Πρώτες στρατηγικές από Ε.Ε. για νησιά και παράκτιες περιοχές

Περίπου 17 εκατ. άνθρω­ποι ζουν σε περισ­σό­τερα από 4.000 νησιά σε 16 κράτη-μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης – περίπου 120 από αυτά στην Ελλάδα. Εκτι­μά­ται ότι 95 εκατ. άνθρω­ποι σε 22 ευρω­παϊ­κές χώρες ζουν κατά μήκος της ευρω­παϊ­κής ακτο­γραμ­μής. Οι προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν οι κοι­νό­τη­τες αυτές έρχο­νται επι­τέ­λους στο προ­σκή­νιο των ευρω­παϊ­κών πολι­τι­κών, με την έγκριση των πρώτων κοι­νο­τι­κών στρα­τη­γι­κών για τα νησιά και τον παρά­κτιο χώρο. Για χώρες όπως η Ελλάδα, οι στρα­τη­γι­κές αυτές απο­τε­λούν μια τερά­στια ευκαι­ρία, καθώς συνε­πά­γο­νται την ανα­κα­τεύ­θυνση πόρων από το επόμενο ΕΣΠΑ σε συγκε­κρι­μέ­νες πολι­τι­κές.

Οι πρώτες στρα­τη­γι­κές της Ε.Ε. για τα νησιά και τον παρά­κτιο χώρο παρου­σιά­στη­καν χθες στην Πάφο, στην τελευ­ταία επίσημη εκδή­λωση της κυπρια­κής προ­ε­δρίας της Ε.Ε. «Για τα νησιω­τικά κράτη, οι προ­κλή­σεις της νησιω­τι­κό­τη­τας είναι μια πραγ­μα­τι­κό­τητα. Αντι­κα­το­πτρί­ζε­ται στην πρό­σβαση στις αγορές, στην αντα­γω­νι­στι­κό­τητα των επι­χει­ρή­σεων, στους υδα­τι­κούς πόρους, στις υπο­δο­μές, στην καθη­με­ρινή ζωή. Η κατάρ­τιση των στρα­τη­γι­κών αυτών είναι ένα ουσια­στικό βήμα προς μια ολι­στική προ­σέγ­γιση, με τελικό στόχο μια πιο συνε­κτική Ευρώπη», ανέφερε ο πρό­ε­δρος της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας Νίκος Χρι­στο­δου­λί­δης. «Οσοι προ­έρ­χο­νται από νησιά γνω­ρί­ζουν», πρό­σθεσε ο πρω­θυ­πουρ­γός της Μάλτας Ρόμπερτ Αμπέλα. «Η γεω­γρα­φία επη­ρε­ά­ζει τον τρόπο που ζούμε, πώς δου­λεύει η οικο­νο­μία, πόσο γρήγορα επη­ρε­α­ζό­μα­στε από κάθε εξω­τε­ρικό σοκ. Στα νησιά υπάρ­χουν λιγό­τε­ρες επι­λο­γές και υψη­λό­τερο κόστος».

Θα προ­σπα­θή­σουμε το μετα­φο­ρικό ισο­δύ­ναμο να γίνει κοι­νο­τική πολι­τική, σημειώ­νει ο υφυ­πουρ­γός Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής Στέ­φα­νος Γκίκας.

Οι προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν οι νησιω­τι­κές κοι­νω­νίες είναι εντυ­πω­σιακά κοινές. «Πριν από λίγες ημέρες, στο νησί από όπου κατά­γο­μαι δώσαμε μάχη στο δημο­τικό συμ­βού­λιο για να μην κλείσει το σχολείο», ανέφερε η Ερικα Ενγκλουντ, διευ­θύ­ντρια της Ενωσης Φιν­λαν­δι­κών Νησιών (FOSS). «Αυτό μοιάζει με τοπικό θέμα, αλλά για εμάς δεν είναι, είναι θέμα επι­βί­ω­σης της κοι­νό­τη­τας. Συχνά οι απο­φά­σεις λαμ­βά­νο­νται από ανθρώ­πους που δεν γνω­ρί­ζουν ούτε καν τους περιο­ρι­σμούς που θέτει ο καιρός στις μετα­κι­νή­σεις και τι σημαί­νει ένας πολυ­ή­με­ρος απο­κλει­σμός».

Γιατί μένουν από νερό τα νησιά

Τι περι­λαμ­βά­νουν οι νέες κοι­νο­τι­κές στρα­τη­γι­κές; Η Ευρω­παϊκή Στρα­τη­γική για τα Νησιά βασί­ζε­ται σε τέσ­σε­ρις πυλώνες: στην οικο­νο­μική ανά­πτυξη (που περι­λαμ­βά­νει τη συν­δε­σι­μό­τητα, την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα και την και­νο­το­μία), στην ενερ­γειακή ασφά­λεια και την περι­βαλ­λο­ντική προ­στα­σία, στην κοι­νω­νική διά­σταση (που αφορά το δημο­γρα­φικό, την υγεία, την εκπαί­δευση, αλλά και την προσιτή κατοι­κία) και στην ασφά­λεια και αντι­με­τώ­πιση κρίσεων. «Θα συστα­θεί ένα συντο­νι­στικό πλαίσιο για να στη­ρι­χθούν τα κράτη-μέλη στην εφαρ­μογή πολι­τι­κών», ανέφερε ο Ραφαέλε Φίτο, εκτε­λε­στι­κός αντι­πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, υπεύ­θυ­νος για τη Συνοχή και τις Μεταρ­ρυθ­μί­σεις. «Για παρά­δειγμα, η Ε.Ε. θα στη­ρί­ξει τη βελ­τί­ωση των μετα­φο­ρών και των ψηφια­κών υπο­δο­μών, τα έργα για την ενερ­γειακή ασφά­λεια των νησιών, τα έργα για την ασφά­λεια και την ετοι­μό­τητα».

Οσον αφορά τη στρα­τη­γική για τον παρά­κτιο χώρο, αυτή θέτει πολλές προ­τε­ραιό­τη­τες: την ενδυ­νά­μωση των παρά­κτιων κοι­νω­νιών μέσω του θαλάσ­σιου χωρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού, την υπο­στή­ριξη της «μπλε βιο­οι­κο­νο­μίας», την υπο­στή­ριξη της δημιουρ­γίας ενός συστή­μα­τος πιστο­ποί­η­σης μονάδων «μπλε άνθρακα» (blue carbon credits) που θα λει­τουρ­γή­σει ως μέσο χρη­μα­το­δό­τη­σης και την αύξηση της ανθε­κτι­κό­τη­τας στην κλι­μα­τική αλλαγή. «Η στρα­τη­γική περι­λαμ­βά­νει 13 στο­χευ­μέ­νες δράσεις για τη βελ­τί­ωση της υλο­ποί­η­σης των στρα­τη­γι­κών για την ευη­με­ρία, την ανθε­κτι­κό­τητα και την κατοι­κη­σι­μό­τητα των παρά­κτιων περιο­χών», ανέφερε ο Κώστας Καδής, Ευρω­παίος επί­τρο­πος για την Αλιεία και τους Ωκε­α­νούς. «Για παρά­δειγμα, η πιστο­ποί­ηση της δέσμευ­σης ρύπων θα δημιουρ­γή­σει οικο­νο­μική αξία για τις παρά­κτιες κοι­νό­τη­τες. Η Ε.Ε. θα χρη­μα­το­δο­τή­σει έργα ανά­πτυ­ξης και­νο­το­μίας για τις θαλάσ­σιες συγκοι­νω­νίες, για τα σκάφη διπλής χρήσης (λ.χ. για αλιεία και του­ρι­σμό). Θα δώσει έμφαση στη στήριξη των κοι­νω­νιών, στην εκπαί­δευση, στην κατάρ­τιση, στις δεξιό­τη­τες, ώστε οι νεό­τε­ρες γενιές να μείνουν συν­δε­δε­μέ­νες με την οικο­νο­μική και κοι­νω­νική ζωή των περιο­χών στις οποίες γεν­νή­θη­καν. Οι ερευ­νη­τι­κοί φορείς μπορούν να συμ­βά­λουν στο πρό­γραμμα “OceanEye”, για την παρα­κο­λού­θηση του θαλάσ­σιου περι­βάλ­λο­ντος. Η εφαρ­μογή του πλαι­σίου θα ξεκι­νή­σει άμεσα, παρέ­χο­ντας ένα σαφέ­στερο πλαίσιο στή­ρι­ξης των παρά­κτιων και νησιω­τι­κών περιο­χών».

Η Ελλάδα στη δεύτερη θέση με τα πιο καθαρά νερά στην Ε.Ε.

Στην παρου­σί­αση των στρα­τη­γι­κών, την Ελλάδα εκπρο­σώ­πησε ο Στέ­φα­νος Γκίκας, υφυ­πουρ­γός Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής. «Για εμάς είναι μια πολύ σημα­ντική εξέλιξη», λέει στην «Κ». «Παλεύ­ουμε χρόνια για να ενσω­μα­τώ­σουμε στοι­χεία των εθνικών μας πολι­τι­κών για τη νησιω­τι­κό­τητα στις ευρω­παϊ­κές πολι­τι­κές. Η έγκριση των στρα­τη­γι­κών είναι μια τερά­στια ευκαι­ρία για να βελ­τιώ­σουμε τις συν­θή­κες στα νησιά και στις παρά­κτιες περιο­χές και να αντι­με­τω­πί­σουμε προ­κλή­σεις. Στην επόμενη χρη­μα­το­δο­τική περίοδο θα διο­χε­τευ­τούν πόροι προς τα νησιά για την ενερ­γειακή μετά­βαση, τη συν­δε­σι­μό­τητα, τις υπο­δο­μές. Θα προ­σπα­θή­σουμε επίσης το μετα­φο­ρικό ισο­δύ­ναμο να γίνει κοι­νο­τική πολι­τική και πρω­το­βου­λίες όπως τα “GReco Islands” να επε­κτα­θούν σε όλα τα νησιά. Στόχος είναι να δημιουρ­γη­θεί μια κοινή νησιω­τική πολι­τική που να αντι­με­τω­πί­ζει τις προ-κλήσεις της νησιω­τι­κό­τη­τας».

Πηγή: kathimerini.gr