Νέα δοκιμασία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις: Η Άγκυρα απαιτεί να εγκρίνει κάθε έργο στην Ανατολική Μεσόγειο

Σε νέα δοκι­μα­σία για τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις οδηγεί η απο­φα­σι­στι­κό­τητα της Τουρ­κίας να απαιτεί κάθε έργο στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο να έχει τη δική της έγκριση, ακόμη και αν αφορά περιο­χές της Κυπρια­κής ΑΟΖ και της ελλη­νι­κής δυνη­τι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας, αλλά και της οριο­θε­τη­μέ­νης ελλη­νι­κής ΑΟΖ (βάσει της ελλη­νο­αι­γυ­πτια­κής συμ­φω­νίας).

Έχοντας η Αθήνα το μεγάλο πρό­βλημα που συνιστά η ανα­στολή επ’ αόρι­στον των εργα­σιών για τις έρευνες πόντι­σης του καλω­δίου της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), βρί­σκε­ται ενώπιον δημιουρ­γίας ενός ακόμη προ­βλή­μα­τος, που αφορά ένα εξαι­ρε­τι­κής σημα­σίας έργο: αυτό του East to Med Data Corridor (EMC) , ένα υπο­θα­λάσ­σιο και χερσαίο καλω­διακό έργο οπτικών ινών, που στο­χεύει να συν­δέ­σει την Ασία με την Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανα­το­λής και της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου.

Το έργο προ­ω­θεί­ται από κοι­νο­πρα­ξία στην οποία συμ­με­τέ­χουν εται­ρείες από την Ελλάδα(μεταξύ αυτών και η ΔΕΗ), τη Σαου­δική Αραβία και την Κύπρο, και έχει ανα­κοι­νω­θεί στη Δια­κυ­βερ­νη­τική Διά­σκεψη Ελλάδας – Σαου­δι­κής Αραβίας, η οποία είχε συγκλη­θεί το 2022 υπό την προ­ε­δρία του πρω­θυ­πουρ­γού Κυρ. Μητσο­τάκη και του πρί­γκιπα Μοχά­μεντ μπιν Σαλμάν.

Οι εργα­σίες για το έργο, το οποίο είναι υψηλής οικο­νο­μι­κής και στρα­τη­γι­κής σημα­σίας, ξεκί­νη­σαν με την έκδοση της NAVTEX 237/25 από τον σταθμό της Λάρ­να­κας για έρευνες του πλοίου S/V “FUGRO GAUSS” εντός της Κυπρια­κής ΑΟΖ. Οι έρευνες προ­βλέ­πο­νται για το διά­στημα 6–16 Αυγού­στου.

Το τουρ­κικό Υπουρ­γείο Άμυνας στην χθεσινή τακτική ενη­μέ­ρωση έθεσε το πλαίσιο με το οποίο η Τουρκία αντι­με­τω­πί­ζει όλα τα έργα στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο εξα­πο­λύ­ο­ντας απειλές και δηλώ­νο­ντας ότι «οποιεσ­δή­ποτε δρα­στη­ριό­τη­τες όπως η πόντιση καλω­δίων/αγωγών ή η επι­στη­μο­νική έρευνα στην υφα­λο­κρη­πίδα μας πρέπει να συντο­νί­ζο­νται εκ των προ­τέ­ρων με τη χώρα μας. Σύμφωνα με αυτόν τον κανόνα, διε­ξά­γουμε πάντα την απα­ραί­τητη παρα­κο­λού­θηση, απο­τρέ­πο­ντας οποια­δή­ποτε μη εξου­σιο­δο­τη­μένη δρα­στη­ριό­τητα στην υφα­λο­κρη­πίδα μας, και δεν επι­τρέ­πουμε δρα­στη­ριό­τη­τες ή έργα (όπως το Εργο Δια­σύν­δε­σης GREAT CONNECTOR) που αγνοούν τη χώρα μας. Στο πλαίσιο της προ­σέγ­γι­σής μας, η ανα­κοί­νωση NAVWARN που εκδό­θηκε στις 5 Αυγού­στου 2025, σχετικά με τις γεω­φυ­σι­κές έρευνες που διε­ξή­γαγε το πλοίο FUGRO GAUSS με σημαία Γιβραλ­τάρ, δια­πι­στώ­θηκε ότι έχει παρα­βιά­σει την υφα­λο­κρη­πίδα μας. Στη συνέ­χεια, το Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών μας εξέδωσε τις απα­ραί­τη­τες προει­δο­ποι­ή­σεις και το Υπουρ­γείο μας εξέδωσε την αντι-NAVTEX του. Επι­πλέον, τα αερο­πο­ρικά και ναυτικά μας μέσα έχουν ανα­πτυ­χθεί στην περιοχή για να λάβουν τις απα­ραί­τη­τες προ­φυ­λά­ξεις. Οι δρα­στη­ριό­τη­τες του εν λόγω πλοίου παρα­κο­λου­θού­νται στενά. Σε περί­πτωση που επι­χει­ρή­σουν να παρα­βιά­σουν την υφα­λο­κρη­πίδα μας, θα ληφθούν τα κατάλ­ληλα μέτρα επι­τό­που».

Η Τουρκία, με τη συνήθη τακτική, έσπευσε να εκδώσει δική της NAVTEX, με την οποία υπο­στη­ρί­ζει ότι μέρος των εργα­σιών αφορά περιοχή της τουρ­κι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας και περιοχή τουρ­κι­κής αρμο­διό­τη­τας έκδοσης NAVTEX, αμφι­σβη­τώ­ντας έτσι πλήρως την Κυπριακή ΑΟΖ και απαι­τώ­ντας «όλες οι ερευ­νη­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες εντός της τουρ­κι­κής θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας να συντο­νί­ζο­νται με τις αρμό­διες τουρ­κι­κές αρχές».

Με την τακτική που είχε ακο­λου­θή­σει το 2024 με το ιταλικό ερευ­νη­τικό πλοίο Teliri, όταν πραγ­μα­το­ποιούσε πόντιση καλω­δίου Data μεγάλης αμε­ρι­κα­νι­κής τεχνο­λο­γι­κής εται­ρείας, η Τουρκία απαί­τησε την υποβολή αιτή­μα­τος προς τις τουρ­κι­κές αρχές για έκδοση NAVTEX ,ώστε να υπάρξει έμμεση αποδοχή ότι οι περιο­χές αυτές, που δεν έχουν οριο­θε­τη­θεί και η Άγκυρα θεωρεί τουρ­κική υφα­λο­κρη­πίδα, υπά­γο­νται στη δική της αρμο­διό­τητα για την έκδοση NAVTEX.

Τότε, με την επί­κληση της σημα­σίας του έργου, δεν υπήρξαν αντι­δρά­σεις, δημιουρ­γώ­ντας έτσι ένα αρνη­τικό προη­γού­μενο, το οποίο η Άγκυρα επι­χεί­ρησε να εφαρ­μό­σει και στην περί­πτωση της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελλάδας – Κύπρου. Απαί­τησε από το ερευ­νη­τικό πλοίο IEVOLI RELUME, τον Ιούλιο του 2024, να ζητήσει και από τις Τουρ­κι­κές Αρχές την έκδοση NAVTEX για τις έρευνές του στην ελλη­νική οριο­θε­τη­μένη ΑΟΖ, ανα­το­λικά από τα χωρικά ύδατα της Κάσου, σε περιοχή που επι­κα­λύ­πτε­ται από το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο.

Καθώς η Αθήνα δεν μπο­ρούσε να απο­δε­χθεί την τουρ­κική απαί­τηση, η Άγκυρα, με την απο­στολή πέντε πολε­μι­κών πλοίων, ματαί­ωσε τις έρευνες, οι οποίες έκτοτε δεν έχουν προ­χω­ρή­σει, δημιουρ­γώ­ντας ένα σοβαρό σημείο τριβής στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις.

Οι έρευνες του S/V FUGRO GAUSS για τον East to Med Data Corridor (EMC), μετά την Κύπρο, προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται να κατευ­θυν­θούν προς την ελλη­νική ΑΟΖ. Ήδη από τις 5 Ιουνίου, το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας, με την σύμφωνη γνώμη και του Υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών , έχει εγκρί­νει το αίτημα της βρε­τα­νι­κής πρε­σβείας για τη χρήση του ερευ­νη­τι­κού πλοίου “FUGRO GAUSS” (IMO 7824883), σημαίας Γιβραλ­τάρ, για τη διε­νέρ­γεια επι­θε­ώ­ρη­σης βυθού στο πλαίσιο της πόντι­σης του υπο­βρύ­χιου συστή­μα­τος καλω­δίων οπτικών ινών EMC, για το χρονικό διά­στημα από 11/06/2025 έως και 11/08/2025.

Το πλοίο πλεει ακόμη νοτιο­δυ­τικά της Πάφου και δεν έχει προ­σεγ­γί­σει τις περιο­χές της Κυπρια­κής ΑΟΖ, τις οποίες αμφι­σβη­τεί η Τουρκία και για τις οποίες απαιτεί την έκδοση τουρ­κι­κής NAVTEX, προ­κει­μέ­νου να συνε­χι­στούν οι έρευνες.

Το μεγάλο δίλημμα για την Αθήνα είναι τώρα τι θα γίνει με τη συνέ­χιση των ερευνών σε περιοχή της δυνη­τι­κής ελλη­νι­κής ΑΟΖ, αλλά και στη συνέ­χεια σε περιοχή της οριο­θε­τη­μέ­νης ελλη­νι­κής ΑΟΖ (βάσει της Ελλη­νο­αι­γυ­πτια­κής Συμ­φω­νίας). Και το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα πράξει ώστε να δια­σφα­λί­σει την ομαλή συνέ­χιση των κρί­σι­μων αυτών εργα­σιών για την προ­ώ­θηση του σημα­ντι­κού αυτού έργου, χωρίς να ενδώσει στις πιέσεις της Άγκυρας για έμμεση ανα­γνώ­ριση τουρ­κι­κής δικαιο­δο­σίας και τουρ­κι­κών κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των στις περιο­χές αυτές.

Το ενδε­χό­μενο «παγώ­μα­τος» των εργα­σιών θα είναι εξαι­ρε­τικά επι­κίν­δυνο, τόσο λόγω της σημα­σίας του έργου, όσο και επειδή, μετά το “πάγωμα” των ερευνών για την ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Κύπρου–Κρήτης, θα δημιουρ­γή­σει ένα ιδιαί­τερα αρνη­τικό τετε­λε­σμένο εις βάρος της χώρας μας.

Οι NAVTEX που εκδό­θη­καν από την Κύπρο και την Τουρκία:

ZCZC MA13

05 1800 UTC AUG 2025

JRCC LARNACA/CYPRUS RADIO/5BA

NAV WRNG 237/25

GEOPHYSICAL SURVEY OPERATION WILL BE CONDUCTED

BY S/V “FUGRO GAUSS” (MMSI: 236403000, IMO:7824883)

FROM 06 AUG 2025 0400 UTC UNTIL 16 AUG 2025 2300 UTC IN THE AREA BOUNDED

BY THE COORDINATES BELOW:

34-42.100N,030-32.300E

35-07.000N,030-54.700E

34-39.100N,031-50.400E

33-51.600N,032-18.600E

33-32.800N,032-29.900E

33-07.000N,033-14.200E

32-54.700N,032-59.600E

33-12.200N,032-13.800E

33-34.800N,032-08.000E

33-48.000N,031-31.500E

34-28.900N,031-03.200E

ALL VESSELS ARE REQUESTED

TO KEEP CLEAR DISTANCE FROM S/V “FUGRO GAUSS”

CANCEL THIS MESSAGE ON 17 AUG 2025 0100 UTC

JRCC LARNACA/CYPRUS RADIO/5BA

 

TURNHOS N/W : 0739/25

MEDITERRANEAN SEA

1. THE AREA PROMULGATED WITH NAVTEX NR. MA13-237/25 BY AN UNAUTHORIZED STATION IS WITHIN TURKISH NAVTEX SERVICE AREA AND TURKISH CONTINENTAL SHELF DECLARED TO UNITED NATIONS, ON 18 MARCH 2020 WITH REF NR. A/74/757.

2. ALL RESEARCH ACTIVITIES IN TURKISH MARITIME JURISDICTION AREA MUST BE COORDINATED WITH RELEVANT TURKISH AUTHORITIES.

3. ADDITIONALLY, THE “CYPRUS” MENTIONED IN MA13-237/25 IS NOT THE ORIGINAL PARTNERSHIP STATE ESTABLISHED IN 1960. TÜRKİYE DECLARES THAT THE TERM OF “CYPRUS” NEITHER AMOUNT TO ANY FORM OF RECOGNITION OF THE GREEK CYPRIOT ADMINISTRATION NOR PREJUDICE TÜRKİYE’S RIGHTS AND OBLIGATIONS EMANATING FROM THE TREATY OF GUARANTEE AND THE TREATY OF ESTABLISHMENT OF 1960.

4. THE EFFORTS TO LEGITIMIZE ILLEGAL CLAIMS OF THE GREEK CYPRIOT ADMINISTRATION THROUGH MA13-237/25 IS NULL AND NEITHER WAS NOR WILL BE ACCEPTED BY TÜRKİYE.

5. CANCEL THIS MESSAGE 170100Z AUG 25.

Πηγή: protothema.gr