Λειψυδρία: Η Ελλάδα άρχισε να διψά περισσότερο από όσο αντέχει

Η λει­ψυ­δρία χτυπά ολοένα και περισ­σό­τε­ρες περιο­χές της Ελλάδας, φέρ­νο­ντας στο προ­σκή­νιο ένα πρό­βλημα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεω­ρού­νταν κυρίως υπόθεση των άνυδρων νησιών του Αιγαίου. Σήμερα, η κλι­μα­τική αλλαγή, η παρα­τε­τα­μένη ανομ­βρία, οι συχνό­τε­ροι καύ­σω­νες και η αυξα­νό­μενη ζήτηση νερού λόγω του­ρι­σμού πιέζουν τα δια­θέ­σιμα απο­θέ­ματα σε πολλές περιο­χές της χώρας, ανα­γκά­ζο­ντας την Πολι­τεία να επι­σπεύ­δει έργα και έκτακτα μέτρα. Και όλα αυτά σε μια χώρα που δια­θέ­τει μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες ακτο­γραμ­μές στον κόσμο, με περισ­σό­τερα από 13.500 χιλιό­με­τρα ακτών και πάνω από 6.000 νησιά και νησίδες.

Η πιο πρό­σφατη εξέλιξη αφορά την Κάρπαθο. Με απόφαση που υπέ­γραψε ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Σταύρος Παπα­σταύ­ρου, το νησί κηρύ­χθηκε σε καθε­στώς έκτα­κτης ανάγκης λόγω λει­ψυ­δρίας για διά­στημα τριών μηνών.

Η Κάρ­πα­θος έρχεται να προ­στε­θεί σε έναν κατά­λογο που διαρκώς μεγα­λώ­νει. Η Αστυ­πά­λαια, η Πάτμος και η Λέρος έχουν επίσης βρεθεί σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης λόγω προ­βλη­μά­των επάρ­κειας νερού, ενώ η Κέρκυρα κηρύ­χθηκε σε αντί­στοιχο καθε­στώς τον Μάρτιο του 2026. Στο επί­κε­ντρο είχε βρεθεί και η Αττική, η οποία κηρύ­χθηκε σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης τον Νοέμ­βριο του 2025, μετά τη σημα­ντική μείωση των δια­θέ­σι­μων απο­θε­μά­των και τις προει­δο­ποι­ή­σεις για την ασφά­λεια υδρο­δό­τη­σης της πρω­τεύ­ου­σας.

Γιατί τα νησιά βρί­σκο­νται πλέον στο «κόκκινο»

Το πρό­βλημα δεν εξη­γεί­ται μόνο από τις χαμηλές βρο­χο­πτώ­σεις. Τα περισ­σό­τερα ελλη­νικά νησιά δια­θέ­τουν περιο­ρι­σμέ­νους φυσι­κούς υδά­τι­νους πόρους, μικρούς υπό­γειους υδρο­φο­ρείς και αυξη­μένη εξάρ­τηση από γεω­τρή­σεις ή μονάδες αφα­λά­τω­σης. Όταν οι χει­με­ρι­νές βροχές μειώ­νο­νται και οι καλο­και­ρι­νοί επι­σκέ­πτες προ­στί­θε­νται στο μόνιμο πλη­θυ­σμό ενός νησιού μέσα σε λίγες εβδο­μά­δες, οι πιέσεις γίνο­νται ασφυ­κτι­κές.

Σε πολλές περι­πτώ­σεις, οι ανάγκες ύδρευ­σης το καλο­καίρι είναι πολ­λα­πλά­σιες σε σχέση με τον χειμώνα. Την ίδια στιγμή, σημα­ντι­κές ποσό­τη­τες νερού χάνο­νται λόγω παλαιών δικτύων και διαρ­ροών, ενώ αρκετοί δήμοι καλού­νται να δια­χει­ρι­στούν υπο­δο­μές που σχε­διά­στη­καν για πολύ μικρό­τε­ρους πλη­θυ­σμούς από αυτούς που εξυ­πη­ρε­τούν σήμερα.

Η εικόνα αυτή δεν απο­τε­λεί μόνο ελλη­νικό φαι­νό­μενο. Ολό­κληρη η Μεσό­γειος κατα­γρά­φει αυξα­νό­μενη πίεση στους υδά­τι­νους πόρους, με τους επι­στή­μο­νες να προει­δο­ποιούν ότι οι περί­ο­δοι ξηρα­σίας θα γίνο­νται συχνό­τε­ρες και μεγα­λύ­τε­ρης διάρ­κειας τα επόμενα χρόνια.

Τα έργα που επι­σπεύ­δο­νται

Η επέ­κταση της λει­ψυ­δρίας έχει ανα­γκά­σει το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας να επι­τα­χύ­νει δεκάδες έργα σε νησιω­τι­κές και ηπει­ρω­τι­κές περιο­χές της χώρας. Στις αρχές του 2026 εγκρί­θη­καν 42 έργα συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού άνω των 75 εκατ. ευρώ για την αντι­με­τώ­πιση της λει­ψυ­δρίας, με παρεμ­βά­σεις που περι­λαμ­βά­νουν νέες μονάδες αφα­λά­τω­σης, αγωγούς μετα­φο­ράς νερού, δεξα­με­νές απο­θή­κευ­σης και αντι­κα­τά­σταση δικτύων.

Παράλ­ληλα, βρί­σκο­νται σε εξέλιξη περισ­σό­τερα από 150 έργα ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης σε δεκάδες νησιά της χώρας, με στόχο να μειωθεί η εξάρ­τηση από έκτα­κτες λύσεις και να ενι­σχυ­θεί η ανθε­κτι­κό­τητα των τοπικών συστη­μά­των ύδρευ­σης.

Στις παρεμ­βά­σεις περι­λαμ­βά­νο­νται έργα αφα­λά­τω­σης σε νησιά που αντι­με­τω­πί­ζουν δια­χρο­νικά προ­βλή­ματα επάρ­κειας νερού, ανα­βαθ­μί­σεις υφι­στά­με­νων υπο­δο­μών και νέα έργα μετα­φο­ράς και απο­θή­κευ­σης νερού. Παράλ­ληλα, εξε­τά­ζο­νται μεγα­λύ­τε­ρες παρεμ­βά­σεις για την ενί­σχυση της υδρο­δο­τι­κής ασφά­λειας της χώρας, καθώς η λει­ψυ­δρία αντι­με­τω­πί­ζε­ται πλέον ως ζήτημα κρί­σι­μων υπο­δο­μών και όχι ως ένα πρό­σκαιρο πρό­βλημα ενός δύσκο­λου καλο­και­ριού.

Η μάχη για το νερό επε­κτεί­νε­ται στη Μεσό­γειο

Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που βλέπει τα νησιά της να δοκι­μά­ζο­νται από την έλλειψη νερού. Σε ολό­κληρη τη Μεσό­γειο, η λει­ψυ­δρία εξε­λίσ­σε­ται σε μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις για τις τοπικές κοι­νω­νίες και τον του­ρι­σμό. Στην Ιταλία, η Σικελία και η Σαρ­δη­νία βρέ­θη­καν τα τελευ­ταία δύο χρόνια στο επί­κε­ντρο της κρίσης, με την ιταλική κυβέρ­νηση να κηρύσ­σει κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης σε περιο­χές που επλή­γη­σαν από παρα­τε­τα­μένη ξηρασία και ελλεί­ψεις νερού. Στη Σικελία, αρκετοί δήμοι ανα­γκά­στη­καν να προ­χω­ρή­σουν σε περιο­ρι­σμούς κατα­νά­λω­σης, ενώ το 2025 οι επι­στή­μο­νες προει­δο­ποιού­σαν ότι περίπου το 70% της έκτασης του νησιού αντι­με­τω­πί­ζει κίνδυνο ερη­μο­ποί­η­σης.

Αντί­στοι­χες πιέσεις κατα­γρά­φο­νται και σε άλλα δημο­φιλή νησιω­τικά συμπλέγ­ματα της Μεσο­γείου. Στις Βαλε­α­ρί­δες Νήσους της Ισπα­νίας και στα Κανάρια Νησιά, οι τοπικές αρχές επεν­δύ­ουν πλέον συστη­μα­τικά σε νέες μονάδες αφα­λά­τω­σης και έργα εξοι­κο­νό­μη­σης νερού, καθώς η αυξη­μένη του­ρι­στική κίνηση συμπί­πτει με συχνό­τε­ρες περιό­δους ξηρα­σίας. Παράλ­ληλα, το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής προει­δο­ποί­ησε την άνοιξη του 2025 ότι μεγάλα τμήματα της νότιας Ευρώπης αντι­με­τω­πί­ζουν επι­δει­νού­με­νες συν­θή­κες ξηρα­σίας λόγω χαμηλών βρο­χο­πτώ­σεων και υψη­λό­τε­ρων θερ­μο­κρα­σιών.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η λει­ψυ­δρία στα ελλη­νικά νησιά δεν απο­τε­λεί ένα μεμο­νω­μένο πρό­βλημα, αλλά μέρος μιας ευρύ­τε­ρης μεσο­γεια­κής τάσης που συν­δέ­ε­ται με την κλι­μα­τική αλλαγή, την αυξη­μένη του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα και τις πιέσεις στις υφι­στά­με­νες υπο­δο­μές νερού.

Πηγή: insider.gr