Κώστας Σπανός: «Οι αφίξεις αυξάνονται, αλλά οι τζίροι μειώνονται»

• ‘Καμπανάκι’ για την κίνηση στην αγορά της Ρόδου • Ο πρό­ε­δρος του ΕΣΡ ασκεί κριτική στην κυβέρ­νηση για την απουσία ουσια­στι­κού δια­λό­γου με την αγορά • Επέρ­χε­ται συρ­ρί­κνωση των κερδών των ΜμΕ • Η του­ρι­στική περί­ο­δος θα έχει με κόσμο στους δρόμους αλλά… άδεια ταμεία

Σε μια περίοδο όπου η κυβέρ­νηση επι­χει­ρεί να ανα­δεί­ξει το ανα­πτυ­ξιακό της έργο στα νησιά και ο του­ρι­σμός κατα­γρά­φει αυξη­μέ­νες αφίξεις, η πραγ­μα­τική εικόνα της αγοράς της Ρόδου παρου­σιά­ζει μια δια­φο­ρε­τική διά­σταση. Ο πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Ρόδου, κ. Κώστας Σπανός, μιλώ­ντας για την πρό­σφατη παρου­σία κυβερ­νη­τι­κών στε­λε­χών στο νησί, αλλά και για την κατά­σταση της τοπικής οικο­νο­μίας, υπο­στη­ρί­ζει ότι πίσω από τους θετι­κούς δείκτες κρύ­βε­ται μια σκληρή πραγ­μα­τι­κό­τητα για τις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις.

Με αιχ­μη­ρές τοπο­θε­τή­σεις, ανα­φο­ρές στη φορο­λο­γική πολι­τική, στο αυξα­νό­μενο διοι­κη­τικό κόστος, στο μετα­φο­ρικό κόστος και στις συνέ­πειες του μοντέ­λου του­ρι­σμού που κυριαρ­χεί, ο κ. Σπανός περι­γρά­φει ένα περι­βάλ­λον ασφυ­κτικό για την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και ζητά ουσια­στι­κές παρεμ­βά­σεις πριν οι επι­πτώ­σεις γίνουν μη ανα­στρέ­ψι­μες.

«Το τετρα­ή­μερο στη Ρόδο ήταν η έναρξη μιας μακράς προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου»

Ανα­φε­ρό­με­νος στην πρό­σφατη επί­σκεψη κυβερ­νη­τι­κού κλι­μα­κίου στη Ρόδο με επι­κε­φα­λής τον πρω­θυ­πουργό κ. Κυριάκο Μητσο­τάκη, ο πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου ανα­γνώ­ρισε ότι υπήρξαν συγκε­κρι­μέ­νες ανα­κοι­νώ­σεις και παρου­σιά­σεις έργων, ωστόσο εκτί­μησε ότι το πολι­τικό μήνυμα της παρου­σίας αυτής ήταν ακόμη ισχυ­ρό­τερο: «Νομίζω ότι για την κυβέρ­νηση του­λά­χι­στον ήταν ένα εξαι­ρε­τικά παρα­γω­γικό τετρα­ή­μερο. Παρέ­δωσε κάποια έργα τα οποία ήθελε να δείξει και στο ροδιακό κοινό αλλά και στα υπό­λοιπα νησιά», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Παράλ­ληλα, δεν έκρυψε την πεποί­θησή του ότι οι εξε­λί­ξεις έχουν ήδη προ­ε­κλο­γικό χαρα­κτήρα: «Προ­σω­πικά, το θεωρώ, την έναρξη της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου, η οποία εκτιμώ ότι θα είναι μακρά και δύσκολη για όλους μας», δήλωσε.

Στάθηκε ιδιαί­τερα στην εξαγ­γε­λία για την αξιο­ποί­ηση του παλιού νοσο­κο­μείου της Ρόδου, αλλά και στις δεσμεύ­σεις που αφορούν τα πολι­τι­στικά μνημεία του νησιού, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι πρό­κει­ται για ζητή­ματα που παρα­μέ­νουν ανοιχτά επί σειρά ετών και είναι ένα θετικό βήμα που επι­τέ­λους προ­χω­ρούν.

Η αγορά έμεινε εκτός συζή­τη­σης με τον πρω­θυ­πουργό

Ο κ. Σπανός δεν έκρυψε την ενό­χλησή του για το γεγονός ότι οι εκπρό­σω­ποι του εμπο­ρι­κού κόσμου δεν συμ­με­τεί­χαν στην ευρεία σύσκεψη που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε κατά την κυβερ­νη­τική επί­σκεψη: «Δεν υπήρξε πρό­σκληση. Θα θέλαμε και εμείς να του εκφρά­σουμε από πρώτο χέρι τη φωνή της αγοράς και τα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουμε καθη­με­ρινά», τόνισε.

Όπως υπο­γράμ­μισε, η επι­χει­ρη­μα­τική πραγ­μα­τι­κό­τητα απέχει σημα­ντικά από την εικόνα που δημιουρ­γούν οι δείκτες του­ρι­στι­κής κίνησης: «Θα θέλαμε να του παρου­σιά­σουμε μια πραγ­μα­τι­κό­τητα που ζούμε καθη­με­ρινά. Αυτή της αύξησης των αφίξεων αλλά και της μείωσης των τζίρων μας, της αύξησης του λει­τουρ­γι­κού κόστους των επι­χει­ρή­σεών μας, της συμπί­ε­σης των κερδών μας κάθε χρόνο».

Ο ίδιος έκανε λόγο για ένα διαρκώς αυξα­νό­μενο διοι­κη­τικό και οικο­νο­μικό βάρος, το οποίο πλήττει κυρίως τις μικρές επι­χει­ρή­σεις:

«Οι μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις είναι αυτές που υπο­φέ­ρουν αυτή τη στιγμή κάτω από ένα διοι­κη­τικό βάρος το οποίο δεν μπορούν να αντέ­ξουν ούτε οικο­νο­μικά ούτε λει­τουρ­γικά».

«Η φορο­λο­γία αυξά­νε­ται κάθε χρόνο»

Ιδιαί­τερα αιχ­μη­ρός εμφα­νί­στηκε στο ζήτημα της φορο­λο­γίας, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι οι επι­χει­ρή­σεις βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­πες με συνε­χείς επι­βα­ρύν­σεις παρά τις δια­βε­βαιώ­σεις περί ελά­φρυν­σης:

«Η φορο­λο­γία μπορεί στα χαρτιά να φαί­νε­ται ότι μειώ­νε­ται, αλλά επί της ουσίας αυξά­νε­ται κάθε χρόνο», υπο­στή­ριξε.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΣΡ, οι νέες υπο­χρε­ώ­σεις που απορ­ρέ­ουν από την ψηφιο­ποί­ηση της οικο­νο­μίας και τα μέτρα κατα­πο­λέ­μη­σης της φορο­δια­φυ­γής μετα­φρά­ζο­νται σε επι­πλέον κόστος συμ­μόρ­φω­σης: «Έχουμε και­νού­ριες επι­βα­ρύν­σεις, έχουμε και­νού­ρια λει­τουρ­γικά έξοδα, έχουμε και­νού­ριες υπο­χρε­ώ­σεις με τις οποίες θα πρέπει να συμ­μορ­φω­θούμε» -ανέφερε.

Παράλ­ληλα, επα­νέ­φερε το πάγιο αίτημα της αγοράς για αυτό­ματη τιμα­ριθ­μική ανα­προ­σαρ­μογή των φορο­λο­γι­κών κλι­μα­κίων και των σχε­τι­κών ορίων: «Δεν μπορεί να έχουμε τα τελευ­ταία πέντε χρόνια πλη­θω­ρι­στική αύξηση της τάξης του 20%-25% και να μην ανα­προ­σαρ­μό­ζο­νται όλα τα υπό­λοιπα μεγέθη σε αυτό», σημεί­ωσε.

Όπως εξήγησε, πολλές επι­χει­ρή­σεις και επαγ­γελ­μα­τίες βρέ­θη­καν αντι­μέ­τω­ποι με υψη­λό­τε­ρες φορο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις εξαι­τίας ονο­μα­στι­κών αυξή­σεων εισο­δη­μά­των που στην πραγ­μα­τι­κό­τητα απορ­ρο­φή­θη­καν από τον πλη­θω­ρι­σμό.

«Δεν έχει κανένα νόημα να κάνω 20% τζίρο παρα­πάνω, ο οποίος είναι καθαρά πλη­θω­ρι­στι­κός, και αυτό να θεω­ρεί­ται πραγ­μα­τική αύξηση εισο­δή­μα­τος».

Η διεθνής αβε­βαιό­τητα και οι επι­πτώ­σεις στην αγορά

Ο πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου συνέ­δεσε την τοπική οικο­νο­μία με τις διε­θνείς εξε­λί­ξεις, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι οι γεω­πο­λι­τι­κές εντά­σεις και οι ανα­τα­ρά­ξεις στις αγορές εξα­κο­λου­θούν να δημιουρ­γούν αβε­βαιό­τητα. Παρότι εξέ­φρασε συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία για τις εξε­λί­ξεις στο διεθνές περι­βάλ­λον, προει­δο­ποί­ησε ότι οποια­δή­ποτε θετική μετα­βολή θα αργήσει να φανεί στην καθη­με­ρι­νό­τητα των επι­χει­ρή­σεων:

«Εμείς δεν έχουμε δει ακόμη το πλήρες κύμα της πρώτης αύξησης των τιμών. Ερχό­μα­στε με αρκετά μεγάλη καθυ­στέ­ρηση στο να το δούμε αυτό. Οποιο­δή­ποτε θετικό απο­τέ­λε­σμα θα έρθει και αυτό με καθυ­στέ­ρηση».

Κόσμος υπάρχει στους δρόμους αλλά δεν ξοδεύει

Η πιο χαρα­κτη­ρι­στική δια­πί­στωση του κ. Σπανού αφορά τη φετινή εικόνα της του­ρι­στι­κής αγοράς για την Ρόδο. Παρά τη μεγάλη παρου­σία επι­σκε­πτών στο νησί, οι εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις δεν κατα­γρά­φουν την ανα­με­νό­μενη κατα­νά­λωση: «Η κίνηση δεν είναι ικα­νο­ποι­η­τική. Κόσμος υπάρχει αλλά δεν αγο­ρά­ζει, δεν ψωνίζει. Το πραγ­μα­τικό μέτρο της αγοράς είναι το ταμείο και όχι η εικόνα στους δρόμους. Και το ταμείο δεν είναι εύρωστο. Δεν έχει κατα­φέ­ρει να ανα­κάμ­ψει ακόμη η κίνηση».

Ο ίδιος εντο­πί­ζει συγκε­κρι­μέ­νες αιτίες πίσω από το φαι­νό­μενο. Ανα­φέρ­θηκε στη μείωση συγκε­κρι­μέ­νων του­ρι­στι­κών αγορών που παρα­δο­σιακά τρο­φο­δο­τού­σαν το λια­νε­μπό­ριο της Ρόδου, αλλά και στη γενι­κό­τερη οικο­νο­μική πίεση που αντι­με­τω­πί­ζουν οι Ευρω­παίοι επι­σκέ­πτες.

«Οι Ευρω­παίοι έχουν τα ίδια προ­βλή­ματα μ’ εμάς. Έχουν πληγεί τα εισο­δή­ματά τους από τον πλη­θω­ρι­σμό και την ακρί­βεια, με απο­τέ­λε­σμα να έρχο­νται με πολύ συγκε­κρι­μένο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και με έξοδα με το στα­γο­νό­με­τρο».

Το all inclusive και η μικρό­τερη διάρ­κεια παρα­μο­νής

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε και στις διαρ­θρω­τι­κές αλλαγές του του­ρι­στι­κού μοντέ­λου. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αυξη­μένη διάδοση των πακέτων all inclusive αλλά και η μείωση των ημερών παρα­μο­νής των επι­σκε­πτών επη­ρε­ά­ζουν άμεσα την τοπική αγορά: «Το δεύτερο μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα είναι οι ημέρες παρα­μο­νής. Όταν κάποιος έρθει για λίγες ημέρες, δεν έχει τον χρόνο να βγει στην αγορά, να κάνει βόλτα και να ψωνίσει. Η βόλτα στην αγορά προ­ϋ­πο­θέ­τει χρόνο. Όσο πιο λίγες μέρες μένουν, τόσο χει­ρό­τερο είναι για την αγορά. Αυτό την επη­ρε­ά­ζει εξαι­ρε­τικά αρνη­τικά».

Για τον ίδιο, η εικόνα είναι πλέον ξεκά­θαρη: «Όσοι είναι στα all inclusive δεν βγαί­νουν καθόλου έξω. Είναι μια πραγ­μα­τι­κό­τητα. Το βιώ­νουμε όλοι μας. Δεν είναι φήμες».

Το μήνυμα που εκπέ­μπει ο εμπο­ρι­κός κόσμος της Ρόδου είναι σαφές: οι θετικοί του­ρι­στι­κοί αριθμοί δεν αρκούν για να δια­σφα­λί­σουν την ευη­με­ρία της τοπικής οικο­νο­μίας. Η αύξηση των αφίξεων δεν μετα­φρά­ζε­ται αυτό­ματα σε αύξηση της κατα­νά­λω­σης, ενώ οι επι­χει­ρή­σεις καλού­νται να λει­τουρ­γή­σουν σε ένα περι­βάλ­λον αυξη­μέ­νου κόστους, φορο­λο­γι­κών πιέσεων και διοι­κη­τι­κών υπο­χρε­ώ­σεων.

Ο κ. Σπανός θέτει στο επί­κε­ντρο της δημό­σιας συζή­τη­σης το ερώτημα που απα­σχο­λεί ολοένα και περισ­σό­τε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες του νησιού: μπορεί η του­ρι­στική ανά­πτυξη να θεω­ρεί­ται επι­τυ­χη­μένη όταν οι τοπικές επι­χει­ρή­σεις βλέπουν τους τζίρους τους να συρ­ρι­κνώ­νο­νται; Ένα ερώτημα που, όπως όλα δεί­χνουν, θα απα­σχο­λή­σει έντονα τόσο την οικο­νο­μική όσο και την πολι­τική ατζέντα τους επό­με­νους μήνες και κυρίως, τον χειμώνα που προ­βλέ­πε­ται δύσκο­λος.