• Αντιδράσεις, χρηματοδοτικό αδιέξοδο, αλλά και προβληματισμός για την αποτελεσματικότητα της διοργάνωσης
Σε «ταραγμένα νερά» φαίνεται να εισέρχεται η πορεία του φεστιβάλ Beyond Borders στο Καστελλόριζο, με την καλλιτεχνική διευθύντρια Ειρήνη Σαρίογλου να καταγγέλλει απαξίωση από το υπουργείο Πολιτισμού και να ζητά σταθερή θεσμική στήριξη, ακόμη και με ανοιχτή επιστολή στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Μάλιστα την στήριξη του Φεστιβάλ που κινδυνεύει με «λουκέτο», ζητά με Ερώτηση στο Κοινοβούλιο ο πρόεδρος της «Νίκης» Δημήτρης Νατσιός, υποστηρίζοντας ότι η διατήρηση ενός τόσο σημαντικού θεσμού για τον πολιτισμό, αλλά και τη διπλωματία, στην εσχατιά της πατρίδας μας, είναι μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση ότι οι ακρίτες μας δεν είναι ξεχασμένοι από το κράτος αλλά ούτε και πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
Την ίδια ώρα, όμως που το φεστιβάλ απευθύνει αίτημα χρηματοδότησης προς την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και τον Δήμο Μεγίστης, δεν λείπουν οι αντιδράσεις από μερίδα πολιτών, που εκφράζουν προβληματισμό για το κατά πόσο η διοργάνωση αποδίδει ουσιαστικά οφέλη στο νησί.
Οι διοργανωτές ζητούν «θεσμική συνέπεια»
Στον «αέρα» βρίσκεται η 11η διοργάνωση του Beyond Borders Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου, με το ζήτημα να φτάνει μέχρι και τη Βουλή, αναδεικνύοντας τη σημασία αλλά και τα αδιέξοδα που αντιμετωπίζει ένας θεσμός με έντεκα χρόνια παρουσίας. Κατά τη διάρκεια έκτακτης συνέντευξης Τύπου στην ΕΣΗΕΑ, οι διοργανωτές έκαναν λόγο για σοβαρές δυσκολίες στη διασφάλιση των αναγκαίων πόρων, επισημαίνοντας πως η αποχώρηση στρατηγικών εταίρων επιδείνωσε ένα ήδη διαχρονικό πρόβλημα, την απουσία σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου χρηματοδότησης. Παρά τη διεθνή αναγνώριση που έχει αποκτήσει στον χώρο του ντοκιμαντέρ και τον ρόλο του ως πλατφόρμα διαλόγου και δικτύωσης, το φεστιβάλ συνεχίζει να λειτουργεί υπό καθεστώς ετήσιας αβεβαιότητας.
Όπως τονίστηκε, με εξαίρεση τη στήριξη από το ΕΚΚΟΜΕΔ, δεν υπάρχει ένας συνεκτικός μηχανισμός υποστήριξης διεθνών πολιτιστικών δράσεων, ιδιαίτερα σε ακριτικές περιοχές όπως το Καστελλόριζο.
Η κα Ειρήνη Σαρίογλου υπογράμμισε ότι το Beyond Borders «δεν ζητά χάρη αλλά θεσμική συνέπεια», επισημαίνοντας ότι κάθε χρόνο η διοργάνωση ξεκινά εκ νέου από μηδενική βάση, γεγονός που καθιστά αδύνατο τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση για προγραμματικές συμβάσεις με τα αρμόδια υπουργεία και την Περιφέρεια, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του θεσμού.
Γεωπολιτική θέση Μεγίστης και πολιτιστική διπλωματία
Ωστόσο, την ίδια στιγμή καταγράφονται και αντίθετες φωνές στην τοπική κοινωνία. Κάτοικοι εκφράζουν αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα του φεστιβάλ, υποστηρίζοντας ότι η επισκεψιμότητα που καταγράφεται στα τέλη Αυγούστου συνδέεται κυρίως με την ήδη αυξημένη τουριστική κίνηση και λιγότερο με την ίδια τη διοργάνωση.
Επισημαίνουν, επίσης, ότι η συμμετοχή περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό στους προσκεκλημένους του φεστιβάλ, χωρίς ευρύτερη κινητοποίηση. Στο δημόσιο διάλογο τίθενται και συγκρίσεις με άλλες τοπικές πρωτοβουλίες, όπως το Φεστιβάλ Γρίφων, που πραγματοποιείται εκτός τουριστικής περιόδου και σύμφωνα με υποστηρικτές του, προσελκύει σημαντικό αριθμό επισκεπτών. Παράλληλα, διατυπώνονται επικρίσεις για τον χαρακτήρα του Beyond Borders, με ορισμένους να κάνουν λόγο για περιορισμένη σύνδεση με την τοπική ταυτότητα.
Την ίδια ώρα, ο δήμαρχος Μεγίστης, Νίκος Ασβέστης, φέρεται να έχει εισηγηθεί τη στήριξη της διοργάνωσης από τον Δήμο, ενισχύοντας την προσπάθεια εξεύρεσης πόρων σε τοπικό επίπεδο. Ιδιαίτερη διάσταση στο ζήτημα δίνει και η γεωπολιτική θέση του Καστελλόριζου, καθώς πρόκειται για ένα ακριτικό νησί με αυξημένη στρατηγική σημασία. Όπως επισημαίνεται, η διοργάνωση πολιτιστικών δράσεων τέτοιου επιπέδου σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή δημιουργεί πρόσθετες απαιτήσεις και πίεση, επιβάλλοντας προσεκτικούς χειρισμούς και σαφή στρατηγικό σχεδιασμό, τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς τις διεθνείς συνεργασίες.
Υπενθυμίζεται ότι το φεστιβάλ έχει αναπτύξει διεθνείς συνεργασίες, όπως η παρουσία του στην Κωνσταντινούπολη, όπου προβλήθηκαν βραβευμένες ταινίες του, παρουσία προσωπικοτήτων από τον πολιτικό και διπλωματικό χώρο, μεταξύ των οποίων και ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου. Οι δράσεις αυτές αναδεικνύονται από τους διοργανωτές ως απόδειξη του διεθνούς αποτυπώματος της διοργάνωσης. Με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα για τη φετινή διοργάνωση (23–30 Αυγούστου 2026), το ζητούμενο πλέον είναι αν θα βρεθεί η αναγκαία θεσμική και οικονομική στήριξη που θα επιτρέψει στο Beyond Borders να συνεχίσει απρόσκοπτα ή αν η αβεβαιότητα θα θέσει σε κίνδυνο το μέλλον ενός από τους πιο αναγνωρίσιμους πολιτιστικούς θεσμούς της ακριτικής Ελλάδας.
