεί κιν­δύ­νους για την ασφά­λεια των λουο­μέ­νων και για την αν­θρώ­πι­νη ζωή στη θά­λασ­σα, με ρητή προει­δο­ποί­η­ση ότι, σε πε­ρί­πτω­ση μη συμ­μόρ­φω­σης, θα επι­βάλ­λο­νταν τα προ­βλε­πό­με­να μέτρα ώστε να απο­τρα­πεί η χρήση της εξέ­δρας.

Σχε­δόν δύο δε­κα­ε­τί­ες χωρίς στα­τι­κό έλεγ­χο

Η ει­κό­να της επι­δεί­νω­σης δεν είναι και­νούρ­για. Οπώς απε­κά­λυ­ψε η «δη­μο­κρα­τι­κή», το ζή­τη­μα είχε ανα­ζω­πυ­ρω­θεί όταν το Κε­ντρι­κό Λι­με­ναρ­χείο Ρόδου επα­νέ­φε­ρε εγ­γρά­φως το θέμα της στα­τι­κής επάρ­κειας, ση­μειώ­νο­ντας ότι η εξέ­δρα δεν είχε ελεγ­χθεί από κα­νέ­ναν φορέα από το 2007, με απο­τέ­λε­σμα να εμπλα­κεί εκ νέου η Ει­σαγ­γε­λία Πρω­το­δι­κών Ρόδου και να ανοί­ξει νέος κύ­κλος ερευ­νών για την επι­κιν­δυ­νό­τη­τα της κα­τα­σκευ­ής.

Ήδη από το 2020, στο πλαί­σιο προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης, διο­ρι­σθείς πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας είχε επι­θε­ω­ρή­σει την εξέ­δρα και δεν είχε χο­ρη­γή­σει βε­βαί­ω­ση στα­τι­κής επάρ­κειας, καθώς η κα­τα­σκευή προ­στα­σί­ας του θε­με­λί­ου από τις δια­βρώ­σεις είχε αστο­χή­σει. Έκτο­τε, όπως προ­κύ­πτει, ου­δείς στα­τι­κός έλεγ­χος διε­νερ­γή­θη­κε και καμία ερ­γα­σία δεν εκτε­λέ­στη­κε στην πε­ρί­με­τρο του θε­με­λί­ου. Η νέα έκ­θε­ση του κ. Τέλη Ηρα­κλεί­δη έρ­χε­ται να επι­βε­βαιώ­σει, με βα­ρύ­τε­ρους όρους, ότι η αδρά­νεια αυτή είχε σαφές απο­τύ­πω­μα στην κα­τα­σκευή.

Το ιστο­ρι­κό βάρος μιας κα­τα­σκευ­ής της Ιτα­λο­κρα­τί­ας

Πέρα από την τε­χνι­κή διά­στα­ση, η υπό­θε­ση φέρει ιδιαί­τε­ρο ιστο­ρι­κό βάρος. Πρό­κει­ται για κα­τα­σκευή που ανά­γε­ται στην πε­ρί­ο­δο της Ιτα­λο­κρα­τί­ας και πα­ρα­μέ­νει συν­δε­δε­μέ­νη με τη φυ­σιο­γνω­μία της πα­ρα­λί­ας. Η εξέ­δρα είχε ανε­γερ­θεί από την ιτα­λι­κή διοί­κη­ση για την εξυ­πη­ρέ­τη­ση των λου­τρι­κών ανα­γκών της επο­χής, ως τμήμα ενός ευ­ρύ­τε­ρου λου­τρι­κού συ­γκρο­τή­μα­τος που πε­ριε­λάμ­βα­νε τόσο τις χερ­σαί­ες εγκα­τα­στά­σεις όσο και την εξέ­δρα κα­τα­δύ­σε­ων.

Το σύ­νο­λο των εγκα­τα­στά­σε­ων, μαζί με την εξέ­δρα, έχει χα­ρα­κτη­ρι­στεί ιστο­ρι­κό δια­τη­ρη­τέο μνη­μείο και έργο τέ­χνης, στοι­χείο που προ­σθέ­τει στην υπό­θε­ση μια δεύ­τε­ρη διά­στα­ση πέρα από εκεί­νη της ασφά­λειας, αυτή της δια­φύ­λα­ξης ενός χα­ρα­κτη­ρι­σμέ­νου ως δια­τη­ρη­τέ­ου έργου. Με τον απο­κλει­σμό της κα­τα­σκευ­ής μέσω σι­μα­δού­ρων και την αφαί­ρε­ση της σκά­λας, το δια­κύ­βευ­μα με­τα­τί­θε­ται πλέον στον χρόνο και στον τρόπο με τον οποίο θα δρο­μο­λο­γη­θούν οι ερ­γα­σί­ες απο­κα­τά­στα­σης και ο στα­τι­κός έλεγ­χος που εκ­κρε­μούν, ώστε να αρθεί ο κίν­δυ­νος και να επι­τρα­πεί εκ νέου η ασφα­λής χρήση του εμ­βλη­μα­τι­κού τρα­μπο­λί­νο, χωρίς να τεθεί σε κίν­δυ­νο η ιστο­ρι­κή του υπό­στα­ση.