Ο Δήμος Ρόδου ζητεί την απόσυρση του νέου Χωροταξικού για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας!

Σε κα­τε­πεί­γου­σα συ­νε­δρί­α­ση την Τρίτη 30 Ιου­νί­ου 2026 το Δη­μο­τι­κό Συμ­βού­λιο κα­λεί­ται να το­πο­θε­τη­θεί επί του σχε­δί­ου, με τη δη­μο­τι­κή αρχή να προει­δο­ποιεί ότι το νέο πλαί­σιο ανοί­γει τον δρόμο για την εγκα­τά­στα­ση 527 ανε­μο­γεν­νη­τριών σε τμήμα του νη­σιού.

Σε επεί­γου­σα δια­δι­κα­σία προ­χω­ρά ο Δήμος Ρόδου προ­κει­μέ­νου να δια­μορ­φώ­σει επί­ση­μη θέση απέ­να­ντι στο νέο Ει­δι­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Πλαί­σιο για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας. Το Δη­μο­τι­κό Συμ­βού­λιο συ­γκα­λεί­ται σε έκτα­κτη συ­νε­δρί­α­ση την Τρίτη 30 Ιου­νί­ου 2026, με βα­σι­κό αντι­κεί­με­νο τη λήψη από­φα­σης επί του σχε­δί­ου που βρί­σκε­ται σε δια­βού­λευ­ση. Το ζή­τη­μα χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε κα­τε­πεί­γον λόγω της ασφυ­κτι­κής προ­θε­σμί­ας που έχει τεθεί, γε­γο­νός που υπο­χρέ­ω­σε τη δη­μο­τι­κή αρχή να επι­σπεύ­σει τις δια­δι­κα­σί­ες ώστε η γνω­μο­δό­τη­ση να κα­τα­τε­θεί εγκαί­ρως.

Η ει­σή­γη­ση που τί­θε­ται προς συ­ζή­τη­ση προ­έρ­χε­ται από το Γρα­φείο Δη­μάρ­χου και απο­τυ­πώ­νει μια σαφώς απορ­ρι­πτι­κή στάση απέ­να­ντι στο υπό δια­βού­λευ­ση κεί­με­νο. Παρά το γε­γο­νός ότι ο Δήμος δη­λώ­νει ρητά πως στη­ρί­ζει τους κοι­νο­τι­κούς και εθνι­κούς στό­χους για την κλι­μα­τι­κή ου­δε­τε­ρό­τη­τα, τη δί­καιη με­τά­βα­ση και την ευ­ρύ­τε­ρη ενερ­γεια­κή πο­λι­τι­κή όπως αυτή απο­τυ­πώ­νε­ται στο Εθνι­κό Σχέ­διο για την Ενέρ­γεια και το Κλίμα, η ουσία της το­πο­θέ­τη­σης κι­νεί­ται σε εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κή κα­τεύ­θυν­ση από αυτή που υπα­γο­ρεύ­ει το νέο πλαί­σιο.

Ένα πλαί­σιο που, αντί να ανα­θε­ω­ρεί, νο­μι­μο­ποιεί

Η κε­ντρι­κή αιχμή της δη­μο­τι­κής αρχής είναι ότι το νέο Ει­δι­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Πλαί­σιο δεν ανα­θε­ω­ρεί ου­σια­στι­κά το ισχύ­ον, αλλά αντί­θε­τα νο­μι­μο­ποιεί τις γε­νι­κές κα­τευ­θύν­σεις του, ενι­σχύ­ο­ντας τις στρε­βλώ­σεις και τις πλημ­μέ­λειες που το χα­ρα­κτη­ρί­ζουν. Η μόνη ου­σια­στι­κή δια­φο­ρο­ποί­η­ση που ανα­γνω­ρί­ζε­ται είναι η έντα­ξη οι­κό­το­πων προ­τε­ραιό­τη­τας και Ζωνών Ει­δι­κής Προ­στα­σί­ας εντός πε­ριο­χών του Δι­κτύ­ου Natura 2000 στις πε­ριο­χές απο­κλει­σμού, μια έντα­ξη που ωστό­σο κρί­νε­ται πλημ­με­λής. Πέραν αυτού, εκτι­μά­ται ότι το νέο κεί­με­νο δια­τη­ρεί ανέ­πα­φο τον πυ­ρή­να ενός μο­ντέ­λου το οποίο, κατά τη δη­μο­τι­κή αρχή, πα­ρά­γει ση­μα­ντι­κές αρ­νη­τι­κές επι­πτώ­σεις σε επι­μέ­ρους πε­ριο­χές.

Ένα από τα πιο καί­ρια ση­μεία της γνω­μο­δό­τη­σης αφορά την απου­σία ου­σια­στι­κής αξιο­λό­γη­σης του πλαι­σί­ου που ισχύ­ει εδώ και 18 χρό­νια. Όπως επι­ση­μαί­νε­ται, ούτε στο σχέ­διο της κοι­νής υπουρ­γι­κής από­φα­σης ούτε στη Στρα­τη­γι­κή Με­λέ­τη Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σε­ων εντο­πί­ζο­νται στοι­χεία που να τεκ­μη­ριώ­νουν μια τέ­τοια απο­τί­μη­ση των πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών και χω­ρι­κών συ­νε­πειών. Η έλ­λει­ψη αυτή, σύμ­φω­να με την ει­σή­γη­ση, αφή­νει εκτός εξέ­τα­σης κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα όπως η κοι­νω­νι­κή απο­δο­χή των έργων, οι σω­ρευ­τι­κές πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές επι­πτώ­σεις και η βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη πε­ριο­χών στις οποί­ες έχει ήδη κα­τα­γρα­φεί με­γά­λη συ­γκέ­ντρω­ση κυ­ρί­ως αιο­λι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων.

Οι αντιρ­ρή­σεις για τη με­θο­δο­λο­γία και τις απο­στά­σεις

Η δη­μο­τι­κή αρχή στρέ­φε­ται και κατά της με­θο­δο­λο­γι­κής προ­σέγ­γι­σης που υιο­θε­τεί το νέο πλαί­σιο, η οποία στη­ρί­ζε­ται στον συν­δυα­σμό κρι­τη­ρί­ων όπως οι ζώνες απο­κλει­σμού, η φέ­ρου­σα ικα­νό­τη­τα και οι επι­τρε­πό­με­νες απο­στά­σεις. Το κεί­με­νο της ει­σή­γη­σης ση­μειώ­νει ότι η προ­σέγ­γι­ση αυτή πά­σχει από έλ­λει­ψη επι­στη­μο­νι­κής τεκ­μη­ρί­ω­σης ως προς τις τιμές και τους δεί­κτες που επι­λέ­γο­νται, ενώ εντο­πί­ζο­νται και αντι­φά­σεις ανά­με­σα στους δη­λω­μέ­νους στό­χους και στις πραγ­μα­τι­κές κα­τευ­θύν­σεις.

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα απο­τε­λεί, κατά τη δη­μο­τι­κή αρχή, το ζή­τη­μα των απο­στά­σε­ων. Αν και το ίδιο το πλαί­σιο ανα­γνω­ρί­ζει ότι η αύ­ξη­ση του με­γέ­θους των ανε­μο­γεν­νη­τριών με­τα­βάλ­λει τα δε­δο­μέ­να στα οποία είχε στη­ρι­χθεί το ισχύ­ον κεί­με­νο και κα­θι­στά ανα­γκαία την επα­νε­ξέ­τα­ση των κα­νό­νων έντα­ξης στο τοπίο και των ελά­χι­στων απο­στά­σε­ων, στην πράξη δια­τη­ρεί τις προ­βλε­πό­με­νες απο­στά­σεις από οι­κι­σμούς, πα­ρα­λί­ες, ακτές και πε­ριο­χές απο­κλει­σμού, οι οποί­ες χα­ρα­κτη­ρί­ζο­νται πλέον πα­ντε­λώς ανε­παρ­κείς. Την ίδια στιγ­μή, όπως ανα­φέ­ρε­ται, προ­βλέ­πο­νται με­γά­λες απο­στά­σεις από το υφι­στά­με­νο οδικό δί­κτυο, κάτι που ωθεί τις υπο­δο­μές βα­θύ­τε­ρα προς το εσω­τε­ρι­κό φυ­σι­κών και απά­τη­των πε­ριο­χών. Η μη τρο­πο­ποί­η­ση των κα­νό­νων έντα­ξης των ανε­μο­γεν­νη­τριών στο τοπίο εκτι­μά­ται ότι θα εντεί­νει την οπτι­κή ρύ­παν­ση, ιδίως με την εγκα­τά­στα­ση των νέας τε­χνο­λο­γί­ας γι­γα­ντιαί­ων μη­χα­νη­μά­των.

Η φέ­ρου­σα ικα­νό­τη­τα και ο αριθ­μός των 527 ανε­μο­γεν­νη­τριών

Το πλέον ανη­συ­χη­τι­κό στοι­χείο, σύμ­φω­να με την το­πο­θέ­τη­ση του Δήμου, εντο­πί­ζε­ται στον τρόπο με τον οποίο ορί­ζε­ται η φέ­ρου­σα ικα­νό­τη­τα. Αυτή εκ­φρά­ζε­ται ως μέ­γι­στο πο­σο­στό κά­λυ­ψης εδά­φους και κα­θο­ρί­ζε­ται σε επί­πε­δο δη­μο­τι­κών ενο­τή­των και όχι ολο­κλη­ρω­μέ­νων λει­τουρ­γι­κών χω­ρι­κών ενο­τή­των, μια επι­λο­γή που χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται αντιε­πι­στη­μο­νι­κή. Εξί­σου προ­βλη­μα­τι­κή κρί­νε­ται η δια­τή­ρη­ση, χωρίς τεκ­μη­ρί­ω­ση, των μέ­γι­στων τιμών της φέ­ρου­σας ικα­νό­τη­τας, που ανέρ­χο­νται σε 4% για τον νη­σιω­τι­κό και 8% για τον ηπει­ρω­τι­κό χώρο, καθώς και η πρό­βλε­ψη για προ­σαύ­ξη­ση των με­γε­θών αυτών έως και κατά 50%.

Πρό­κει­ται, όπως ση­μειώ­νε­ται, για μια ορι­ζό­ντια ρύθ­μι­ση που αγνο­εί τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες κάθε δη­μο­τι­κής ενό­τη­τας, τον ανα­πτυ­ξια­κό της χα­ρα­κτή­ρα, την ύπαρ­ξη γε­ωρ­γι­κής γης ή την έκτα­ση των πε­ριο­χών προ­στα­σί­ας. Για να γίνει αντι­λη­πτό το μέ­γε­θος των επι­πτώ­σε­ων, η ει­σή­γη­ση πα­ρα­θέ­τει ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο στοι­χείο. Στις 4 από τις 10 δη­μο­τι­κές ενό­τη­τες του Δήμου Ρόδου όπου έχει ήδη εκ­δη­λω­θεί επεν­δυ­τι­κό εν­δια­φέ­ρον, η εφαρ­μο­γή της επι­τρε­πό­με­νης φέ­ρου­σας ικα­νό­τη­τας θα μπο­ρού­σε να οδη­γή­σει στην εγκα­τά­στα­ση συ­νο­λι­κά 527 ανε­μο­γεν­νη­τριών. Η δη­μο­τι­κή αρχή θέτει επί­σης ερω­τή­μα­τα για την κα­τη­γο­ριο­ποί­η­ση του εθνι­κού χώρου, ανα­ρω­τώ­με­νη για τους λό­γους εξαί­ρε­σης πε­ριο­χών που έως σή­με­ρα θε­ω­ρού­νταν αιο­λι­κής προ­τε­ραιό­τη­τας, αλλά και για την έντα­ξη στις πε­ριο­χές απο­κλει­σμού νη­σιών με έκτα­ση με­γα­λύ­τε­ρη των 300 τε­τρα­γω­νι­κών χι­λιο­μέ­τρων.

Η ανα­ντι­στοι­χία με τις πραγ­μα­τι­κές ενερ­γεια­κές ανά­γκες

Ένα ακόμη σκέ­λος της επι­χει­ρη­μα­το­λο­γί­ας αφορά την απο­σύν­δε­ση του πλαι­σί­ου από τον ενερ­γεια­κό σχε­δια­σμό της χώρας. Πα­ρό­τι το Ει­δι­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Πλαί­σιο ανα­γνω­ρί­ζε­ται ως βα­σι­κό ερ­γα­λείο υλο­ποί­η­σης της ενερ­γεια­κής πο­λι­τι­κής, ο Δήμος υπο­στη­ρί­ζει ότι δεν δια­συν­δέ­ε­ται με τους πο­σο­τι­κά κα­θο­ρι­σμέ­νους στό­χους ανά τε­χνο­λο­γία, με απο­τέ­λε­σμα η κα­τα­νο­μή των έργων να μην γί­νε­ται με όρους ορ­θο­λο­γι­κούς και δί­καιους.

Τα με­γέ­θη που πα­ρα­τί­θε­νται είναι απο­κα­λυ­πτι­κά της δυ­σα­να­λο­γί­ας. Το σύ­νο­λο της πα­ρα­γό­με­νης ισχύ­ος από τη λει­τουρ­γία και τη δυ­νη­τι­κή υλο­ποί­η­ση όλων των αιο­λι­κών πάρ­κων που σή­με­ρα δια­θέ­τουν άδεια πα­ρα­γω­γής στις δη­μο­τι­κές ενό­τη­τες του νη­σιού εκτι­μά­ται ότι θα φτά­σει τα πε­ρί­που 800 MW. Την ίδια ώρα, η εγκα­τε­στη­μέ­νη ισχύς χερ­σαί­ων αιο­λι­κών που προ­βλέ­πει το Εθνι­κό Σχέ­διο για την Ενέρ­γεια και το Κλίμα για το σύ­νο­λο της χώρας με ορί­ζο­ντα το 2050 ανέρ­χε­ται στα 13.000 MW. Ακόμη πιο εύ­γλωτ­τη είναι η σύ­γκρι­ση με τη ζή­τη­ση, καθώς το μέ­γι­στο ετή­σιο συ­νο­λι­κό φορ­τίο κα­τα­νά­λω­σης στο νησί κατά την πε­ρί­ο­δο της του­ρι­στι­κής αιχ­μής φτά­νει σή­με­ρα τα 260 MW. Η δη­μο­τι­κή αρχή επι­ση­μαί­νει επι­πλέ­ον ότι το νέο πλαί­σιο προ­σα­να­το­λί­ζε­ται αμι­γώς στην πα­ρα­γω­γή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, αγνο­ώ­ντας μέτρα διείσ­δυ­σης των ανα­νε­ώ­σι­μων σε άλ­λους το­μείς της οι­κο­νο­μί­ας, κάτι που απο­τυ­πώ­νε­ται και στη συ­νο­λι­κή εξαί­ρε­ση του­ρι­στι­κών, οι­κι­στι­κών και βιο­μη­χα­νι­κών πε­ριο­χών από τις ζώνες κα­ταλ­λη­λό­τη­τας.

Οι με­τα­βα­τι­κές δια­τά­ξεις και το αί­τη­μα από­συρ­σης

Πρό­σθε­τη έν­στα­ση δια­τυ­πώ­νε­ται και για τις με­τα­βα­τι­κές δια­τά­ξεις του υπό δια­βού­λευ­ση κει­μέ­νου, οι οποί­ες, κατά την ει­σή­γη­ση, οδη­γούν σε επ’ αό­ρι­στον πα­ρά­τα­ση της ισχύ­ος του υφι­στά­με­νου πλαι­σί­ου και στη νο­μι­μο­ποί­η­ση όλων των σχε­δια­ζό­με­νων έργων ανε­ξάρ­τη­τα από τον βαθμό ωρί­μαν­σής τους. Συ­μπε­ρα­σμα­τι­κά, η δη­μο­τι­κή αρχή κα­τα­λή­γει ότι το νέο πλαί­σιο δεν προ­ω­θεί ου­σια­στι­κή ανα­θε­ώ­ρη­ση με όρους πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σί­ας, βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης και κοι­νω­νι­κής απο­δο­χής, αλλά εντεί­νει τη συ­γκέ­ντρω­ση με­γά­λης κλί­μα­κας βιο­μη­χα­νι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων σε συ­γκε­κρι­μέ­νες πε­ριο­χές, με κρι­τή­ριο κυ­ρί­ως τις επι­λο­γές της αγο­ράς.

Η πρό­τα­ση που τί­θε­ται προς ψή­φι­ση είναι σαφής. Ο Δήμος Ρόδου θε­ω­ρεί ανα­γκαία την από­συρ­ση του υπό δια­βού­λευ­ση πλαι­σί­ου, με στόχο τη ρι­ζι­κή ανα­θε­ώ­ρη­ση και επα­νε­ξέ­τα­ση των βα­σι­κών πα­ρα­δο­χών και κα­τευ­θύν­σε­ών του. Πα­ράλ­λη­λα, υπο­στη­ρί­ζει ότι η κα­τα­νο­μή των εγκα­τα­στά­σε­ων σε επί­πε­δο χώρας πρέ­πει να συν­δέ­ε­ται με τους πο­σο­τι­κο­ποι­η­μέ­νους στό­χους της ενερ­γεια­κής πο­λι­τι­κής και να λαμ­βά­νει υπόψη τις το­πι­κές ανά­γκες, τους πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κούς και πο­λι­τι­στι­κούς πό­ρους και την ποιό­τη­τα ζωής των κα­τοί­κων, στη βάση των αρχών της πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής δι­καιο­σύ­νης και της προ­φύ­λα­ξης. Την επί­ση­μη γνω­μο­δό­τη­ση υπο­γρά­φει ο Δή­μαρ­χος Ρόδου, κ. Αλέ­ξαν­δρος Βα­σί­λειος Κο­λιά­δης, ενώ η τε­λι­κή θέση του Δήμου θα κρι­θεί κατά τη συ­νε­δρί­α­ση της Τρί­της.