Σχέδιο ετοιμότητας για τον κίνδυνο πληθωρισμού λόγω Μέσης Ανατολής

Οι συνε­χείς και λεπτο­με­ρείς έλεγχοι σε αστικά κέντρα αλλά και του­ρι­στι­κές περιο­χές είναι το πρώτο ανάχωμα σε από­πει­ρες αισχρο­κέρ­δειας στον χώρο των υγρών καυ­σί­μων, λόγω της κρίσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, αν δεν επα­λη­θευ­τεί το κακό σενάριο για τις τιμές της ενέρ­γειας.

ΥΠΕΘΟ και Υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης συμ­φω­νούν ότι, προς το παρόν, κάθε αύξηση στα υγρά καύσιμα θα είναι από­πειρα κερ­δο­σκο­πίας. Τούτο με δεδο­μένο ότι το πετρέ­λαιο Brent, το οποίο κατα­να­λώ­νει και η Ελλάδα, βρέθηκε χθες στα 77,19 δολάρια το βαρέλι, ενώ ένα χρόνο πριν ήταν στα 86,41 δολάρια. Συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας και τα περι­θώ­ρια διύ­λι­σης, τα τελικά προ­ϊ­ό­ντα, δηλαδή τα υγρά καύσιμα και τα λιπα­ντικά, δεν δικαιο­λο­γεί­ται προς το παρόν να αυξή­σουν τις τιμές τους στην παρούσα χρονική φάση.

Ωστόσο, αρμόδια στελέχη και από τα δύο υπουρ­γεία τονί­ζουν ότι θα πρέπει να έχουμε σχέδιο και για το χει­ρό­τερο δυνατό σενάριο. Ποιο είναι αυτό; Μια κίνηση απελ­πι­σίας του Ιράν, σε μια προ­σπά­θεια να πετύχει τη διακοπή των βομ­βαρ­δι­σμών του Ισραήλ.

Για παρά­δειγμα, έχει συζη­τη­θεί το ενδε­χό­μενο το Ιράν να προ­χω­ρή­σει στον απο­κλει­σμό των στενών του Ορμούζ, ανάμεσα στον Κόλπο του Ομάν και τον Περσικό Κόλπο. Μέσω του στενού αυτού διέρ­χε­ται το 30% της παρα­γω­γής του αρα­βι­κού πετρε­λαίου και το 20% του υγρο­ποι­η­μέ­νου φυσικού αερίου προς τη Δύση. Αν και κάτι τέτοιο θα έφερνε το Ιράν απέ­να­ντι σε όλον τον δυτικό κόσμο, δεν μπορεί να απο­κλει­στεί τελείως αν το Ιράν νιώσει αυτό που ανα­φέ­ρε­ται ως “υπαρ­ξιακή απειλή”.

Μια άλλη κίνηση απελ­πι­σίας θα μπο­ρούσε να είναι να επι­τε­θεί σε πετρε­λαϊκά απο­θέ­ματα γει­το­νι­κών χωρών (π.χ. της Σαου­δι­κής Αραβίας), για να μειώσει τη ροή πετρε­λαίου και φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, η οποία έχει πλέον μεγάλα κενά τρο­φο­δο­σίας μετά τη διακοπή της προ­μή­θειας ορυκτών καυ­σί­μων από τη Ρωσία, ύστερα από την εισβολή στην Ουκρα­νία.

Σε ετοι­μό­τητα για τις ανα­τι­μή­σεις

Σε περί­πτωση που κάποιο από τα παρα­πάνω σενάρια ή κάποιο άλλο που δεν έχουν σκεφτεί ακόμη οι αγορές γίνει πραγ­μα­τι­κό­τητα και οι τιμές της ενέρ­γειας πάρουν ξανά την ανηφόρα, θα πρέπει να υπάρξει ξανά ένα συνε­κτικό σχέδιο “απο­συ­μπί­ε­σης” των ανα­τι­μή­σεων. Όπως συνέβη και το 2022, οι αυξή­σεις θα έρθουν αρχικά στα καύσιμα, στο ηλε­κτρικό ρεύμα και στη συνέ­χεια, ανάλογα με τη διάρ­κεια της κρίσης, στα­διακά θα περά­σουν σε όλο το φάσμα των αγαθών και των υπη­ρε­σιών.

Λόγω και των νέων δημο­σιο­νο­μι­κών κανόνων, οι οποίοι ισχύουν από το 2024 και περιο­ρί­ζουν σημα­ντικά έκτακτα μέτρα και επι­δο­τή­σεις, θα ανα­ζη­τη­θεί μια λύση κεντρικά. Η Ελλάδα και οι υπό­λοι­πες χώρες της ΕΕ θα πρέπει να συζη­τή­σουν άμεσα με τους θεσμούς και να ανα­ζη­τή­σουν ένα σχέδιο έκτα­κτης ανάγκης, ώστε να απο­φευ­χθεί ένα σενάριο στα­σι­μο­πλη­θω­ρι­σμού για την Ε.Ε. Δηλαδή, τη μεγάλη άνοδο του πλη­θω­ρι­σμού σε συν­δυα­σμό με την οικο­νο­μική επι­βρά­δυνση, η οποία πλήττει ήδη την Ευρώπη.

Σε εθνικό επίπεδο, μπορεί να ανα­βιώ­σουν και να ενι­σχυ­θούν τα γνωστά πλέον “καλάθια προ­ϊ­ό­ντων” και να γίνει μια συζή­τηση και με τις μεγάλες αλυ­σί­δες τρο­φί­μων — όπου κατα­γρά­φε­ται ήδη πρό­βλημα με τις τιμές — για μερική έστω απορ­ρό­φηση των αυξή­σεων ή την παρά­ταση του καθε­στώ­τος του περιο­ρι­σμού του ποσο­στού κέρδους, το οποίο μετά την τελευ­ταία παρά­ταση ανα­μέ­νε­ται να λήξει στο τέλος του μήνα.

Πηγή: capital.gr