Κομματικό όχημα της αντιπολίτευσης η διαμαρτυρία του δημάρχου Ρόδου για την Λίνα Μενδώνη

• Η αντί­δραση του κ. Αλέ­ξαν­δρου Κολιάδη, ότι δεν του δόθηκε ο λόγος στην εκδή­λωση παρου­σία της υπουρ­γού Πολι­τι­σμού, υιο­θε­τή­θηκε σχεδόν ταυ­τό­χρονα από το ΠΑΣΟΚ Νοτίων Δωδε­κα­νή­σων, λίγες ημέρες πριν την επί­σκεψη του πρω­θυ­πουρ­γού στο νησί

Μια εκδή­λωση που είχε προ­γραμ­μα­τι­στεί ως απόδοση απο­κα­τε­στη­μέ­νων μνη­μείων στους πολίτες της Ρόδου μετα­τρά­πηκε μέσα σε λίγες ώρες σε αφορμή πολι­τι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης. Αφορμή στάθηκε η καταγ­γε­λία του δημάρ­χου Ρόδου κ. Αλέ­ξαν­δρου Κολιάδη, που εξε­λί­χθηκε σε προ­σφι­λές επι­χεί­ρημα για τις παρα­τά­ξεις της αντι­πο­λί­τευ­σης, ότι δεν του επε­τράπη να λάβει τον λόγο κατά την παρά­δοση τριών μνη­μείων της Μεσαιω­νι­κής Πόλης, παρου­σία της υπουρ­γού Πολι­τι­σμού κ. Λίνας Μενδώνη.

Η δια­μαρ­τυ­ρία δεν περιο­ρί­στηκε σε μια προ­σω­πική τοπο­θέ­τηση. Απέ­κτησε σχεδόν αμέσως κομ­μα­τική διά­σταση, με το ΠΑΣΟΚ Νοτίων Δωδε­κα­νή­σων να εκδίδει ανα­κοί­νωση που κινεί­ται στην ίδια ακριβώς γραμμή, την ώρα που στο νησί ανα­μέ­νε­ται κλι­μά­κιο της κυβέρ­νη­σης με επι­κε­φα­λής τον ίδιο τον πρω­θυ­πουργό.

Τι κατήγ­γειλε ο δήμαρ­χος

Ο κ. Κολιά­δης επέλεξε τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης για να απο­τυ­πώ­σει την ενό­χλησή του, με μια ανάρ­τηση που είχε όλα τα χαρα­κτη­ρι­στικά πολι­τι­κής τοπο­θέ­τη­σης παρά απλού σχολίου. «Αυτό είναι απρέ­πεια, κυρία Μενδώνη. Σήμερα, στην πόλη μου, στην πόλη των Ροδιτών, μου απα­γο­ρεύ­τηκε να μιλήσω», έγραψε.

Ο δήμαρ­χος ανέφερε ότι ζήτησε να τοπο­θε­τη­θεί κατά την παρά­δοση των μνη­μείων και πως η απά­ντηση που εισέ­πραξε, σύμφωνα με τον ίδιο, ήταν «Τόσα μας έχεις σύρει, δήμαρχε». Υπο­στή­ριξε ότι το πραγ­μα­τικό κρι­τή­ριο της στάσης απέ­να­ντί του ήταν η κριτική που είχε ασκήσει στην επο­πτευό­μενη από το υπουρ­γείο υπη­ρε­σία, την οποία χαρα­κτή­ρισε θεσμικό καθήκον. «Η κριτική δεν είναι σύρσιμο. Είναι θεσμικό καθήκον», σημεί­ωσε, κάνο­ντας λόγο για φίμωση αιρετού μέσα στην ίδια του την πόλη. Έκλεισε με τη φράση «Τα μνημεία της Ρόδου δεν ανήκουν σε καμία Υπουργό. Ανήκουν στους Ροδίτες. Και η φωνή των Ροδιτών δεν φιμώ­νε­ται».

Η επιλογή της δια­τύ­πω­σης, με ανα­φο­ρές σε «φίμωση», σε «απρέ­πεια» και στην αντι­πα­λό­τητα με την κεντρική εξουσία, παρέ­πε­μπε λιγό­τερο σε δια­μαρ­τυ­ρία για τυπικό ζήτημα εθι­μο­τυ­πίας και περισ­σό­τερο σε στημένο πολι­τικό μήνυμα προς συγκε­κρι­μένο ακρο­α­τή­ριο. Είναι ακριβώς αυτή η στό­χευση που εξηγεί γιατί η αντί­δραση πήρε αμέσως τις δια­στά­σεις που πήρε.

Η άμεση ευθυ­γράμ­μιση του ΠΑΣΟΚ

Δεν χρειά­στηκε να περάσει πολύς χρόνος για να ακο­λου­θή­σει η κομ­μα­τική προ­έ­κταση. Η Γραμ­μα­τεία της Νομαρ­χια­κής Οργα­νω­τι­κής Επι­τρο­πής Συνε­δρίου Νοτίων Δωδε­κα­νή­σων του ΠΑΣΟΚ Κινή­μα­τος Αλλαγής εξέδωσε ανα­κοί­νωση που πατούσε ακριβώς πάνω στην αφήγηση του δημάρ­χου, ανα­γο­ρεύ­ο­ντας το περι­στα­τικό σε ζήτημα θεσμι­κού σεβα­σμού και διευ­ρύ­νο­ντάς το σε γενι­κό­τερη κατη­γο­ρία κατά της κυβερ­νη­τι­κής πολι­τι­κής.

Στο κείμενο της παρά­τα­ξης τονί­ζε­ται εξαρχής ότι «ο σεβα­σμός στους θεσμούς και στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση δεν είναι προ­αι­ρε­τι­κός», ενώ σημειώ­νε­ται ότι «ιδιαί­τερη εντύ­πωση προ­κά­λεσε το γεγονός ότι στον δήμαρχο Ρόδου απα­γο­ρεύ­θηκε να μιλήσει στα εγκαί­νια, παρότι το ζήτησε». Η ανα­κοί­νωση επι­χει­ρεί να εντάξει το επει­σό­διο σε μια ευρύ­τερη αφήγηση περί συγκε­ντρω­τι­σμού, κάνο­ντας λόγο για στρα­τη­γική μη ουσια­στι­κής συνερ­γα­σίας με όσους δεν συμ­φω­νούν με την κυβέρ­νηση. Κατα­λή­γει με την επι­σή­μανση ότι «κανένα μέλος της κυβέρ­νη­σης δεν δικαιού­ται να αντι­με­τω­πί­ζει έναν εκλεγ­μένο δήμαρχο ως υφι­στά­μενό του και να του απα­γο­ρεύει να τοπο­θε­τεί­ται».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινή­θηκε και ο βου­λευ­τής του ΠΑΣΟΚ κ. Γ. Νικη­τιά­δης, ο οποίος υιο­θέ­τησε τη γραμμή της παρά­τα­ξής του, μετα­τρέ­πο­ντας το ζήτημα της παρά­δο­σης των μνη­μείων σε αιχμή κατά της κεντρι­κής εξου­σίας και επα­να­λαμ­βά­νο­ντας το επι­χεί­ρημα περί αντι­θε­σμι­κής αντι­με­τώ­πι­σης του αιρετού.

Το μέτωπο διευ­ρύ­νε­ται και στον ΣΥΡΙΖΑ

Η κομ­μα­τική προ­έ­κταση δεν περιο­ρί­στηκε στο ΠΑΣΟΚ. Στην ίδια αφήγηση εντά­χθηκε σχεδόν ταυ­τό­χρονα και ο ΣΥΡΙΖΑ Προ­ο­δευ­τική Συμ­μα­χία, με τις Νομαρ­χια­κές Επι­τρο­πές Βορείου και Νοτίου Συγκρο­τή­μα­τος Δωδε­κα­νή­σου να εκδί­δουν ανα­κοί­νωση που χαρα­κτη­ρί­ζει «πρω­το­φα­νές, αντι­θε­σμικό και βαθιά αυταρ­χικό» το περι­στα­τικό κατά την τελετή από­δο­σης των μνη­μείων της Μεσαιω­νι­κής Πόλης. Στο κείμενο γίνεται λόγος για «μνημείο πολι­τι­κής απρέ­πειας και αλα­ζο­νείας» και απο­δί­δε­ται στην κυβέρ­νηση η λογική ότι «όποιος δεν ευθυ­γραμ­μί­ζε­ται με το κυβερ­νη­τικό αφήγημα, φιμώ­νε­ται», ενώ η συμπε­ρι­φορά της υπουρ­γού περι­γρά­φε­ται ως «καθε­στω­τική και άκρως αυταρ­χική».

Η ίδια θέση μετα­φέρ­θηκε και στο επίπεδο της Περι­φέ­ρειας. Η επι­κε­φα­λής της μειο­ψη­φίας στο περι­φε­ρειακό συμ­βού­λιο, πρώην βου­λευ­τής και μέλος του ΣΥΡΙΖΑ, κ. Χρύσα Καρα­γιάννη, τοπο­θε­τή­θηκε στο ίδιο πνεύμα, ανα­πα­ρά­γο­ντας το επι­χεί­ρημα περί περι­φρό­νη­σης των θεσμών της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης και προ­σβο­λής της τοπικής κοι­νω­νίας.

Στην ίδια κατεύ­θυνση κινή­θη­καν πολι­τευ­τές και μέλη των δύο κομ­μά­των, με απο­τέ­λε­σμα η αρχική τοπο­θέ­τηση του δημάρ­χου να απο­κτή­σει, μέσα σε σύντομο χρονικό διά­στημα, ένα ευρύ μέτωπο υπο­στή­ρι­ξης από το σύνολο σχεδόν του χώρου της αντι­πο­λί­τευ­σης.

Η ταχύ­τητα, ο συντο­νι­σμός και η σχεδόν πανο­μοιό­τυπη επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία δεν πέρασαν απα­ρα­τή­ρητα. Η ουσια­στικά ταυ­τό­χρονη υιο­θέ­τηση της ίδιας θέσης από τον δήμαρχο, από κομ­μα­τι­κούς μηχα­νι­σμούς δύο δια­φο­ρε­τι­κών παρα­τά­ξεων και από αιρετά στελέχη της Περι­φέ­ρειας δείχνει ότι το επει­σό­διο, εκ του απο­τε­λέ­σμα­τος, εξυ­πη­ρέ­τησε ένα προ­ε­κλο­γικό αφήγημα και όχι μια αυθόρ­μητη θεσμική ένσταση. Στην ίδια κατεύ­θυνση, παρα­τη­ρη­τές της τοπικής σκηνής επι­ση­μαί­νουν ότι μια ολι­γό­λε­πτη παρέμ­βαση που δεν δόθηκε σε μια απλή τελετή από­δο­σης έργων μετα­τρά­πηκε, με αξιο­ση­μεί­ωτη ευκολία, σε αφορμή για σύγκρουση με κεντρικό πρόσωπο της κυβέρ­νη­σης.

Η δυσα­να­λο­γία ανάμεσα στην αντί­δραση και το γεγονός

Η δεύτερη όψη της υπό­θε­σης αφορά τον ίδιο τον χαρα­κτήρα της εκδή­λω­σης, και εδώ η εικόνα δια­φο­ρο­ποιεί­ται σημα­ντικά από αυτή που προ­βλή­θηκε. Τα τρία μνημεία που απο­δό­θη­καν, το Τέμενος Ρετζέπ Πασά, οι επι­θα­λάσ­σιες οχυ­ρώ­σεις από τον μόλο του Naillac έως τον μόλο των Μύλων και το οθω­μα­νικό αρχο­ντικό Χασάν Μπέη, απο­τε­λούν έργα του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού.

Ο Δήμος Ρόδου δεν είχε ανά­μειξη στην εκτέ­λεσή τους, ενώ η εκδή­λωση δεν είχε τον χαρα­κτήρα επί­ση­μης τελετής εγκαι­νίων με αυστηρό πρω­τό­κολλο και προ­κα­θο­ρι­σμένο κατά­λογο ομι­λη­τών, αλλά απλής παρά­δο­σης των ολο­κλη­ρω­μέ­νων έργων στους πολίτες και τους επι­σκέ­πτες.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο εστιά­ζει η κριτική προς τον δήμαρχο. Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί απαι­τεί­ται βήμα σε ομιλητή που λογικά θα εξέ­φραζε ευχα­ρι­στίες και γιατί η απουσία μιας τέτοιας ομιλίας έπρεπε να εξε­λι­χθεί σε μείζον πολι­τικό ζήτημα. Η ένσταση, όπως δια­τυ­πώ­νε­ται, δεν αφορά το δικαί­ωμα του αιρετού να ασκεί κριτική, το οποίο ουδείς αμφι­σβη­τεί, αλλά τη μετα­τροπή μιας στιγμής αφιε­ρω­μέ­νης στα μνημεία σε προ­σω­πική και κομ­μα­τική αντι­πα­ρά­θεση.

Το απο­τέ­λε­σμα ήταν να επι­σκια­στεί η ουσία και η αξία της παρέμ­βα­σης στη Μεσαιω­νική Πόλη και να περάσει σε δεύτερο πλάνο μια σειρά απο­κα­τα­στά­σεων που, υπό άλλες συν­θή­κες, θα απο­τε­λούσε αναμ­φι­σβή­τητα θετική είδηση για το νησί.

Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, επι­χεί­ρησε να ενι­σχύ­σει το επι­χεί­ρημα της άνισης μετα­χεί­ρι­σης, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι ο περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργος Χατζη­μάρ­κος είχε τη δυνα­τό­τητα να τοπο­θε­τη­θεί κανο­νικά. Ωστόσο, η αντί­στιξη αυτή ερμη­νεύ­ε­ται μέσα από το πρίσμα της φύσης του έργου και των φορέων που είχαν ρόλο στην υλο­ποί­ηση και τη χρη­μα­το­δό­τηση, και όχι ως ένδειξη πολι­τι­κής εύνοιας.

Ποιον εξυ­πη­ρε­τεί η ένταση

Πέρα από τους ισχυ­ρι­σμούς της κάθε πλευράς, το ζητού­μενο που τίθεται είναι σε ποιον απο­δί­δει πολι­τικά αυτή η αντι­πα­ρά­θεση. Η απά­ντηση που δίνουν ανα­λυ­τές της τοπικής σκηνής είναι ότι το μεγα­λύ­τερο όφελος καρ­πώ­νο­νται οι αντι­πο­λι­τευό­με­νες παρα­τά­ξεις, οι οποίες απέ­κτη­σαν, χωρίς ιδιαί­τερο κόπο, ένα έτοιμο επι­κοι­νω­νιακό υλικό για να ασκή­σουν πίεση στην κυβέρ­νηση.

Η στό­χευση της κρι­τι­κής στο πρόσωπο της υπουρ­γού Πολι­τι­σμού και η αναγωγή ενός ζητή­μα­τος εθι­μο­τυ­πίας σε ζήτημα δημο­κρα­τι­κού ελλείμ­μα­τος προ­σέ­φε­ραν στις παρα­τά­ξεις αυτές αφήγημα έτοιμο προς αξιο­ποί­ηση. Το γεγονός ότι την αρχική τοπο­θέ­τηση ακο­λού­θησε σχεδόν αυτό­ματα μια αλλη­λου­χία ανα­κοι­νώ­σεων από ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και από μεμο­νω­μένα στελέχη, βου­λευ­τές και πολι­τευ­τές, ενι­σχύει την εκτί­μηση ότι η υπόθεση λει­τούρ­γησε ως κοινό σημείο σύγκλι­σης για ολό­κληρο τον χώρο της αντι­πο­λί­τευ­σης.

Η συγκυ­ρία ενι­σχύει αυτή την ανά­γνωση. Η ένταση εκδη­λώ­νε­ται λίγο πριν από μια επί­σκεψη υψηλής σημα­σίας για τη Ρόδο, με απο­τέ­λε­σμα, όπως σημειώ­νε­ται, να επι­χει­ρεί­ται η δια­μόρ­φωση αρνη­τι­κού κλί­μα­τος ακριβώς τις ημέρες που η κυβερ­νη­τική παρου­σία στο νησί επρό­κειτο να συγκε­ντρώ­σει το ενδια­φέ­ρον. Υπό αυτή την έννοια, η επιλογή του χρόνου δεν θεω­ρεί­ται τυχαία από όσους παρα­κο­λου­θούν τις τοπικές ισορ­ρο­πίες.

Η επι­κεί­μενη επί­σκεψη Μητσο­τάκη και το παλιό Νοσο­κο­μείο

Το επει­σό­διο δεν εκτυ­λίσ­σε­ται σε πολι­τικό κενό. Το Σάββατο ανα­μέ­νε­ται στη Ρόδο ο πρω­θυ­πουρ­γός κ. Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, ο οποίος θα επι­σκε­φθεί το κτήριο του παλιού Νοσο­κο­μείου συνο­δευό­με­νος από τον υπουργό Υγείας κ. Άδωνι Γεωρ­γιάδη και τον περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργο Χατζη­μάρκο. Η αξιο­ποί­ηση του συγκε­κρι­μέ­νου ακι­νή­του, μέσω της δωρεάν παρα­χώ­ρη­σής του κατά χρήση και δια­χεί­ριση στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, απο­τε­λεί πάγιο αίτημα της τοπικής κοι­νω­νίας, με 12 επι­στη­μο­νι­κούς, επαγ­γελ­μα­τι­κούς και κοι­νω­νι­κούς φορείς να έχουν συνυ­πο­γρά­ψει σχετική επι­στολή προς τον υπουργό Υγείας, ενώ υπάρχει και η σύμφωνη γνώμη του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου του Γενικού Περι­φε­ρεια­κού Νοσο­κο­μείου.

Στο πρό­γραμμα της επί­σκε­ψης περι­λαμ­βά­νο­νται επίσης τα εγκαί­νια της Περ­βό­λας στη Μεσαιω­νική Πόλη, έργου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 4.500.000 ευρώ που χρη­μα­το­δο­τή­θηκε από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας, καθώς και η επί­σκεψη στο απο­κα­τε­στη­μένο ιστο­ρικό νεκρο­τα­φείο του Μουράτ Ρέϊς. Πρό­κει­ται για παρεμ­βά­σεις με ουσια­στικό αντί­κτυπο στην πόλη, που η κυβέρ­νηση επι­διώ­κει να ανα­δεί­ξει. Σε αυτό το φόντο, η αντι­πα­ρά­θεση γύρω από την παρά­δοση των τριών μνη­μείων εκτι­μά­ται ότι λει­τουρ­γεί ως προ­σπά­θεια απο­δυ­νά­μω­σης της θετικής εικόνας που θα ήθελε να προ­βά­λει η κυβερ­νη­τική παρου­σία στο νησί.

Το ιστο­ρικό της κόντρας

Η σύγκρουση ανάμεσα στη δημο­τική αρχή και το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού δεν είναι και­νούρ­για. Ο κ. Κολιά­δης έχει επα­νει­λημ­μένα ασκήσει κριτική για τη δια­χεί­ριση ζητη­μά­των που αφορούν τη Μεσαιω­νική Πόλη, μνημείο εγγε­γραμ­μένο στον κατά­λογο Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, κάνο­ντας λόγο για άδειες που χρο­νί­ζουν, για μνημεία που υπο­βαθ­μί­ζο­νται και για γρα­φειο­κρα­τι­κές αγκυ­λώ­σεις.

Η προ­χθε­σι­νο­βρα­δινή του τοπο­θέ­τηση εντάσ­σε­ται σε αυτή τη συνέ­χεια, απο­κτώ­ντας όμως πλέον ξεκά­θαρη κομ­μα­τική προ­έ­κταση μέσα από την παρέμ­βαση του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΡΙΖΑ και των στε­λε­χών τους. Η μετά­βαση από τη θεσμική κριτική στην ανοιχτή πολι­τική αντι­πα­ρά­θεση, και μάλιστα σε τόσο φορ­τι­σμένη χρονική στιγμή, είναι αυτή που αλλάζει τον χαρα­κτήρα της παρέμ­βα­σης.

Η υπουρ­γός Πολι­τι­σμού, από την πλευρά της, βρι­σκό­ταν στα Δωδε­κά­νησα στο πλαίσιο ευρύ­τε­ρης περιο­δείας, με εγκαί­νια και παρα­δό­σεις έργων χρη­μα­το­δο­τού­με­νων από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης σε Σύμη, Ρόδο, Χάλκη και Κω. Η εικόνα επι­σκιά­στηκε από μια αντι­πα­ρά­θεση με έντονα προ­ε­κλο­γικά χαρα­κτη­ρι­στικά, σε μια περίοδο που η πολι­τική θερ­μο­κρα­σία στη Ρόδο ανε­βαί­νει ενόψει των κυβερ­νη­τι­κών επι­σκέ­ψεων.