ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Μικροί «ήρωες» στη Ρόδο σώζουν ζωές!

Μαίρη Φώτη 5 λεπτά ανάγνωση
Untitled
✦ Σύνοψη ⌄
  • Η Ρόδος χρειά­ζε­ται ακόμη 250 μαθητές για να γίνει, σύμφωνα με τους διορ­γα­νω­τές, η πρώτη πλήρως εκπαι­δευ­μένη περιοχή στην Ελλάδα στην ανα­γνώ­ριση και άμεση αντι­με­τώ­πιση του εγκε­φα­λι­κού. Οι εκπαι­δευ­τι­κοί καλού­νται να εγγρά­ψουν δωρεάν τις τάξεις τους στο πρό­γραμμα «ΧΟΠΑ Ήρωες».
  • Μέσα από παι­χνίδι, τα παιδιά μαθαί­νουν να ανα­γνω­ρί­ζουν τρία συχνά σημάδια εγκε­φα­λι­κού, να καλούν αμέσως το 112 και να μετα­φέ­ρουν τις γνώσεις τους στους παπ­πού­δες και τις για­γιά­δες τους.
  • Η έγκαιρη αντί­δραση είναι ιδιαί­τερα κρίσιμη στη νησιω­τική περιοχή, καθώς η νευ­ρο­λο­γική κλινική του Νοσο­κο­μείου Ρόδου εξυ­πη­ρε­τεί οξέα περι­στα­τικά από όλο το νότιο Αιγαίο και τα Δωδε­κά­νησα.
  • Η θερα­πεία του ισχαι­μι­κού εγκε­φα­λι­κού είναι απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη όταν δοθεί μέσα σε 4,5 ώρες, όμως λίγοι ασθε­νείς φτάνουν εγκαί­ρως στο νοσο­κο­μείο. Η εκστρα­τεία επι­διώ­κει να περιο­ρί­σει τις καθυ­στε­ρή­σεις, προ­τρέ­πο­ντας να καλεί­ται αμέσως το 112 αντί να ανα­ζη­τού­νται πρώτα συγ­γε­νείς.

• Μέσα από παι­χνίδι, τα παιδιά μαθαί­νουν τα 3 σημάδια κιν­δύ­νου και καλούν το 112 • Απο­μέ­νουν ακόμα 250 μαθητές για την πρώτη «ασπίδα» κατά του εγκε­φα­λι­κού

Αλλους 250 μαθητές χρειά­ζε­ται να εντάξει η Ρόδος στο διεθνές εκπαι­δευ­τικό πρό­γραμμα «ΧΟΠΑ Ήρωες» (από τα αρχικά των λέξεων Χέρι, Ομιλία, Πρόσωπο, Αμέσως) για να γίνει, σύμφωνα με τους διορ­γα­νω­τές, η πρώτη πλήρως εκπαι­δευ­μένη περιοχή στην Ελλάδα στην ανα­γνώ­ριση του εγκε­φα­λι­κού επει­σο­δίου και στην άμεση αντί­δραση.

Σε ανάρ­τησή τους στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, οι διορ­γα­νω­τές καλούν τους εκπαι­δευ­τι­κούς του νησιού να εγγρά­ψουν τις τάξεις τους σε έναν δωρεάν κύκλο μαθη­μά­των, ώστε ο στόχος να επι­τευ­χθεί «μέχρι το τέλος της χρονιάς».

Τα παιδιά μαθαί­νουν να ανα­γνω­ρί­ζουν τρία συχνά σημάδια εγκε­φα­λι­κού επει­σο­δίου, να καλούν αμέσως το 112 και να εξηγούν στους παπ­πού­δες και τις για­γιά­δες τους όσα έμαθαν στην τάξη. «Κάθε παιδί μετράει. Κάθε τάξη μάς φέρνει πιο κοντά», σημειώ­νουν οι διορ­γα­νω­τές, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας πως η συμ­με­τοχή λίγων ακόμη σχο­λι­κών τμη­μά­των αρκεί για να κατα­κτή­σει το νησί αυτή την πανελ­λα­δική πρωτιά.

Το πρό­γραμμα έχει ήδη αφήσει το απο­τύ­πωμά του σε σχο­λι­κές μονάδες του νησιού. Τον Μάρτιο του 2024, το 12ο Δημο­τικό Σχολείο Ρόδου παρου­σί­ασε στην ιστο­σε­λίδα του τη συμ­με­τοχή των μαθητών της Α΄ και της Β΄ τάξης, ενώ στην πλατ­φόρμα της δράσης εμφα­νί­ζο­νται επίσης το Νηπια­γω­γείο Μαλώνας, το Ειδικό Πει­ρα­μα­τικό Δημο­τικό Σχολείο Ρόδου και το 2ο Δημο­τικό Σχολείο Αρχαγ­γέ­λου.

Η γρήγορη ανα­γνώ­ριση των συμ­πτω­μά­των αποκτά ιδιαί­τερη βαρύ­τητα σε μια νησιω­τική περιοχή. Η νευ­ρο­λο­γική κλινική του Γενικού Νοσο­κο­μείου Ρόδου είναι η μονα­δική στο νότιο Αιγαίο και δέχεται τα οξέα νευ­ρο­λο­γικά περι­στα­τικά από τη Ρόδο και τα υπό­λοιπα Δωδε­κά­νησα. Όταν οι απο­στά­σεις και οι συν­θή­κες μετα­φο­ράς δοκι­μά­ζουν τις αντοχές του συστή­μα­τος υγείας, η αντί­δραση του περι­βάλ­λο­ντος του ασθε­νούς στα πρώτα λεπτά είναι καθο­ρι­στική.

Το εγκε­φα­λικό επει­σό­διο απο­τε­λεί μία από τις συχνό­τε­ρες αιτίες θανάτου και μόνιμης ανα­πη­ρίας παγκο­σμίως, ωστόσο η έγκαιρη ιατρική παρέμ­βαση μπορεί να ανα­στρέ­ψει τη βλάβη. Η θερα­πεία του ισχαι­μι­κού εγκε­φα­λι­κού δίνεται κατά προ­τί­μηση μέσα σε ένα «χρυσό παρά­θυρο» 4,5 ωρών από την έναρξη των συμ­πτω­μά­των, διά­στημα μέσα στο οποίο μπορούν να εφαρ­μο­στούν εξει­δι­κευ­μέ­νες θερα­πείες διά­λυ­σης ή αφαί­ρε­σης του θρόμβου, πριν νεκρω­θούν κρίσιμα εγκε­φα­λικά κύτταρα.

Παρά ταύτα, σύμφωνα με έρευνες που παρα­θέ­τει η διεθνής βιβλιο­γρα­φία, μόλις το 15% των ασθενών φτάνει στο νοσο­κο­μείο μέσα σε αυτό το κρίσιμο διά­στημα. Ο βασικός λόγος είναι η άγνοια και η καθυ­στέ­ρηση στην ανα­ζή­τηση βοή­θειας. Μόνο το 11% καλεί αμέσως ασθε­νο­φόρο, ενώ το 67% τηλε­φω­νεί πρώτα σε κάποιον συγγενή, χάνο­ντας πολύ­τιμο χρόνο. Αυτό ακριβώς το κενό επι­χει­ρεί να καλύψει η εκστρα­τεία, περ­νώ­ντας ένα ξεκά­θαρο μήνυμα στα παιδιά και, μέσω αυτών, στις οικο­γέ­νειές τους: όταν εμφα­νι­στούν τα σημάδια, δεν περι­μέ­νουμε να «περάσει» ούτε ψάχνουμε συγ­γε­νείς, αλλά καλούμε αμέσως το 112.

Το εκπαι­δευ­τικό υλικό σχε­διά­στηκε το 2018 από διε­πι­στη­μο­νική ομάδα, στην οποία συμ­με­τεί­χαν νηπια­γω­γοί, επαγ­γελ­μα­τίες υγείας και σχο­λι­κοί ψυχο­λό­γοι. Ανα­πτύ­χθηκε στο Τμήμα Εκπαι­δευ­τι­κής και Κοι­νω­νι­κής Πολι­τι­κής του Πανε­πι­στη­μίου Μακε­δο­νίας, με την υπο­στή­ριξη της πρω­το­βου­λίας Angels (πρό­γραμμα της φαρ­μα­κευ­τι­κής εται­ρείας Boehringer Ingelheim για τη βελ­τί­ωση της περί­θαλ­ψης του εγκε­φα­λι­κού).

Η δράση απευ­θύ­νε­ται σε παιδιά ηλικίας 5 έως 9 ετών, μια ηλι­κιακή ομάδα που συχνά περνά αρκετές ώρες της ημέρας με τους παπ­πού­δες και τις για­γιά­δες, δηλαδή με τον πλη­θυ­σμό που δια­τρέ­χει τον μεγα­λύ­τερο κίνδυνο. Η πρώτη εφαρ­μογή έγινε πιλο­τικά σε σχολεία της Θεσ­σα­λο­νί­κης και μέχρι τον Μάρτιο του 2026, σύμφωνα με τους διορ­γα­νω­τές, είχαν συμ­με­τά­σχει περισ­σό­τερα από 80.000 παιδιά στην Ελλάδα και περίπου ένα εκα­τομ­μύ­ριο παγκο­σμίως.

Ο κύκλος περι­λαμ­βά­νει πέντε ωριαία μαθή­ματα, ένα την εβδο­μάδα, με κινού­μενα σχέδια, παι­χνί­δια ρόλων, έντυπες ασκή­σεις και ψηφιακό υλικό. Κάθε χαρα­κτή­ρας συν­δέ­ε­ται με κάτι συγκε­κρι­μένο που χρειά­ζε­ται να θυμού­νται οι μαθητές, για παρά­δειγμα ο Χάρης θυμίζει το Χέρι που χάνει ξαφνικά τη δύναμή του, η Όλγα την Ομιλία που γίνεται ασαφής και ο Πέτρος τη μία πλευρά του Προ­σώ­που που πέφτει. Ο Αλέξης συν­δέ­ε­ται με τη λέξη «Αμέσως» και με την κλήση στο 112 σχη­μα­τί­ζο­ντας έτσι το ακρω­νύ­μιο ΧΟΠΑ, την ελλη­νική απόδοση του διε­θνούς μνη­μο­νι­κού FAST.

Για ένα μικρό παιδί, τα ιατρικά συμ­πτώ­ματα γίνο­νται κατα­νοητά μόνο όταν μετα­φρά­ζο­νται σε απλές, ορατές κινή­σεις. Ενας άνθρω­πος δυσκο­λεύ­ε­ται ξαφνικά να σηκώσει το ένα χέρι, μπερ­δεύει τα λόγια του ή το χαμό­γελό του γίνεται ασύμ­με­τρο. Αν εμφα­νι­στεί έστω και ένα από αυτά τα σημάδια, η αντί­δραση πρέπει να είναι ακα­ριαία. Γι’ αυτό, πέρα από την ανα­γνώ­ριση των συμ­πτω­μά­των, τα παιδιά εξα­σκού­νται στην τάξη και στο πώς γίνεται σωστά η κλήση έκτα­κτης ανάγκης, ξεπερ­νώ­ντας τον φόβο και μαθαί­νο­ντας ποιες πλη­ρο­φο­ρίες πρέπει να δώσουν στον τηλε­φω­νητή.

Η εκπαί­δευση δεν σταματά στο σχολικό κου­δούνι, αλλά μετα­φέ­ρε­ται συνει­δητά στην οικο­γέ­νεια. Τα παιδιά καλού­νται να δια­λέ­ξουν δύο ανθρώ­πους από το στενό τους περι­βάλ­λον, συνήθως τον παππού και τη γιαγιά, και να τους δείξουν όσα έμαθαν μέσα από ειδικές κάρτες απο­στο­λών.

Το κατά πόσο αυτή η γνώση περνά όντως στους ενή­λι­κες εξε­τά­στηκε σε διε­ρευ­νη­τική μελέτη (χωρίς ομάδα σύγκρι­σης) που δημο­σιεύ­θηκε το 2022, με τη χρη­μα­το­δό­τηση της Boehringer Ingelheim και τη συμ­με­τοχή τεσ­σά­ρων εργα­ζο­μέ­νων της στους έξι συγ­γρα­φείς. Συνο­λικά 4.202 γονείς από 14 χώρες απά­ντη­σαν σε ερω­τη­μα­το­λό­για πριν και μετά τα μαθή­ματα στην αρχή, το 48% μπο­ρούσε να ανα­γνω­ρί­σει και τα τρία σημάδια του εγκε­φα­λι­κού, ενώ μετά την ολο­κλή­ρωση των μαθη­μά­των το ποσοστό έφτασε στο 83%. Σε επα­νέ­λεγχο έξι μήνες αργό­τερα (όπου απά­ντη­σαν 86 γονείς), το ποσοστό είχε ανέβει από 55% πριν από το πρό­γραμμα σε 79% αμέσως μετά και σε 94% στο εξάμηνο.

Στην Ελλάδα, ερευ­νη­τές του Πανε­πι­στη­μίου Μακε­δο­νίας εξέ­τα­σαν τι συγκρά­τη­σαν οι ίδιοι οι ηλι­κιω­μέ­νοι. Σε νηπια­γω­γείο της Αθήνας, 137 παιδιά παρα­κο­λού­θη­σαν τα μαθή­ματα και επέ­λε­ξαν δύο ηλι­κιω­μένα μέλη της οικο­γέ­νειάς τους ως «υπε­ρή­ρωες», βελ­τιώ­νο­ντας αισθητά τις γνώσεις τους για το εγκε­φα­λικό. Σε νεότερη μελέτη (2024), 45 από αυτούς απά­ντη­σαν ξανά σχεδόν τέσσερα χρόνια (44 μήνες) αργό­τερα, οι περισ­σό­τε­ροι θυμού­νταν ακόμη την αδυ­να­μία στο χέρι, τη δυσκο­λία στην ομιλία και τον αριθμό 112, ενώ λιγό­τε­ροι θυμού­νταν την πτώση του προ­σώ­που με τους ίδιους τους ερευ­νη­τές να επι­ση­μαί­νουν πάντως το μικρό δείγμα της έρευνας.

Με το εκπαι­δευ­τικό υλικό να δια­τί­θε­ται δωρεάν και τη δια­δι­κα­σία να απαιτεί ελά­χι­στο χρόνο προ­ε­τοι­μα­σίας, η ένταξη των 250 μαθητών που απο­μέ­νουν απο­τε­λεί μια ανοιχτή πρό­κληση για τη σχολική κοι­νό­τητα της Ρόδου, μια επέν­δυση γνώσης που μπορεί κυριο­λε­κτικά να σώσει ζωές μέσα στα ίδια τα σπίτια του νησιού.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.