Ο Υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων του Δήμου Ρόδου προειδοποιεί για υψηλό κίνδυνο στα δικαιώματα των πολιτών από την επιτήρηση με drones!!!

• Η γνω­μο­δό­τηση του DPO έφερε ημε­ρο­μη­νία 26 Μαΐου 2026, αφού είχε ήδη συντα­χθεί η τεχνική μελέτη του Απρι­λίου και είχε προ­χω­ρή­σει η δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία, με τον Υπεύ­θυνο Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων να θέτει ως απα­ρέ­γκλιτη προ­ϋ­πό­θεση την προη­γού­μενη Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που πριν από οποια­δή­ποτε δέσμευση

Μια γνω­μο­δό­τηση που, αντί να επι­κυ­ρώ­νει εκ των υστέρων μια ήδη δρο­μο­λο­γη­μένη επιλογή, υπεν­θυ­μί­ζει ότι η αξιο­λό­γηση των κιν­δύ­νων όφειλε να είχε προη­γη­θεί, βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο του ζητή­μα­τος της επι­τή­ρη­σης της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου με μη επαν­δρω­μένα αερο­σκάφη. Ο Υπεύ­θυ­νος Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων του Δήμου Ρόδου, η εται­ρεία DATAWAVE TECHNOLOGY SOLUTIONS IKE, συνέ­ταξε εκτενές κείμενο με αριθμό πρω­το­κόλ­λου 32604 και ημε­ρο­μη­νία 26 Μαΐου 2026, στο οποίο κατα­γρά­φει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις νομι­μό­τη­τας για τη λει­τουρ­γία συστη­μά­των βιντε­ο­ε­πι­τή­ρη­σης και ορίζει με σαφή­νεια το πότε πρέπει να διε­νερ­γεί­ται η Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που σχετικά με την Προ­στα­σία Δεδο­μέ­νων.

Η γνω­μο­δό­τηση κοι­νο­ποι­ή­θηκε στο Γραφείο Δημάρ­χου, στη Γενική Γραμ­μα­τέα του Δήμου Ρόδου, κ. Ευαγ­γε­λία Νίκα, στον εντε­ταλ­μένο δημο­τικό σύμ­βουλο Μεσαιω­νι­κής Πόλης και Μνη­μείων, κ. Σωτήριο Βαγιανό, στον εντε­ταλ­μένο δημο­τικό σύμ­βουλο Ψηφια­κής Μετά­βα­σης, κ. Γεώργιο Βαρέλη, καθώς και στον διευ­θυ­ντή της Διεύ­θυν­σης Πλη­ρο­φο­ρι­κής και Νέων Τεχνο­λο­γιών, κ. Χρήστο Πανά. Πρό­κει­ται, δηλαδή, για το σύνολο των αρμό­διων υπη­ρε­σια­κών και πολι­τι­κών παρα­γό­ντων που εμπλέ­κο­νται στον σχε­δια­σμό και στην προ­ώ­θηση του έργου.

Η βιντε­ο­ε­πι­τή­ρηση ως επε­ξερ­γα­σία δεδο­μέ­νων

Ο Υπεύ­θυ­νος Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων ξεκινά από μια θεμε­λιώδη παρα­δοχή. Η λήψη, μετά­δοση, κατα­γραφή ή απο­θή­κευση εικόνας φυσικού προ­σώ­που συνιστά επε­ξερ­γα­σία δεδο­μέ­νων προ­σω­πι­κού χαρα­κτήρα, εφόσον το πρόσωπο είναι ταυ­το­ποι­η­μένο ή ταυ­το­ποι­ή­σιμο. Η ταυ­το­ποί­ηση μπορεί να προ­κύ­ψει όχι μόνο από την εικόνα του προ­σώ­που, αλλά και από στοι­χεία που οδηγούν έμμεσα σε αυτήν, όπως η πινα­κίδα οχή­μα­τος, η δια­δρομή ή η παρου­σία κάποιου σε συγκε­κρι­μένο χώρο και χρόνο. Επι­πλέον, σημειώ­νε­ται, η βιντε­ο­ε­πι­τή­ρηση μετα­βάλ­λει και την ίδια τη συμπε­ρι­φορά όσων υπο­ψιά­ζο­νται ότι παρα­κο­λου­θού­νται, δημιουρ­γώ­ντας αίσθημα διαρ­κούς επι­τή­ρη­σης και ψυχο­λο­γι­κής πίεσης, ιδίως σε χώρους όπου ενδέ­χε­ται να βρί­σκο­νται εργα­ζό­με­νοι, ανή­λι­κοι ή ευάλωτα πρόσωπα.

Τα μη επαν­δρω­μένα αερο­σκάφη ως μέσο αυξη­μέ­νης επεμ­βα­τι­κό­τη­τας

Το σκλη­ρό­τερο σημείο της αξιο­λό­γη­σης αφορά τα μη επαν­δρω­μένα αερο­σκάφη, τα οποία ο DPO δεν αντι­με­τω­πί­ζει ως απλή τεχνική προ­έ­κταση ενός συστή­μα­τος καμερών, αλλά ως ειδική μορφή βιντε­ο­ε­πι­τή­ρη­σης αυξη­μέ­νης επεμ­βα­τι­κό­τη­τας. Σε αντί­θεση με τις στα­θε­ρές κάμερες, έχουν κινητό χαρα­κτήρα, καλύ­πτουν μετα­βαλ­λό­μενο γεω­γρα­φικό πεδίο, λαμ­βά­νουν εικόνα από ύψος και από μη ανα­με­νό­με­νες οπτικές γωνίες και κατα­γρά­φουν πρόσωπα που δεν έχουν πρα­κτική δυνα­τό­τητα να προ­βλέ­ψουν ή να απο­φύ­γουν την επε­ξερ­γα­σία.

Η αξιο­λό­γηση, τονί­ζε­ται, οφείλει να καλύ­πτει το σύνολο της επι­χει­ρη­σια­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, δηλαδή τον σκοπό κάθε πτήσης, την περιοχή, τη δια­δρομή, τη διάρ­κεια, τη συχνό­τητα, τον εξο­πλι­σμό, τους αισθη­τή­ρες, το λογι­σμικό, τη δυνα­τό­τητα ζωντα­νής μετά­δο­σης ή κατα­γρα­φής, την απο­θή­κευση και τη δια­γραφή των δεδο­μέ­νων. Ιδιαί­τερη μνεία γίνεται στις πτήσεις πάνω ή κοντά σε σχολεία, παι­δι­κούς σταθ­μούς, νοσο­κο­μεία, θρη­σκευ­τι­κούς χώρους ή χώρους πολι­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, όπου η κατα­γραφή μπορεί να οδη­γή­σει σε ευαί­σθητα συμπε­ρά­σματα για τα υπο­κεί­μενα. Στο ίδιο πλαίσιο ζητού­νται μέτρα ελα­χι­στο­ποί­η­σης, όπως ο περιο­ρι­σμός του πεδίου λήψης, η αυτό­ματη θόλωση προ­σώ­πων ή πινα­κί­δων και η αυτό­ματη δια­γραφή μετά την παρέ­λευση του χρόνου τήρησης.

Η υπο­χρέ­ωση και ο χρόνος διε­νέρ­γειας της Εκτί­μη­σης Αντι­κτύ­που

Το κρι­σι­μό­τερο μέρος της γνω­μο­δό­τη­σης αφορά το πότε πρέπει να γίνεται η Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που. Με βάση το άρθρο 35 του Γενικού Κανο­νι­σμού Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων, τον Κανο­νι­σμό 2016/679, όταν ένα είδος επε­ξερ­γα­σίας ενδέ­χε­ται να επι­φέ­ρει υψηλό κίνδυνο για τα δικαιώ­ματα των φυσικών προ­σώ­πων, η Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που πρέπει να διε­νερ­γεί­ται πριν από την επε­ξερ­γα­σία. Η απαί­τηση αυτή, σημειώ­νει ο DPO, πρέπει να ερμη­νεύ­ε­ται ουσια­στικά και όχι τυπικά, ώστε να προη­γεί­ται της ορι­στι­κο­ποί­η­σης των κρί­σι­μων τεχνι­κών προ­δια­γρα­φών και να μπορεί πραγ­μα­τικά να επη­ρε­ά­σει την επιλογή της τεχνο­λο­γίας, το πεδίο της εικόνας, τον χρόνο τήρησης του υλικού, τα δικαιώ­ματα πρό­σβα­σης και τους όρους τυχόν σύμ­βα­σης με ανάδοχο. Η λογική αυτή πηγάζει από την αρχή της προ­στα­σίας των δεδο­μέ­νων από τον σχε­δια­σμό και εξ ορισμού, την οποία κατο­χυ­ρώ­νει το άρθρο 25 του Κανο­νι­σμού.

Όταν η γνώμη έρχεται μετά τη μελέτη

Εδώ εντο­πί­ζε­ται το σημείο τριβής. Η τεχνική μελέτη του έργου φέρει ημε­ρο­μη­νία Απρι­λίου 2026, ενώ η γνω­μο­δό­τηση του Υπευ­θύ­νου Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων έχει αριθμό πρω­το­κόλ­λου της 26ης Μαΐου 2026. Η γνώμη του DPO, δηλαδή, δια­τυ­πώ­θηκε αφού είχε ήδη συντα­χθεί η μελέτη και είχε προ­χω­ρή­σει η δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία, μια αντι­στροφή της σειράς που η ίδια η γνω­μο­δό­τηση περι­γρά­φει ως ανα­γκαία. Όπως διευ­κρι­νί­ζε­ται, ως «πριν από την προ­μή­θεια» νοείται το διά­στημα πριν από την ορι­στι­κο­ποί­ηση των κρί­σι­μων τεχνι­κών, οργα­νω­τι­κών και συμ­βα­τι­κών επι­λο­γών και πριν από την ανάληψη συμ­βα­τι­κής ή οικο­νο­μι­κής δέσμευ­σης για την από­κτηση του συστή­μα­τος. Η Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που, υπο­γραμ­μί­ζε­ται, δεν απο­τε­λεί μετα­γε­νέ­στερη τυπική ενέρ­γεια συμ­μόρ­φω­σης, αλλά ουσιώ­δες εργα­λείο σχε­δια­σμού και λογο­δο­σίας.

Το προη­γού­μενο της Από­φα­σης 13/2024

Για να στη­ρί­ξει τη θέση του, ο DPO επι­κα­λεί­ται την Απόφαση 13/2024 της Αρχής Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων Προ­σω­πι­κού Χαρα­κτήρα. Σε εκείνη την υπόθεση η Αρχή εξέτασε τεχνο­λο­γικά συστή­ματα ασφα­λείας που περι­λάμ­βα­ναν βιντε­ο­ε­πι­τή­ρηση, χρήση μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών, αυτο­μα­το­ποι­η­μέ­νες λει­τουρ­γίες και δια­συν­δέ­σεις με άλλα συστή­ματα, και έκρινε ότι η μη διε­νέρ­γεια ολο­κλη­ρω­μέ­νης και συνε­κτι­κής Εκτί­μη­σης Αντι­κτύ­που ήδη από το στάδιο του σχε­δια­σμού, πριν από την προ­μή­θεια και τη θέση σε εφαρ­μογή, συνιστά παρα­βί­αση των άρθρων 25 και 35 του Κανο­νι­σμού. Η Αρχή είχε απορ­ρί­ψει επι­χει­ρή­ματα του τύπου ότι το σύστημα βρί­σκε­ται ακόμη σε φάση υλο­ποί­η­σης ή πιλο­τι­κής λει­τουρ­γίας, καθώς ακριβώς σε αυτό το στάδιο η αξιο­λό­γηση αποκτά την πραγ­μα­τική της αξία.

Τι πρέπει να περι­λαμ­βά­νει η Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που

Η γνω­μο­δό­τηση παρα­θέ­τει ανα­λυ­τικά 28 επι­μέ­ρους στοι­χεία που πρέπει, κατ’ ελά­χι­στον, να τεκ­μη­ριώ­νει η Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που. Μεταξύ αυτών ο ακριβής σκοπός της επι­τή­ρη­σης, η νομική βάση της επε­ξερ­γα­σίας, η ανα­γκαιό­τητα χρήσης μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών έναντι στα­θε­ρών καμερών ή άλλων ηπιό­τε­ρων μέσων, η ανα­λο­γι­κό­τητα του μέτρου, οι χώροι και οι ώρες λει­τουρ­γίας, ο χρόνος τήρησης του υλικού, η χρήση προηγ­μέ­νων λει­τουρ­γιών όπως θερ­μι­κές κάμερες, zoom, ανα­λυ­τική επε­ξερ­γα­σία εικόνας ή τεχνητή νοη­μο­σύνη, οι κατη­γο­ρίες προ­σώ­πων που επη­ρε­ά­ζο­νται και η δια­δι­κα­σία ενη­μέ­ρω­σης των υπο­κει­μέ­νων. Ειδικά για τα μη επαν­δρω­μένα αερο­σκάφη ζητεί­ται πρό­σθετη χαρ­το­γρά­φηση της πτήσης και των ροών δεδο­μέ­νων, ενώ τίθεται και το ζήτημα της απο­τε­λε­σμα­τι­κής ενη­μέ­ρω­σης των πολιτών, που καθί­στα­ται δυσχε­ρέ­στερη λόγω της κινητής και μετα­βαλ­λό­με­νης φύσης της πτήσης.

Οι 20 συστά­σεις και η δια­βού­λευση με την Αρχή

Το κείμενο ολο­κλη­ρώ­νε­ται με 20 συγκε­κρι­μέ­νες συστά­σεις. Ανάμεσά τους ξεχω­ρί­ζουν η πρό­βλεψη ότι δεν πρέπει να ορι­στι­κο­ποιού­νται κρί­σι­μες τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές, όροι προ­μή­θειας ή συμ­βα­τι­κές δεσμεύ­σεις πριν ολο­κλη­ρω­θεί η Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που, καθώς και η ρητή θέση ότι η πιλο­τική λει­τουρ­γία ή η εκκρε­μής παρα­με­τρο­ποί­ηση δεν απο­τε­λούν λόγο ανα­βο­λής της. Ζητεί­ται, επίσης, να μην πραγ­μα­το­ποιεί­ται καμία πτήση που συνε­πά­γε­ται κατα­γραφή εικόνας φυσικών προ­σώ­πων πριν ολο­κλη­ρω­θεί η σχετική Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που, να ενσω­μα­τω­θούν ειδικοί όροι προ­στα­σίας δεδο­μέ­νων σε τυχόν συμ­βά­σεις με ανα­δό­χους κατά το άρθρο 28 του Κανο­νι­σμού και να τεκ­μη­ριώ­νε­ται η συμ­με­τοχή του Υπευ­θύ­νου Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων πριν από κάθε κρίσιμη απόφαση. Τέλος, ο DPO παρα­πέ­μπει στο άρθρο 36 του Κανο­νι­σμού, σημειώ­νο­ντας ότι εφόσον προ­κύ­ψει πως οι κίν­δυ­νοι δεν μπορούν να περιο­ρι­στούν επαρκώς με κατάλ­ληλα μέτρα, ο Δήμος Ρόδου οφείλει να ζητήσει προη­γού­μενη δια­βού­λευση με την Αρχή πριν από οποια­δή­ποτε θέση του συστή­μα­τος σε λει­τουρ­γία. Η δια­βού­λευση αυτή, διευ­κρι­νί­ζε­ται, δεν υπο­κα­θι­στά την Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που ούτε θερα­πεύει την παρά­λειψη προη­γού­με­νης αξιο­λό­γη­σης.

Στο σύνολό της, η γνω­μο­δό­τηση κατα­λή­γει σε μια σαφή θέση. Η ύπαρξη γενικού σκοπού ασφά­λειας ή προ­στα­σίας περιου­σίας δεν αρκεί από μόνη της για να δικαιο­λο­γή­σει τη χρήση μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών. Απαι­τεί­ται προη­γού­μενη, ειδική, ολο­κλη­ρω­μένη και τεκ­μη­ριω­μένη Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που, σε στάδιο που μπορεί ακόμη να επη­ρε­ά­σει ουσια­στικά τον σχε­δια­σμό και όχι αφού οι κρί­σι­μες επι­λο­γές έχουν ήδη κλει­δώ­σει.