Αγγελος Φραγκάκης: Από «έξυπνο νησί» η Χάλκη σε πρότυπο βιώσιμης διαβίωσης

Δή­μαρ­χε η Χάλκη έχει συν­δε­θεί στην θη­τεία σας με δρά­σεις και­νο­το­μί­ας και εφαρ­μο­γές «έξυ­πνου νη­σιού». Ποια είναι τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα απο­τε­λέ­σμα­τα που έχουν φανεί στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των κα­τοί­κων;

Η με­τά­βα­ση της Χάλ­κης κυρία Πα­μπρή στο μο­ντέ­λο του «έξυ­πνου» και πρά­σι­νου νη­σιού πέ­ρα­σε από τη θε­ω­ρία στην πράξη, προ­σφέ­ρο­ντας άμεσα και απτά οφέλη που βελ­τί­ω­σαν κα­τα­κό­ρυ­φα την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των κα­τοί­κων. Το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο επί­τευγ­μα είναι η ίδρυ­ση της Ενερ­γεια­κής Κοι­νό­τη­τας ChalkiON και η λει­τουρ­γία του φω­το­βολ­ταϊ­κού πάρ­κου, που μέσω του ει­κο­νι­κού ενερ­γεια­κού συμ­ψη­φι­σμού κά­λυ­ψε τις ενερ­γεια­κές ανά­γκες των νοι­κο­κυ­ριών, επι­φέ­ρο­ντας θε­α­μα­τι­κή μεί­ω­ση στους λο­γα­ρια­σμούς του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος και ου­σια­στι­κή οι­κο­νο­μι­κή ανα­κού­φι­ση σε μια δύ­σκο­λη πε­ρί­ο­δο. Πα­ράλ­λη­λα, η ει­σα­γω­γή της πρά­σι­νης ηλε­κτρο­κί­νη­σης στις με­τα­κι­νή­σεις, οι υπο­δο­μές δι­κτύ­ων 5G και δη­μό­σιου Wi-Fi, καθώς και η ψη­φιο­ποί­η­ση των δη­μο­τι­κών υπη­ρε­σιών ανα­βάθ­μι­σαν την ποιό­τη­τα ζωής, εκ­συγ­χρό­νι­σαν τις υπο­δο­μές του νη­σιού και το το­πο­θέ­τη­σαν στον πα­γκό­σμιο χάρτη ως πρό­τυ­πο βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, δί­νο­ντας ισχυ­ρό κί­νη­τρο στους νέους να πα­ρα­μεί­νουν στον τόπο τους.

Ποια νέα έργα ή τε­χνο­λο­γι­κές εφαρ­μο­γές σχε­διά­ζει ο δήμος για το επό­με­νο διά­στη­μα;

Για το επό­με­νο διά­στη­μα, ο Δήμος Χάλ­κης θέτει ως προ­τε­ραιό­τη­τα τη διεύ­ρυν­ση των και­νο­τό­μων εφαρ­μο­γών με έμ­φα­ση στη βιω­σι­μό­τη­τα, την ψη­φια­κή δια­κυ­βέρ­νη­ση και την κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία. Στο πλαί­σιο αυτό, δρο­μο­λο­γεί­ται ένα ολο­κλη­ρω­μέ­νο Masterplan Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης για την πε­ραι­τέ­ρω ενί­σχυ­ση της ενερ­γεια­κής αν­θε­κτι­κό­τη­τας του νη­σιού, ενώ πα­ράλ­λη­λα σχε­διά­ζε­ται η εγκα­τά­στα­ση έξυ­πνων συ­στη­μά­των τη­λε­με­τρί­ας για την ορ­θο­λο­γι­κή δια­χεί­ρι­ση και τον έλεγ­χο των διαρ­ρο­ών στο δί­κτυο νερού. Επι­πλέ­ον, ο σχε­δια­σμός πε­ρι­λαμ­βά­νει την πε­ραι­τέ­ρω ανά­πτυ­ξη υπη­ρε­σιών τη­λεϊ­α­τρι­κής μέσω των υπο­δο­μών 5G για την άμεση υγειο­νο­μι­κή φρο­ντί­δα των κα­τοί­κων, καθώς και τον εμπλου­τι­σμό των κοι­νό­χρη­στων ηλε­κτρι­κών μέσων με­τα­κί­νη­σης και των σταθ­μών φόρ­τι­σης, εδραιώ­νο­ντας τη Χάλκη ως αυ­τό­νο­μο, «έξυ­πνο» και πρά­σι­νο πρό­τυ­πο.

Πώς εξε­λίσ­σε­ται η του­ρι­στι­κή κί­νη­ση στη Χάλκη αυτό το κα­λο­καί­ρι. Ει­δι­κά αυτές τις μέρες πρέ­πει να βρί­σκε­ται το νησί σε αιχμή με την με­γά­λη γιορ­τή του Αη Γιάν­νη. Εί­δα­τε αύ­ξη­ση σε σχέση με πέ­ρυ­σι;

Η φε­τι­νή του­ρι­στι­κή σεζόν εξε­λίσ­σε­ται εξαι­ρε­τι­κά θε­τι­κά, κα­τα­γρά­φο­ντας στα­θε­ρά ανο­δι­κή πο­ρεία σε σύ­γκρι­ση με την προη­γού­με­νη χρο­νιά. Η αύ­ξη­ση της κί­νη­σης επι­βε­βαιώ­νει ότι η Χάλκη δεν απο­τε­λεί πλέον απλώς έναν αυ­θη­με­ρόν προ­ο­ρι­σμό, αλλά επι­λο­γή ου­σί­ας για επι­σκέ­πτες που ανα­ζη­τούν αυ­θε­ντι­κό­τη­τα, ηρε­μία και βιώ­σι­μο μο­ντέ­λο φι­λο­ξε­νί­ας.

Αυτές τις μέρες, με αφορ­μή το με­γά­λο πα­νη­γύ­ρι του Άη Γιάν­νη του Αλάρ­γα στις 29 Αυ­γού­στου, το νησί βρί­σκε­ται πράγ­μα­τι στο από­γειο της πλη­ρό­τη­τάς του.

Η προ­σέ­λευ­ση τόσο των από­δη­μων Χαλ­κη­τών που επι­στρέ­φουν στις ρίζες τους όσο και των εκα­το­ντά­δων προ­σκυ­νη­τών και επι­σκε­πτών από τα γύρω νησιά είναι εντυ­πω­σια­κή, δη­μιουρ­γώ­ντας μια μο­να­δι­κή ατμό­σφαι­ρα ζω­ντά­νιας και κα­τά­νυ­ξης που κα­τα­κλύ­ζει το νησί.

Σε σχέση με πέ­ρυ­σι, η αύ­ξη­ση είναι εμ­φα­νής όχι μόνο τις μέρες των με­γά­λων εορ­τα­σμών, αλλά συ­νο­λι­κά καθ’ όλη τη διάρ­κεια του κα­λο­και­ριού. Το πιο εν­θαρ­ρυ­ντι­κό στοι­χείο είναι η επι­μή­κυν­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου, καθώς η διε­θνής προ­βο­λή της Χάλ­κης ως πρό­τυ­πο «πρά­σι­νου» νη­σιού προ­σέλ­κυ­σε αυ­ξη­μέ­νο αριθ­μό ποιο­τι­κού του­ρι­σμού ήδη από τους ανοι­ξιά­τι­κους μήνες, μια τάση που δια­φαί­νε­ται πως θα δια­τη­ρη­θεί μέχρι και το φθι­νό­πω­ρο.

Κύριε Φρα­γκά­κη το νερό και η δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των πα­ρα­μέ­νουν με­γά­λες προ­κλή­σεις για τα νησιά. Ποια είναι η κα­τά­στα­ση στη Χάλκη;

Στη Χάλκη, η υδα­τι­κή επάρ­κεια εξα­σφα­λί­ζε­ται πλή­ρως μέσω των αυ­τό­νο­μων μο­νά­δων αφα­λά­τω­σης, οι οποί­ες κα­λύ­πτουν τις ανά­γκες κα­τοί­κων και επι­σκε­πτών ακόμη και στις πε­ριό­δους αιχ­μής, ενώ δρο­μο­λο­γού­νται ψη­φια­κά συ­στή­μα­τα τη­λε­με­τρί­ας για τον άμεσο εντο­πι­σμό διαρ­ρο­ών στο δί­κτυο. Στον τομέα των απορ­ριμ­μά­των, η δια­χεί­ρι­ση βα­σί­ζε­ται σε ένα ορ­γα­νω­μέ­νο πρό­γραμ­μα δια­λο­γής στην πηγή και ανα­κύ­κλω­σης, το οποίο ενι­σχύ­ε­ται στα­δια­κά με έξυ­πνες τε­χνο­λο­γί­ες συλ­λο­γής, με­τα­τρέ­πο­ντας τις πα­ρα­δο­σια­κές νη­σιω­τι­κές προ­κλή­σεις σε πεδίο εφαρ­μο­γής βιώ­σι­μων λύ­σε­ων.

Ένα από τα με­γά­λα ζη­τή­μα­τα των μι­κρών νη­σιών είναι η συ­γκρά­τη­ση του νε­α­νι­κού πλη­θυ­σμού. Τι μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει η Χάλκη στους νέους ώστε να μεί­νουν ή να επι­στρέ­ψουν;

Η συ­γκρά­τη­ση των νέων στη Χάλκη επι­τυγ­χά­νε­ται μέσα από τη δη­μιουρ­γία ου­σια­στι­κών προ­ο­πτι­κών δια­βί­ω­σης και επαγ­γελ­μα­τι­κής εξέ­λι­ξης στον τόπο τους. Η δρα­στι­κή μεί­ω­ση του κό­στους ενέρ­γειας μέσω της Ενερ­γεια­κής Κοι­νό­τη­τας ανα­κου­φί­ζει τα νέα νοι­κο­κυ­ριά, ενώ οι προηγ­μέ­νες τη­λε­πι­κοι­νω­νια­κές υπο­δο­μές 5G επι­τρέ­πουν την ανά­πτυ­ξη της εξ απο­στά­σε­ως ερ­γα­σί­ας και της ψη­φια­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας. Πα­ράλ­λη­λα, η διε­θνής προ­βο­λή του νη­σιού ως πρά­σι­νου προ­τύ­που δη­μιουρ­γεί νέες ποιο­τι­κές θέ­σεις απα­σχό­λη­σης στον του­ρι­σμό και την και­νο­το­μία, προ­σφέ­ρο­ντας στους νέους μας τις σύγ­χρο­νες υπη­ρε­σί­ες, την ποιό­τη­τα ζωής και την ασφά­λεια που χρειά­ζο­νται για να μεί­νουν, να δη­μιουρ­γή­σουν και να δη­μιουρ­γή­σουν οι­κο­γέ­νεια στη Χάλκη.

Η τη­λερ­γα­σία και η ψη­φια­κή συν­δε­σι­μό­τη­τα μπο­ρεί να δη­μιουρ­γή­σουν ένα νέο μο­ντέ­λο μό­νι­μης κα­τοί­κη­σης -digital nomads -στη Χάλκη. Αν θυ­μά­μαι καλά είναι το σχέ­διο με την επα­να­κα­τοι­κη­ση του χω­ριού που τρέ­χει η Deloitte. Που βρι­σκό­μα­στε στην εφαρ­μο­γή του φι­λό­δο­ξου αυτού προ­γράμ­μα­τος;

Το πρω­το­πο­ρια­κό πρό­γραμ­μα για την ανα­βί­ω­ση του πα­ρα­δο­σια­κού οι­κι­σμού του Χω­ριού στη Χάλκη –με την κα­θο­ρι­στι­κή συμ­βο­λή και με­λέ­τη της Deloitte στο πλαί­σιο της εται­ρι­κής κοι­νω­νι­κής ευ­θύ­νης– βρί­σκε­ται σε πλήρη τρο­χιά υλο­ποί­η­σης.

Έχουν ολο­κλη­ρω­θεί οι απα­ραί­τη­τες τε­χνι­κές με­λέ­τες, η χω­ρο­τα­ξι­κή απο­τύ­πω­ση και οι εγκρί­σεις για την απο­κα­τά­στα­ση των ιστο­ρι­κών λι­θό­κτι­στων κα­τοι­κιών με πλήρη σε­βα­σμό στην αρ­χι­τε­κτο­νι­κή κλη­ρο­νο­μιά του νη­σιού. Πα­ράλ­λη­λα, δια­μορ­φώ­θη­καν οι προ­δια­γρα­φές για την εν­σω­μά­τω­ση υπο­δο­μών οπτι­κής ίνας, δι­κτύ­ων 5G και έξυ­πνων πρά­σι­νων τε­χνο­λο­γιών, ώστε τα σπί­τια αυτά να είναι πλή­ρως λει­τουρ­γι­κά για ψη­φια­κούς νο­μά­δες (digital nomads) και νέους μό­νι­μους κα­τοί­κους.

Αυτή τη στιγ­μή το έργο περνά στη φάση της εξα­σφά­λι­σης των χρη­μα­το­δο­τι­κών ερ­γα­λεί­ων και των κα­τα­σκευα­στι­κών πα­ρεμ­βά­σε­ων. Στό­χος μας είναι το Χωριό να με­τα­τρα­πεί σε ένα διε­θνές μο­ντέ­λο «έξυ­πνου» και αυ­τό­νο­μου οι­κι­σμού, που θα προ­σφέ­ρει υψηλή ποιό­τη­τα ζωής, συν­δυά­ζο­ντας την αυ­θε­ντι­κή νη­σιω­τι­κό­τη­τα με τις πιο σύγ­χρο­νες δυ­να­τό­τη­τες απο­μα­κρυ­σμέ­νης ερ­γα­σί­ας.

Ποια είναι η με­γα­λύ­τε­ρη ευ­και­ρία που βλέ­πε­τε δή­μαρ­χε σή­με­ρα για το νησί και ποια η με­γα­λύ­τε­ρη απει­λή;

Η με­γα­λύ­τε­ρη ευ­και­ρία για τη Χάλκη κυρία Πα­μπρή σή­με­ρα είναι η εδραί­ω­σή της ως ένα διε­θνές πρό­τυ­πο βιώ­σι­μης και έξυ­πνης δια­βί­ω­σης. Η επι­τυ­χία του προ­γράμ­μα­τος GR-Eco Island και η διε­θνής ανα­γνώ­ρι­ση που απο­κτή­σα­με δεν απο­τε­λούν απλώς ένα επι­τυ­χη­μέ­νο εγ­χεί­ρη­μα, αλλά ένα ισχυ­ρό ερ­γα­λείο οι­κο­νο­μι­κής και κοι­νω­νι­κής με­τα­μόρ­φω­σης. Οι σύγ­χρο­νες ψη­φια­κές υπο­δο­μές, η πρά­σι­νη ενέρ­γεια και η υψηλή ποιό­τη­τα ζωής δη­μιουρ­γούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την προ­σέλ­κυ­ση νέων μό­νι­μων κα­τοί­κων, ψη­φια­κών νο­μά­δων και πρά­σι­νων επεν­δύ­σε­ων, ενώ πα­ράλ­λη­λα δια­μορ­φώ­νουν ένα νέο μο­ντέ­λο υπεύ­θυ­νου του­ρι­σμού που επι­μη­κύ­νει την του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο και ενι­σχύ­ει την το­πι­κή οι­κο­νο­μία.

Στον αντί­πο­δα, η με­γα­λύ­τε­ρη απει­λή συ­μπυ­κνώ­νε­ται στις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής κρί­σης –με αιχμή τη λει­ψυ­δρία και την πίεση στους φυ­σι­κούς πό­ρους– σε συν­δυα­σμό με τον κίν­δυ­νο αλ­λοί­ω­σης της φυ­σιο­γνω­μί­ας του νη­σιού. Η αυ­ξα­νό­με­νη δη­μο­φι­λία της Χάλ­κης εγκυ­μο­νεί τον κίν­δυ­νο μιας αλό­γι­στης ανά­πτυ­ξης που θα μπο­ρού­σε να επι­βα­ρύ­νει τις νη­σιω­τι­κές υπο­δο­μές και να αλ­λοιώ­σει τον πα­ρα­δο­σια­κό αρ­χι­τε­κτο­νι­κό χα­ρα­κτή­ρα και την ηρε­μία του τόπου μας. Το με­γά­λο μας στοί­χη­μα είναι να δια­τη­ρή­σου­με μια αυ­στη­ρή ισορ­ρο­πία: να αξιο­ποιού­με την τε­χνο­λο­γία και την και­νο­το­μία για την ευ­η­με­ρία των κα­τοί­κων, πε­ρι­φρου­ρώ­ντας πα­ράλ­λη­λα με αφο­σί­ω­ση την πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή και πο­λι­τι­στι­κή πα­ρα­κα­τα­θή­κη της Χάλ­κης.