Χαρούλα Γιασιράνη: «Η δική μας περιφερειακή αρχή, ουδέποτε κρύφτηκε πίσω από αρμοδιότητες»

Κυρία αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη περά­σατε μια σημα­ντική αλλαγή με την έναρξη της θητείας στο νέο χαρ­το­φυ­λά­κιο, την τρο­πο­ποί­ηση του εσω­τε­ρι­κού οργα­νι­σμού της Περι­φέ­ρειας. Οι νησιώ­τες ενδε­χο­μέ­νως θεωρούν ότι είναι ένα εσω­τε­ρικό ζήτημα της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, που δεν τους αφορά. Μπο­ρείτε να μας εξη­γή­σετε πώς ο νέος οργα­νι­σμός επη­ρε­ά­ζει τις ζωές μας;

Κα Παμπρή, σας ευχα­ρι­στώ γι αυτήν την ερώτηση, διότι μου δίνετε την ευκαι­ρία να πω στους πολίτες που θα δια­βά­σουν αυτή τη συνέ­ντευξη, ότι σαφώς τους επη­ρε­ά­ζει ο τρόπος λει­τουρ­γίας ενός φορέα, ο οποίος χαράζει την ανα­πτυ­ξιακή πορεία του Νοτίου Αιγαίου και καλεί­ται να δώσει λύσεις, ακόμη και σε θέματα που δεν ανήκουν καν στην αρμο­διό­τητά του. Όσο πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κός είναι λοιπόν, τόσο μεγα­λύ­τερο το όφελος για τις κοι­νω­νίες των νησιών μας σε όλα τα επίπεδα.

Με τον νέο Οργα­νι­σμό Εσω­τε­ρι­κής Υπη­ρε­σίας της Περι­φέ­ρειάς μας που τρο­πο­ποιεί­ται για πρώτη φορά από το 2015, αφήσαμε πίσω μας ένα ξεπε­ρα­σμένο από την εποχή και την πραγ­μα­τι­κό­τητα μοντέλο οργά­νω­σης.

Προ­χω­ρή­σαμε στη δια­μόρ­φωση ενός ουσια­στι­κού ανα­πτυ­ξια­κού εργα­λείου για τα νησιά μας και τους κατοί­κους τους, με στόχο την καλύ­τερη εξυ­πη­ρέ­τησή τους, που λαμ­βά­νει υπόψιν τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της νησιω­τι­κό­τη­τας, την ασυ­νέ­χεια του νησιω­τι­κού χώρου, το σοβαρό πρό­βλημα υπο­στε­λέ­χω­σης της Περι­φέ­ρειάς μας, επι­διώ­κο­ντας τη μέγιστη δυνατή αξιο­ποί­ηση του στε­λε­χια­κού δυνα­μι­κού της, χωρίς να θίγο­νται – όπως κατ’ επα­νά­ληψη ξεκα­θα­ρί­σαμε – ούτε κατ’ ελά­χι­στον τα κεκτη­μένα των εργα­ζο­μέ­νων σε ό,τι αφορά τις θέσεις ευθύνης τους.

Πέραν αυτών, ο νέος Οργα­νι­σμός θέτει ως κυρί­αρχο στοι­χείο του τις προ­κλή­σεις της κλι­μα­τι­κής κρίσης και εισάγει σημα­ντι­κές και­νο­το­μίες που απα­ντούν στις προ­κλή­σεις της εποχής. Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου είναι η πρώτη Περι­φέ­ρεια της χώρας που στον νέο Οργα­νι­σμό ενσω­μα­τώ­νει ξεχω­ρι­στή Διεύ­θυνση Παρα­κο­λού­θη­σης Φέρου­σας Ικα­νό­τη­τας καθώς και Γραφεία Κλι­μα­τι­κής Ουδε­τε­ρό­τη­τας απα­ντώ­ντας εμπρά­κτως στη μεγάλη πρό­κληση και στα δια­κυ­βεύ­ματα, στην εποχή της κλι­μα­τι­κής κρίσης την οποίαν δια­νύ­ουμε. Παράλ­ληλα ενι­σχύ­ε­ται ο τομέας της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα φορέας έχει την ολι­στική προ­σέγ­γιση της φέρου­σας ικα­νό­τη­τας τόσο ως προς το ανθρω­πο­γε­νές όσο και ως προς το φυσικό περι­βάλ­λον, με την δημιουρ­γία (στο πλαίσιο της Γενικής Διεύ­θυν­σης Αει­φό­ρου Ανά­πτυ­ξης και Και­νο­το­μίας) Διεύ­θυν­σης Παρα­κο­λού­θη­σης Φέρου­σας Ικα­νό­τη­τας καθώς και δύο Γρα­φείων Κλι­μα­τι­κής Ουδε­τε­ρό­τη­τας Κυκλά­δων και Δωδε­κα­νή­σου, τα οποία θα παρα­κο­λου­θούν τη λει­τουρ­γία της Περι­φέ­ρειας ως προς το περι­βαλ­λο­ντικό της απο­τύ­πωμα, που σύμφωνα με τον στόχο της ΕΕ περί κλι­μα­τι­κής ουδε­τε­ρό­τη­τας, θα πρέπει να είναι μηδε­νικό έως το έτος 2050.

Επίσης, στο πλαίσιο της Αυτο­τε­λούς Διεύ­θυν­σης Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας & Κλι­μα­τι­κής Κρίσης, δημιουρ­γού­νται τέσσερα Τμήματα, Στρα­τη­γι­κού Σχε­δια­σμού & Συνερ­γα­σιών Κυκλά­δων και Δωδε­κα­νή­σου και Επι­χει­ρη­σια­κού Συντο­νι­σμού Κυκλά­δων και Δωδε­κα­νή­σου, με τα αντί­στοιχα Γραφεία Υπο­στή­ρι­ξης.

Μια ακόμη και­νο­το­μία που εισάγει ο νέος Οργα­νι­σμός είναι η δημιουρ­γία Μονάδας Τεκ­μη­ρί­ω­σης (Data Center) η οποία θα συλ­λέ­γει όλα τα ποσο­τικά και ποιο­τικά δεδο­μένα της λει­τουρ­γίας ολό­κλη­ρης της Περι­φέ­ρειας και του Περι­βάλ­λο­ντός της, ώστε να γίνεται η σωστή τεκ­μη­ρί­ωση των στρα­τη­γι­κών της Περι­φέ­ρειας και για να απο­τι­μά­ται επι­στη­μο­νικά η επι­τυ­χία κάθε στρα­τη­γι­κής από­φα­σης, όπως συμ­βαί­νει σε όλα τα προηγ­μένα κράτη.

Αυτές είναι ορι­σμέ­νες μόνο από τις και­νο­το­μίες του νέου Οργα­νι­σμού, αλλά απο­λύ­τως ενδει­κτι­κές του τρόπου που λει­τουρ­γεί η Περι­φέ­ρειά μας υπό τον περι­φε­ρειάρχη Γιώργο Χατζη­μάρκο. Τον τρόπο της παρεμ­βα­τι­κό­τη­τας, των πρω­το­βου­λιών και των αντα­να­κλα­στι­κών, που έχει επι­δεί­ξει σε όλες τις κρίσεις που κλήθηκε μέχρι σήμερα να δια­χει­ρι­στεί. Και ήταν πολλές.

Η Περι­φέ­ρεια έχει ανα­λά­βει το βάρος να τρέξει στην νέα εποχή και τα μικρά νησιά του Νοτίου Αιγαίου. Πόσο εύκολο είναι αυτό με υπο­στε­λε­χω­μένο δυνα­μικό, καθώς φαντά­ζο­μαι ότι ισχύει η φράση «θαύματα» δεν γίνο­νται;

Και όμως, γίνο­νται «θαύματα». Η πιο υπο­στε­λε­χω­μένη, η πιο υπο­χρη­μα­το­δο­τη­μένη Περι­φέ­ρεια της χώρας, τα τελευ­ταία δέκα χρόνια υλο­ποιεί ένα αδια­νό­ητο σε όγκο έργο, σε όλα τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, σε όλους τους τομείς. Είναι η Περι­φέ­ρεια που «βάζει πλάτη» σε όλα τα αιτή­ματα των μικρών νησιών με την υλο­ποί­ηση και χρη­μα­το­δό­τηση των έργων που τα ίδια δεν μπορούν να υλο­ποι­ή­σουν λόγω μη τεχνι­κής επάρ­κειας. Στόχος μας ως περι­φε­ρειακή αρχή, είναι «καμία ευκαι­ρία χαμένη» ακόμα και για το πιο μικρό νησί του Νοτίου Αιγαίου. Αλλά δεν είναι μόνο τα μικρά νησιά. Υλο­ποιούμε έργα και μεγα­λύ­τε­ρων Δήμων, φορέων, ακόμη και των Υπουρ­γείων! Όλα αυτά μετα­φρά­ζο­νται σε εκα­το­ντά­δες προ­γραμ­μα­τι­κές συμ­βά­σεις αλλά και σε ανθρω­πο­θυ­σίες, όπως χαρα­κτη­ρί­ζει ο περι­φε­ρειάρ­χης την αυτα­πάρ­νηση, την προ­σή­λωση και την αγάπη με την οποία οι λιγο­στοί υπάλ­λη­λοι της Περι­φέ­ρειάς μας φέρουν εις πέρας αυτόν τον ασύλ­λη­πτο όγκο δου­λειάς. Μετα­φρά­ζε­ται όμως και σε κάτι άλλο: σε εμπι­στο­σύνη. Το γεγονός ότι οι πάντες κατα­φεύ­γουν στην Περι­φέ­ρεια για το κάθε τί, είτε ανήκει στις αρμο­διό­τη­τές μας είτε όχι, είναι η από­δειξη ότι έχει γίνει πλέον πεποί­θηση και στον τελευ­ταίο κάτοικο αυτών των νησιών, ότι η Περι­φέ­ρεια είναι ο φορέας που μπορεί να εμπι­στευ­τεί, για την συνέ­πεια λόγων και έργων, για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά του.

Οι πρω­το­φα­νείς για ολό­κληρη την Ευρώπη ρυθμοί ανά­πτυ­ξης της Περι­φέ­ρειάς μας, οι δημο­γρα­φι­κοί δείκτες που μας δια­φο­ρο­ποιούν από την υπό­λοιπη χώρα, δεν ήρθαν τυχαία. Είναι απόρ­ροια αυτού του τόπου λει­τουρ­γίας. Είναι ένας πραγ­μα­τι­κός άθλος στις συν­θή­κες μέσα στις οποίες επε­τεύ­χθη. Είναι ένα «θαύμα», που όμως έχει εξήγηση!

Κα Για­σι­ράνη, επι­τρέψτε μου να κινηθώ σε έναν τομέα που έχετε υπη­ρε­τή­σει στο πρό­σφατο παρελ­θόν, τον τομέα της υγείας με την ιδιό­τητα της περι­φε­ρεια­κής συμ­βού­λου. Είδαμε πρό­σφατα τις επι­σκέ­ψεις του υπουρ­γού κ. Γεωρ­γιάδη στα νησιά και τις αντι­δρά­σεις που εισέ­πραξε. Το μπόνους που δίνεται πλέον τώρα για την προ­σέλ­κυση γιατρών μήπως θα έπρεπε να δοθεί από την πρώτη στιγμή, όπως κάνατε εσείς στην ΠΝΑι; Γιατί έπρεπε να ανα­μέ­νουν;

Όλα αυτά τα χρόνια, η δική μας περι­φε­ρειακή αρχή, ουδέ­ποτε κρύ­φτηκε πίσω από αρμο­διό­τη­τες. Θα ήταν εύκολο να το κάνει. Το έκαναν όλοι οι προη­γού­με­νοι. Ανέξοδα και χωρίς πολι­τικό κόστος, πετώ­ντας το μπαλάκι στο κεντρικό κράτος. Όμως αυτή η νοο­τρο­πία δεν λύνει προ­βλή­ματα. Το αντί­θετο. Τα διαιω­νί­ζει. Κι εμείς από την πρώτη στιγμή μπήκαμε σε «χωράφια» που δεν ήταν δικά μας, ακριβώς για να δώσουμε λύσεις, χωρίς να υπο­λο­γί­σουμε ενδε­χό­μενο πολι­τικό κόστος.

Η υγεία και η έλλειψη ιατρι­κού προ­σω­πι­κού στα νησιά ήταν η πρώτη μας προ­τε­ραιό­τητα. Ήδη από το 2015 η Περι­φέ­ρειά μας ήταν η πρώτη στη χώρα που θέσπισε οικο­νο­μικά κίνητρα για τους για­τρούς και κατόρ­θωσε να προ­σελ­κύ­σει ένα σημα­ντικό αριθμό στα νησιά, τους οποίους επι­δο­τεί μέχρι σήμερα. Από τότε ακο­λού­θη­σαν κι άλλες Περι­φέ­ρειες, Δήμοι, φορείς. Σήμερα, σχεδόν δέκα χρόνια μετά, με το πρό­βλημα να έχει οξυνθεί για μια σειρά από λόγους που όλοι γνω­ρί­ζουμε, το Υπουρ­γείο Υγείας προχωρά στη θεσμο­θέ­τηση οικο­νο­μι­κών κινή­τρων ελπί­ζο­ντας ότι θα φέρει για­τρούς στο ΕΣΥ και συγκε­κρι­μένα στα νησιά μας. Δεν μπορώ να γνωρίζω γιατί αυτό δεν έγινε νωρί­τερα, γιατί έπρεπε να χαθεί τόσος χρόνος. Μπορώ μόνο να πιθα­νο­λο­γήσω ότι ήταν θέμα δημο­σιο­νο­μι­κών περι­θω­ρίων που είχε η χώρα, μετά από μια μακρά περίοδο μνη­μο­νίων. Ελπίζω και εύχομαι, τα κίνητρα που θεσπί­ζει η νέα ΚΥΑ να φέρει απο­τέ­λε­σμα. Θα το δούμε τους αμέσως επό­με­νους μήνες.

Έχουν περάσει 10 χρόνια που και εσείς προ­σω­πικά βρί­σκε­στε στην αρχή των νησιών στο Νότιο Αιγαίο. Ουδείς μπορεί να αμφι­σβη­τή­σει ότι άλλαξαν τα πράγ­ματα. Με το χέρι στην καρδιά, σε ποιους τομείς θεω­ρείτε ότι θέλει ακόμη δουλειά;

Ναι, πέρασαν δέκα δύσκολα χρόνια για τη χώρα και τα νησιά μας, με δια­δο­χι­κές πρω­το­φα­νείς κρίσεις. Σήμερα το Νότιο Αιγαίο δεν στέ­κε­ται απλώς όρθιο. Βρί­σκε­ται στην τροχιά των ρεκόρ, με νησιά του να βρί­σκο­νται στην παγκό­σμια πρω­το­πο­ρία. Όσο πιο επι­γραμ­μα­τικά μπορώ θα σας πω ότι παρά τις δυσκο­λίες της νησιω­τι­κό­τη­τας, παρά την υπο­χρη­μα­το­δό­τηση και την υπο­στε­λέ­χωση της Περι­φέ­ρειάς μας έναντι όλων των άλλων Περι­φε­ρειών, παρά τις αλλε­πάλ­λη­λες κρίσεις ιστο­ρι­κών δια­στά­σεων – οικο­νο­μική, προ­σφυ­γική, υγειο­νο­μική, ενερ­γειακή, πόλεμοι κ.λπ.– κατα­φέ­ραμε να ανα­δει­χθούμε πρω­τα­θλη­τές στον του­ρι­σμό, να στη­ρί­ξουμε την οικο­νο­μία και την κοι­νω­νία, να ανα­δει­χθούμε πρω­το­πό­ροι σε δράσεις βιω­σι­μό­τη­τας και αει­φο­ρίας, να γίνουμε η μονα­δική Περι­φέ­ρεια της χώρας που αύξησε δημο­γρα­φικά τον πλη­θυ­σμό της, να γίνουμε η Περι­φέ­ρεια με τον μεγα­λύ­τερο ρυθμό ανά­πτυ­ξης σε ολό­κληρη την Ευρώπη, σύμφωνα με την Eurostat, να είμαστε η πρώτη Περι­φέ­ρεια επί σειρά ετών στην απορ­ρό­φηση των πόρων του ΕΣΠΑ. Τα κατα­φέ­ραμε διότι ο ίδιος ο Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, για όλους εμάς στην ομάδα του, έκανε τον πρω­τα­θλη­τι­σμό τρόπο σκέψης, αντί­λη­ψης και νοο­τρο­πίας. Μετέ­τρεψε τις κρίσεις σε ευκαι­ρίες. Άλλοι βου­λιά­ζουν στις κρίσεις, εμείς βγήκαμε πιο δυνατοί. Όμως η ζωή είναι ένα μέγεθος δυνα­μικό. Δημιουρ­γεί διαρκώς νέα δεδο­μένα κι εμείς είμαστε απο­φα­σι­σμέ­νοι να δίνουμε πάντα το «παρών» σε κάθε πρό­κληση. Σήμερα, η μεγάλη πρό­κληση λέγεται περι­βάλ­λον, κλι­μα­τική κρίση. Δου­λεύ­ουμε χρόνια πάνω σε αυτό και ήδη υπάρ­χουν μετρή­σιμα απο­τε­λέ­σματα σε νησιά μας όπως η Τήλος η Χάλκη, η Αστυ­πά­λαια. Η Ρόδος με το project “The Rhodes Co – Lab” είναι το μεγάλο μας στοί­χημα που θα δια­μορ­φώ­σει ολό­κληρη την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία διεθνώς με όρους βιω­σι­μό­τη­τας. Οι σύγ­χρο­νες περι­βαλ­λο­ντι­κές υπο­δο­μές που απο­κτούν τα νησιά μας μέσα από τη εξαι­ρε­τική δουλειά του ΦΟΔΣΑ, θα αλλά­ξουν στα­διακά ολό­κληρο τον περι­βαλ­λο­ντικό χάρτη του Νοτίου Αιγαίου. Μεγάλη τομή τα ειδικά χωρο­τα­ξικά των νησιών που θα βάλουν τέλος σε παθο­γέ­νειες δεκα­ε­τιών. Αυτοί είναι ορι­σμέ­νοι από τους στόχους της περιό­δου που δια­νύ­ουμε και είμαι σίγουρη ότι και αυτούς θα τους κερ­δί­σουμε. Σας περιέ­γραψα ήδη άλλωστε πώς προ­σαρ­μό­ζε­ται η δομή της Περι­φέ­ρειάς μας σε αυτά τα ζητού­μενα μέσα από τον νέο Οργα­νι­σμό της.

Η ανά­πτυξη είναι μια λέξη που περι­κλείει πολλές ιδιό­τη­τες. Πόσο συμβατή είναι όμως η ανά­πτυξη με την λέξη αει­φο­ρία (ένα ζήτημα με το The Rhodes Co-Lab έχει κατα­στή­σει κυρί­αρχο η Περι­φέ­ρεια) αυτή η τερά­στια μετα­τροπή του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος μήπως πρέπει να προ­βλη­μα­τί­σει;

Πλέον, ανά­πτυξη και βιω­σι­μό­τητα δεν είναι απλά έννοιες συμ­βα­τές, είναι αλλη­λέν­δε­τες. Από εδώ και στο εξής, δεν μπορεί να νοηθεί ανά­πτυξη αν δεν είναι αει­φό­ρος. Δυστυ­χώς, η ανθρω­πό­τητα δεν πήρε στα σοβαρά τις προει­δο­ποι­ή­σεις και τα σημάδια γι αυτό που ερχόταν, γι’ αυτό που ζούμε. Σήμερα πλη­ρώ­νουμε τις συνέ­πειες της αδια­φο­ρίας μας. Αν θέλουμε να υπάρχει μέλλον, για μας και για τις γενιές που έρχο­νται, οι σχε­δια­σμοί μας δεν μπορούν παρά να απο­βλέ­πουν στην βιω­σι­μό­τητα. Υπό αυτό το δεδο­μένο, η Περι­φέ­ρειά μας ορθώς έχει κατα­στή­σει κυρί­αρχο ζήτημα την επι­τυ­χία του “The Rhodes Co – Lab”, έναν εθνικό θα τον χαρα­κτή­ριζα στόχο, όπου όλοι, Πολι­τεία, αυτο­διοί­κηση, φορείς και μεμο­νω­μέ­νοι πολίτες, έχουμε μερίδιο συμ­με­το­χής και ευθύνης.