Εξαρθρώθηκαν μεγάλα κυκλώματα αρχαιοκαπηλίας: 39 συλλήψεις, κατασχέθηκαν 1.800 αρχαία αντικείμενα

Πώς δρούσαν τα μέλη τους – Η επαφή με τους αγο­ρα­στές και η εξαγωγή των αρχαίων από τη χώρα

Τη δράση δύο μεγάλων εγκλη­μα­τι­κών οργα­νώ­σεων, που δρα­στη­ριο­ποιού­νταν σε υπο­θέ­σεις αρχαιο­κα­πη­λίας, κατά­φε­ραν να «ξεσκε­πά­σουν» μετά από μεθο­δική έρευνα αστυ­νο­μι­κοί της Υπο­διεύ­θυν­σης Δίωξης και Εξι­χνί­α­σης Εγκλη­μά­των Πατρών,

Όπως ανα­κοί­νωσε η ΕΛΑΣ, συνε­λή­φθη­σαν συνο­λικά 39 άτομα στο πλαίσιο διε­θνι­κής αστυ­νο­μι­κής επι­χεί­ρη­σης που διε­νερ­γή­θηκε χθες από τους αστυ­νο­μι­κούς της Υπο­διεύ­θυν­σης Δίωξης και Εξι­χνί­α­σης Εγκλη­μά­των Πατρών, με την συν­δρομή των κατά τόπο αστυ­νο­μι­κών δυνά­μεων στο Μόναχο Γερ­μα­νίας και στη Θεσ­σα­λο­νίκη, στη Ρόδο, στο Αγρίνιο, στη Βόνιτσα, στο  Μεσο­λόγγι, στην Πρέβεζα, στη Καρ­δί­τσα, στα Τρίκαλα, στη Λάρισα, στη Λαμία, στη Λει­βα­διά, στον Πολύ­γυρο Χαλ­κι­δι­κής, στην Ιερισσό Χαλ­κι­δι­κής, στη Καβάλα, στις Σέρρες, στη Δράμα και στην Αλε­ξαν­δρού­πολη με την συν­δρομή των τοπικών αστυ­νο­μι­κών δυνά­μεων.

Στην ευρείας κλίμακα αστυ­νο­μική επι­χεί­ρηση στις έρευνες και στις συλ­λή­ψεις συνέ­δρα­μαν η Υπο­διεύ­θυνση Δίωξης Οργα­νω­μέ­νου Εγκλή­μα­τος Βορείου Ελλάδας, οι Υπο­διευ­θύν­σεις Δίωξης και Εξι­χνί­α­σης Εγκλη­μά­των Αγρι­νίου, Λαμίας, Τρι­κά­λων, Ρόδου, Λάρισας, Σερρών, Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, τα Τμήματα Δίωξης και Εξι­χνί­α­σης Εγκλη­μά­των Μεσο­λογ­γίου, Αιγια­λείας, Δυτικής Αχαΐας, Λιβα­δειάς, Καρ­δί­τσας, Καβάλας, Δράμας, Πρέ­βε­ζας, Πολυ­γύ­ρου, Αστυ­νο­μικά Τμήματα Ζηρού και Ιερισ­σού, ΟΠΚΕ Πατρών, Αγρι­νίου, Χαλ­κι­δι­κής, Καβάλας, Αγρι­νίου, το Τμήμα Τρο­χαίας Πατρών και η Διμοι­ρία Υπο­στή­ρι­ξης Αχαΐας.

Σε βάρος των συλ­λη­φθέ­ντων σχη­μα­τί­σθη­καν δικο­γρα­φίες για τα κατά περί­πτωση αδι­κή­ματα της συγκρό­τη­σης, της ένταξης ως μέλη σε δομη­μένη με διαρκή δράση ομάδα από τρία ή περισ­σό­τερα πρόσωπα, που επε­δί­ω­καν την τέλεση περισ­σό­τε­ρων κακουρ­γη­μά­των, που προ­βλέ­πο­νται και τιμω­ρού­νται από την νομο­θε­σία για την προ­στα­σία των αρχαιο­τή­των και εν γένει της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, τον Κώδικα νομο­θε­σίας για την προ­στα­σία των αρχαιο­τή­των και εν γένει της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, υπε­ξαί­ρεση αρχαίων μνη­μείων κατ’ εξα­κο­λού­θηση, κατ’ επάγ­γελμα και συνή­θεια, κατά μόνας και από κοινού, αποδοχή και διάθεση προ­ϊ­ό­ντων εγκλή­μα­τος με αντι­κεί­μενο αρχαίο μνημείο που ανήκει στην κυριό­τητα του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου κατ’ επάγ­γελμα και κατά συνή­θεια και από κοινού, τετε­λε­σμένη και σε από­πειρα, παρά­νομη αρχαιο­λο­γική ανα­σκαφή κατ’ επάγ­γελμα και κατά συνή­θεια από κοινού και κατά μόνας, παρά­νομη αρχαιο­λο­γική έρευνα με την χρήση μηχα­νη­μά­των δια­σκό­πη­σης εδάφους από κοινού και κατά μονάς, χρήση ανι­χνευτή μετάλ­λων χωρίς άδεια κατ’ επάγ­γελμα και κατά συνή­θεια, πρόληψη και κατα­στολή νομι­μο­ποί­η­σης εσόδων από εγκλη­μα­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες και παρά­βαση του νόμου περί όπλων.

Η πρώτη εγκλη­μα­τική οργά­νωση απο­τε­λεί­ται συνο­λικά από 36 μέλη, εκ των οποίων συνε­λή­φθη­σαν τα 32 στην Ελλάδα και ανα­ζη­τού­νται σε Γερ­μα­νία και Ελλάδα ακόμη 4 μέλη, τα πλήρη στοι­χεία των οποίων έχουν ταυ­το­ποι­η­θεί.

Παράλ­ληλα, στο πλαίσιο της έρευνας ταυ­το­ποι­ή­θη­καν τα πλήρη στοι­χεία ακόμη 11 κατη­γο­ρού­με­νων σε βάρος των οποίων σχη­μα­τί­σθη­καν δικο­γρα­φίες για κατά περί­πτωση αδι­κή­ματα της παρα­βί­α­σης του Κώδικα νομο­θε­σίας για την προ­στα­σία των αρχαιο­τή­των και εν γένει της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, της υπε­ξαί­ρε­σης αρχαίων μνη­μείων κατά μόνας και από κοινού, της αποδοχή και της διάθεση προ­ϊ­ό­ντων εγκλή­μα­τος με αντι­κεί­μενο αρχαίο μνημείο που ανήκει στην κυριό­τητα του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου από κοινού, τετε­λε­σμένη και σε από­πειρα.

Οι αστυ­νο­μι­κοί δια­πί­στω­σαν ότι από το 2022, οι κατη­γο­ρού­με­νοι συγκρό­τη­σαν και εντά­χθη­καν εν γνώσει τους σε εγκλη­μα­τική οργά­νωση με διε­θνικό χαρα­κτήρα, ιεραρ­χική δομή, εσω­τε­ρική διάρ­θρωση, διαρκή δρα­στη­ριό­τητα και συγκε­κρι­μένη μεθο­δο­λο­γία. Επι­πλέον, ταυ­το­ποι­ή­θηκε ο διε­θνι­κός χαρα­κτή­ρας του εγκλη­μα­τι­κού κυκλώ­μα­τος καθώς τα παρα­νό­μως εξα­χθέ­ντα αρχαία κινητά μνημεία κατέ­λη­ξαν στο εξω­τε­ρικό, είτε σε συνερ­γούς τους είτε σε γνω­στούς οίκους δημο­πρα­σιών που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στην Γερ­μα­νία και στις Η.Π.Α.

Στο πλαίσιο της προ­α­νά­κρι­σης και μετά από αίτημα για την παροχή δικα­στι­κής συν­δρο­μής στις ΗΠΑ, αίτημα Ευρω­παϊ­κής Εντολής Ερευνάς στην Γερ­μα­νία και άρση τρα­πε­ζι­κού απορ­ρή­του, προ­έ­κυψε ότι τα μέλη της διε­θνι­κού χαρα­κτήρα εγκλη­μα­τι­κής οργά­νω­σης, διέ­πρα­ξαν του­λά­χι­στον 130 αξιό­ποι­νες πράξεις σε βάρος της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Ελλάδας.

Πώς δρούσε το πολυ­με­λές κύκλωμα

Η εγκλη­μα­τική οργά­νωση λει­τουρ­γούσε με δομή και ιεραρ­χία και πιο συγκε­κρι­μένα στο κατώ­τερο στάδιο ιεραρ­χίας του κυκλώ­μα­τος αρχαιο­κα­πη­λίας, βρί­σκο­νταν οι κατη­γο­ρού­με­νοι, που είτε μεμο­νω­μένα είτε οργα­νω­μένα σε υπο­ο­μά­δες,  με την χρήση κατάλ­λη­λων μηχα­νη­μά­των ανί­χνευ­σης υπε­δά­φους και σκα­πτι­κών εργα­λείων προ­έ­βαι­ναν στην διε­νέρ­γεια παρά­νο­μων ανα­σκα­φών και ερευνών με σκοπό την απο­κά­λυψη και κλοπή αρχαιο­λο­γι­κών ευρη­μά­των. Με τη χρήση των ανι­χνευ­τών μετάλ­λων που κατεί­χαν οι κατη­γο­ρού­με­νοι, πραγ­μα­το­ποιού­σαν έρευνες κατά τις οποίες απο­κά­λυ­πταν και αφαι­ρού­σαν μεταλ­λικά αρχαία αντι­κεί­μενα ως επί τον πλεί­στον αρχαία νομί­σματα.

Η επαφή με τους αγο­ρα­στές και η εξαγωγή των αρχαίων από τη χώρα

Στο επόμενο στάδιο ιεραρ­χίας, βρί­σκο­νταν οι κατη­γο­ρού­με­νοι στους οποίους επι­δει­κνύ­ο­νταν αρχικά τα παρα­νό­μως ανευ­ρε­θέ­ντα αρχαιο­λο­γικά ευρή­ματα είτε δια ζώσης είτε σε φωτο­γρα­φίες, ακο­λού­θως προ­έ­βαι­ναν στην αρχική εκτί­μηση της αξίας τους και εν συνε­χεία τους ανα­τί­θε­ται η περαι­τέρω διάθεση τους. Οι μεσά­ζο­ντες έχοντας εκτι­μή­σει την αξία των υπό δια­κί­νηση αρχαίων αντι­κει­μέ­νων, έρχο­νταν σε επαφή με τον υπο­ψή­φιο αγο­ρα­στή με τον οποίο συνερ­γά­ζο­νταν, του περιέ­γρα­φαν κωδι­κο­ποι­η­μένα τις αρχαιό­τη­τες ή του έστελ­ναν φωτο­γρα­φίες αυτών μέσω δια­δι­κτυα­κών εφαρ­μο­γών επι­κοι­νω­νίας και αν οι δύο πλευρές συμ­φω­νού­σαν στην προ­σφε­ρό­μενη τιμή,  ολο­κλή­ρω­ναν την αγο­ρα­πω­λη­σία.

Στο υψη­λό­τερο στάδιο ιεραρ­χίας, βρί­σκο­νταν οι κατη­γο­ρού­με­νοι που αγό­ρα­ζαν τις αρχαιό­τη­τες τις οποίες αφού συγκέ­ντρω­ναν, τις εξή­γα­γαν από την Ελλάδα και τις παρέ­δι­δαν σε οίκους δημο­πρα­σιών ή σε συνερ­γούς τους με σκοπό την διάθεσή τους. Αυτοί οι κατη­γο­ρού­με­νοι είχαν απο­κτή­σει  εξει­δι­κευ­μέ­νες αρχαιο­λο­γι­κές γνώσεις σχετικά με την χρο­νο­λό­γηση τους, τους τύπους των παρα­στά­σεων που φέρουν μερικά από αυτά και την αξία αντί­στοι­χων αντι­κει­μέ­νων που έχουν δια­κι­νη­θεί στο παρελ­θόν ως σημείο ανα­φο­ράς. Το μεγα­λύ­τερο μέρος των αρχαιο­τή­των που αγό­ρα­ζαν, ήταν αρχαία νομί­σματα και γενικά μικρά αντι­κεί­μενα, τα οποία πωλού­νταν στο εξω­τε­ρικό κυρίως σε οίκους δημο­πρα­σίας.

Η επι­κοι­νω­νία μεταξύ των μελών πραγ­μα­το­ποιού­νταν κυρίως με αυτο­πρό­σω­πες συνα­ντή­σεις σε προ­κα­θο­ρι­σμένα σημεία, ενώ σε τηλε­φω­νι­κές συνο­μι­λίες χρη­σι­μο­ποιού­σαν κωδι­κο­ποι­η­μέ­νες εκφρά­σεις και ορο­λο­γία που είχαν συμ­φω­νή­σει σε προ­γε­νέ­στερο χρόνο λόγω της χρόνιας συνερ­γα­σίας τους και οι οποίες πολλές φορές παρέ­πε­μπαν σε αντι­κεί­μενα που έχουν σχέση είτε με την νόμιμη επαγ­γελ­μα­τική τους δρα­στη­ριό­τητα, είτε με αντι­κεί­μενα που απα­ντώ­νται στις αντί­στοι­χες περιο­χές.

Σε έναν οίκο δημο­πρα­σίας εξω­τε­ρι­κού δια­πι­στώ­θηκε να εργά­ζε­ται Έλληνας υπήκοος ο οποίος έχει συλ­λη­φθεί κατά το παρελ­θόν στην Ελλάδα για αρχαιο­κα­πη­λία και μέσω αυτού δια­κι­νού­νταν τα αρχαία νομί­σματα που είχαν εξαχθεί παρά­νομα.

Το κύκλωμα που δρούσε σε περιο­χές της Μακε­δο­νίας και Θράκης

Η δεύτερη εγκλη­μα­τική οργά­νωση απο­τε­λεί­ται συνο­λικά από 10 μέλη και εκ των οποίων τα 7 συνε­λή­φθη­σαν στην Ελλάδα και ανα­ζη­τού­νται ακόμη τρία μέλη της τα πλήρη στοι­χεία των οποίων έχουν ταυ­το­ποι­η­θεί. Η δεύτερη εγκλη­μα­τική οργά­νωση δρα­στη­ριο­ποιού­νταν από το Δεκέμ­βριο έτους 2023 σε περιο­χές της Μακε­δο­νίας και Θράκης και μερικά από τα μέλη της, είχαν απα­σχο­λή­σει  και στο παρελ­θόν ομοειδή εγκλή­ματα. Τα μέλη της εγκλη­μα­τι­κής οργά­νω­σης συγκέ­ντρω­ναν αρχαία αντι­κεί­μενα από την Ελλάδα και στη συνέ­χεια τα διέ­θε­ταν στο εξω­τε­ρικό. Όλα τα αρχαία συγκε­ντρώ­νο­νταν από τον αρχηγό της εγκλη­μα­τι­κής οργά­νω­σης και στη συνέ­χεια δια­τί­θε­ντο στο εξω­τε­ρικό και δια­πι­στώ­θηκε η εμπλοκή δύο οίκων δημο­πρα­σιών.

Στο πλαίσιο της προ­α­νά­κρι­σης προ­έ­κυψε ότι τα μέλη της δεύ­τε­ρης εγκλη­μα­τι­κής οργά­νω­σης, διέ­πρα­ξαν του­λά­χι­στον 49 αξιό­ποι­νες πράξεις σε βάρος της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Ελλάδας.

Κατασ­σχέ­θη­καν 1.800 αρχαιο­λο­γικά ευρή­ματα, όπλα, φυσίγ­για και μετρητά

Στο πλαίσιο της εξάρ­θρω­σης των οργα­νώ­σεων κατα­σχέ­θη­καν από την ΕΛΑΣ:

1.800 αρχαιο­λο­γικά ευρή­ματα, στα οποία περιέ­χο­νται πλήθος νομι­σμά­των διά­φο­ρων περιό­δων και εκδό­σεων, ζωό­μορφα και ανθρω­πό­μορφα ειδώλια, καθώς και διάφορα αντι­κεί­μενα υπό μορφή αρχαίων προ­σω­πείων και περι­κε­φα­λαίων. Τα -800- ανευ­ρέ­θη­καν σε έρευνες στη Γερ­μα­νία,

8 όπλα (πιστό­λια, περί­στροφο, πολε­μικό όπλο, κυνη­γε­τικό),

1300 φυσίγ­για δια­φό­ρων δια­με­τρη­μά­των,

80.000 ευρώ μετρητά,

135.000 ευρώ δεσμεύ­τη­καν σε τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς,

μία τρα­πε­ζική θυρίδα,

46 συσκευές ανί­χνευ­σης μεταλ­λι­κών αντι­κει­μέ­νων,

10 οχήματα ως μέσα τέλεσης των υπό προ­α­νά­κριση αδι­κη­μά­των.

Τα αρχαιο­λο­γικά ευρή­ματα βρί­σκο­νται υπό μακρο­σκο­πική εξέταση από υπαλ­λή­λους της αρμό­διας Εφορίας Αρχαιο­τή­των Θεσ­σα­λο­νί­κης, οι οποίοι θα απο­φαν­θούν σε μετα­γε­νέ­στερο χρόνο για την ακριβή αρχαιο­λο­γική τους αξία. Οι συλ­λη­φθέ­ντες οδη­γή­θη­καν στον Εισαγ­γε­λέα Πρω­το­δι­κών Θεσ­σα­λο­νί­κης.