Μάρα Αντωνιάδη: «Η Περιφερειακή Αρχή, έχει καταφέρει να συνδυάσει τη δημοσιονομική πειθαρχία με τη μέγιστη απορρόφηση πόρων»

Κυρία Αντω­νιάδη, μιλήστε μας για την Ανα­πτυ­ξιακή Εται­ρεία Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου – ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Ποιος είναι ο ρόλος της στην ανά­πτυξη της περιο­χής και στα νησιά της περι­φέ­ρειάς μας;

Η Ανα­πτυ­ξιακή Εται­ρεία της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου – ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. είναι ένα πολύ σημα­ντικό εργα­λείο, με το οποίο η Περι­φέ­ρεια περνά από τη θεωρία και τον σχε­δια­σμό, στην πράξη. Ο ρόλος της είναι ουσια­στι­κός, γιατί μέσα από τη συμ­με­τοχή σε ευρω­παϊκά και δια­κρα­τικά προ­γράμ­ματα, μέσα από συνερ­γα­σίες με φορείς, πανε­πι­στή­μια, οργα­νι­σμούς αλλά και τις ίδιες τις τοπικές κοι­νω­νίες, επι­διώ­κουμε να δημιουρ­γούμε πραγ­μα­τι­κές ευκαι­ρίες ανά­πτυ­ξης για τα νησιά μας.

Για εμάς στην ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε., η ανά­πτυξη δεν είναι μια θεω­ρη­τική άσκηση επί χάρτου ούτε μια απο­σπα­σμα­τική παρέμ­βαση. Είναι μια ολική προ­σέγ­γιση που συν­δέ­ε­ται άρρηκτα με τη βιω­σι­μό­τητα, την εισα­γωγή της και­νο­το­μίας στην παρα­γωγή και την αυστηρή προ­στα­σία του φυσικού μας κεφα­λαίου. Στόχος μας είναι η βέλ­τι­στη αξιο­ποί­ηση κάθε δια­θέ­σι­μου πόρου, ώστε τα νησιά μας να θωρα­κι­στούν με σύγ­χρονα εργα­λεία και να απο­κτή­σουν τη μέγιστη δυνατή ανθε­κτι­κό­τητα απέ­να­ντι στις σύγ­χρο­νες προ­κλή­σεις.

Το Νότιο Αιγαίο, λόγω της μονα­δι­κής του γεω­γρα­φι­κής πολυ­διά­σπα­σης, παρου­σιά­ζει ιδιαί­τε­ρες ανάγκες που δεν επι­δέ­χο­νται ορι­ζό­ντιες λύσεις. Η νησιω­τι­κό­τητα απαιτεί εξει­δί­κευση, ευε­λι­ξία και βαθιά γνώση της ιδιο­μορ­φίας κάθε τόπου. Εκεί ακριβώς έγκει­ται η προ­στι­θέ­μενη αξία της Ανα­πτυ­ξια­κής μας Εται­ρείας. Λει­τουρ­γούμε ως ένας ευέ­λι­κτος μηχα­νι­σμός υπο­στή­ρι­ξης που εγγυά­ται τη βιώσιμη πορεία και πάνω απ’ όλα, τη συνοχή της νησιω­τι­κής μας περι­φέ­ρειας, δια­σφα­λί­ζο­ντας ότι η πρόοδος αφορά ισότιμα κάθε γωνιά του αρχι­πε­λά­γους μας.

Ποιες είναι οι προ­τε­ραιό­τη­τες που θέτετε και σε ποιους τομείς θα δώσετε έμφαση στο επόμενο χρονικό διά­στημα;

Οι προ­τε­ραιό­τη­τές μας είναι πλήρως ευθυ­γραμ­μι­σμέ­νες με τις σύγ­χρο­νες προ­κλή­σεις της εποχής μας, αλλά και με το όραμα του Περι­φε­ρειάρχη για ένα Νότιο Αιγαίο που πρω­τα­γω­νι­στεί.

Ξεκι­νάμε από το περι­βάλ­λον. Στο Νότιο Αιγαίο, η βιω­σι­μό­τητα είναι ο μόνος δρόμος. Δεν πρό­κει­ται για θεωρία, αλλά για την ανάγκη να δια­σφα­λί­σουμε ότι τα νησιά μας θα παρα­μεί­νουν λει­τουρ­γικά και ζωντανά και ακμά­ζο­ντα, στις επό­με­νες δεκα­ε­τίες. Η δια­φύ­λαξη του φυσικού πλούτου απο­τε­λεί εγγύηση βιω­σι­μό­τη­τας. Υλο­ποιούμε υπο­δο­μές χαμηλού απο­τυ­πώ­μα­τος και εφαρ­μό­ζουμε πρότυπα κυκλι­κής οικο­νο­μίας για την ορθο­λο­γική δια­χεί­ριση των πόρων σε κάθε νησί

Ταυ­τό­χρονα, μας απα­σχο­λεί ιδιαί­τερα η ανθε­κτι­κό­τητα απέ­να­ντι στην κλι­μα­τική κρίση. Τα νησιά μας είναι ευάλωτα και πρέπει να επεν­δύ­σουμε περισ­σό­τερο στην πρόληψη, στην καλύ­τερη δια­χεί­ριση των πόρων και σε πιο έξυπνες παρεμ­βά­σεις. Η λει­ψυ­δρία, η διά­βρωση των ακτών και τα ακραία καιρικά φαι­νό­μενα απαι­τούν στρα­τη­γικό σχε­δια­σμό. Επεν­δύ­ουμε στην πρόληψη και στη χρήση «έξυπνων» τεχνο­λο­γιών για τη δια­χεί­ριση των φυσικών πόρων.

Επίσης, δίνουμε ιδιαί­τερη έμφαση στην ψηφιακή μετά­βαση, ώστε οι νησιω­τι­κές κοι­νω­νίες να έχουν πρό­σβαση σε εργα­λεία που βελ­τιώ­νουν τις υπη­ρε­σίες, τη διοί­κηση και συνο­λικά την καθη­με­ρι­νό­τητα των πολιτών . Η από­σταση που δημιουρ­γεί η θάλασσα πρέπει να εκμη­δε­νι­στεί ψηφιακά. Θέλουμε ο κάτοι­κος του πιο απο­μα­κρυ­σμέ­νου νησιού να έχει τις ίδιες ευκαι­ρίες πρό­σβα­σης στην πλη­ρο­φο­ρία, στη διοί­κηση και στις υπη­ρε­σίες με τον κάτοικο ενός μεγάλου αστικού κέντρου.

Ένας ακόμη πολύ σημα­ντι­κός τομέας είναι ο του­ρι­σμός. Στρα­τη­γική μας επι­δί­ωξη είναι η μετά­βαση σε ένα πιο ώριμο, πιο βιώσιμο και πιο ποιο­τικό του­ρι­στικό μοντέλο, που θα σέβεται το περι­βάλ­λον, τις υπο­δο­μές και την ταυ­τό­τητα κάθε νησιού. Και βέβαια, όλα αυτά πρέπει να συν­δέ­ο­νται με την κοι­νω­νική συνοχή. Για εμάς έχει μεγάλη σημασία να μη μένει κανένα νησί πίσω και η ανά­πτυξη να αφορά όλους.

Πίσω από κάθε ψηφιακό έργο ή περι­βαλ­λο­ντική δράση, ο πραγ­μα­τι­κός στόχος είναι ένας: να κρα­τή­σουμε τις νησιω­τι­κές κοι­νω­νίες ενω­μέ­νες. Η κοι­νω­νική συνοχή δια­περνά κάθε μας απόφαση. Δια­σφα­λί­ζουμε ότι οι ευκαι­ρίες δεν στα­μα­τούν στα μεγάλα κέντρα, αλλά δια­χέ­ο­νται παντού. Δεν θέλουμε να δεχτούμε ή να επι­τρέ­πουμε γεω­γρα­φι­κούς απο­κλει­σμούς λόγω της ιδιαί­τε­ρης θαλάσ­σιας γεω­μορ­φο­λο­γίας της Περι­φέ­ρειάς μας. Η δουλειά μας στην Ενερ­γειακή έχει έναν σκοπό: να εκμη­δε­νί­σουμε τις απο­στά­σεις και να φέρουμε τις ευκαι­ρίες στην πόρτα κάθε νησιώτη, όσο μικρός κι αν είναι ο τόπος του.

Ποια προ­γράμ­ματα τρέχουν αυτή τη στιγμή και ποια πρό­κει­ται να ξεκι­νή­σουν στο επόμενο διά­στημα;

Το χαρ­το­φυ­λά­κιο των έργων μας είναι αυτή τη στιγμή πιο πλούσιο και πιο στο­χευ­μένο από ποτέ.

Εμβλη­μα­τικό έργο μας είναι το TOURISMO, όπου η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. έχει τον κεντρικό συντο­νι­στικό ρόλο ως επι­κε­φα­λής εταίρος. Εδώ χρη­σι­μο­ποιούμε τεχνο­λο­γίες αιχμής, όπως τα Big Data και η Τεχνητή Νοη­μο­σύνη, για να ανα­λύ­σουμε και να δια­χει­ρι­στούμε τις του­ρι­στι­κές ροές. Στόχος μας είναι να απο­φεύ­γουμε τον συνω­στι­σμό και να προ­τεί­νουμε εναλ­λα­κτι­κές δια­δρο­μές, προ­στα­τεύ­ο­ντας το του­ρι­στικό προϊόν μας.

Στον τομέα του περι­βάλ­λο­ντος, το PREVENT απο­τε­λεί μια κρίσιμη ασπίδα για τις θάλασ­σές μας. Εστιά­ζει στον εντο­πι­σμό και την πρόληψη της θαλάσ­σιας ρύπαν­σης, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας και­νο­τόμα εργα­λεία παρα­κο­λού­θη­σης. Παράλ­ληλα, το Digital Islands «χτίζει» τις ψηφια­κές γέφυρες που προ­α­νέ­φερα, ενι­σχύ­ο­ντας τις ικα­νό­τη­τες των τοπικών κοι­νο­τή­των στον ψηφιακό κόσμο.

Το έργο REVIVE έχει έναν ιδιαί­τερο χαρα­κτήρα, καθώς εστιά­ζει στην ανα­ζω­ο­γό­νηση περιο­χών που κιν­δυ­νεύ­ουν από εγκα­τά­λειψη ή οικο­νο­μική στα­σι­μό­τητα, εφαρ­μό­ζο­ντας συμ­με­το­χικά μοντέλα ανά­πτυ­ξης όπου οι ίδιοι οι κάτοι­κοι συνα­πο­φα­σί­ζουν για το μέλλον τους.

Κοι­τά­ζο­ντας μπροστά, ξεκι­νάμε το ClusTech, μια πρω­το­πο­ριακή πρω­το­βου­λία για τη δημιουρ­γία Ενερ­γεια­κών Κοι­νο­τή­των σε Ελλάδα και Κύπρο. Στόχος είναι η ενερ­γειακή αυτο­νό­μηση και η μείωση του κόστους ενέρ­γειας για τους πολίτες. Επίσης, το CAROBSHIELD στρέ­φε­ται στην πρω­το­γενή παρα­γωγή, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τη χαρου­πιά ως ένα δέντρο-ασπίδα κατά της ερη­μο­ποί­η­σης, συν­δυά­ζο­ντας την παρά­δοση με τα συστή­ματα GIS. Δεν μπορώ να παρα­λείψω τα έργα A-AAGORA και RURBANIVE. Το πρώτο αφορά την απο­κα­τά­σταση των ακτών μας και την προ­στα­σία της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, ενώ το δεύτερο επι­χει­ρεί να σπάσει το φράγμα μεταξύ αγρο­τι­κής παρα­γω­γής και αστικής κατα­νά­λω­σης. Όλα αυτά τα έργα δεν είναι μεμο­νω­μέ­νες νησίδες δράσης, αλλά ένα πυκνό δίχτυ που καλύ­πτει κάθε πτυχή της νησιω­τι­κής ζωής.

Πώς κρίνετε την πορεία και την απόδοση της περι­φε­ρεια­κής αρχής Νοτίου Αιγαίου μέχρι σήμερα; Κατά την άποψή σας, ποιες είναι οι προ­κλή­σεις που έχει να αντι­με­τω­πί­σει εφεξής;

Η πορεία της περι­φε­ρεια­κής αρχής κρί­νε­ται από το απο­τέ­λε­σμα, και το απο­τέ­λε­σμα είναι ορατό σε κάθε γωνιά των νησιών μας. Η παρούσα διοί­κηση έχει κατα­φέ­ρει κάτι εξαι­ρε­τικά δύσκολο: να συν­δυά­σει τη δημο­σιο­νο­μική πει­θαρ­χία με τη μέγιστη απορ­ρό­φηση πόρων. Υπάρχει μια ξεκά­θαρη πολι­τική βούληση να μην χάνεται ούτε ένα ευρώ από τα ευρω­παϊκά ταμεία.

Αυτό που ξεχω­ρίζω είναι η ανθρω­πο­κε­ντρική προ­σέγ­γιση. Η Περι­φέ­ρεια δίνει καθη­με­ρινή μάχη για να στη­ρί­ξει τις δομές υγείας, την παιδεία και τις μετα­φο­ρές, παρά το γεγονός ότι οι αρμο­διό­τη­τες και τα γρα­φειο­κρα­τικά εμπόδια του κεντρι­κού κράτους είναι συχνά ανυ­πέρ­βλητα. Δεν μιλάμε για λυμένα προ­βλή­ματα, αλλά για μια περι­φε­ρειακή αρχή που δεν σηκώνει τα χέρια ψηλά. Έχει απο­δεί­ξει ότι δια­θέ­τει τα αντα­να­κλα­στικά να δια­χει­ρί­ζε­ται κρίσεις –από την παν­δη­μία μέχρι τις διε­θνείς πιέσεις στον του­ρι­σμό– προ­σπα­θώ­ντας να κρα­τή­σει την κοι­νω­νία όρθια, χωρίς να χάνει τον μακρο­πρό­θε­σμο στόχο της .

Ωστόσο, δεν υπάρχει εφη­συ­χα­σμός. Οι προ­κλή­σεις που έχουμε μπροστά μας είναι δομικές. Η κλι­μα­τική κρίση δεν είναι πια ένα σενάριο του μέλ­λο­ντος, είναι εδώ. Η λει­ψυ­δρία είναι ίσως η μεγα­λύ­τερη απειλή για τη βιω­σι­μό­τητα των νησιών μας και απαιτεί γεν­ναίες επεν­δύ­σεις σε αφα­λα­τώ­σεις και ορθο­λο­γική δια­χεί­ριση των υδάτων.

Επίσης, το κόστος της νησιω­τι­κό­τη­τας παρα­μέ­νει υψηλό. Η ακρί­βεια στις μετα­φο­ρές και η ανάγκη για ενερ­γειακή απε­ξάρ­τηση από το πετρέ­λαιο είναι ζητή­ματα που απαι­τούν συνεχή διεκ­δί­κηση σε εθνικό και ευρω­παϊκό επίπεδο. Η Περι­φέ­ρεια πρέπει να συνε­χί­σει να είναι ο δυνατός εκπρό­σω­πος των νησιω­τών στις Βρυ­ξέλ­λες και στην Αθήνα.

Κλεί­νο­ντας, θα έλεγα ότι η δημόσια ευθύνη που ανα­λο­γεί σε όλους μας είναι να μετα­τρέ­ψουμε αυτές τις προ­κλή­σεις σε ευκαι­ρίες. Το Νότιο Αιγαίο δεν είναι απλώς ένας του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός είναι ένα παγκό­σμιο εργα­στή­ριο βιω­σι­μό­τη­τας. Στην ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. είμαστε έτοιμοι να συνε­χί­σουμε αυτή την προ­σπά­θεια, ώστε το όραμα για μια ευη­με­ρούσα νησιω­τική περι­φέ­ρεια να γίνει καθη­με­ρινή βιωμένη πραγ­μα­τι­κό­τητα για κάθε κάτοικο, από το μεγα­λύ­τερο έως το μικρό­τερο νησί μας.