Αγορά εργασίας: 4η στην ΕΕ η Ελλάδα σε αναξιοποίητο εργατικό δυναμικό

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που ανα­κοί­νωσε η Εurostat,η Eλλάδα έχει το 4ο υψη­λό­τερο ποσοστό ανα­ξιο­ποί­η­του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού στην Ευρώπη, ένας δείκτης που την καθιστά ιδιαί­τερα «χαλαρή» ως αγορά εργα­σίας.

Η «χαλά­ρωση» στην αγορά εργα­σίας (labour market slack) υπο­λο­γί­ζε­ται με βάση τα ποσοστά του ευρύ­τε­ρου εργα­τι­κού δυνα­μι­κού που δεν αξιο­ποιεί­ται, είτε επειδή είναι άνεργοι, υπο­α­πα­σχο­λού­με­νοι, ανα­ζη­τούν εργασία ακόμα και αν δεν είναι άμεσα δια­θέ­σι­μοι να εργα­στούν, είτε  δεν έχουν αλλά ούτε ανα­ζη­τούν εργασία.

Στην Ελλάδα τα ποσοστά αυτά ανέρ­χο­νται στο 16,3%, έναντι 12% του ευρω­παϊ­κού μέσου όρου.

«Χαλά­ρωση» στην αγορά εργα­σίας

Σύμφωνα με την Εurostat ο δείκτης της «χαλά­ρω­σης» της αγοράς εργα­σίας μας βοηθάει να κατα­νο­ή­σουμε πόσο είναι το εργα­τικό δυνα­μικό που ενώ είναι δια­θέ­σιμο δεν είναι πλήρως παρα­γω­γικό. Χρη­σι­μο­ποιεί­ται για την ανάλυση της δυνα­μι­κής της απα­σχό­λη­σης και της συνο­λι­κής υγείας μιας οικο­νο­μίας, καθώς μια «χαμηλή» χαλα­ρό­τητα υπο­δη­λώ­νει ότι η οικο­νο­μία εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται βέλ­τι­στα την προ­σφε­ρό­μενη εισροή εργα­σίας.

Συνο­λικά το 2023, το κενό «χαλά­ρω­σης» στην αγορά εργα­σίας στην Ευρω­παϊκή Ένωση αντι­προ­σώ­πευε το 12% του διευ­ρυ­μέ­νου εργα­τι­κού δυνα­μι­κού. Αυτό σημαί­νει ότι 27,1 εκα­τομ­μύ­ρια άτομα ηλικίας 15-74 ετών ήταν σε θέση να προ­σφέ­ρουν εργασία, αλλά δεν αξιο­ποιού­νταν πλήρως.

Μεταξύ των χωρών της ΕΕ,το 2023 η χαλά­ρωση της αγοράς εργα­σίας ήταν υψη­λό­τερη στην Ισπανία (20,2% του διευ­ρυ­μέ­νου εργα­τι­κού δυνα­μι­κού), την Ιταλία (17,7%), τη Σουηδία (16,4%) και την Ελλάδα (16,3%).

Από την άλλη πλευρά, η πιο «σφιχτή» αγορά εργα­σίας είναι στην Πολωνία, με μόλις 4,8% του διευ­ρυ­μέ­νου εργα­τι­κού δυνα­μι­κού να παρα­μέ­νει ανα­ξιο­ποί­ητο. Ακο­λου­θεί η Μάλτα με 5,2% η Ουγ­γα­ρία με 6%, η Τσεχία και η Σλο­βε­νία με 6,4% και 6,5%.

Όσον αφορά τις συνι­στώ­σες της «ανα­ξιο­ποί­η­της» προ­σφο­ράς εργα­σίας, η ανεργία αντι­προ­σώ­πευε το 5,8% του διευ­ρυ­μέ­νου εργα­τι­κού δυνα­μι­κού, ενώ τα άτομα που δεν ανα­ζη­τούν εργασία αντι­προ­σώ­πευαν το 2,8% και οι υπο­α­πα­σχο­λού­με­νοι  το 2,5% του διευ­ρυ­μέ­νου εργα­τι­κού δυνα­μι­κού. Τα άτομα που ανα­ζη­τούν εργασία αλλά δεν είναι άμεσα δια­θέ­σιμα απο­τε­λού­σαν το 0,9% του διευ­ρυ­μέ­νου εργα­τι­κού δυνα­μι­κού.

Η ανάλυση του ΚΕΠΕ

Η έννοια της «χαλα­ρό­τη­τας» στην αγορά εργα­σίας ανα­φέ­ρε­ται και στην πρό­σφατη ανάλυση επι­και­ρό­τη­τας του Κέντρου Προ­γραμ­μα­τι­σμού και Οικο­νο­μι­κών Ερευνών, για την ανεργία.

Όπως ανα­φέ­ρουν οι επι­στή­μο­νες του ΚΕΠΕ, η ελλη­νική αγορά εργα­σίας είναι «επίμονα χαλαρή» και αυτό σημαί­νει ότι απέ­χουμε πολύ από την πλήρη απα­σχό­ληση.

Χαλαρή αγορά εργα­σίας, σύμφωνα με τον ορισμό του ΚΕΠΕ, είναι όταν οι άνεργοι είναι περισ­σό­τε­ροι από τις προ­σφε­ρό­με­νες θέσεις εργα­σίας, άρα είναι πιο δύσκολο για τους άνερ­γους να βρουν δουλειά. Αντί­θετα, μια αγορά εργα­σίας θεω­ρεί­ται «σφιχτή» όταν η ανεργία είναι μικρό­τερη από τις κενές θέσεις εργα­σίας, και αυτό κάνει πιο δύσκολο για τους εργο­δό­τες να βρουν εργα­ζό­με­νους.

Το ΚΕΠΕ επι­ση­μαί­νει ότι με κατάλ­ληλα βήματα θα μπο­ρούσε να επι­τευ­χθεί στην Ελλάδα πλήρης απα­σχό­ληση ακόμα και σε διά­στημα 3,5 χρόνων.

Στην Ελλάδα και την Ισπανία η ανεργία είναι ο βασικός παρά­γο­ντας για την «χαλα­ρό­τητα» στην αγορά εργα­σίας

Δευ­τε­ρα­θλη­τές στην ανεργία

Σε 24 από τις 27 χώρες της ΕΕ ο συντε­λε­στής με τη μεγα­λύ­τερη βαρύ­τητα στο πόσο «χαλαρή» είναι η αγορά εργα­σίας είναι η ανεργία.

Η Ελλάδα έχει τα δεύτερα υψη­λό­τερα ποσοστά ανερ­γίας στο διευ­ρυ­μένο εργα­τικό δυνα­μικό, με 10,8% έναντι, ενώ πρώτη είναι η Ισπανία με 11,7%.

Εξαι­ρέ­σεις στον κανόνα που θέλει την ανεργία να είναι ο βασικός παρά­γο­ντας της «χαλα­ρό­τη­τας» στην αγορά εργα­σίας, απο­τέ­λε­σαν η Ολλαν­δία και η Τσεχία, όπου η συνι­στώσα με τη μεγα­λύ­τερη βαρύ­τητα ήταν οι υπο­α­πα­σχο­λού­με­νοι (5,1% και 4,5% αντί­στοιχα).

Η τρίτη εξαί­ρεση είναι η Τσεχία, όπου το μερίδιο των ατόμων που ανα­ζη­τούν εργασία αλλά δεν είναι άμεσα δια­θέ­σιμα είναι το υψη­λό­τερο όλων των συνι­στω­σών

Το συνο­λικό ποσοστό απα­σχό­λη­σης στην Ελλάδα είναι 67,4% έναντι 75,3% στην ΕΕ -πηγή: Eurostat

Ουραγοί στην απα­σχό­ληση

Τα ποσοστά απα­σχό­λη­σης στην Ελλάδα υπο­λεί­πο­νται σημα­ντικά από τον ευρω­παϊκό μέσο όρο και είναι τα δεύτερα χαμη­λό­τερα στην ΕΕ μετά την Ιταλία. Σύμφωνα με την ανα­κοί­νωση της Eurostat, το 2023 το ποσοστό απα­σχό­λη­σης στις ηλικίες 20-64 ετών ανήλθε στο 67,4% στην Ελλάδα, και στο  75,3% στο μέσο όρο της ΕΕ.

Όπως σημειώ­νε­ται, πρό­κει­ται για ποσοστό ρεκόρ, αυξη­μένο κατά 0,7 μονάδες σε σχέση με το 2022.

Ωστόσο παρά τη γενική βελ­τί­ωση υπάρ­χουν μεγάλες περι­φε­ρεια­κές ανι­σό­τη­τες, εντός των ευρω­παϊ­κών χωρών.

Οι πιο μεγάλες ανι­σό­τη­τες παρα­τη­ρού­νται στην Ιταλία, όπου τα ποσοστά απα­σχό­λη­σης σε τρεις περι­φέ­ρειες του Νότου (Καλα­βρία, Καμπα­νία και Σικελία) είναι κάτω από 49%.

Περι­φε­ρεια­κές ανι­σό­τη­τες

Η Πελο­πόν­νη­σος έχει τα υψη­λό­τερα ποσοστά απα­σχό­λη­σης στην Ελλάδα, στις ηλικίες 20-64 ετών, με 70,5% από 68,3% το 2022.

Ακο­λου­θούν η Στερεά Ελλάδα, η Κρήτη και το Βόρειο Αιγαίο με ποσοστά ως 69,8%.

Η Αττική έχει κατρα­κυ­λή­σει στην πέμπτη θέση, από την πρώτη το 2022, με 69%. Είναι μάλιστα η μονα­δική περι­φέ­ρεια μαζί με τη Θεσ­σα­λία που είδε τα ποσοστά απα­σχό­λη­σης να μειώ­νο­νται μεταξύ 2022-2023.

Η Θεσ­σα­λία είναι στην προ­τε­λευ­ταία θέση της κατά­τα­ξης, με μείωση της απα­σχό­λη­σης στο 63,7% από 64,8% το 2022, ενώ στην τελευ­ταία θέση είναι σταθερά η περι­φέ­ρεια της Δυτικής Μακε­δο­νίας, με μόλις 62,3% – αν και έχει σημειώ­σει σημα­ντική πρόοδο από πέρυσι (58,8%).

«Το γεγονός ότι έχουμε από τα χαμη­λό­τερα ποσοστά απα­σχό­λη­σης στην ΕΕ σχε­τί­ζε­ται με τη «χαλα­ρό­τητα» στην αγορά εργα­σίας», μας λέει ο Στέλιος Γκιάλης, καθη­γη­τής Γεω­γρα­φίας της Εργα­σίας στο Παν/μιο Αιγαίου.

Συνιστά ωστόσο προσοχή στη μέτρηση της λεγό­με­νης «χαλα­ρό­τη­τας» καθώς περι­λαμ­βά­νει ανο­μοιο­γε­νείς ομάδες, από τους part time εργα­ζό­με­νους που ανα­ζη­τούν κάτι καλύ­τερο, μέχρι εκεί­νους που έχουν απο­θαρ­ρυν­θεί και δεν ψάχνουν πια για δουλειά.

Πηγή: in.gr