Ο Τηλέμαχος Καμπούρης βάζει στο μικροσκόπιο την εναέρια επιτήρηση της Μεσαιωνικής Πόλης Ρόδου και την τύχη των δεδομένων των πολιτών

Με αναλυτικό αίτημα προς τη Διεύθυνση Μεσαιωνικής Πόλης και Μνημείων του Δήμου Ρόδου, ο ανεξάρτητος δημοτικός σύμβουλος ζητεί στοιχεία και διευκρινίσεις για το έργο φύλαξης με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, με επίκεντρο το αν αξιοποιήθηκαν οι θεσμικές εγγυήσεις προστασίας δεδομένων που ήδη διαθέτει ο Δήμος.

Ζητήματα διαφάνειας και προστασίας προσωπικών δεδομένων ανοίγει ένα αναλυτικό αίτημα που κατέθεσε ο ανεξάρτητος δημοτικός σύμβουλος Ρόδου κ. Τηλέμαχος Καμπούρης προς τη Διεύθυνση Μεσαιωνικής Πόλης και Μνημείων του Δήμου Ρόδου, με αφορμή το έργο φύλαξης και εποπτείας της Μεσαιωνικής Πόλης μέσω μη επανδρωμένων αεροσκαφών, επίγειων δυνάμεων και συναφών τεχνολογικών μέσων.

Αφετηρία αποτελεί η υπ’ αριθ. 355/2026 απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής και η τεχνική μελέτη που τη συνοδεύει, από την οποία προκύπτει ότι προβλέπονται, μεταξύ άλλων, εναέρια επιτήρηση εκτεταμένου δημόσια προσβάσιμου χώρου, ζωντανή μετάδοση εικόνας, αποθήκευση δεδομένων, αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης, γεωεντοπισμός συμβάντων και χρήση θερμικών καμερών.

Ο κ. Καμπούρης δεν αμφισβητεί ευθέως τη νομιμότητα του εγχειρήματος. Εστιάζει όμως στο κατά πόσο, κατά τον σχεδιασμό του, αξιοποιήθηκαν οι θεσμικές εγγυήσεις που ήδη διαθέτει ο Δήμος μέσω του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων. Ζητεί, μεταξύ άλλων, να γνωστοποιηθεί αν ζητήθηκε η γνώμη του DPO πριν από την έγκριση της μελέτης, αν εκπονήθηκε Εκτίμηση Αντικτύπου σχετικά με την Προστασία Δεδομένων και με ποιο έρεισμα ενσωματώθηκαν λειτουργίες όπως η χρήση τεχνητής νοημοσύνης και των θερμικών καμερών. Παράλληλα, ζητεί η ίδια η επιστολή και οι απαντήσεις της αρμόδιας υπηρεσίας να αναγνωσθούν στο επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο.

Ακολουθεί αυτούσια η επιστολή.

ΠΡΟΣ:

ΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΥ ΡΟΔΟΥ

ΘΕΜΑ: Αίτημα αναβολής λήψης απόφασης επί του θέματος ανάδειξης προσωρινού αναδόχου για το έργο «Παροχή Υπηρεσιών Φύλαξης και Εποπτείας της Μεσαιωνικής Πόλης με χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΣμηΕΑ) και επίγειων δυνάμεων» και αίτημα παροχής διευκρινίσεων επί ζητημάτων προστασίας προσωπικών δεδομένων.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:

Διεύθυνση Μεσαιωνικής Πόλης και Μνημείων Δήμου Ρόδου.
Γραφείο Δημάρχου Ρόδου.
Πρόεδρο Δημοτικού Συμβουλίου Ρόδου (με την παράκληση να διαβιβασθεί σε όλα τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου και να εισαχθεί προς ενημέρωση στο αμέσως επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο, συνοδευόμενο από τις σχετικές απαντήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών).
Συμβεβλημένο Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων (DPO) του Δήμου Ρόδου.
Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Αξιότιμε κ. Πρόεδρε,
Αξιότιμα μέλη της Δημοτικής Επιτροπής,

Ενόψει της επικείμενης συνεδρίασης της Δημοτικής Επιτροπής, κατά την οποία πρόκειται να συζητηθεί η έγκριση των πρακτικών της διαγωνιστικής διαδικασίας και η ανάδειξη προσωρινού αναδόχου για το έργο «Παροχή Υπηρεσιών Φύλαξης και Εποπτείας της Μεσαιωνικής Πόλης με χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΣμηΕΑ) και επίγειων δυνάμεων», συνολικού ποσού 1.153.143,89 ευρώ συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α., θεωρώ ότι πριν από οποιαδήποτε λήψη απόφασης είναι αναγκαίο να αποσαφηνισθούν κρίσιμα ζητήματα που άπτονται της προστασίας προσωπικών δεδομένων, της νομιμότητας της προβλεπόμενης επεξεργασίας και της εν γένει συμβατότητας του έργου με το ισχύον εθνικό και ενωσιακό δίκαιο.

Σύμφωνα με τα πρακτικά της διαγωνιστικής διαδικασίας, στον διαγωνισμό συμμετείχε ένας και μοναδικός οικονομικός φορέας, ο οποίος προτάθηκε ως προσωρινός ανάδοχος από την αρμόδια επιτροπή αξιολόγησης. Υπό τις συνθήκες αυτές, και δεδομένου ότι η υπό ανάθεση σύμβαση αφορά την εγκατάσταση και λειτουργία συστήματος συστηματικής επιτήρησης δημόσια προσβάσιμου χώρου μεγάλης έκτασης με χρήση νέων τεχνολογιών, καθίσταται ακόμη πιο επιβεβλημένη η πλήρης ενημέρωση των μελών της Δημοτικής Επιτροπής πριν από τη λήψη οποιασδήποτε απόφασης.

Από την εγκεκριμένη μελέτη και τη διακήρυξη προκύπτει ότι το υπό ανάθεση έργο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, συστηματική και διαρκή επιτήρηση δημόσια προσβάσιμου χώρου μεγάλης έκτασης, εναέρια επιτήρηση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πτήσεις πέραν οπτικής επαφής (BVLOS), ζωντανή μετάδοση εικόνας, αποθήκευση οπτικοακουστικού υλικού, χρήση τεχνητής νοημοσύνης, χρήση θερμικών καμερών, γεωεντοπισμό συμβάντων και δυνατότητα τεκμηριωμένης καταγραφής παραβάσεων. Περαιτέρω, η συλλογή, διαχείριση, αποθήκευση και επεξεργασία των σχετικών δεδομένων προβλέπεται να πραγματοποιείται από ιδιωτικό οικονομικό φορέα (ανάδοχο), γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα ζητήματα ως προς το καθεστώς επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων, τις απαιτούμενες συμβατικές εγγυήσεις, τον προσδιορισμό των ρόλων υπευθύνου και εκτελούντος την επεξεργασία, καθώς και τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 (GDPR).

Παρά τη σοβαρότητα και την έκταση της προβλεπόμενης επεξεργασίας, μέχρι σήμερα δεν έχει τεθεί υπόψη των μελών της Δημοτικής Επιτροπής, ούτε των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου, οποιαδήποτε γνωμοδότηση ή εισήγηση του συμβεβλημένου Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων (DPO) του Δήμου, ούτε προκύπτει εάν έχει εκπονηθεί Εκτίμηση Αντικτύπου σχετικά με την Προστασία Δεδομένων (Data Protection Impact Assessment – DPIA), όπως προβλέπεται για περιπτώσεις συστηματικής επιτήρησης δημόσια προσβάσιμων χώρων και χρήσης νέων τεχνολογιών.

Η απουσία των ανωτέρω στοιχείων δημιουργεί εύλογες αμφιβολίες ως προς το εάν έχουν ληφθεί υπόψη οι απαιτήσεις του ενωσιακού και εθνικού πλαισίου προστασίας προσωπικών δεδομένων πριν από την προώθηση του διαγωνισμού και πριν από τη λήψη απόφασης για την ανάδειξη προσωρινού αναδόχου.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόφαση που καλούνται να λάβουν τα μέλη της Δημοτικής Επιτροπής αφορά την ανάδειξη προσωρινού αναδόχου για σύμβαση ιδιαίτερα υψηλού οικονομικού αντικειμένου και με σημαντικές συνέπειες ως προς τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών, κρίνεται αναγκαίο τα μέλη να έχουν προηγουμένως πλήρη και τεκμηριωμένη γνώση όλων των παραμέτρων νομιμότητας του έργου, ώστε η ψήφος τους να διαμορφωθεί κατόπιν ολοκληρωμένης ενημέρωσης.

Υπό τις παρούσες συνθήκες, η λήψη απόφασης για την ανάδειξη προσωρινού αναδόχου χωρίς προηγουμένως να έχουν αποσαφηνισθεί τα ανωτέρω ζητήματα ενδέχεται να εκθέσει τον Δήμο σε σημαντικούς νομικούς, διοικητικούς και οικονομικούς κινδύνους, καθώς και σε κίνδυνο προσβολής θεμελιωδών δικαιωμάτων πολιτών και επισκεπτών.

Για τους λόγους αυτούς,

ΑΙΤΟΥΜΑΙ

Την αναβολή της συζήτησης και λήψης απόφασης επί του θέματος ανάδειξης προσωρινού αναδόχου μέχρι να δοθούν πλήρεις και τεκμηριωμένες απαντήσεις στα κατωτέρω ζητήματα.
Τη διανομή της παρούσας σε όλα τα μέλη της Δημοτικής Επιτροπής πριν από τη συζήτηση του θέματος, ώστε να έχουν πλήρη γνώση των ζητημάτων που ανακύπτουν και των ενδεχόμενων συνεπειών της ψήφου τους.
Να γνωστοποιηθεί εάν, πριν από την έγκριση της μελέτης και της διακήρυξης, ζητήθηκε η γνώμη ή εισήγηση του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων (DPO) του Δήμου και, σε καταφατική περίπτωση, να τεθεί η σχετική γνωμοδότηση υπόψη της Δημοτικής Επιτροπής και του Δημοτικού Συμβουλίου.
Εφόσον δεν ζητήθηκε η γνώμη του DPO, να γνωστοποιηθεί εγγράφως για ποιο λόγο δεν κρίθηκε αναγκαία η συμμετοχή του σε έργο που περιλαμβάνει συστηματική επιτήρηση δημόσιου χώρου, επεξεργασία εικόνας, αποθήκευση δεδομένων, χρήση θερμικών καμερών και τεχνητής νοημοσύνης.
Να γνωστοποιηθεί εάν έχει εκπονηθεί Εκτίμηση Αντικτύπου σχετικά με την Προστασία Δεδομένων (DPIA) και, σε περίπτωση ύπαρξής της, να παρουσιαστούν τα βασικά συμπεράσματά της.
Να γνωστοποιηθεί εάν έχει αξιολογηθεί η συμβατότητα του έργου με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 (GDPR), τον Ν. 4624/2019 και τις σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες και αποφάσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Να γνωστοποιηθεί εάν έχει προσδιορισθεί ο ρόλος του αναδόχου ως προς την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, εάν έχει προβλεφθεί σύναψη σύμβασης επεξεργασίας σύμφωνα με το άρθρο 28 του GDPR και ποιες ειδικές εγγυήσεις προβλέπονται για την πρόσβαση, διαχείριση, αποθήκευση και διαβίβαση των δεδομένων που θα συλλέγονται μέσω των ΣμηΕΑ.
Να γνωστοποιηθεί εάν έχει προβλεφθεί ειδική διαδικασία ενημέρωσης των πολιτών και επισκεπτών σχετικά με την επιτήρηση, τη συλλογή δεδομένων και την άσκηση των δικαιωμάτων τους ως υποκειμένων των δεδομένων.
Να δοθούν οι ανωτέρω απαντήσεις στο αμέσως επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο, προκειμένου να ενημερωθεί επισήμως το σύνολο των δημοτικών συμβούλων πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω εξέλιξη της διαδικασίας.
Η προστασία των προσωπικών δεδομένων, ιδίως όταν πρόκειται για συστηματική επιτήρηση δημόσιων χώρων με χρήση νέων τεχνολογιών, δεν συνιστά τυπική ή δευτερεύουσα υποχρέωση της Διοίκησης, αλλά ουσιώδη εγγύηση του κράτους δικαίου, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της νομιμότητας των διοικητικών ενεργειών.

Με τιμή,

Τηλέμαχος Καμπουρής
Ανεξάρτητος Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Ρόδου