Σαντορίνη: Οι δονήσεις, το βουητό και η ενδεχόμενη αφύπνιση του ηφαιστείου – Τι λένε σεισμολόγοι και ηφαιστειολόγοι

Όπως απότομα ξεκί­νη­σαν, χθες το βράδυ, οι αρμο­νι­κές σει­σμι­κές δονή­σεις, οι οποίες υπο­δει­κνύ­ουν πιθανή ηφαι­στειακή διέ­γερση στη Σαντο­ρίνη, σύμφωνα με το Ευρω­με­σο­γειακό Σει­σμο­λο­γικό Κέντρο, έτσι απότομα στα­μά­τη­σαν. «Αυτό σημαί­νει ότι το ηφαί­στειο ξανα­κοι­μή­θηκε, πριν καν ξυπνή­σει;», ρωτάμε τον καθη­γητή Γεω­φυ­σι­κής στο Πανε­πι­στή­μιο της Χιλής, Λουίς Ντονόσο. «Όχι τόσο γρήγορα, απλά μπαίνει σε νέα φάση», απαντά.

Η χθεσινή νύχτα ήταν ιδιαί­τερα μακριά για τους επι­στή­μο­νες που μελε­τούν τη σει­σμική ακο­λου­θία στην περιοχή. Μετά από μια περίπου 12ωρη ανά­παυλα «ησυχίας», ο σει­σμο­γρα­φι­κός σταθμός Θήρα άρχισε να κατα­γρά­φει αρμο­νι­κές δονή­σεις, οι οποίες παρα­πέ­μπουν σε κινή­σεις μαγ­μα­τι­κών ρευστών μέσα στα ρήγματα, όπως ανα­κοί­νωσε το Ευρω­με­σο­γειακό Σει­σμο­λο­γικό Κέντρο, επι­κα­λού­μενο ανάρ­τηση του Ντονόσο.

#sismo #temblor #σεισμός #Grecia #Santorini

Luego de casi 3 horas, el tremor ha disminuido considerablemente.

La señal que se aprecia al final del sismograma corresponde al sismo M6.0 ocurrido en Etiopia recientemente. Estación THERA en Santorini. pic.twitter.com/57NbbH5HRT

Ο διευ­θυ­ντής Ερευνών του Γεω­δυ­να­μι­κού Ινστι­τού­του, Αθα­νά­σιος Γκανάς, εξήγησε στο protothema.gr: «Παρα­τηρώ μια συστη­μα­τική σειρά κατα­γρα­φών σε όλους τους σει­σμο­γρά­φους της Σαντο­ρί­νης, που διήρ­κεσε περίπου μιάμιση ώρα, από τις 20:00 έως τις 21:30. Πρό­κει­ται για πολλούς μικρο­σει­σμούς, που πιθανόν προ­κλή­θη­καν από την κίνηση ηφαι­στεια­κών ρευστών».

Οι δονή­σεις αυτές, όπως και το βουητό από την Καμμένη, στα­μά­τη­σαν και ξεκί­νη­σαν ξανά, για δύο ακόμα ώρες. Αυτό, εξηγούν οι ειδικοί, μπορεί να σημαί­νει ότι το ηφαί­στειο «χτίζει» πίεση, ή ότι ξανα­κοι­μά­ται, όπως έγινε το 2011, όταν ξανα­κα­τα­γρά­φη­καν παρό­μοια φαι­νό­μενα, χωρίς να οδη­γή­σουν σε ηφαι­στειακή έκρηξη. «Η φύση καθο­ρί­ζει την αναπνοή του πλανήτη μας, που είναι τα ηφαί­στεια -εμείς απλά τα παρα­κο­λου­θούμε», ανα­φέ­ρει μιλώ­ντας στο protothema.gr, η καθη­γή­τρια Γεω­λο­γι­κής Ωκε­α­νο­γρα­φίας, Εύη Νομικού.

«Ειλι­κρινά», λέει στο protothema.gr ο καθη­γη­τής Ηφαι­στειο­λο­γίας στο Πανε­πι­στή­μιο του Μάν­τσε­στερ, Μάικ Μπάρτον, «όταν υπάρχει μια τέτοια κατά­σταση δεν μπο­ρούμε εύκολα να προ­βλέ­ψουμε τι θα συμβεί. Πολύ συχνά, στα ηφαί­στεια μπορεί να υπάρ­χουν σημα­ντικά σήματα και να μην συμ­βαί­νει τίποτα, ή σύντομα σήματα μετά από μακρά ανα­τα­ραχή και μεγάλη έκρηξη. Πρέπει να περι­μέ­νουμε και να δούμε».

Οι ειδικοί συνι­στούν ψυχραι­μία, αφού οποια­δή­ποτε εκτί­μηση για ηφαι­στειακή έκρηξη είναι παρα­κιν­δυ­νευ­μένη. Ο ηφαι­στειο­λό­γος, μέλος της Εθνικής Επι­τρο­πής για την παρα­κο­λού­θηση και εκτί­μηση του κιν­δύ­νου των ενεργών ηφαι­στείων του Αιγαίου, Γιώργος Βου­γιου­κα­λά­κης, εξηγεί στο protothema.gr ότι η διέ­γερση στην Καμμένη κατα­γρά­φε­ται από το περα­σμένο καλο­καίρι, με ανύψωση του βόρειου κομ­μα­τιού της καλ­ντέ­ρας, ανάμεσα σε Καμμένη, Φηρά, Οία, κατά 4,5 εκα­το­στά, με ρυθμό περίπου 1 εκα­το­στού το μήνα.

Ο κ. Βου­γιου­κα­λά­κης, ο οποίος ανα­φέ­ρει ότι η σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα του τελευ­ταίου δια­στή­μα­τος στην περιοχή δεν σχε­τί­ζε­ται με την ηφαι­στειακή, εκτιμά ότι σήμερα, βλέ­πουμε μια επα­νά­ληψη του φαι­νο­μέ­νου του 2011. «Τότε, είχαμε κατα­γρά­ψει ανύψωση 13 εκα­το­στών, η δρα­στη­ριό­τητα κράτησε για 14 μήνες και το ηφαί­στειο ξανα­κοι­μή­θηκε. Τώρα περι­μέ­νουμε να δούμε πώς θα εξε­λι­χθεί αυτό το φαι­νό­μενο και να δούμε αν θα ξανα­κοι­μη­θεί».

Ο ανα­πλη­ρω­τής Διευ­θυ­ντής του Γεω­δυ­να­μι­κού Ινστι­τού­του, Βασίλης Καρα­στά­θης, μιλώ­ντας στο Action24 ανέφερε ότι «κακώς φοβή­θη­καν κάποιοι. Το ανα­λύ­σαμε εκείνη την ώρα και είδαμε ότι επρό­κειτο για πολλούς μικρούς σει­σμούς. Αλλά δημιουρ­γή­θηκε μια αίσθηση ότι υπήρχε ένα είδος θορύβου ηφαι­στεια­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, volcanic tremor λέγεται αυτό. Είναι κάποιο σει­σμικό σήμα πολύ χαμηλής συχνό­τη­τας το οποίο εμφα­νί­ζε­ται στην ηφαι­στειακή δρα­στη­ριό­τητα. Ωστόσο, δεν ήταν τέτοιο. Ήταν πολύ πυκνή σειρά σεισμών», κατέ­ληξε ο κ. Καρα­στά­θης, εξη­γώ­ντας ότι «θέλουμε να δούμε να απο­κλι­μα­κώ­νε­ται ο σει­σμι­κός κίν­δυ­νος. Το βλέ­πουμε να συμ­βαί­νει αλλά θέλουμε να παγιώ­νε­ται».

Το δε βουητό είχε εξη­γή­σει νωρί­τερα ο καθη­γη­τής Γεω­λο­γίας του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, Ευθύ­μιος Λέκκας ανα­φέ­ρο­ντας ότι πρό­κει­ται απο­τέ­λε­σμα επι­φα­νεια­κών διερ­γα­σιών, και όχι του ίδιου του σεισμού και προ­έρ­χε­ται κυρίως από διάχυση ηχη­τι­κών κυμάτων. «Είναι μια επα­γω­γική δια­δι­κα­σία και δεν σχε­τί­ζε­ται με τον σεισμό», είχε πει.

Πάντως οι αρμο­νι­κές δονή­σεις στα­μά­τη­σαν με τη δρα­στη­ριό­τητα να επα­νέρ­χε­ται στην… κανο­νι­κό­τητα, με το Γεω­δυ­να­μικό Ινστι­τούτο του Εθνικού Αστε­ρο­σκο­πείου Αθηνών να κατα­γρά­φει στις 03:37 τα ξημε­ρώ­ματα ασθενή σει­σμική δόνηση μεγέ­θους 4 βαθμών της κλί­μα­κας Ρίχτερ με επί­κε­ντρο τον θαλάσ­σιο χώρο 16 χιλιό­με­τρα νοτιο­δυ­τικά της Αρκε­σί­νης Αμοργού.

Νωρί­τερα, σε ανάρ­τησή της η καθη­γή­τρια Γεω­λο­γίας του ΕΚΠΑ, Εύη Νομικού έγραψε:

«Πως μπορείς να εξη­γή­σεις ένα πολύ­πλοκο γεω­λο­γικό φαι­νό­μενο που εξε­λίσ­σε­ται σε έναν ενεργό θαλάσ­σιο χώρο όπου η ηφαι­στειό­τητα αλλη­λε­πι­δρά με την τεκτο­νική;;

Με ένα σχήμα..τη γνώση δεδο­μέ­νων πολλών χρόνων ερευνών κ τη συνερ­γα­σία ξένων κ Ελλήνων συνερ­γα­τών!!

Με βάση λοιπόν την χρονική εξέλιξη της σει­σμι­κό­τη­τας από τα τέλη Ιανουα­ρίου έως σήμερα και τα γεω­φυ­σικά δεδο­μένα από τον υπο­θαλ­λά­σιο χώρο, τόσο στον ανώτερο φλοιό όσο και βαθύ­τερα από την ανάλυση των μαγ­μα­τι­κών σωμάτων, προ­κύ­πτει ως πλέον πιθανή αιτία της σει­σμι­κής διέ­γερ­σης με σει­σμούς μεγέ­θους 4-5 η διείσ­δυση μάγ­μα­τος κάτω από το ήβωμα της Ανύδρου έως βάθος 4 χλμ. Η ανύψωση του μάγ­μα­τος ασκεί τεκτο­νι­κές τάσεις στον υπερ­κεί­μενο λεπτό φλοιό με απο­τέ­λε­σμα ενερ­γο­ποί­ηση κανο­νι­κών ρηγ­μά­των βαρύ­τη­τας, που επι­τρέ­πουν την άνοδο του ρευστού υλικού με διά­νοιξη χώρου και δημιουρ­γία ηφαι­στεια­κών φλεβών. Η πιθα­νό­τητα ενερ­γο­ποί­η­σης και του ρήγ­μα­τος της Ανύδρου παρα­μέ­νει με πιθανό μέγεθος σεισμού 5.8-6.1. Το φαι­νό­μενο ανα­μέ­νε­ται να διαρ­κέ­σει (πιθανόν εβδο­μά­δες) όσο συνε­χί­ζε­ται η τρο­φο­δο­σία του μαγ­μα­τι­κού θαλάμου με νέο υλικό από το λιθο­σφαι­ρικό μανδύα στο βάθος. Η δυνα­τό­τητα παρα­κο­λού­θη­σης της περιο­χής με συν­δια­σμό μεθόδων έρευνας θα επι­τρέ­ψει την ασφαλή εκτί­μηση της όλης εξέ­λι­ξης της πρω­τό­γνω­ρης γεω­δυ­να­μι­κής διερ­γα­σίας!! Και αυτό κάνει όλη η επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα!

Η κίνηση των ρευστών που εξη­γούμε αυτές τις μέρες κατα­γρά­φηκε κ στους σει­σμο­γρά­φους πριν λίγες ώρες! Τα επί­κε­ντρα τώρα…εντο­πί­ζο­νται ξανά στην Άνυδρο!! Μην ξεχνάμε ότι παρό­μοιες διερ­γα­σίες με κινή­σεις ρευστών είχαν κατα­γρά­φει κ το 2011-12 χωρίς να έχουμε ηφαι­στειακή έκρηξη!!!!! Και σαν φλέβες πάντα τις θαυ­μά­ζουμε στη ΒΑ πλευρά της καλ­δέ­ρας δίπλα στους Επτα­παί­δες.

Τα ηφαί­στεια είναι η αναπνοή του πλανήτη μας κ η κίνηση του διά­πυ­ρου υλικού στα έγκατα της γης..είναι συνη­θι­σμένη διερ­γα­σία!!Τα παρα­κο­λου­θούμε λοιπόν κ αφή­νουμε στην άκρη σενάρια «μεγάλων κατα­στρο­φών» που οδηγούν μόνο σε πανικό κ αβε­βαιό­τητα!!»

Πηγή: protothema.gr