Ευάγγελος Φραγκάκης: «Η μεταμόρφωση της Χάλκης από ένα νησί της “άγονης γραμμής” σε παγκόσμιο πρότυπο καινοτομίας δεν έγινε τυχαία!»

Κύριε δήμαρχε, πρό­σφατα βρε­θή­κατε στο Ηρά­κλειο με αφορμή το προ­συ­νέ­δριο της Νέας Δημο­κρα­τίας, όπου ήσασταν ομι­λη­τής για τη νησιω­τι­κό­τητα και τις προ­κλή­σεις της. Μιλήστε μας για το θέμα που ανα­πτύ­ξατε.

Στο προ­συ­νέ­δριο του Ηρα­κλείου επι­κε­ντρώ­θηκα στην ανάγκη μιας ολι­στι­κής νησιω­τι­κής πολι­τι­κής, τονί­ζο­ντας ότι η νησιω­τι­κό­τητα πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα και όχι ως εμπόδιο. Ανέ­πτυξα το παρά­δειγμα της Χάλκης και του προ­γράμ­μα­τος GR-eco Islands, εξη­γώ­ντας πώς η πράσινη μετά­βαση και η ενερ­γειακή δημο­κρα­τία προ­σφέ­ρουν χει­ρο­πια­στά οφέλη στους πολίτες, εκμη­δε­νί­ζο­ντας το κόστος του ρεύ­μα­τος. Παράλ­ληλα, υπο­γράμ­μισα ότι για να παρα­μεί­νουν ζωντανά τα ακρι­τικά μας νησιά, απαι­τού­νται γεν­ναίες επεν­δύ­σεις σε υπο­δο­μές, αξιό­πι­στες συγκοι­νω­νίες και ενί­σχυση της υγείας, ώστε η από­σταση από το κέντρο να μη σημαί­νει σε καμία περί­πτωση έκπτωση στην ποιό­τητα ζωής και στην ασφά­λεια των κατοί­κων μας.

Η Χάλκη, μετράει… ρεκόρ, πρωτιές και και­νο­το­μίες. Πώς ένα νησί που κάποτε θεω­ρού­ταν της «άγονης γραμμής», έχει μετα­τρα­πεί σε πρω­το­πόρο της αει­φο­ρίας και της ενέρ­γειας;

Η μετα­μόρ­φωση της Χάλκης από ένα νησί της «άγονης γραμμής» σε παγκό­σμιο πρότυπο και­νο­το­μίας δεν έγινε τυχαία, αλλά μέσα από ένα ξεκά­θαρο όραμα που συν­δύ­ασε την πολι­τική βούληση με την τεχνο­λο­γία. Το «κλειδί» ήταν η ένταξή μας στο πρό­γραμμα GR-eco Islands, που μας επέ­τρεψε να αξιο­ποι­ή­σουμε τον ήλιο μέσω ενός φωτο­βολ­ταϊ­κού πάρκου και να ιδρύ­σουμε την πρώτη Ενερ­γειακή Κοι­νό­τητα.

Έτσι, κατα­φέ­ραμε να προ­σφέ­ρουμε στους κατοί­κους μας δωρεάν ή σχεδόν μηδε­νι­κούς λογα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος, λύνο­ντας ένα τερά­στιο βιο­πο­ρι­στικό πρό­βλημα. Παράλ­ληλα, επεν­δύ­σαμε στην ηλε­κτρο­κί­νηση, στην ψηφιο­ποί­ηση των υπη­ρε­σιών και στην κυκλική οικο­νο­μία, απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι ακόμη και ο πιο μικρός και απο­μα­κρυ­σμέ­νος τόπος μπορεί να γίνει πρω­τα­γω­νι­στής των εξε­λί­ξεων, αρκεί να τολ­μή­σει να κοι­τά­ξει στο μέλλον με αυτο­πε­ποί­θηση και εξω­στρέ­φεια.

Η Ελλάδα, ανη­συ­χεί σοβαρά για το δημο­γρα­φικό. Τι γίνεται όμως στα νησιά και μάλιστα στα μικρό­τερα; Μπορούν να δοθούν κίνητρα για να βελ­τιω­θούν οι συν­θή­κες δια­βί­ω­σης;

Το δημο­γρα­φικό είναι ίσως η μεγα­λύ­τερη υπαρ­ξιακή πρό­κληση για την πατρίδα μας, και στα μικρά νησιά οι συνέ­πειές του είναι ακόμη πιο έντονες. Για να μείνει ένας νέος άνθρω­πος ή μια οικο­γέ­νεια στη Χάλκη, δεν αρκεί η αγάπη για τον τόπο, χρειά­ζε­ται ασφά­λεια και προ­ο­πτική. Τα κίνητρα πρέπει να είναι τολμηρά και άμεσα: από τη φορο­λο­γική ελά­φρυνση των μόνιμων κατοί­κων και την επι­δό­τηση του κόστους μετα­φο­ράς, μέχρι την εγγυ­η­μένη πρό­σβαση σε ποιο­τική υγεία και σύγ­χρονη παιδεία. Στη Χάλκη, απο­δεί­ξαμε ότι η μείωση του κόστους δια­βί­ω­σης μέσω της δωρεάν ενέρ­γειας είναι ένα πανί­σχυρο οικο­νο­μικό κίνητρο. Όταν όμως το κράτος επεν­δύει σε υπο­δο­μές και ψηφια­κές υπη­ρε­σίες, δίνει το μήνυμα ότι η ζωή στο Αιγαίο δεν είναι «θυσία», αλλά μια ποιο­τική επιλογή. Μόνο αν εξι­σώ­σουμε τις ευκαι­ρίες των νησιω­τών με αυτές των κατοί­κων των μεγάλων πόλεων, θα μπο­ρέ­σουμε να ανα­στρέ­ψουμε την ερήμωση των ακρι­τι­κών μας κοι­νο­τή­των.

Είδαμε ότι συμ­με­τεί­χατε ενεργά στις εργα­σίες της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής των Περι­φε­ρειών. Ποια είναι τα κίνητρα που παρέχει η Ε.Ε. στις νησιω­τι­κές περιο­χές;

Η παρου­σία μου στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή των Περι­φε­ρειών είναι μια συνεχής μάχη για να ακου­στεί η φωνή της Χάλκης και των μικρών μας νησιών στην καρδιά των απο­φά­σεων. Διεκ­δικώ με πείσμα την ανα­γνώ­ριση της νησιω­τι­κό­τη­τας στην πράξη και όχι μόνο στα λόγια. Η Ευρω­παϊκή Ένωση, παρέχει πλέον σημα­ντικά χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία για την πράσινη μετά­βαση και την ενερ­γειακή αυτο­νο­μία, εργα­λεία που αξιο­ποι­ή­σαμε για να γίνει η Χάλκη πρότυπο. Το κίνητρο είναι απλό: να δώσουμε στους νησιώ­τες τις ίδιες ευκαι­ρίες και την ίδια ποιό­τητα ζωής με τους υπό­λοι­πους Ευρω­παί­ους πολίτες, μειώ­νο­ντας το κόστος δια­βί­ω­σης και ενι­σχύ­ο­ντας τις υπο­δο­μές μας μέσα από στο­χευ­μένα ευρω­παϊκά προ­γράμ­ματα.

Κατά τη διάρ­κεια της Ολο­μέ­λειας συζη­τή­θη­καν σημα­ντικά ζητή­ματα που αφορούν στο μέλλον των ευρω­παϊ­κών περι­φε­ρειών και ιδιαί­τερα των νησιω­τι­κών και απο­μα­κρυ­σμέ­νων περιο­χών, με έμφαση στην νέα πολι­τική συνοχής της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και στα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία της περιό­δου 2028-2034.

Ιδιαί­τερη βαρύ­τητα δόθηκε στις συζη­τή­σεις για το νέο Ευρω­παϊκό Ταμείο Οικο­νο­μι­κής, Κοι­νω­νι­κής και Εδα­φι­κής Συνοχής, το Ευρω­παϊκό Ταμείο Περι­φε­ρεια­κής Ανά­πτυ­ξης, στο πρό­γραμμα Interreg, καθώς και στον νέο μηχα­νι­σμό «Συν­δέ­ο­ντας την Ευρώπη», που αφορά κρί­σι­μες υπο­δο­μές μετα­φο­ρών, ενέρ­γειας και ψηφια­κής συν­δε­σι­μό­τη­τας.

Στο πλαίσιο των εργα­σιών πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν επίσης συζη­τή­σεις για:

• την νέα στρα­τη­γική της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για την νεολαία και τον ψηφιακό χώρο,

• το πρό­γραμμα Erasmus+ 2028-2034,

• την και­νο­το­μία και την έρευνα μέσω του νέου προ­γράμ­μα­τος «Ορίζων Ευρώπη»,

• την απλού­στευση της περι­βαλ­λο­ντι­κής νομο­θε­σίας,

• την προ­στα­σία των πολιτών από την ηχορ­ρύ­πανση,

• τη στρα­τη­γική ετοι­μό­τη­τας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης απέ­να­ντι σε κρίσεις,

• τις πολι­τι­κές υγείας και τα ιατρικά αντί­με­τρα,

• καθώς και την ψηφιακή απλού­στευση και τη δημιουρ­γία μιας Ευρω­παϊ­κής Ένωσης Δεδο­μέ­νων.

Ξεχω­ρι­στή θέση στις εργα­σίες της Ολο­μέ­λειας είχε και η παρου­σί­αση της ενδιά­με­σης επα­νε­ξέ­τα­σης της πολι­τι­κής συνοχής από τον εκτε­λε­στικό αντι­πρό­ε­δρο της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής κ. Raffaele Fitto, με επί­κε­ντρο τη στήριξη των περι­φε­ρειών που αντι­με­τω­πί­ζουν μόνιμες γεω­γρα­φι­κές και δημο­γρα­φι­κές προ­κλή­σεις, όπως οι νησιω­τι­κές περιο­χές.

Η συμ­με­τοχή του δημάρ­χου Χάλκης στις εργα­σίες της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής των Περι­φε­ρειών ενι­σχύει τη διαρκή παρου­σία των μικρών νησιών στον ευρω­παϊκό διάλογο για τις πολι­τι­κές που αφορούν στη βιώσιμη ανά­πτυξη, στην κοι­νω­νική συνοχή και στην ενί­σχυση της ποιό­τη­τας ζωής των κατοί­κων των νησιω­τι­κών περιο­χών.