Νέα εποχή για τον πολιτισμό στα Δωδεκάνησα: Παραδίδονται σημαντικά μνημεία και προχωρούν εμβληματικά έργα

• Χρήστος Μιχα­λά­κης: «Το Νότιο Αιγαίο είναι το πολι­τι­στικό απόθεμα του νησιω­τι­κού χώρου» • Σε εξέλιξη έργα ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ στα νησιά της Περι­φέ­ρειας • Σε καλό δρόμο το Εθνικό Θέατρο Ρόδου

Μία περί­ο­δος έντονης πολι­τι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας δια­νύ­ουν τα Δωδε­κά­νησα, καθώς σημα­ντικά έργα απο­κα­τά­στα­σης, ανά­δει­ξης και αξιο­ποί­η­σης μνη­μείων παρα­δί­δο­νται στα­διακά στο κοινό, ενώ παράλ­ληλα προ­χω­ρούν παρεμ­βά­σεις που ανα­μέ­νε­ται να αφήσουν ισχυρό απο­τύ­πωμα στις επό­με­νες γενιές.

Με αφορμή την παρου­σία της υπουρ­γού Πολι­τι­σμού στα Δωδε­κά­νησα και τις δια­δο­χι­κές εκδη­λώ­σεις εγκαι­νίων και παρα­δό­σεων έργων σε Ρόδο, Σύμη, Χάλκη και Κω, σε δηλώ­σεις του ο αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Πολι­τι­σμού κ. Χρήστος Μιχα­λά­κης ανα­φέρ­θηκε στη μεγάλη προ­σπά­θεια που βρί­σκε­ται σε εξέλιξη τα τελευ­ταία χρόνια, τονί­ζο­ντας τη σημασία της συνερ­γα­σίας της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου με το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού.

«Είναι πάρα πολύ σημα­ντικό ότι παρα­δί­δο­νται σπου­δαία μνημεία στα νησιά μας, τόσο στη Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου όσο και στη Χάλκη, στην Κω ενώ στη Σύμη έγιναν σημα­ντι­κές εκδη­λώ­σεις», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Ιδιαί­τερη έμφαση έδωσε στο έργο της ‘Περιβόλας’ στη Ρόδο, το οποίο χαρα­κτή­ρισε ως μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες παρεμ­βά­σεις ανά­δει­ξης της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς του νησιού.

«Το απο­κο­ρύ­φωμα είναι το Σάββατο που παρα­δί­δε­ται στο κοινό η μεγα­λύ­τερη έκταση της Περι­βό­λας, ένα υπαί­θριο αρχαιο­λο­γικό πάρκο. Εκεί ανα­δει­κνύ­ε­ται μία περί­ο­δος της ιστο­ρίας και ο αρχαιο­λο­γι­κός πλούτος αυτού του νησιού και έχει συν­δυα­στικά να συνε­χί­σει στους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους που υπάρ­χουν στη Μεσαιω­νική Πόλη», δήλωσε.

Ένα δίκτυο πολι­τι­στι­κών παρεμ­βά­σεων σε όλα τα Δωδε­κά­νησα

Οι εκδη­λώ­σεις που πραγ­μα­το­ποιού­νται αυτές τις ημέρες απο­τυ­πώ­νουν τη στρα­τη­γική που ακο­λου­θεί­ται για τη διάσωση και ανά­δειξη της πολι­τι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας των νησιών.

Από τη Σύμη και τη Χάλκη μέχρι την Κω και τη Ρόδο, έργα που είτε έχουν ολο­κλη­ρω­θεί είτε βρί­σκο­νται στο τελικό στάδιο υλο­ποί­η­σης παρα­δί­δο­νται στους πολίτες και στους επι­σκέ­πτες, δημιουρ­γώ­ντας νέες δυνα­τό­τη­τες πολι­τι­στι­κής ανά­πτυ­ξης και του­ρι­στι­κής αξιο­ποί­η­σης.

Όπως επι­σή­μανε ο κ. Μιχα­λά­κης, η στενή συνερ­γα­σία με την πολι­τική ηγεσία του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού έχει απο­δώ­σει σημα­ντικά απο­τε­λέ­σματα.

«Έχουμε μια εξαι­ρε­τική σχέση. Μην ξεχνάμε και το μεγάλο έργο που τρέχει μαζί με το Εθνικό Θέατρο. Ξέρετε, το Νότιο Αιγαίο είναι το πολι­τι­στικό απόθεμα του νησιω­τι­κού χώρου. Είναι σχεδόν το ένα τρίτο του πολι­τι­στι­κού απο­θέ­μα­τος του νησιω­τι­κού χώρου. Κατα­λα­βαί­νετε ότι μιλάμε για έναν ζωντανό αρχαιο­λο­γικό χώρο. Υπάρχει αυτή η δια­χρο­νι­κό­τητα».

Η συγκε­κρι­μένη δια­πί­στωση ανα­δει­κνύει και τη μονα­δι­κό­τητα της περιο­χής, καθώς τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου φιλο­ξε­νούν μνημεία που καλύ­πτουν ιστο­ρι­κές περιό­δους χιλιά­δων ετών, από την αρχαιό­τητα και τη βυζα­ντινή εποχή έως τα νεότερα χρόνια.

Έργα ύψους 2 δισ. ευρώ αλλά­ζουν την εικόνα  των νησιών

Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζουν τα στοι­χεία που παρέ­θεσε ο αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Πολι­τι­σμού σχετικά με το εύρος των επεν­δύ­σεων που υλο­ποιού­νται στον τομέα του πολι­τι­σμού.

«Τα τελευ­ταία πέντε-έξι χρόνια εκτε­λού­νται στα νησιά μας, σε συνερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και στην κατεύ­θυνση της κυρίας Λίνας Μενδώνη, έργα αξίας δύο δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Κατα­λα­βαί­νετε ότι πρό­κει­ται για ένα τερά­στιο έργο».

Όπως εξήγησε, αρκετές από τις παρεμ­βά­σεις έχουν ήδη ολο­κλη­ρω­θεί, ενώ πολλές ακόμη βρί­σκο­νται σε εξέλιξη και ανα­μέ­νε­ται να παρα­δο­θούν το επόμενο διά­στημα.

«Αρκετά από αυτά έχουν παρα­δο­θεί, αλλά παρα­δί­δο­νται και στο επόμενο διά­στημα. Όλη αυτή η ανα­βάθ­μιση είναι κάτι που φαί­νε­ται και πιστεύω ότι θα μείνει στις επό­με­νες γενιές».

Πρό­κει­ται για έργα που δεν περιο­ρί­ζο­νται στην απο­κα­τά­σταση μνη­μείων, αλλά περι­λαμ­βά­νουν σύν­θε­τες αρχαιο­λο­γι­κές και τεχνι­κές εργα­σίες, με στόχο τόσο τη διάσωση όσο και την ανά­δειξη της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς.

Η δυσκο­λία των αρχαιο­λο­γι­κών έργων

Ο κ. Μιχα­λά­κης στάθηκε ιδιαί­τερα στις αυξη­μέ­νες απαι­τή­σεις που έχουν τα έργα πολι­τι­σμού σε σχέση με άλλες δημό­σιες παρεμ­βά­σεις.

«Είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολα έργα. Δεν είναι έργα μιας ασφαλ­τό­στρω­σης. Είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολα, γιατί δεν βλέ­πουμε μόνο την κατα­σκευή. Η αρχαιο­λο­γική υπη­ρε­σία πρέπει όχι μόνο να δια­τη­ρή­σει αλλά και να μην κατα­στρέ­ψει».

Η συγκε­κρι­μένη παρα­τή­ρηση ανα­δει­κνύει τον ιδιαί­τερο χαρα­κτήρα των έργων πολι­τι­σμού, όπου κάθε παρέμ­βαση απαιτεί εξει­δι­κευ­μέ­νες μελέτες, αυστηρή επι­στη­μο­νική παρα­κο­λού­θηση και σεβασμό στην ιστο­ρική αυθε­ντι­κό­τητα των μνη­μείων.

Το μεγάλο στοί­χημα του Εθνικού Θεάτρου Ρόδου

Ξεχω­ρι­στή θέση στη συζή­τηση κατείχε το έργο απο­κα­τά­στα­σης του Εθνικού Θεάτρου Ρόδου, ενός από τα πλέον εμβλη­μα­τικά κτίρια της πόλης και ένα δια­χρο­νικό αίτημα της τοπικής κοι­νω­νίας.

Απα­ντώ­ντας σε σχετική ερώτηση για την πορεία των εργα­σιών, ο αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Πολι­τι­σμού ανέφερε τα εξής:

«Ολο­κλη­ρώ­νε­ται αυτή τη στιγμή η πρώτη φάση της συντή­ρη­σης του κτιρίου. Στο επόμενο διά­στημα θα προ­χω­ρή­σουμε στη δεύτερη φάση, που έχει να κάνει με τον εξο­πλι­σμό του Εθνικού Θεάτρου και πιστεύω ότι μέσα στο 2028 θα παρα­δο­θεί και αυτός ο εξαι­ρε­τι­κός πολι­τι­στι­κός χώρος στο ροδιακό κοινό».

Η επα­να­λει­τουρ­γία του Εθνικού Θεάτρου θεω­ρεί­ται καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας για την πολι­τι­στική ζωή της Ρόδου, καθώς το νησί αντι­με­τω­πί­ζει δια­χρο­νικά έλλειψη κατάλ­λη­λων χώρων για θεα­τρι­κές παρα­στά­σεις, συναυ­λίες και άλλες πολι­τι­στι­κές δράσεις.

Ο ίδιος δεν έκρυψε τη συγκί­νηση αλλά και τη σημασία του έργου για την τοπική κοι­νω­νία.

«Είναι κάτι που μας πλη­γώ­νει. Είναι ένα κτίριο που είναι στο κέντρο της πόλης. Η Ρόδος στε­ρεί­ται από πολι­τι­στι­κούς χώρους. Είναι πάρα πολλά χρόνια κλειστό. Είναι πάρα πολύ σημα­ντικό αυτό το κτίριο να παρα­δο­θεί στο κοινό και να γίνο­νται σπου­δαίες πολι­τι­στι­κές παρα­γω­γές εκεί μέσα».

Η πολι­τι­στική ανα­βάθ­μιση της Ρόδου

Η ολο­κλή­ρωση του Εθνικού Θεάτρου δεν θα σημάνει απλώς την επα­να­λει­τουρ­γία ενός ιστο­ρι­κού κτιρίου. Σύμφωνα με τον κ. Μιχα­λάκη, θα συμ­βά­λει ουσια­στικά στην ενί­σχυση του πολι­τι­στι­κού ρόλου της Ρόδου σε εθνικό επίπεδο.

«Είναι πολύ σημα­ντικό γενικά και για τον ρόλο που θα ανα­βαθ­μι­στεί και ο ρόλος της Ρόδου στο πολι­τι­στικό γίγνε­σθαι».

Η έλλειψη θεα­τρι­κών και πολι­τι­στι­κών υπο­δο­μών απο­τε­λεί δια­χρο­νικό ζήτημα για το νησί, το οποίο, παρά τη διεθνή του ακτι­νο­βο­λία ως του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός, δεν δια­θέ­τει ακόμη επαρ­κείς χώρους για τη φιλο­ξε­νία μεγάλων πολι­τι­στι­κών διορ­γα­νώ­σεων.

Η επα­να­λει­τουρ­γία του Εθνικού Θεάτρου ανα­μέ­νε­ται να δημιουρ­γή­σει νέες δυνα­τό­τη­τες για παρα­γω­γές υψηλού επι­πέ­δου, συνέ­δρια, φεστι­βάλ και πολι­τι­στι­κές εκδη­λώ­σεις με διεθνή απήχηση.

Από­λυ­τος σεβα­σμός στην ιστο­ρι­κό­τητα του κτιρίου

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε ο αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης στον τρόπο με τον οποίο υλο­ποιεί­ται η απο­κα­τά­σταση του ιστο­ρι­κού κτιρίου, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι βασική προ­τε­ραιό­τητα απο­τε­λεί η δια­τή­ρηση της αυθε­ντι­κό­τη­τας και της αρχι­τε­κτο­νι­κής του φυσιο­γνω­μίας.

«Θα συγκι­νή­σει με απόλυτο σεβασμό στο κτίριο. Ακόμα και όλες οι λεπτο­μέ­ρειες του στόχου σέβο­νται την ιστο­ρι­κό­τητα του κτιρίου όπως έπρεπε να είναι και όπως πρέπει να είναι».

Κλεί­νο­ντας, εξέ­φρασε την ικα­νο­ποί­ησή του για την πορεία των εργα­σιών, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι τα πρώτα δείγ­ματα είναι ήδη ορατά.

«Νομίζω πως περι­μέ­νουμε αυτή τη στιγμή. Από έξω βλέπετε ότι το κτίριο το έχουμε σεβα­στεί στο μέγιστο» -όπως είπε.

Με τα έργα πολι­τι­σμού να εξε­λίσ­σο­νται σε ολό­κληρο το Νότιο Αιγαίο και με εμβλη­μα­τι­κές παρεμ­βά­σεις όπως η Περι­βόλα και το Εθνικό Θέατρο Ρόδου να προ­χω­ρούν, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου και το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού επι­χει­ρούν να δια­μορ­φώ­σουν ένα νέο τοπίο για την πολι­τι­στική ανά­πτυξη των νησιών, επεν­δύ­ο­ντας στη δια­τή­ρηση της ιστο­ρι­κής μνήμης και στη δημιουρ­γία σύγ­χρο­νων υπο­δο­μών που θα υπη­ρε­τή­σουν τις επό­με­νες γενιές.