Βάσεις 2026: Γιατί δεν αρκεί να ξέρεις «πού γράψανε καλά»

Η πραγ­μα­τική ανάλυση μέσα από τους συντε­λε­στές βαρύ­τη­τας – Τι λένε οι ανα­φο­ρές από τη διόρ­θωση και πού πιέ­ζο­νται οι υψη­λό­βαθ­μες σχολές κάθε πεδίου.

Του Γιάννη Ζαμπέλη, Διευ­θυ­ντή Σπουδών Φρο­ντι­στη­ρίων Που­κα­μι­σάς – Εκπαι­δευ­τι­κός Ανα­λυ­τής

Όσο πλη­σιά­ζει η ανα­κοί­νωση των βαθ­μο­λο­γιών, οι περισ­σό­τε­ρες προ­βλέ­ψεις στα­μα­τούν στην επι­φά­νεια: «τα Μαθη­μα­τικά ήταν δύσκολα, άρα οι Πολυ­τε­χνι­κές θα πέσουν». Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, η ιστορία είναι πολύ πιο σύνθετη. Από το 2022 και μετά, ο τρόπος που οι βαθ­μο­λο­γίες μετα­φρά­ζο­νται σε μόρια έχει αλλάξει ριζικά — μέσω των συντε­λε­στών βαρύ­τη­τας που καθο­ρί­ζο­νται για κάθε τμήμα ξεχω­ρι­στά (φέτος βάσει του ΦΕΚ 7145 Β΄/30-12-2025).

Η σωστή ερώτηση δεν είναι «πόσο δύσκολο ήταν το μάθημα Χ», αλλά «ποιος συντε­λε­στής συναντά ποια δυσκο­λία σε ποιο τμήμα». Σε αυτό το άρθρο επι­χει­ρούμε ακριβώς αυτή τη σύνθεση: εικόνα διόρ­θω­σης σε κάθε μάθημα — και τι σημαί­νει αυτή η εικόνα όταν περάσει από το «κόσκινο» των συντε­λε­στών στις υψη­λό­βαθ­μες σχολές κάθε πεδίου.

Πίνακες ανα­φο­ράς: Συντε­λε­στές βαρύ­τη­τας στις υψη­λό­βαθ­μες σχολές

Πριν προ­χω­ρή­σουμε στην ανάλυση, παρα­θέ­τουμε τους συντε­λε­στές βαρύ­τη­τας στις πιο αντα­γω­νι­στι­κές σχολές κάθε πεδίου, ώστε ο ανα­γνώ­στης να βλέπει τη συνο­λική εικόνα. Όλοι οι συντε­λε­στές προ­έρ­χο­νται από το ΦΕΚ 7145 Β΄/30-12-2025 και ισχύουν για το ακα­δη­μαϊκό έτος 2026-2027 και εφεξής.

Σειρά μαθη­μά­των στον πίνακα: Νεο­ελ­λη­νική, Φυσική, Χημεία, Μαθη­μα­τικά. Σημεί­ωση (*): Αρχι­τε­κτό­νων ΑΠΘ έχει ισο­κα­τα­νομή 25% στα πανελ­λα­δικά μαθή­ματα και προ­σθέ­τει 10% + 10% στα ειδικά μαθή­ματα Ελεύ­θε­ρου και Γραμ­μι­κού Σχεδίου — το άθροι­σμα δια­μορ­φώ­νε­ται δια­φο­ρε­τικά.

Η εικόνα από τη διόρ­θωση: όχι μόνο η βάση, αλλά και το «πάνω από 18»

Για να μιλή­σουμε σωστά για βάσεις χρεια­ζό­μα­στε δύο μεγέθη: το ποσοστό κάτω από τη βάση — που καθο­ρί­ζει την ΕΒΕ και τις μεσαίες/χαμη­λό­βαθ­μες σχολές — και, κυρίως, το ποσοστό άνω του 18, δηλαδή τη «δεξα­μενή των αρι­στού­χων» που κρίνει τις υψη­λό­βαθ­μες. Είναι αυτή η δεξα­μενή που, φέτος, εμφανώς συρ­ρι­κνώ­νε­ται.

Συνο­πτικά, η εικόνα ανά μάθημα έχει ως εξής:

•     Νεο­ελ­λη­νική Γλώσσα & Λογο­τε­χνία: σταθερό περίπου 15% κάτω από βάση, ομαλή κατα­νομή υψηλών — λει­τουρ­γεί ως «ουδέ­τε­ρος ζυγός».

•     Αρχαία Ελλη­νικά: περίπου 50% κάτω από βάση (πέρσι 47,6%). Το πιο κρίσιμο είναι ο αισθη­τός περιο­ρι­σμός των γραπτών άνω του 18, λόγω του απαι­τη­τι­κού άγνω­στου κει­μέ­νου.

•     Ιστορία: γύρω στο 50% κάτω από βάση (πέρσι 53%) — οριακά καλύ­τερη εικόνα, οι βαθ­μο­λο­γίες άνω του 18 δια­τη­ρού­νται.

•     Λατι­νικά: περίπου 30% κάτω από βάση (πέρσι 38%), αρκετές υψηλές βαθ­μο­λο­γίες.

•     Μαθη­μα­τικά (2ο Πεδίο): περίπου 30% κάτω από βάση. Το δύσκολο Δ θέμα κόβει αισθητά τα γραπτά άνω του 18.

•     Μαθη­μα­τικά (4ο Πεδίο): παγιο­ποι­η­μένο περίπου 70% κάτω από βάση, ελά­χι­στα γραπτά πάνω από 18.

•     Φυσική: λιγό­τε­ρες δυσκο­λίες σε σχέση με πέρσι, μικρό­τερο ποσοστό κάτω από βάση. Παρα­μέ­νει ωστόσο μάθημα-φίλτρο για το απόλυτο 19-20.

•     Χημεία: στα περσινά επίπεδα (~30-35% κάτω από βάση), σχετική στα­θε­ρό­τητα και στις υψηλές βαθ­μο­λο­γίες.

•     Βιο­λο­γία: περίπου 30% κάτω από βάση. Εδώ κατα­γρά­φε­ται η μεγα­λύ­τερη συρ­ρί­κνωση των αρι­στού­χων — συν­δυα­στικά θέματα που έβγαλαν λάθη ακόμη και σε πολύ καλά προ­ε­τοι­μα­σμένα παιδιά.

•     Οικο­νο­μία (ΑΟΘ): δυσκο­λό­τερη από προη­γού­με­νες χρονιές. Το συν­δυα­στικό Θέμα Γ περιό­ρισε σημα­ντικά τα γραπτά άνω του 18.

•     Πλη­ρο­φο­ρική: ελαφρώς δυσκο­λό­τερη — λιγό­τερα 20άρια, αλλά πληθώρα 18-19.

Μέχρι εδώ έχουμε τη φωτο­γρα­φία της διόρ­θω­σης. Από εδώ και πέρα παίζει ο συντε­λε­στής.

1ο Επι­στη­μο­νικό Πεδίο — Νομική Αθήνας vs Νομική Θεσ­σα­λο­νί­κης: ίδιο όνομα, δια­φο­ρε­τική πίεση

Στις τρεις Νομικές της χώρας οι συντε­λε­στές δεν είναι ίδιοι. Η Νομική Αθηνών (117) και η Νομική Κομο­τη­νής (121) έχουν ισο­κα­τα­νομή 25-25-25-25 (Νεοελληνική-Αρχαία-Ιστορία-Λατινικά). Η Νομική Θεσ­σα­λο­νί­κης (119) έχει 30-30-20-20 με το βάρος σε Νεο­ελ­λη­νική και Αρχαία.

Τι σημαί­νει αυτό φέτος:

•     Στις δύο πρώτες, η συρ­ρί­κνωση των αρι­στού­χων στα Αρχαία πιέζει «μόνο» κατά 25%. Η βελ­τί­ωση των Λατι­νι­κών αντι­σταθ­μί­ζει εν μέρει.

•     Στη Θεσ­σα­λο­νί­κης, τα Αρχαία βαραί­νουν 30%. Η πτώση εκεί ανα­μέ­νε­ται μεγα­λύ­τερη από την Αθήνας — αντί­θετα από ό,τι θα υπέθετε κανείς από το συνο­λικό «προφίλ δυσκο­λίας» των μαθη­μά­των.

Στις Ψυχο­λο­γίες ΑΠΘ (172) / ΕΚΠΑ / Κρήτης, το προφίλ είναι 35-25-20-20 με ισχυρό βάρος στη Νεο­ελ­λη­νική. Η στα­θε­ρό­τητα της Νεο­ελ­λη­νι­κής λει­τουρ­γεί προ­στα­τευ­τικά — ανα­μέ­νε­ται μικρό­τερη πτώση από τις Νομικές.

Σε Φιλο­σο­φίας Πάτρας (102) και Ιωαν­νί­νων (122), που έχουν 40-20-20-20 με όλο το βάρος στη Νεο­ελ­λη­νική, η εικόνα είναι ακόμη πιο σταθερή. Σε αντι­δια­στολή, Ιστο­ρίας & Ψηφια­κών Ανθρω­πι­στι­κών Επι­στη­μών Ιονίου (145), με συντε­λε­στή 40% στην Ιστορία, μπορεί ακόμη και να κρα­τή­σει ή να ανε­βά­σει οριακά τη βάση της λόγω της σχε­τι­κής βελ­τί­ω­σης της Ιστο­ρίας.

Πρα­κτικό συμπέ­ρα­σμα 1ου Πεδίου: ήπια έως μέτρια πτωτική τάση στις περισ­σό­τε­ρες υψη­λό­βαθ­μες, με τη μέγιστη πίεση εκεί όπου τα Αρχαία ή τα νομικά μαθή­ματα έχουν συγκε­ντρω­μένο συντε­λε­στή.

2ο Επι­στη­μο­νικό Πεδίο — Πολυ­τε­χνεία: γιατί η Φυσική σώζει ό,τι χάνουν τα Μαθη­μα­τικά

Στα τμήματα του ΕΜΠ και του ΑΠΘ ο συνη­θι­σμέ­νος συντε­λε­στής Μαθη­μα­τι­κών είναι 30-35% και της Φυσικής 25-30%. Η συνε­πα­κό­λουθη αλχη­μεία είναι ξεκά­θαρη:

•     Μαθη­μα­τι­κών ΑΠΘ (245): 20-25-20-35. Το 35% στα Μαθη­μα­τικά κάνει το δύσκολο Δ θέμα κεντρικό. Ανα­με­νό­μενη ήπια πτώση.

•     Πολι­τι­κών Μηχα­νι­κών ΑΠΘ (203): 25-20-20-35. Η Φυσική με 20% δεν αντι­σταθ­μί­ζει. Πτώση ελαφρώς μεγα­λύ­τερη.

•     ΗΜΜΥ ΑΠΘ (219) και Πλη­ρο­φο­ρι­κής ΑΠΘ (338): 20-30-20-30 (Φυσική-Μαθηματικά ισόρ­ροπα). Εδώ η βελ­τί­ωση της Φυσικής αντι­σταθ­μί­ζει σχεδόν πλήρως τη δυσκο­λία των Μαθη­μα­τι­κών. Ανα­μέ­νε­ται στα­θε­ρό­τητα ή πολύ ήπια πτώση.

•     Φυσικής ΑΠΘ (255): 20-33-20-27. Με τη Φυσική να ζυγίζει 33%, το τμήμα ενδέ­χε­ται να συγκρα­τή­σει ή και να ανε­βά­σει οριακά τη βάση.

•     Χημείας ΑΠΘ (265): 20-25-35-20. Η σταθερή Χημεία και η βελ­τιω­μένη Φυσική προ­στα­τεύ­ουν τη βάση από τη δυσκο­λία των Μαθη­μα­τι­κών.

•     Χημικών Μηχα­νι­κών ΑΠΘ (237): 20-25-25-30. Ισόρ­ροπο προφίλ — ήπια πτωτική τάση.

•     Αρχι­τε­κτό­νων ΑΠΘ (233): ισο­κα­τα­νομή 25-25-25-25 + 10%+10% στα ειδικά σχέδια. Η αρχι­τε­κτο­νική των βαθ­μο­λο­γιών εδώ κρί­νε­ται σε μεγάλο βαθμό από τα ειδικά μαθή­ματα — οι εκτι­μή­σεις δεί­χνουν στα­θε­ρό­τητα.

Πρα­κτικό συμπέ­ρα­σμα 2ου Πεδίου: η ιδέα της «μαζικής πτώσης στα Πολυ­τε­χνεία» δεν επι­βε­βαιώ­νε­ται. Η Φυσική, με τους ισχυ­ρούς της συντε­λε­στές στις πολυ­τε­χνι­κές, λει­τουρ­γεί ως αντί­βαρο στη δυσκο­λία των Μαθη­μα­τι­κών. Οι σχολές με μεγα­λύ­τερη πίεση είναι εκείνες όπου τα Μαθη­μα­τικά συγκε­ντρώ­νουν 35% και η Φυσική παρα­μέ­νει στο 20-25%.

3ο Επι­στη­μο­νικό Πεδίο — Ιατρι­κές: η Βιο­λο­γία κρίνει το παι­χνίδι

Εδώ τα πράγ­ματα είναι πιο ξεκά­θαρα. Σε όλες τις Ιατρι­κές, Οδο­ντια­τρι­κές και Φαρ­μα­κευ­τι­κές, ο συντε­λε­στής της Βιο­λο­γίας κινεί­ται γύρω στο 30%, της Χημείας 25-30%, της Φυσικής 20-25%, και της Νεο­ελ­λη­νι­κής 15-20%.

•     Ιατρική ΕΚΠΑ, ΑΠΘ, Πατρών, Ιωαν­νί­νων, Κρήτης, Θεσ­σα­λίας, Θράκης: η συρ­ρί­κνωση των αρι­στού­χων στη Βιο­λο­γία είναι ο καθο­ρι­στι­κός παρά­γο­ντας. Όταν το πιο βαρύ μάθημα του προφίλ δίνει λιγό­τερα 19-20, η ζώνη των μορίων εισα­γω­γής ανα­προ­σαρ­μό­ζε­ται προς τα κάτω.

•     Οδο­ντια­τρική ΕΚΠΑ / ΑΠΘ και Φαρ­μα­κευ­τική ΕΚΠΑ / ΑΠΘ / Πατρών: ίδια λογική, ελαφρώς μικρό­τερη πτώση καθώς η σταθερή Χημεία και η βελ­τιω­μένη Φυσική αντι­σταθ­μί­ζουν εν μέρει.

•     Βιο­λο­γίας ΕΚΠΑ / ΑΠΘ: εδώ ο συντε­λε­στής Βιο­λο­γίας είναι ακόμη υψη­λό­τε­ρος — η πίεση συντη­ρεί­ται.

Πρα­κτικό συμπέ­ρα­σμα 3ου Πεδίου: σαφής πτωτική τάση στις Ιατρι­κές, της τάξης κάποιων εκα­το­ντά­δων μορίων, με την Ιατρική ΕΚΠΑ να δίνει το βασικό σήμα.

4ο Επι­στη­μο­νικό Πεδίο — Δια­φο­ρε­τι­κές πιέσεις σε Πλη­ρο­φο­ρική και Οικο­νο­μικά

Το πεδίο που φέτος δέχεται τις πιο σύν­θε­τες πιέσεις. Τα τέσσερα μαθή­ματα είναι Νεο­ελ­λη­νική, Μαθη­μα­τικά, Πλη­ρο­φο­ρική και Οικο­νο­μία — με τους συντε­λε­στές να αλλά­ζουν δρα­στικά ανάλογα αν μιλάμε για Τμήμα Πλη­ρο­φο­ρι­κής ή για Τμήμα Οικο­νο­μι­κής Κατεύ­θυν­σης.

Στα Τμήματα Πλη­ρο­φο­ρι­κής

(Πλη­ρο­φο­ρι­κής & Τηλε­πι­κοι­νω­νιών ΕΚΠΑ, Πλη­ρο­φο­ρι­κής ΟΠΑ, Ψηφια­κών Συστη­μά­των Πειραιά)

•     Η Πλη­ρο­φο­ρική έχει συντε­λε­στή 30%. Έδωσε αρκετά 18-19, οπότε λει­τουρ­γεί υπο­στη­ρι­κτικά.

•     Τα Μαθη­μα­τικά με συντε­λε­στή 25-30% είναι ο βασικός παρά­γο­ντας πτώσης (70% κάτω από βάση παγιο­ποι­η­μένο, λίγες υψηλές βαθ­μο­λο­γίες).

•     Η Οικο­νο­μία (συντε­λε­στής 20-25%) προ­σθέ­τει επι­πλέον πτωτική πίεση φέτος.

Στα Τμήματα Οικο­νο­μι­κής Κατεύ­θυν­σης

(Οικο­νο­μι­κής Επι­στή­μης ΟΠΑ, Λογι­στι­κής & Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής ΟΠΑ, ΟΔΕ ΟΠΑ, Διοι­κη­τι­κής Επι­στή­μης & Τεχνο­λο­γίας ΟΠΑ)

•     Η Οικο­νο­μία έχει συντε­λε­στή 30%. Η αυξη­μένη δυσκο­λία της φέτος μετα­φρά­ζε­ται σε εμφανή πτώση.

•     Τα Μαθη­μα­τικά παρα­μέ­νουν ως δεύ­τε­ρος αρνη­τι­κός παρά­γο­ντας.

•     Η Πλη­ρο­φο­ρική με μικρό­τερο συντε­λε­στή εδώ (15-20%) δεν αρκεί να αντι­σταθ­μί­σει.

Πρα­κτικό συμπέ­ρα­σμα 4ου Πεδίου: αυτό είναι το πεδίο με τις εντο­νό­τε­ρες πτω­τι­κές τάσεις στις υψη­λό­βαθ­μες. Τα τμήματα Πλη­ρο­φο­ρι­κής αντέ­χουν λίγο καλύ­τερα από τα Οικο­νο­μικά. Όπου ο συντε­λε­στής της Πλη­ρο­φο­ρι­κής φτάνει το 30%, η πτώση είναι ηπιό­τερη. Όπου κυριαρ­χεί η Οικο­νο­μία, η πτώση μπορεί να αγγίξει αρκετές εκα­το­ντά­δες μόρια.

ΕΠΑΛ: μετρη­μέ­νες πιέσεις, καθο­ρι­στική η ΕΒΕ

Στα ΕΠΑΛ η εικόνα είναι πιο δια­βαθ­μι­σμένη. Τα μαθή­ματα ειδι­κό­τη­τας κάθε τομέα έχουν δια­φο­ρε­τική βαρύ­τητα και δια­φο­ρε­τικό προφίλ δυσκο­λίας φέτος:

•     Τομέας Πλη­ρο­φο­ρι­κής: ο Προ­γραμ­μα­τι­σμός Υπο­λο­γι­στών είχε απαι­τη­τικά τελευ­ταία ερω­τή­ματα. Στα δημο­φι­λέ­στερα Τμήματα Μηχα­νι­κών Πλη­ρο­φο­ρι­κής ανα­μέ­νε­ται ήπια πτωτική τάση.

•     Τομέας Υγείας-Πρόνοιας: η Ανατομία-Φυσιολογία ΙΙ κινή­θηκε στα ανα­με­νό­μενα. Στη Νοση­λευ­τική ΕΚΠΑ και ΠαΔΑ η ζήτηση παρα­μέ­νει υψηλή — σχετική στα­θε­ρό­τητα.

•     Τομέας Διοί­κη­σης & Οικο­νο­μίας: η ΑΟΘ έδωσε χαμη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις. Πτωτική τάση στα Τμήματα Λογι­στι­κής και Διοί­κη­σης Επι­χει­ρή­σεων ΠαΔΑ.

•     Τομέας Ηλε­κτρο­λο­γίας / Ηλε­κτρο­νι­κής: η Ηλε­κτρο­τε­χνία 2 ήταν απαι­τη­τική. Σχετική στα­θε­ρό­τητα έως ήπια πτώση.

Καθο­ρι­στικό ρόλο στα ΕΠΑΛ δια­τη­ρεί η Ελά­χι­στη Βάση Εισα­γω­γής (ΕΒΕ), που σε αρκετά τμήματα της περι­φέ­ρειας κρατά το όριο εισόδου ψηλό­τερα από εκείνο που θα όριζε καθαρά ο αντα­γω­νι­σμός των υπο­ψη­φίων.

Συμπέ­ρα­σμα: η ίδια δυσκο­λία, δια­φο­ρε­τικό απο­τύ­πωμα

Αυτό που πρέπει να συγκρα­τή­σει ο υπο­ψή­φιος και ο γονέας: η ίδια δυσκο­λία ενός μαθή­μα­τος μετα­φρά­ζε­ται σε εντελώς δια­φο­ρε­τική πίεση ανάλογα με τους συντε­λε­στές της σχολής που τον ενδια­φέ­ρει. Φέτος βλέ­πουμε:

•     Στο 1ο Πεδίο, ήπια πτώση όπου τα Αρχαία κυριαρ­χούν, στα­θε­ρό­τητα όπου ζυγίζει η Νεο­ελ­λη­νική.

•     Στο 2ο Πεδίο, η Φυσική σώζει τα Πολυ­τε­χνεία από τη δυσκο­λία των Μαθη­μα­τι­κών.

•     Στο 3ο Πεδίο, η Βιο­λο­γία γκρε­μί­ζει τη δεξα­μενή των αρι­στού­χων και πιέζει τις Ιατρι­κές.

•     Στο 4ο Πεδίο, η συν­δυα­σμένη πίεση Μαθη­μα­τι­κών και Οικο­νο­μίας οδηγεί τις εντο­νό­τε­ρες πτω­τι­κές τάσεις.

Για τον υπο­ψή­φιο που ετοι­μά­ζει μηχα­νο­γρα­φικό: το μάθημα στο οποίο γράψατε καλά μετράει δια­φο­ρε­τικά σε κάθε τμήμα. Η σωστή στρα­τη­γική περνά από τον υπο­λο­γι­σμό μορίων ανά τμήμα, όχι από γενικές προ­βλέ­ψεις.

 

Γιάννης Ζαμπέ­λης

Διευ­θυ­ντής Σπουδών Φρο­ντι­στη­ρίων Που­κα­μι­σάς – Εκπαι­δευ­τι­κός Ανα­λυ­τής