Στη μάχη με τις φλόγες, αλλά με ελλείψεις: Ηχηρό μήνυμα των πυροσβεστών της Δωδεκανήσου πριν από το δύσκολο καλοκαίρι

Ο πρόεδρος της Ένωσης Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Δωδεκανήσου κ. Ιωάννης Χατζηκυριάκος, προειδοποιεί για υποστελέχωση, γηρασμένο στόλο, ελλείψεις στον εξοπλισμό και τις ιδιαιτερότητες της νησιωτικότητας που καθιστούν κρίσιμη την αντιπυρική προστασία της Ρόδου και γενικά των νησιών.
Η αντιπυρική περίοδος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και η Ρόδος, μαζί με τα υπόλοιπα νησιά της Δωδεκανήσου, καλείται για ακόμη μία χρονιά να αντιμετωπίσει τις αυξημένες προκλήσεις που συνοδεύουν τους θερινούς μήνες. Οι μνήμες από τις μεγάλες πυρκαγιές των προηγούμενων ετών παραμένουν νωπές και οι πυροσβέστες βρίσκονται και πάλι στην πρώτη γραμμή, έχοντας ως βασικό τους όπλο την εμπειρία και την αυταπάρνηση.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Ένωσης Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Δωδεκανήσου, Ιωάννης Χατζηκυριάκος, τα χρόνια προβλήματα όχι μόνο δεν έχουν λυθεί, αλλά εξακολουθούν να δυσχεραίνουν σημαντικά το έργο των πυροσβεστικών δυνάμεων.
Μιλώντας για την επιχειρησιακή ετοιμότητα της Πυροσβεστικής στα Δωδεκάνησα, ο κ. Χατζηκυριάκος περιγράφει μια πραγματικότητα που απέχει από την εικόνα της πλήρους θωράκισης που συχνά παρουσιάζεται.
Η υποστελέχωση παραμένει το μεγαλύτερο «αγκάθι»
Ο πρόεδρος της Ένωσης δεν έκρυψε την ανησυχία του για την κατάσταση που επικρατεί στο ανθρώπινο δυναμικό των υπηρεσιών: «Δυστυχώς άλλη μια χρονιά θα πρέπει να πούμε τα ίδια πράγματα. Δηλαδή η υποστελέχωση, κατά την άποψη τη δική μας, παραμένει. Από την πλευρά του Αρχηγείου θεωρούν ότι είμαστε εντάξει. Για να καταλάβουν λίγο οι ακροατές σας, κάθε χρόνο ο εκάστοτε Αρχηγός ορίζει τη δύναμη που θα πρέπει να έχει κάθε υπηρεσία. Αυτό όμως πρέπει να γίνεται με κάποια κριτήρια. Κριτήρια νησιωτικότητας, κριτήρια επικινδυνότητας. Δεν μπορούν, στο πλαίσιο της ισότητας και της ισονομίας, να λαμβάνουν μία νησιωτική υπηρεσία το ίδιο με μία πυροσβεστική υπηρεσία στην ηπειρωτική Ελλάδα. Εκεί υπάρχουν όμορες υπηρεσίες και δυνατότητα άμεσης συνδρομής. Εδώ στα νησιά αυτή τη δυνατότητα δεν την έχουμε. Όταν γίνει ένα συμβάν, τις πρώτες ώρες οφείλουμε να το αντιμετωπίσουμε μόνοι μας με τις δυνάμεις που ήδη υπάρχουν στο νησί».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι απαιτήσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, χωρίς να συνοδεύονται από αντίστοιχη ενίσχυση προσωπικού.
«Έχουν αυξηθεί οι ανάγκες, έχουν δημιουργηθεί νέες υπηρεσίες, έγινε η ΕΜΟΔΕ, ήρθε πυροσβεστικό σκάφος, όμως όλα επανδρώνονται από την ίδια δεξαμενή των ήδη υπαρχόντων πυροσβεστών. Έτσι δεν γίνεται. Θέλουμε νέες υπηρεσίες, θέλουμε εξέλιξη, αλλά πρέπει να ενισχύονται και με προσωπικό».
Λιγότερα οχήματα επιτήρησης από ποτέ
Ο κ. Χατζηκυριάκος υπενθύμισε ότι η εικόνα των πυροσβεστικών κλιμακίων έχει αλλάξει αισθητά μέσα σε μία δεκαετία. Όπως ανέφερε, παλαιότερα μόνο το Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Απολλώνων διέθετε πέντε περιπολικά πυροσβεστικά οχήματα διασκορπισμένα στην περιοχή ευθύνης του, ενώ σήμερα οι δυνατότητες έχουν περιοριστεί σχεδόν στο μισό: «Είμαστε στα ίδια με πέρυσι και πρόπερσι. Αν όμως πάμε μία δεκαετία πίσω, υπολειπόμαστε πάρα πολύ. Στα Δωδεκάνησα τα πυροσβεστικά κλιμάκια έβγαζαν πολύ περισσότερα οχήματα για επιτήρηση. Σήμερα αυτό έχει μειωθεί περίπου κατά 50%. Οι αριθμοί από μόνοι τους δεν λένε πάντα την αλήθεια».

Ο εθελοντισμός δεν μπορεί να  υποκαθιστά το κράτος
Αναφερόμενος στις πρωτοβουλίες του Δήμου Ρόδου, όπως τα πυροφυλάκια, οι κάμερες και τα drones, ο πρόεδρος της Ένωσης αναγνώρισε τη σημασία τους, επισημαίνοντας ωστόσο ότι δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την κρατική ευθύνη.
«Η συνδρομή των εθελοντών είναι φανταστική. Οι άνθρωποι αφήνουν τις δουλειές τους για να έρθουν να βοηθήσουν σε μία φωτιά. Το κακό όμως είναι ότι αυτό έχει γίνει συνήθεια και πάει ο εθελοντισμός να αντικαταστήσει τις ευθύνες του κράτους. Το κράτος ευθύνεται να έχει την ασφάλεια όπως πρέπει. Από εκεί και πέρα οι εθελοντές συνδράμουν εθελοντικά. Άλλο οι ευθύνες της Πολιτείας και άλλο οι εθελοντικές ομάδες και οι αρχές, όπως ο Δήμος και η Περιφέρεια».
Παλαιός εξοπλισμός και πυροσβεστικά  οχήματα 30 ετών
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον ατομικό εξοπλισμό των πυροσβεστών, περιγράφοντας μια εικόνα που προκαλεί προβληματισμό: «Δυστυχώς υπάρχουν προβλήματα. Τα πυροσβεστικά κράνη είχαν διάρκεια ζωής μία δεκαετία. Σήμερα υπάρχουν πυροσβέστες που χρησιμοποιούν τα ίδια κράνη εδώ και 20, 25 ακόμη και 30 χρόνια. Το ίδιο συμβαίνει και με τις στολές. Υπάρχουν συνάδελφοι που ζητούν αντικατάσταση γιατί έχουν φθαρεί ή σκιστεί και δεν μπορούν να καλυφθούν οι ανάγκες» δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παρόμοια είναι η κατάσταση και στον στόλο των οχημάτων.
«Υπάρχει ένας ικανοποιητικός αριθμός οχημάτων, όμως ο μέσος όρος ηλικίας τους ξεπερνά τα 25 με 30 χρόνια. Αν στη Ρόδο υπάρχουν περίπου 50 με 60 πυροσβεστικά οχήματα, μόνο τα πέντε ή έξι είναι ηλικίας κάτω των δέκα ετών» -όπως είπε.
Ο κρίσιμος χρόνος των πρώτων λεπτών μιας πυρκαγιάς
Ο πρόεδρος της Ένωσης στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της άμεσης επέμβασης, επισημαίνοντας ότι ακόμη και η παρουσία των εναέριων μέσων δεν λύνει το πρόβλημα.
«Έχουμε τις τρεις Air Tractor και το ένα Bell. Όμως πρέπει να καταλάβει ο κόσμος ότι από τη στιγμή που θα δοθεί το σήμα δεν μπορούν να επιχειρήσουν σε λιγότερο από 45 με 50 λεπτά. Για εμάς αυτός είναι ένας κρίσιμος χρόνος. Αν δεν πιαστεί μία φωτιά στην αρχή, μετά τα πράγματα δυσκολεύουν πάρα πολύ».
Ακατάλληλο το σημερινό κτήριο της  Πυροσβεστικής Ρόδου
Ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα αποτελεί η κατάσταση των εγκαταστάσεων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Ρόδου. Ο κ. Χατζηκυριάκος αποκάλυψε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη έλεγχοι στατικότητας, ενώ τόνισε πως ακόμη κι αν δεν προκύψει πρόβλημα ασφάλειας, το κτήριο δεν ανταποκρίνεται πλέον στις ανάγκες μιας σύγχρονης υπηρεσίας.
«Ακόμη και να μην είχαμε θέμα στατικότητας, το κτήριο δεν μπορεί πλέον να στεγάσει μία σύγχρονη υπηρεσία. Τα πυροσβεστικά οχήματα είναι παρκαρισμένα έξω, στα πεζοδρόμια και απέναντι, γιατί δεν υπάρχει χώρος. Επιπλέον υπάρχει και το επιχειρησιακό πρόβλημα, καθώς λόγω της κυκλοφορίας και του τουρισμού πολλές φορές καθυστερεί η έξοδος των οχημάτων. Πρέπει να βρεθεί λύση. Δεν γίνεται διαφορετικά. Είναι ένα θέμα που συζητείται εδώ και πάρα πολλά χρόνια».
«Θα κάνουμε το καλύτερο δυνατό με ό,τι διαθέτουμε»
Παρά τις δυσκολίες, το μήνυμα που στέλνουν οι πυροσβέστες παραμένει καθησυχαστικό, αλλά και ειλικρινές. Ο κ. Χατζηκυριάκος τόνισε ακόμη, ότι οι άνδρες και οι γυναίκες του Πυροσβεστικού Σώματος θα συνεχίσουν να δίνουν καθημερινά τον καλύτερό τους εαυτό για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, των περιουσιών και του φυσικού πλούτου των νησιών.
«Εμείς αυτό που μπορούμε να πούμε στους πολίτες είναι ότι σαν πυροσβέστες θα προσπαθήσουμε να κάνουμε, με ό,τι έχουμε, το καλύτερο δυνατό. Αυτό μπορούμε να το εγγυηθούμε. Και ελπίζουμε να έχουμε ένα καλό και ήσυχο καλοκαίρι».
Το μήνυμα που εκπέμπουν οι πυροσβέστες της Δωδεκανήσου είναι σαφές: η εμπειρία, ο επαγγελματισμός και η αυταπάρνηση δεν λείπουν. Εκείνο που εξακολουθεί να ζητείται είναι η ουσιαστική ενίσχυση του Πυροσβεστικού Σώματος, ώστε η πρώτη γραμμή της πολιτικής προστασίας να διαθέτει τα μέσα, το προσωπικό και τις υποδομές που απαιτούν οι ολοένα αυξανόμενες προκλήσεις της αντιπυρικής περιόδου.