Χρήστος Μιχαλάκης: «Η Ρόδος αντέχει στις κρίσεις και επενδύει στο μέλλον της μέσα από τον πολιτισμό και τον τουρισμό»

Σε μια περίοδο όπου ο πολιτισμός και ο τουρισμός αποτελούν δύο από τους σημαντικότερους πυλώνες ανάπτυξης για τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, ο αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και πρόεδρος της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου, κ. Χρήστος Μιχαλάκης, μιλάει στην ‘δ’ για τα μεγάλα έργα πολιτιστικής κληρονομιάς που παραδόθηκαν στα νησιά μας, την πρόοδο των εργασιών στο Εθνικό Θέατρο Ρόδου, καθώς και για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τουριστικός κλάδος.
Από τις αρχαιολογικές αναπλάσεις και τις πολιτιστικές υποδομές έως τις αφίξεις, τις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής, την εξέλιξη της τουριστικής σεζόν και τα ζητήματα χωροταξικού σχεδιασμού, ο κ. Μιχαλάκης καταθέτει τη δική του αποτίμηση για την πορεία της Ρόδου και των υπόλοιπων νησιών της Δωδεκανήσου.
• Κύριε Μιχαλάκη, να ξεκινήσουμε από τον τουρισμό και να σας ρωτήσω με την ιδιότητά σας ως πρόεδρου της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου, πώς εξελίσσεται μέχρι στιγμής η φετινή τουριστική περίοδος;
Με βάση τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας, η Ρόδος κινείται περίπου στα ίδια επίπεδα με πέρυσι. Υπάρχει μια πολύ μικρή μεταβολή, της τάξεως του 1%, η οποία δεν θεωρείται ανησυχητική. Πρέπει να θυμόμαστε ότι το 2025 ήταν η καλύτερη τουριστική χρονιά όλων των εποχών για το νησί. Επομένως, η διατήρηση των αφίξεων σε αντίστοιχα επίπεδα αποτελεί από μόνη της μια ιδιαίτερα θετική εξέλιξη. Υπάρχουν βεβαίως, και αγορές που παρουσιάζουν δυσκολίες. Η αγορά του Ισραήλ αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω των γνωστών γεωπολιτικών εξελίξεων. Επίσης, η γερμανική αγορά εμφανίζει κάποια κάμψη. Από την άλλη πλευρά, η βρετανική αγορά καταγράφει σημαντική άνοδο και ουσιαστικά καλύπτει το κενό που αφήνει η μείωση από άλλες χώρες. Παράλληλα, αρκετές αγορές της Ανατολικής Ευρώπης παραμένουν σταθερές ή κινούνται ανοδικά.
• Πολλοί παράγοντες του τουρισμού, αναφέρουν ότι το χαρακτηριστικό της φετινής χρονιάς είναι οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής (last minute). Πού οφείλεται αυτό;
Είναι μια τάση που παρατηρείται σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές αγορές. Οι ταξιδιώτες αισθάνονται ανασφάλεια λόγω της διεθνούς κατάστασης, των πολέμων που είναι σε εξέλιξη και της ακρίβειας. Προτιμούν να περιμένουν μέχρι την τελευταία στιγμή πριν αποφασίσουν για τις διακοπές τους. Άλλοι αναζητούν καλύτερες τιμές και άλλοι θέλουν να διατηρήσουν την ευελιξία τους σε περίπτωση που αλλάξουν τα δεδομένα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνονται σημαντικά οι κρατήσεις τελευταίας στιγμής (last minute) σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.
• Αυτή η τάση όμως, επηρεάζει και τις τιμές; Γίνονται προσφορές;
Αναμφίβολα. Όταν οι κρατήσεις μεταφέρονται προς το τέλος, οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμόσουν την εμπορική τους πολιτική. Παρατηρούμε προσφορές από ξενοδοχεία, τουριστικούς οργανισμούς αλλά και αεροπορικές εταιρείες. Δεν είναι απαραίτητα αρνητικό, όμως δημιουργεί μεγαλύτερη αβεβαιότητα στην αγορά και δυσκολεύει τον προγραμματισμό.

• Παρά τις δυσκολίες εν μέσω παγκόσμιας οικονομικής κρίσης λόγω των πολεμικών συρράξεων, η Ρόδος φαίνεται να διατηρεί τη δυναμική της. Πού το αποδίδετε αυτό;
Στη δύναμη του προορισμού ως διεθνούς brand. Η Ρόδος έχει αποδείξει διαχρονικά ότι μπορεί να αντέχει στις κρίσεις. Από το 2015 μέχρι σήμερα έχουν μεσολαβήσει οικονομικές κρίσεις, το μεταναστευτικό, φυσικές καταστροφές, η πανδημία και γεωπολιτικές εντάσεις. Παρ’ όλα αυτά, οι αφίξεις έχουν αυξηθεί σημαντικά σε βάθος χρόνου. Σε πολλές ανταγωνιστικές χώρες καταγράφονται μειώσεις 30%, 40% ή ακόμη και 50%. Το γεγονός ότι η Ρόδος παραμένει σχεδόν στα ίδια επίπεδα αποδεικνύει τη δυναμική και την ανθεκτικότητα του προορισμού.
• Φαίνεται ότι ο τουριστικός κλάδος και οι επιχειρήσεις, αντιμετωπίζουν πολλές προκλήσεις. Μιλήστε μας γι’ αυτές.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η συνεχής αύξηση του λειτουργικού κόστους. Οι επιχειρήσεις επιβαρύνονται με νέους φόρους, αυξημένα ενεργειακά κόστη, ακριβότερα καύσιμα και αυξημένες δαπάνες προσωπικού. Το τέλος ανθεκτικότητας είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ξεκίνησε ως φόρος διαμονής και πλέον έχει αυξηθεί σημαντικά. Πρόκειται για χρήματα που επιβαρύνουν το τουριστικό προϊόν και επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητά του. Παράλληλα, το κόστος μεταφορών έχει αυξηθεί αισθητά, κάτι που επηρεάζει τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τους κατοίκους των νησιών.
• Το τελευταίο διάστημα, είναι διάχυτος ο προβληματισμός για το νέο χωροταξικό σχεδιασμό και μάλιστα σε όλα τα νησιά. Πόσο μας επηρεάζει;
Μας επηρεάζει, διότι πρόκειται για έναν σχεδιασμό που θα καθορίσει την πορεία του τόπου μας για τις επόμενες δεκαετίες. Υπάρχουν προβλέψεις που δημιουργούν σοβαρές ανησυχίες για την αναπτυξιακή προοπτική των νησιών. Πρέπει να προστατεύσουμε το περιβάλλον, αλλά ταυτόχρονα να υπάρχει ισορροπία. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται όλα τα νησιά με τον ίδιο τρόπο, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι υποδομές, οι δυνατότητες και οι πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής. Χρειάζεται διάλογος και ουσιαστική εξέταση των δεδομένων ώστε να ληφθούν αποφάσεις που θα διασφαλίζουν τόσο την προστασία του περιβάλλοντος όσο και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
• Τι συμβαίνει με το κόστος των αεροπορικών εισιτηρίων; Υπήρξε έντονη ανησυχία για τις αυξήσεις λόγω της κατάστασης που βρίσκεται η παγκόσμια οικονομία.
Πράγματι, τα ναύλα έχουν αυξηθεί και αυτό είναι μια πραγματικότητα που επηρεάζει ιδιαίτερα τους νησιώτες. Κάποιες αεροπορικές εταιρείες απορρόφησαν μέρος των αυξήσεων, άλλες τις μετέφεραν στους επιβάτες και έβαλαν επίναυλο. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο στον τουρισμό αλλά και στην καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων. Δεν είναι λογικό πολλές φορές μια πτήση από τη Ρόδο προς την Αθήνα να κοστίζει σχεδόν όσο ένα διεθνές ταξίδι σε μεγάλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα.
• Παρά τις δυσκολίες, μπορούμε να μιλάμε για μια τουριστική σεζόν με θετικό πρόσημο;
Παρά τις δυσκολίες, η εικόνα παραμένει θετική. Ξεκινήσαμε τη χρονιά με αρκετές ανησυχίες, όμως μέχρι στιγμής οι αφίξεις διατηρούνται σε πολύ καλά επίπεδα. Η Ρόδος και τα υπόλοιπα νησιά της Δωδεκανήσου συνεχίζουν να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν ισχυρές αντοχές. Με συνεργασία, σωστό σχεδιασμό και συνεχή επένδυση στον πολιτισμό και στον τουρισμό, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις και να διασφαλίσουμε ένα βιώσιμο μέλλον για τον τόπο μας.
• Με την ιδιότητά σας, ως αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού, αυτές τις ημέρες πραγματοποιήθηκαν σημαντικές δράσεις και εγκαίνια σε αυτόν τον τομέα με την παρουσία της υπουργού, κας Λίνας Μενδώνη και βεβαίως, του πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη. Ποια είναι η σημασία τους για τα νησιά μας;
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδο για το Νότιο Αιγαίο. Παραδίδονται στο κοινό σημαντικά μνημεία και πολιτιστικές υποδομές σε διάφορα νησιά. Στη Χάλκη, στη Σύμη, στη Ρόδο και στην Κω ολοκληρώνονται ή προχωρούν έργα που αναδεικνύουν τον ιστορικό και αρχαιολογικό πλούτο της περιοχής μας. Η συνεργασία της ΠΝΑι με το ΥΠΠΟ είναι εξαιρετική. Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί μια στενή και παραγωγική σχέση με το ΥΠΠΟ και προσωπικά με την υπουργό κα Μενδώνη. Το Νότιο Αιγαίο διαθέτει ένα τεράστιο πολιτιστικό απόθεμα. Μιλάμε για σχεδόν το ένα τρίτο του πολιτιστικού αποθέματος της χώρας. Τα τελευταία πέντε έως έξι χρόνια υλοποιούνται έργα συνολικής αξίας που ξεπερνούν τα δύο δισεκατομμύρια ευρώ. Ορισμένα έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ενώ αρκετά ακόμη βρίσκονται σε εξέλιξη. Είναι έργα σύνθετα, απαιτητικά και υψηλής τεχνικής δυσκολίας, τα οποία αναβαθμίζουν συνολικά την εικόνα των νησιών μας.