Τι ακριβώς προβλέπει το Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού για την Ρόδο

• Κορε­σμένη του­ρι­στικά, αλλά με ανοιχτή πόρτα σε ποιο­τι­κές επεν­δύ­σεις και νέες μορφές του­ρι­σμού

Το Ειδικό Πλαίσιο Χωρο­τα­ξι­κού Σχε­δια­σμού και Αει­φό­ρου Ανά­πτυ­ξης για τον Του­ρι­σμό (ΕΠΧΣΑΑ) καθο­ρί­ζει με σχετική λεπτο­μέ­ρεια τι επι­τρέ­πε­ται και τι απο­θαρ­ρύ­νε­ται στη Ρόδο, το νησί που ανήκει στις πλέον του­ρι­στικά ανε­πτυγ­μέ­νες και παράλ­ληλα του­ρι­στικά κορε­σμέ­νες περιο­χές της χώρας. Το Παράρ­τημα ΙΙ του σχεδίου, που απο­τυ­πώ­νει τη συγκρι­τική απο­τύ­πωση του Ειδικού Πλαι­σίου και των Περι­φε­ρεια­κών Πλαι­σίων, αφήνει να δια­φα­νεί ένα σύνθετο πλέγμα κατευ­θύν­σεων για τη Ρόδο, ανάλογα με τη ζώνη στην οποία εντάσ­σε­ται κάθε τμήμα της.

Ανε­πτυγ­μένη και  κορε­σμένη ταυ­τό­χρονα

Το βορειο­δυ­τικό τμήμα της Ρόδου χαρα­κτη­ρί­ζε­ται στο Ειδικό Πλαίσιο ως ανε­πτυγ­μένο του­ρι­στικά, μαζί με αντί­στοι­χες περιο­χές της Μυκόνου, της Σαντο­ρί­νης, της Πάρου και της Κω. Η κατη­γο­ρία αυτή, που απο­τυ­πώ­νε­ται με κόκκινο στους χάρτες του σχεδίου, επι­τρέ­πει απο­κλει­στικά την ανα­βάθ­μιση των υφι­στά­με­νων ξενο­δο­χεια­κών υπο­δο­μών και την κατα­σκευή νέων μονάδων τεσ­σά­ρων και πέντε αστέρων, αλλά μόνο εντός σχεδίου πόλεων, ορίων οικι­σμών και ζωνών χρήσης γης. Νέα ξενο­δο­χεία κατη­γο­ρίας τριών αστέρων εκτός σχεδίου δεν προ­βλέ­πο­νται στις ανε­πτυγ­μέ­νες ζώνες.

Πέρα από την ένταξη στις ανε­πτυγ­μέ­νες του­ρι­στικά περιο­χές, τμήματα της Ρόδου έχουν χαρα­κτη­ρι­στεί Κορε­σμέ­νες Του­ρι­στι­κές Περιο­χές με υπουρ­γική απόφαση. Οι περιο­χές αυτές, μαζί με αντί­στοι­χες της Κω, Μυκόνου, Πάρου και Σαντο­ρί­νης, εντάσ­σο­νται στη ζώνη Α του Περι­φε­ρεια­κού Πλαι­σίου Χωρο­τα­ξι­κού Σχε­δια­σμού, που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως «ζώνη ποιο­τι­κής ανα­βάθ­μι­σης εντα­τι­κών του­ρι­στι­κών δρα­στη­ριο­τή­των». Για τις κορε­σμέ­νες αυτές περιο­χές το Ειδικό Πλαίσιο είναι σαφές: επι­διώ­κε­ται ο εκσυγ­χρο­νι­σμός των υφι­στά­με­νων υπο­δο­μών και η βελ­τί­ωση των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών, ενώ ο περιο­ρι­σμός στην ίδρυση νέων ξενο­δο­χεια­κών μονάδων και την αύξηση των κλινών απο­τε­λεί ρητή κατεύ­θυνση. Παράλ­ληλα, για τις ίδιες ζώνες ανοί­γε­ται παρά­θυρο επεν­δύ­σεων ανά­πτυ­ξης υπο­δο­μών εναλ­λα­κτι­κών και ειδικών μορφών του­ρι­σμού, όπως ο συνε­δρια­κός, ο ιαμα­τι­κός και ο θαλάσ­σιος. Εντός της ζώνης Α μπορούν επίσης να καθο­ρι­στούν τμήματα χώρου με αμιγή του­ρι­στική χρήση ή Περιο­χές Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Του­ρι­στι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΠΟΤΑ).

Η Ρόδος ανήκει στα 47 νησιά με σημα­ντική του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα

Στο πλαίσιο της κατη­γο­ριο­ποί­η­σης των νησιών, η Ρόδος εντάσ­σε­ται στην ομάδα ΙΙ, που περι­λαμ­βά­νει 47 νησιά με σημα­ντική του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα. Ωστόσο η Ρόδος, μαζί με την Κρήτη, την Κέρκυρα και τα οικι­στικά κέντρα με πλη­θυ­σμό άνω των 10.000 κατοί­κων, εξαι­ρεί­ται ρητά από τον γενικό κανόνα της ομάδας ΙΙ, σύμφωνα με τον οποίο εντός ορίων οικι­σμών και σχεδίων πόλεων επι­τρέ­πο­νται ξενο­δο­χεια­κές μονάδες έως 100 κλίνες. Η εξαί­ρεση αυτή συνε­πά­γε­ται ότι για τη Ρόδο ισχύουν δια­φο­ρε­τι­κοί, ειδι­κό­τε­ροι κανόνες, σύμ­φω­νοι με τις κατευ­θύν­σεις των ζωνών Α και Β στις οποίες εντάσ­σε­ται.

Συνε­δρια­κός του­ρι­σμός με σαφή γεω­γρα­φική κατεύ­θυνση

Ιδιαί­τερη σημασία έχει η αναφορά του Ειδικού Πλαι­σίου στον συνε­δριακό του­ρι­σμό, για τον οποίο η χώρα της Ρόδου κατο­νο­μά­ζε­ται ρητά ως κατάλ­λη­λος τόπος ανά­πτυ­ξης, μαζί με την Κω, την Ερμού­πολη Σύρου και τη χώρα της Καλύ­μνου. Ο συνε­δρια­κός του­ρι­σμός στο Ειδικό Πλαίσιο επι­τρέ­πε­ται στις ανα­πτυγ­μέ­νες του­ρι­στικά περιο­χές και στις ευρύ­τε­ρες περιο­χές των αστικών κέντρων, γεγονός που τοπο­θε­τεί τη Ρόδο σε προ­νο­μιακή θέση. Το Περι­φε­ρειακό Πλαίσιο για το Νότιο Αιγαίο, ωστόσο, δεν εξει­δι­κεύει χωρικά την ανά­πτυξη του συνε­δρια­κού του­ρι­σμού. Ανα­φέ­ρει γενι­κό­τερα ότι μπορεί να ανα­πτυ­χθεί δυνη­τικά σε όλα τα νησιά των ζωνών Α και Β, δια­μορ­φώ­νο­ντας ένα δίκτυο με χωρο­τα­ξικά, ανα­πτυ­ξιακά και ποιο­τικά κρι­τή­ρια επι­λο­γής. Για τις περιο­χές που θα συν­θέ­σουν το δίκτυο αυτό ανα­φέ­ρε­ται ότι θα προ­βλέ­πο­νται ειδικοί όροι δόμησης και ανά­πτυ­ξης υπο­δο­μών, καθώς και ειδικοί περι­βαλ­λο­ντι­κοί όροι προ­στα­σίας ανάλογα με τη μορφή της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Αστικός του­ρι­σμός: η πόλη της Ρόδου στον εθνικό χάρτη

Η πόλη της Ρόδου ανα­φέ­ρε­ται ονο­μα­στικά και στο πλαίσιο του αστικού του­ρι­σμού, μαζί με την Κω, την Ερμού­πολη και την Κάλυμνο. Σύμφωνα με το Ειδικό Πλαίσιο, ο αστικός του­ρι­σμός σε αυτές τις πόλεις επι­κε­ντρώ­νε­ται στον εκσυγ­χρο­νι­σμό και στη βελ­τί­ωση του ξενο­δο­χεια­κού δυνα­μι­κού. Το Περι­φε­ρειακό Πλαίσιο δεν προσ­διο­ρί­ζει ειδικά τον αστικό του­ρι­σμό για τη Ρόδο, αλλά ανα­φέ­ρει γενι­κό­τερα την ανάγκη ανά­δει­ξης ιστο­ρι­κών κέντρων, παρα­δο­σια­κών οικι­σμών και των ιδιαί­τε­ρων πολι­τι­στι­κών στοι­χείων κάθε οικι­σμού, ως μοχλό προ­σέλ­κυ­σης περισ­σό­τε­ρων επι­σκε­πτών.

Γκολφ, θαλάσ­σιος του­ρι­σμός και η θέση της Ρόδου

Για τον αθλη­τικό του­ρι­σμό, και ειδι­κό­τερα για το γκολφ, η Ρόδος περι­λαμ­βά­νε­ται ρητά στον κατά­λογο προ­ο­ρι­σμών όπου το Ειδικό Πλαίσιο επι­τρέ­πει νέες εγκα­τα­στά­σεις, μαζί με Αθήνα, Θεσ­σα­λο­νίκη, Πάτρα, Βόλο, Ιωάν­νινα, Κρήτη, Κέρκυρα, Ζάκυνθο, Ηλεία, Μεσ­ση­νία και Χαλ­κι­δική.

Στον θαλάσ­σιο του­ρι­σμό, το Ειδικό Πλαίσιο εντάσ­σει τα Δωδε­κά­νησα, εκτός Καρ­πά­θου και Κάσου, σε μία ενότητα θαλάσ­σιου του­ρι­σμού. Το Περι­φε­ρειακό Πλαίσιο για το Νότιο Αιγαίο δεν ανα­πτύσ­σει ειδικές προ­βλέ­ψεις για τον θαλάσ­σιο του­ρι­σμό, παρά μόνο ανα­φέ­ρει την ανάγκη ανά­πτυ­ξης ολο­κλη­ρω­μέ­νου δικτύου ακτο­πλοϊ­κών συν­δέ­σεων.

Παρα­δο­σια­κοί οικι­σμοί και αρχαιο­λο­γική κλη­ρο­νο­μιά

Στο Περι­φε­ρειακό Πλαίσιο επι­ση­μαί­νε­ται ότι 47 οικι­σμοί της Δωδε­κα­νή­σου έχουν κηρυ­χθεί παρα­δο­σια­κοί. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πλη­ρο­φο­ρίες του Πλαι­σίου, ελά­χι­στα κίνητρα και πόροι έχουν δια­τε­θεί για την απο­κα­τά­σταση και προβολή τους, ενώ σημα­ντική αλλοί­ωση επι­φέ­ρει η άναρχη και συχνά αυθαί­ρετη δόμηση που συν­δέ­ε­ται με την του­ρι­στική ζήτηση. Ως κατεύ­θυνση προ­ω­θεί­ται η απο­κα­τά­σταση και προ­στα­σία ιστο­ρι­κών κέντρων και παρα­δο­σια­κών οικι­σμών, καθώς και η ενθάρ­ρυνση επα­νά­χρη­σης του κτη­ρια­κού απο­θέ­μα­τος.

Πολι­τι­στι­κός του­ρι­σμός: η Ρόδος ως «κοιτίδα πολι­τι­σμού»

Το Περι­φε­ρειακό Πλαίσιο για το Νότιο Αιγαίο δίνει ιδιαί­τερη βαρύ­τητα στον πολι­τι­στικό του­ρι­σμό, τον οποίο τοπο­θε­τεί στον πυρήνα της στρα­τη­γι­κής για όλη την Περι­φέ­ρεια, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης φυσικά της Ρόδου. Προ­ω­θεί­ται η προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς και η ανά­δειξη των ιστο­ρι­κών και αρχαιο­λο­γι­κών μνη­μείων, με στόχο την ισχυ­ρο­ποί­ηση της ακτι­νο­βο­λίας του Νοτίου Αιγαίου ως «κοι­τί­δας πολι­τι­σμού». Στο πλαίσιο αυτό, προ­βλέ­πε­ται η οργά­νωση ενός δικτύου πολι­τι­στι­κών πόρων που θα συν­δυά­ζει ιστο­ρι­κούς και αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, παρα­δο­σιακή αρχι­τε­κτο­νική, παρα­δό­σεις και έθιμα, καθώς και σύγ­χρο­νες πολι­τι­στι­κές εκδη­λώ­σεις. Για τις περιο­χές του δικτύου αυτού ανα­φέ­ρε­ται ότι θα προ­βλέ­πο­νται ειδικοί όροι δόμησης και ειδικοί περι­βαλ­λο­ντι­κοί όροι ανάλογα με τη μορφή της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.