Γ. Γεραπετρίτης: Θέματα κυριαρχίας δεν βρίσκονται στη συζήτηση μεταξύ Ελλάδας – Τα θαλάσσια πάρκα θα γίνουν

Στο θέμα των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων, μετά τη χθεσινή συνά­ντηση Μητσο­τάκη – Ερντο­γάν, αλλά και τις σχέσεις με τις γει­το­νι­κές βαλ­κα­νι­κές χώρες και το Κυπριακό, ανα­φέρ­θηκε ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Γιώργος Γερα­πε­τρί­της μιλώ­ντας στο ΕΡΤΝews και στην εκπομπή «Συν­δέ­σεις».

Όπως δήλωσε χαρα­κτη­ρι­στικά: «Νομίζω ότι μετά και τη χθεσινή συνά­ντηση περνάμε σε μία νέα φάση σε ότι αφορά τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις και την ελλη­νο­τουρ­κική συζή­τηση. Η φάση αυτή διέ­πε­ται από μία κανο­νι­κό­τητα, όπως είπε ο πρω­θυ­πουρ­γός, παρα­γω­γική κανο­νι­κό­τητα. Και τι εννοώ λέγο­ντας κανο­νι­κό­τητα. Πρώτον, ότι υπάρχει μία τακτική περιο­δι­κό­τητα στις επαφές. Βρι­σκό­μα­στε σε τακτά χρονικά δια­στή­ματα και θα συνε­χί­σουμε να βρι­σκό­μα­στε κατ’ αυτόν τον τρόπο. Το δεύτερο είναι ότι δεν χρειά­ζε­ται κάθε φορά που βρι­σκό­μα­στε να παρά­γο­νται πολ­λα­πλές συμ­φω­νίες, να υπάρ­χουν μείζονα θέματα τα οποία να δια­χει­ρι­ζό­μα­στε. Θα πρέπει να βρι­σκό­μα­στε και να συζη­τούμε τακτικά. Και το τρίτο νομίζω και πιο σημα­ντικό είναι να μπο­ρούμε να συζη­τούμε και να δια­φω­νούμε χωρίς να προ­κα­λούμε εντά­σεις και εν δυνάμει εν δυνάμει κρίσεις.

Διότι η βασική μας τοπο­θέ­τηση είναι ότι εστιά­ζουμε πάντοτε σε εκείνα τα οποία είναι αμοι­βαία επωφελή. Όμως θα πρέπει να συζη­τάμε και για θέματα τα οποία είναι δύσκολα και δια­φω­νούμε χωρίς κατ’ ανάγκην αυτό να δημιουρ­γεί συν­θή­κες έντασης. Απο­τε­λέ­σματα υπάρ­χουν και νομίζω ότι τα απο­τε­λέ­σματα είναι εμφανή τόσο σε επίπεδο ρητο­ρι­κής όσο και σε επίπεδο πεδίου. Έχει εκλεί­ψει το τελευ­ταίο δεκά­μηνο η οποια­δή­ποτε εχθρο­πα­θής ρητο­ρική. Έχουμε κατα­λα­γιά­ζει σε ό, τι αφορά την ένταση η οποία προ­κα­λεί­ται τα προη­γού­μενα χρόνια, αλλά και στο πεδίο, αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε όλοι την αξία του να έχουμε σχεδόν μηδε­νι­κές ροές από τα ανα­το­λικά μας σύνορα, όπως επίσης να μην έχουμε παρα­βιά­σεις του ενα­έ­ριου χώρου. Νομίζω ότι αυτά είναι κατα­στά­σεις οι οποίες είναι πολύ σημα­ντι­κές και για την ευη­με­ρία του τόπου».

Πυλώνας στα­θε­ρό­τη­τας στην περιοχή

Συνέ­χισε λέγο­ντας ότι: «Θέλω ιδιαί­τερα να τονίσω ότι σε μία εποχή στην οποία οι εχθρο­πρα­ξίες στην ευρύ­τερη περιοχή μας δεν έχουν προη­γού­μενο, νομίζω το να μπο­ρούμε να έχουμε έναν πυλώνα στα­θε­ρό­τη­τας στη δική μας περιοχή, μία ησυχία είναι εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό για το ερώτημα για πόσο θα διαρ­κέ­σει, η άποψή μου είναι ότι μπορεί να διαρ­κέ­σει. Έχω την αίσθηση ότι ο διά­λο­γος που συντε­λεί­ται τώρα, με τις όποιες δια­φω­νίες οι οποίες κατα­γρά­φο­νται, είναι ένας διά­λο­γος ο οποίος είναι ειλι­κρι­νής, διέ­πε­ται από μία αμοι­βαία κατα­νό­ηση. Αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε ότι υπάρ­χουν θέματα στα οποία δεν μπορεί να υπάρξει σύγκλιση και τα θέματα αυτά έχουν και τα δικά τους ιστο­ρικά βάρη. Από την άλλη πλευρά, νομίζω και οι δύο πλευρές κατα­νο­ούν ότι ιδιαί­τερα σήμερα έχει πολύ μεγάλη αξία να μπο­ρέ­σουμε να έχουμε μία μεγα­λύ­τερη ησυχία στην περιοχή μας και κυρίως να έχουμε μία μεγα­λύ­τερη προ­ο­πτική.

Θέλω να επι­ση­μάνω ιδιαί­τερα το γεγονός ότι στο βασικό ζήτημα διε­θνούς πολι­τι­κής στο οποίο δια­φω­νή­σαμε χθες, που είναι το ζήτημα της Μέσης Ανα­το­λής, αυτή τη στιγμή βρί­σκε­ται σε μία ιδιαί­τερα σύνθετη φάση. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρα­νία επίσης βρί­σκε­ται σε ιδιαί­τερα κρίσιμη φάση και θέλω ιδιαί­τερα να τονίσω ότι υπάρ­χουν και πεδία τα οποία εν δυνάμει μπορούν να προ­κα­λέ­σουν πολύ μεγάλες κρίσεις, ιδιαί­τερα προ­ερ­χό­μενα από την Αφρική. Η κατά­σταση η οποία υπάρχει σήμερα στην υπο­σα­χά­ρια Αφρική δημιουρ­γεί συν­θή­κες πολύ μεγάλης πίεσης και στο μετα­να­στευ­τικό και στην οικο­νο­μία, αλλά κυρίως στον ανθρω­πι­στικό τομέα. Το να μπο­ρούμε να συζη­τούμε με την Τουρκία και να έχουμε αυτή την κατα­νό­ηση, νομίζω είναι σημα­ντικό για όσο κρα­τή­σει και η δική μας προ­σπά­θεια θα είναι να κρα­τή­σει για πολύ».

Η ατζέντα της συζή­τη­σης

Ο κ. Γερα­πε­τρί­της ανέφερε πως: «Πρώτον, θέματα κυριαρ­χίας δεν βρί­σκο­νται στη συζή­τηση. Η τουρ­κική πλευρά μπορεί πράγ­ματι να έχει τις δικές της θέσεις που αφορούν την κυριαρ­χία και τα θέματα τα οποία η ατζέντα η τουρ­κική πάντοτε περιε­λάμ­βανε. Εντού­τοις, στη δική μας συζή­τηση θέματα κυριαρ­χίας δεν πρό­κει­ται να εντα­χθούν. Δεύ­τε­ρον, σε ό, τι αφορά την άσκηση των δικών μας κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των, δεν υπάρχει κανένα αντάλ­λαγμα. Η Ελλάδα ασκεί πλήρως την κυριαρ­χία της, ασκεί πλήρως τα κυριαρ­χικά της δικαιώ­ματα. Είναι δική μας πεποί­θηση ότι μπο­ρούμε να συζη­τούμε και να βρί­σκουμε λύσεις στα ζητή­ματα χωρίς να απε­μπο­λούμε κανένα μας δικαί­ωμα. Και δεν έχει υπάρξει καμία απο­λύ­τως απε­μπό­ληση δικαιώ­μα­τος, θα μου επι­τρέ­ψετε να πω. Αυτή την στιγμή πράγ­ματι υπάρχει μια πολύ μεγάλη ησυχία στο Αιγαίο.

Νομίζω ότι δεν είναι μακρι­νές οι εποχές που βιώναμε κατα­στά­σεις ανε­ξέ­λεγ­κτες. Το 2015 – 2016 είχαμε από τα ανα­το­λικά μας σύνορα 1,2 εκα­τομ­μύ­ρια πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες. Η Ειδο­μένη και η Μόρια δεν είναι πάρα πολύ μακρινά. Επι­πλέον, να πω ότι η εχθρο­πα­θής ρητο­ρική ήταν μια καθη­με­ρι­νό­τητα για την Ελλάδα. Οι αερο­μα­χίες στο Αιγαίο εγκυ­μο­νού­σαν τους κιν­δύ­νους να έχουμε από ατύχημα μια πολε­μική σύρραξη. Όλα αυτά είναι πολύ νωπά. Εγώ θέλω να σας πω το εξής Δεν είμαι αιθε­ρο­βά­μων, ούτε αφελής. Γνωρίζω ότι υπάρ­χουν πολύ ισχυρές θέσεις της Τουρ­κίας, οι οποίες ανα­τρέ­χουν σε δεκα­ε­τίες. Εκείνο το οποίο θέλω είναι να μπο­ρέ­σουμε να συζη­τούμε σε ένα πνεύμα δια­βου­λευ­τικό, να μπο­ρούμε να δια­φω­νούμε πολι­τι­σμένα χωρίς να δημιουρ­γούμε εντά­σεις και κρίσεις και από την άλλη πλευρά να προ­ω­θούμε μια θετική ατζέντα με αμοι­βαία επω­φε­λείς συμ­φω­νίες, οι οποίες μπορούν να προ­ω­θή­σουν τις διμε­ρείς μας σχέσεις. Καμία απε­μπό­ληση κυριαρ­χίας, καμία συζή­τηση για την κυριαρ­χία».

Τα θαλάσ­σια πάρκα

Ο Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών τόνισε πως: «Είμαι πάρα πολύ σαφής και επα­να­λαμ­βάνω ότι αν έχετε δια­πι­στώ­σει το τελευ­ταίο διά­στημα την οποια­δή­ποτε υπο­χώ­ρηση, παρα­καλώ να μου τη θέστε, διότι διαβάζω και τις ανα­κοι­νώ­σεις και της αντι­πο­λί­τευ­σης για διαρκή υπο­χω­ρη­τι­κό­τητα, χωρίς να ανα­φέ­ρε­ται ούτε ένα έστω στοι­χειώ­δες επι­χεί­ρημα και ένα αντι­κει­με­νικό δεδο­μένο. Η απά­ντηση είναι σαφής. Τα θαλάσ­σια πάρκα θα γίνουν. Τα θαλάσ­σια πάρκα είναι ουσια­στικά η επιτομή της προ­στα­σίας του θαλασ­σίου περι­βάλ­λο­ντος, που είναι εξαι­ρε­τικά κρίσιμη για τη χώρα μας και είναι εξαι­ρε­τικά χρήσιμη κατά τη γνώμη μου για όλες τις μεσο­γεια­κές χώρες.

Ήταν επέ­κεινα του μεγάλου συνε­δρίου που έγινε στην Ελλάδα με τη συμ­με­τοχή 125 κρατών και διεθνών οργα­νι­σμών για την προ­στα­σία των θαλασ­σών και των ωκεανών. Με δεσμεύ­σεις περίπου 400 σε ύψος 11,5 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων, η Ελλάδα δήλωσε ότι θα κατα­στή­σει δύο θαλάσ­σια πάρκα επί τη βάσει περι­βαλ­λο­ντι­κών κρι­τη­ρίων. Αυτή τη στιγμή βρι­σκό­μα­στε στη φάση μελέτης για τον καθο­ρι­σμό των τεχνι­κών περι­βαλ­λο­ντι­κών κρι­τη­ρίων. Όταν ολο­κλη­ρω­θούν αυτά, τότε τα πάρκα θα τοπο­θε­τη­θούν στον χάρτη. Είναι ζητή­ματα τα οποία ανά­γο­νται στην ελλη­νική κυριαρ­χία και αφορούν στην πραγ­μα­τι­κό­τητα τη βιω­σι­μό­τητα όχι απλά της Ελλάδας, αλλά του πλανήτη».

ΑΟΖ και υφα­λο­κρη­πίδα

Για το θέμα αυτό ο κ. Γερα­πε­τρί­της ανέφερε πως: «το ζήτημα της οριο­θέ­τη­σης υφα­λο­κρη­πί­δας και Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης είναι μείζον ζήτημα και τούτο διότι είναι το υπο­κεί­μενο θέμα από το οποίο παρά­γε­ται πολ­λα­πλα­σια­στική ένταση. Και πραγ­μα­τικά θεωρώ ότι αν κάποια στιγμή κατα­φέ­ρουμε να επι­λύ­σουμε τα ζητή­ματα αυτά του καθο­ρι­σμού της ηπει­ρω­τι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας και της Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης, θα έχουμε μια μακρά και βιώσιμη ειρήνη στην περιοχή μας. Για την ώρα δεν έχουμε θέσει τα ζητή­ματα αυτά, όπως είπατε, είναι η επι­δί­ωξή μας και νομίζω υπάρχει μία αμοι­βαία τοπο­θέ­τηση για τα ζητή­ματα αυτά με την Τουρκία, ότι είναι χρήσιμο στο επόμενο διά­στημα να τα συζη­τή­σουμε τα ζητή­ματα.

Αυτό θα το κρίνουν οι δύο ηγέτες, οι οποίοι θα έχουν την ευκαι­ρία το αμέσως προ­σε­χές διά­στημα να βρεθούν περισ­σό­τε­ρες φορές και θα λάβουμε την εντολή έτσι ώστε να κάνουμε τη συζή­τηση αυτή. Θέλω να πω ότι όπως γνω­ρί­ζετε, υπάρχει ένα πολύ μεγάλο παρελ­θόν στις συζη­τή­σεις οι οποίες γίνο­νται περί οριο­θέ­τη­σης στο πλαίσιο των φερό­με­νων διε­ρευ­νη­τι­κών εντολών. Δυστυ­χώς, μολο­νότι έχουμε πολ­λα­πλούς κύκλους, 63 κύκλους διε­ρευ­νη­τι­κών εντολών στο παρελ­θόν, δεν μπο­ρέ­σαμε να φτά­σουμε σε ένα σημείο στο οποίο να μπο­ρέ­σουμε να συμ­φω­νή­σουμε για την οριο­θέ­τηση ή έστω να συμ­φω­νή­σουμε να παρα­πέμ­ψουμε τη διαφορά αυτή σε διεθνή δικαιο­δο­σία.

Νομίζω ότι η ιστο­ρική στιγμή είναι κατάλ­ληλη για να μπο­ρέ­σουμε να κάνουμε τη συζή­τηση αυτή και να φέρουμε στην πατρίδα μας μία μακρά και ευδό­κιμη ειρήνη. Το πότε θα ωρι­μά­σουν οι συν­θή­κες αυτές εξαρ­τά­ται νομίζω από δύο παρά­γο­ντες. Ο πρώτος παράγων είναι να εδραιω­θεί έτι περαι­τέρω η καλή κατα­νό­ηση και ειλι­κρί­νεια μεταξύ των μερών. Και το δεύτερο είναι να απο­τι­μή­σουμε τις συμ­φω­νίες οι οποίες έχουν υπο­γρα­φεί έτσι ώστε να έχει παρα­χθεί ένα καλό και ωφέλιμο απο­τέ­λε­σμα. Θέλω να σας πω ότι μόνο την 7η Δεκεμ­βρίου, στο πλαίσιο της επί­σκε­ψης της τουρ­κι­κής αντι­προ­σω­πείας, υπε­γρά­φη­σαν 15 συμ­φω­νίες και μνη­μό­νια. Πολύ σημα­ντικά κατά την άποψή μου και αυτές οι συμ­φω­νίες θα πρέπει να απο­τι­μη­θούν όταν θα βεβαιω­θούμε ότι έχουν παρα­χθεί τα θετικά απο­τε­λέ­σματα, ότι έχει παγιω­θεί ένα κλίμα ειλι­κρί­νειας και καλής κατα­νό­η­σης, θα προ­χω­ρή­σουμε».

Η του­ρι­στική συμ­φω­νία

Όπως ανέφερε ο κ. Γερα­πε­τρί­της: «Με προ­σπά­θειες της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης, σε συντο­νι­σμό με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, ξεκι­νή­σαμε ένα πρό­γραμμα για επι­σκέ­ψεις Τούρκων πολιτών σε δέκα νησιά μας. Το πρό­γραμμα αυτό, πέρα από την τερά­στια οικο­νο­μική αξία που έχει για τα νησιά μας, διότι διαρκεί καθ’ όλο το χρόνο διευ­ρύ­νει την του­ρι­στική περίοδο και το ίδιο το του­ρι­στικό προϊόν, αλλά έχει μία πολύ μεγάλη αξία διότι φέρνει κοντά τους πολίτες από τα δύο κράτη. Νομίζω ήδη έχει υπάρξει πολύ μεγάλη ικα­νο­ποί­ηση και στα νησιά μας, αλλά και από πλευράς Τουρ­κίας για την εφαρ­μογή της συμ­φω­νίας αυτής, Τέτοιου τύπου συμ­φω­νίες θέλουμε να φέρουμε, έτσι ώστε να υπάρχει καλή κατα­νό­ηση και μία καλή διπλω­μα­τία σε επίπεδο πολιτών πια, για να μπο­ρέ­σουμε να συζη­τή­σουμε και τα πιο δύσκολα».

Το Κυπριακό

Ο κ. Γερα­πε­τρί­της δήλωσε ότι: «Καταρ­χάς να επι­ση­μάνω ότι είναι πεποί­θηση τόσο της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης όσο και της κυπρια­κής ότι η βελ­τί­ωση των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων συμ­βά­λει θετικά και στις συζη­τή­σεις για το Κυπριακό ζήτημα.

Νομίζω ότι μέσα από τη συζή­τηση η οποία διε­ξά­γε­ται σήμερα μεταξύ Ελλάδος και Τουρ­κίας, μπορεί να παρα­χθεί ένα εξαι­ρε­τικά ωφέλιμο απο­τέ­λε­σμα και για τις συζη­τή­σεις, οι οποίες γίνο­νται αυτή τη στιγμή υπό την αιγίδα του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών.

Η απά­ντησή μου θα είναι σαφής Ναι θέσαμε το ζήτημα της Κύπρου. Υπήρξε συζή­τηση για το Κυπριακό. Η δικιά μας θέση, είναι ότι θα πρέπει να επα­νεκ­κι­νή­σουν οι συζη­τή­σεις μεταξύ των μερών, δηλαδή μεταξύ του Προ­έ­δρου Χρι­στο­δου­λίδη και του ηγέτη της τουρ­κο­κυ­πρια­κής κοι­νό­τη­τας Τατάρ, υπό την αιγίδα της προ­σω­πι­κής απε­σταλ­μέ­νης του Γενικού Γραμ­μα­τέα του Οργα­νι­σμού των Ηνω­μέ­νων Εθνών και να γίνει έτσι ώστε να δούμε το πεδίο μέσα στο οποίο θα κινη­θούμε. Και το πεδίο δεν μπορεί να είναι άλλο παρά μόνο τα ψηφί­σματα του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών για τη Διζω­νική Δικοι­νο­τική Ομο­σπον­δία.

Θέλω να πω ότι, μολο­νότι υπάρχει πράγ­ματι τα τελευ­ταία χρόνια μία αυξη­μένη ρητο­ρική εκ μέρους της τουρ­κι­κής και τουρ­κο­κυ­πρια­κής πλευράς σχετικά με μία κυριαρ­χική ισότητα, η οποία είναι εκτός πλαι­σίου του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών, το κρίσιμο είναι αυτή τη στιγμή και γι αυτό εμείς ασκούμε όλη την επιρροή μας να καθί­σουν στο ίδιο τραπέζι και να συζη­τή­σουν ο Πρό­ε­δρος Χρι­στο­δου­λί­δης με τον Τατάρ. Εκείνο το οποίο θέλω να πω είναι ότι από την πλευρά τη δική μας ασκού­νται όλες εκείνες οι διπλω­μα­τι­κές πιέσεις που είναι ανα­γκαίες.

Θέλω να σας πω ότι σε λίγη ώρα στο γραφείο μου στο Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών θα υπο­δε­χθεί την προ­σω­πική απε­σταλ­μένη του Γενικού Γραμ­μα­τέα Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών, την κυρία Ολγκίν. Θα έχουμε μία συζή­τηση, έχουμε μια πολύ τακτική επαφή με την κυρία Ολγκίν για το Κυπριακό, το οποίο πάντοτε παρα­μέ­νει ύψιστης διπλω­μα­τι­κής σημα­σίας για την ελλη­νική κυβέρ­νηση και θέλω να σας πω ότι διατηρώ την ελπίδα ότι στο προ­σε­χές διά­στημα θα έχουμε συζη­τή­σεις για το ζήτημα αυτό, να μπο­ρέ­σουμε να δια­κρι­βώ­σουμε τις δυνα­τό­τη­τες για να προ­χω­ρή­σουμε σε μία μακρά και βιώσιμη λύση για το Κυπριακό. Δεν υπάρχει καμία απο­λύ­τως περί­πτωση να αφή­σουμε πίσω το Κυπριακό».

Η αντι­πο­λί­τευση, η Μονή της Χώρας και η Αγιά Σοφιά

Σχο­λιά­ζο­ντας τη χθε­σι­νο­βρα­δινή ανα­κοί­νωση του ΣΥΡΙΖΑ, που κάνει λόγο για υπο­χω­ρη­τι­κό­τητα και ανα­φέ­ρει ότι συνιστά πρω­το­φα­νές γεγονός, ότι ο κος Μητσο­τά­κης έδωσε το πράσινο φως στον Τούρκο Πρόεδρο για την παρά­νομη μετα­τροπή της Μονής της Χώρας από μουσείο σε τέμενος, εστιά­ζο­ντας μόνο σε ζητή­ματα προ­σβα­σι­μό­τη­τας της από το κοινό, απά­ντησε πως:

«Αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε όλοι ότι δεν έχει κανένα απο­λύ­τως πραγ­μα­τικό έρεισμα η ανα­κοί­νωση, για να θέσουμε τα πράγ­ματα ακριβώς ως έχουν, να πούμε τα εξής. Πρώτον, η απόφαση για την τροπή της Μονής της Χώρας σε τέμενος έχει ληφθεί από το 2020. Υπήρξαν πράγ­ματι εργα­σίες ανα­στή­λω­σης, την προη­γού­μενη εβδο­μάδα μεταξύ 200 μνη­μείων, στα οποία περι­λαμ­βά­νε­ται και η Μονή της Χώρας, η τουρ­κική κυβέρ­νηση ανα­κοί­νωσε τη λει­τουρ­γία τους και ως τεμένη. Εκείνο στο οποίο εμείς απο­δί­δουμε ιδιαί­τερη έμφαση είναι να δια­τη­ρη­θεί ο οικου­με­νι­κός πολι­τι­στι­κός χαρα­κτή­ρας της Μονής της Χώρας.

Ο οικου­με­νι­κός πολι­τι­στι­κός χαρα­κτή­ρας έχει να κάνει με τη δυνα­τό­τητα όλων να μπο­ρέ­σουν να δουν τους πολι­τι­στι­κούς θησαυ­ρούς, οι οποίοι βρί­σκο­νται μέσα στη Μονή της Χώρας. Πρό­κει­ται για ψηφι­δωτά τα οποία κατά την άποψή μου είναι η επιτομή του βυζα­ντι­νού πολι­τι­σμού. Είναι εξαι­ρε­τικά μεγάλης αξίας και ιστο­ρι­κής, αλλά και καλ­λι­τε­χνι­κής και νομίζω είναι απο­λύ­τως ανα­γκαίο να δια­σφα­λι­στεί ο μου­σεια­κός χαρα­κτή­ρας του μνη­μείου αυτού. Θέσαμε το ζήτημα αυτό. Γνω­ρί­ζετε ότι είναι πολύ μεγάλης ευαι­σθη­σίας για τους Έλληνες πολίτες, αλλά και για την ελλη­νική κυβέρ­νηση.

Το θέσαμε με ιδιαί­τερη έμφαση ενώπιον της τουρ­κι­κής αντι­προ­σω­πείας. Νομίζω άκουσε και ο Πρό­ε­δρος Ερντο­γάν την ευαι­σθη­σία της ελλη­νι­κής πλευράς και η ελπίδα μου είναι ότι το αμέσως επόμενο διά­στημα θα έχουμε μια εξέλιξη για το ζήτημα αυτό, η οποία θα μπορεί να δια­τη­ρεί τον οικου­με­νικό και μου­σειακό χαρα­κτήρα του μνη­μείου. Είμαι πάρα πολύ σαφής ότι θα πρέπει το μνημείο αυτό να είναι ανοιχτό στο κοινό και όλοι οι πολι­τι­στι­κοί του θησαυ­ροί να μπορούν να είναι αντι­κεί­μενο και για τους πολίτες όλων των θρη­σκευ­μά­των. Αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε τη σημασία του να είναι ακά­λυ­πτα τα ψηφι­δωτά και όσα βρί­σκο­νται εντός του ναού. Είναι πάρα πολύ σημα­ντικά τα ζητή­ματα αυτά.

Κατα­λα­βαίνω ότι υπάρχει πολύ μεγάλη ευαι­σθη­σία και τη δικαιο­λογώ απο­λύ­τως για το ζήτημα της Μονής της Χώρας και γι’ αυτό ήταν και ένα από τα θέματα τα οποία τα θέσαμε με ιδιαί­τερα οξύ, με ιδιαί­τερη οξύτητα. Ξέρετε πολλές φορές θέματα τα οποία για μας έχουν πολύ μεγάλη ιστο­ρική και πολι­τι­στική αξία. Μπορεί να μην υπάρχει συνα­ντί­ληψη για τη σημασία τους από την άλλη πλευρά και γι’ αυτό το λόγο θα προ­σέ­θετα ότι είναι ιδιαί­τερα σημα­ντικό να γίνο­νται οι συζη­τή­σεις αυτές έτσι ώστε να μπορούν να κατα­νο­ούν και οι δύο πλευρές ποιες είναι οι ευαι­σθη­σίες της άλλης πλευράς και για μας η Μονή της Χώρας είναι μεί­ζο­νος ευαι­σθη­σίας.

Καταρ­χάς, η αντί­δραση έχει υπάρξει ήδη από το 2020 και εντεύ­θεν και για την Αγιά Σοφιά και για τη Μονή της Χώρας. Κατα­λα­βαί­νουμε ότι η θέση της τουρ­κι­κής πλευράς μπορεί να είναι εντελώς δια­φο­ρε­τική, αλλά δεν τίθεται ζήτημα εμείς να υπο­χω­ρή­σουμε ως προς αυτό. Εμείς θα θέτουμε σε όλα τα φόρα όπως το πράξαμε στην Ουνέσκο, το πράξαμε σε όλους τους διε­θνείς οργα­νι­σμούς. Εγώ ενη­με­ρώνω και τους συνα­δέλ­φους μου στην Ευρω­παϊκή Ένωση για τα ζητή­ματα που έχουν να κάνουν με την οικου­με­νική πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά. Δεν πρό­κει­ται να αφή­σουμε σε καμία περί­πτωση στο ζήτημα αυτό».

Τα θέματα αιχμής

Για την ατζέντα του ελλη­νο­τουρ­κι­κού δια­λό­γου, ο κ. Γερα­πε­τρί­της ανέφερε πως: «Αυτή τη στιγμή συζη­τούμε για τα θέματα τα οποία είναι αιχμής. Συζη­τούμε για το μετα­να­στευ­τικό, συζη­τούμε για την πολι­τική προ­στα­σία, συζη­τούμε για την υγεία, συζη­τούμε για το διεθνές περι­βάλ­λον. Σε ό,τι αφορά τα ζητή­ματα του Αιγαίου, η θέση της ελλη­νι­κής πλευράς είναι αμε­τα­κί­νητη. Είναι η εθνική θέση ότι το θέμα της οριο­θέ­τη­σης υφα­λο­κρη­πί­δας και Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης είναι το μόνο ζήτημα το οποίο αυτή τη στιγμή υφί­στα­ται και μπορεί να αχθεί ενώπιον διε­θνούς δικαιο­δο­σίας και επί τη βάσει αυτής θα συζη­τή­σουμε ζητή­ματα κυριαρ­χίας. Δεν θα μπο­ρού­σαν και δεν θα τεθούν σε συζή­τηση και σε διάλογο.

Να ενη­με­ρώσω με την ευκαι­ρία ότι αύριο το πρωί θα ενη­με­ρώσω και την αρμόδια Επι­τροπή Εξω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων και Αμύνης, έτσι ώστε να υπάρχει και πλήρης ενη­μέ­ρωση και της Βουλής για τα ζητή­ματα τα ελλη­νο­τουρ­κικά. Θεωρώ μεί­ζο­νος σημα­σίας οι Έλληνες πολίτες να ενη­με­ρώ­νο­νται άμεσα για όσα συμ­βαί­νουν σε ότι αφορά τον ελλη­νο­τουρ­κικό διάλογο και βεβαίως η εθνική αντι­προ­σω­πεία και τα πολι­τικά κόμματα και για το λόγο αυτό θεωρώ ότι και το βήμα της ΕΡΤ είναι ανα­γκαίο έτσι ώστε να υπάρχει άμεση ενη­μέ­ρωση, όπως άλλωστε είχε συμβεί και μετά από το Συμ­βού­λιο της 7ης Δεκεμ­βρίου».

Η Βόρεια Μακε­δο­νία

Μιλώ­ντας για το θέμα αυτό ο κ. Γερα­πε­τρί­της είπε ότι: «Το έλασσον είναι η αντί­δραση εκ μέρους της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης, που θα μου επι­τρέ­ψετε να πω ότι είναι μία επί­πλα­στη και ιδιαί­τερα απλή ανά­γνωση της σύν­θε­της κατά­στα­σης. Καταρ­χάς, δεν υπάρχει καμία απο­λύ­τως ικεσία εκ μέρους της ελλη­νι­κής πλευράς. Η ελλη­νική πλευρά απαιτεί την τήρηση των συμ­φω­νη­μέ­νων. Γνω­ρί­ζετε πολύ καλά, ότι από τη στιγμή που μια διεθνής συνθήκη κυρώ­νε­ται στα κοι­νο­βού­λια, αποκτά ισχύ ανώτερη και των νόμων. Δεν μπορεί κανένα από τα δύο κράτη μονο­με­ρώς να ανα­θε­ω­ρή­σει τη συμ­φω­νία αυτή. Άρα, ακόμη και όταν δια­φω­νεί με όσα περι­λαμ­βά­νο­νται στη Συνθήκη, οφείλει να τα εφαρ­μό­σει. Θέλω να επι­ση­μάνω ιδιαι­τέ­ρως τη δια­φο­ρε­τική θεσμική αντι­με­τώ­πιση στα δύο κράτη.

Η ελλη­νική κυβέρ­νηση σήμερα, ως αντι­πο­λί­τευση, κατά την κύρωση της Συμ­φω­νίας των Πρεσπών, είχε δια­τυ­πώ­σει πολύ συγκε­κρι­μένα και με σαφή­νεια τη δια­φω­νία της σε επι­μέ­ρους κεφά­λαια που είχαν να κάνουν με γκρίζα θέματα, τα οποία εν δυνάμει θα μπο­ρού­σαν να προ­κα­λέ­σουν εντά­σεις και φαί­νε­ται ότι πράγ­ματι προ­κα­λούν εντά­σεις. Παρά ταύτα, όταν ήρθαμε στην κυβέρ­νηση και στο πλαίσιο της συνέ­χειας του κράτους αλλά και της συνταγ­μα­τι­κής επι­τα­γής ότι δεν μπορεί οποια­δή­ποτε κυβέρ­νηση να ανα­θε­ω­ρεί μονο­με­ρώς συν­θή­κες, εμείς την εφαρ­μό­σαμε και απαι­τή­σαμε τη συμ­μόρ­φωσή της και από την άλλη πλευρά αυτό θα συνε­χί­σουμε να πράτ­τουμε. Και ακούω πραγ­μα­τικά με περιέρ­γεια το επι­χεί­ρημα το οποίο τίθεται γιατί δεν ήρθαν προς κύρωση τα μνη­μό­νια, τα μνη­μό­νια επέ­κεινα της συμ­φω­νίας των Πρεσπών και κατη­γο­ρού­μα­στε, μεμ­φό­μεθα γι’ αυτό.

Νομίζω ότι δεν θα μπο­ρούσε να υπάρξει μεγα­λύ­τερη δικαί­ωση της πολι­τι­κής αυτής, δηλαδή του να εξαρ­τώ­μαι, την κύρωση των μνη­μο­νίων από την πλήρη συμ­μόρ­φωση, από το ότι συνέβη. Διότι το κρίσιμο είναι ότι αυτή τη στιγμή φαί­νε­ται να υπάρχει μια διά­σταση στην πολι­τική ηγεσία της Βόρειας Μακε­δο­νίας. Εμείς θα φέρουμε στη Βουλή, το έχω πει επα­νει­λημ­μέ­νως, όταν υπάρχει ο κρί­σι­μος πολι­τι­κός χρόνος, όταν δηλαδή πειστεί η ελλη­νική πλευρά ότι υπάρχει πλήρης συμ­μόρ­φωση. Διότι γνω­ρί­ζουμε όλοι ότι υπάρ­χουν και σημεία στα οποία η γει­το­νική χώρα δεν έχει συμ­μορ­φω­θεί.

Και δεν ανα­φέ­ρο­μαι βεβαίως στο όνομα, αλλά σε άλλα ζητή­ματα. Τώρα να σας πω σε σχέση με το τι συμ­βαί­νει με την ονο­μα­σία. Πρώτα απ όλα να δούμε τα συγκε­κρι­μένα, τα θεσμικά. Η ονο­μα­σία Δημο­κρα­τία της Βόρειας Μακε­δο­νίας εμφα­νί­ζε­ται στη Συμ­φω­νία των Πρεσπών και σύμφωνα με την ίδια συμ­φω­νία με το άρθρο 20, με το ακρο­τε­λεύ­τιο άρθρο δεν μπορεί υπό οποια­δή­ποτε συνθήκη να τρο­πο­ποι­η­θεί το ζήτημα της ονο­μα­σίας. Λοιπόν, δεν είναι από εκείνα τα ζητή­ματα που είναι δυνατόν να τρο­πο­ποι­η­θούν ούτε καν με αμοι­βαία συμ­φω­νία.

Άρα δεν τίθεται επ ουδενί ζήτημα τρο­πο­ποί­η­σης, έτσι όπως συμ­φω­νή­θηκε από τις δύο πλευρές και κυρώ­θηκε και δεσμεύει και τη σημε­ρινή ελλη­νική πολι­τική τάξη και την πολι­τική τάξη της Βόρειας Μακε­δο­νίας. Δεύ­τε­ρον, αυτή τη στιγμή δεν είναι μόνο η πίεση την οποία ασκεί η Ελλάδα, είναι η πίεση που ασκεί­ται εντός της Βόρειας Μακε­δο­νίας. Ορθά ανα­φέρ­θηκε ο κύριος Μελέτης στην ανα­κοί­νωση που υπήρξε από το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών που απαί­τησε της Βόρειας Μακε­δο­νίας που απαί­τησε από την πρόεδρο την πλήρη συμ­μόρ­φωση, την ανα­κοί­νωση του υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης που χαρα­κτη­ρί­ζει ανυ­πό­στατη την ορκω­μο­σία. Και βεβαίως θα ήθελα να επι­ση­μάνω ότι η πολι­τική την οποία φαί­νε­ται να υιο­θε­τεί η νέα Πρό­ε­δρος είναι αντί­θετη και προς την κοινή γνώμη της Βόρειας Μακε­δο­νίας.

Το τρίτο και πιο σημα­ντικό νομίζω είναι ότι η ελλη­νική πλευρά αντέ­δρασε με ετοι­μό­τητα και με εξαι­ρε­τικά γρήγορα αντα­να­κλα­στικά. Με πρω­το­βου­λίες του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών ενη­με­ρώ­θη­καν άμεσα οι κοι­νο­τι­κές αρχές. Υπήρξαν ανα­κοι­νώ­σεις που δεν είθι­σται να έχουμε τόσο άμεση αντί­δραση εκ μέρους της Προ­έ­δρου της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, του Προ­έ­δρου του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου και του εκπρο­σώ­που της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και παράλ­ληλα να υπάρχει και μία διεθνής θέση. Δηλαδή πολλές χώρες εξέ­δω­σαν ανα­κοί­νωση προς την κατεύ­θυνση αυτή. Άρα υπάρχει μία συντο­νι­σμένη αντί­δραση προς την κατεύ­θυνση της συμ­μόρ­φω­σης.

Και το τρίτο και σημα­ντικό ποια θα είναι τα δικά μας επόμενα βήματα. Εμείς απαι­τούμε τη συμ­μόρ­φωση προς την Συμ­φω­νία των Πρεσπών. Είναι διεθνές Δίκαιο και οφείλει να εφαρ­μό­ζε­ται, να εφαρ­μό­ζε­ται. Θα δια­μορ­φώ­σουμε το πλαίσιο έτσι ώστε να υπάρξει πλήρης εφαρ­μογή. Αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε όλοι ότι μπορεί ιδε­ο­λο­γικά, κοσμο­θε­ω­ρη­τικά η νέα πολι­τική ηγεσία να έχει μία δια­φο­ρε­τική άποψη, αλλά υπάρ­χουν και ζητή­ματα τα οποία είναι πάνω και από τη βούλησή τους. Δεν είναι θέμα αυτο­διά­θε­σης του κάθε αξιω­μα­τού­χου πολι­τι­κού. Το κατα­λα­βαί­νουμε όλοι αυτό, είναι ένα θέμα τήρησης των συμ­φω­νη­μέ­νων και προς αυτή την κατεύ­θυνση θα δράσει η ελλη­νική κυβέρ­νηση.Θα μου επι­τρέ­ψετε να πω, όλο αυτό είναι ένα θεσμικό δικαί­ωμα το οποίο απο­δί­δε­ται στα κράτη μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Εμείς είμαστε σαφείς σε ό, τι αφορά τη Βόρεια Μακε­δο­νία, ρητά συνιστά προ­ϋ­πό­θεση για την εντα­ξιακή της πορεία η πίστη και η πιστή εφαρ­μογή και καλή τη πίστει εφαρ­μογή της Συμ­φω­νίας των Πρεσπών. Άρα πρό­κει­ται για ένα προ­α­παι­τού­μενο για να προ­χω­ρή­σουν οι εντα­ξια­κές δια­δι­κα­σίες. Εμείς παρα­κο­λου­θούμε από πάρα πολύ κοντά και θα δρά­σουμε προς την κατεύ­θυνση αυτή. Το τόνισε εξάλλου και η ίδια η ηγεσία της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης».

Η Αλβανία

Ως προς τις σχέσεις με τη γει­το­νική χώρα, ο κ. Γερα­πε­τρί­της είπε πως: «Σε ό, τι αφορά την Αλβανία, αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε ότι το κράτος δικαίου, τα δικαιώ­ματα των μειο­νο­τή­των, η δημο­κρα­τία, οι εγγυ­ή­σεις του κοι­νο­τι­κού κεκτη­μέ­νου δεν είναι ένα διμερές ζήτημα, είναι ένα ζήτημα αμιγώς ευρω­παϊκό. Η Ελλάδα, ξέρετε, πολλές φορές κατη­γο­ρού­μα­στε για τα ζητή­ματα αυτά, εγώ θέλω να το τονίσω και με την ευκαι­ρία να το θέσω και υπόψιν του ελλη­νι­κού λαού. Εμείς είμαστε υπέρ της ειρήνης των Βαλ­κα­νίων και είμαστε υπέρ της ευρω­παϊ­κής πορείας όλων των κρατών των Δυτικών Βαλ­κα­νίων.

Εξάλλου, η Ελλάδα ήταν εκείνη η οποία πρω­το­στα­τούσε και επέ­σπευσε τη δια­δι­κα­σία το 2003 στη Θεσ­σα­λο­νίκη. Όμως θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι παρα­χω­ρή­σεις σε θεμε­λιώδη δεν μπορούν να γίνουν και για το λόγο αυτό υπάρχει μια πάρα πολύ αυστηρή επι­τή­ρηση εκ μέρους της δικής μας πλευράς. Αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε καταρ­χάς ότι υπάρχει ένα συγκε­κρι­μένο ιστο­ρικό σημείο στις ευρω αλβα­νι­κές σχέσεις. Αυτή τη στιγμή δεν έχει καν ανοίξει το κεφά­λαιο το οποίο αφορά τα θεμε­λιώδη. Το πρώτο κεφά­λαιο το οποίο θα ανοίξει είναι ακριβώς η τήρηση των θεμε­λιω­δών ελευ­θε­ριών. Κατα­λα­βαί­νουμε ότι όλα τα ζητή­ματα τα οποία αφορούν τη Χει­μάρρα, όλα τα ζητή­ματα που αφορούν τα δικαιώ­ματα των μειο­νο­τή­των, τα ζητή­ματα που αφορούν την τήρηση των πολι­τι­κών δικαιω­μά­των όλων των πολιτών, θα τεθούν ακριβώς όταν ανοίξει το κεφά­λαιο για τα θεμε­λιώδη και εκεί θα αξιο­λο­γη­θούν όλα τα ζητή­ματα της Χει­μάρ­ρας. Άρα αυτή τη στιγμή η ελλη­νική πλευρά παρα­κο­λου­θεί. Είναι σε μία πάρα πολύ αυστηρή κατά­σταση σε ότι αφορά την επι­τή­ρηση μας.

Νομίζω ότι και στην Ευρώπη υπάρχει μια πλήρης κατα­νό­ηση του φαι­νο­μέ­νου, έχουν ενη­με­ρω­θεί οι Ευρω­παίοι ηγέτες, όπως και οι Ευρω­παίοι επί­τρο­ποι, για την κατά­σταση και νομίζω ότι όταν έρθει η ώρα, η ελλη­νική πλευρά θα θέσει τα ζητή­ματα στην αντι­κει­με­νική τους διά­σταση».

Η επί­σκεψη Ράμα

Ανα­φε­ρό­με­νος στην πρό­σφατη επί­σκεψη του κ. Ράμα και την ομιλία του στο Γαλάτσι, ο Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών είπε: «Να ξεκι­νήσω από μία γενική παρα­τή­ρηση ότι στα εθνικά θέματα οφεί­λουμε να έχουμε αυστη­ρό­τητα και ακε­ραιό­τητα στις δια­πι­στώ­σεις μας και ιδίως σε ότι αφορά τις ανα­κοι­νώ­σεις της αντι­πο­λί­τευ­σης, εγώ πάντοτε τις μελετώ με προσοχή, πλην όμως δια­πι­στώνω ότι υπάρχει πάντοτε άρνηση, αλλά ποτέ θέση. Στα ελλη­νο­τουρ­κικά δια­πι­στώνω ότι συμ­φω­νούν όλοι ότι θα πρέπει να υπάρξει ελλη­νο­τουρ­κι­κός διά­λο­γος, αλλά δια­φω­νούν στα επι­μέ­ρους, τα οποία δυσκο­λεύ­ο­μαι να κατα­νο­ήσω. Εφευ­ρί­σκουν υπο­χω­ρη­τι­κό­τητα εκεί που δεν υπάρχει. Θέλω να υπάρχει μια σαφή­νεια. Εμείς έχουμε μια σαφή θέση. Έχουμε πάρει την ψήφο του ελλη­νι­κού λαού, υπάρχει μια πολι­τική εντολή, αυτό θα πρά­ξουμε.

Θα προ­σπα­θή­σουμε να βελ­τιώ­σουμε τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις στο πλαίσιο της πλήρους τήρησης της κυριαρ­χίας και των κυριαρ­χι­κών μας δικαιω­μά­των. Από την άλλη πλευρά, η αντι­πο­λί­τευση ας μας πει επι­τέ­λους θέλει να προ­χω­ρή­σει ο ελλη­νο­τουρ­κι­κός διά­λο­γος. Θέλει να βρι­σκό­μα­στε σε συζή­τηση. Θέλει να συνε­χι­στεί η κατά­σταση ηρεμίας η οποία υπάρχει σήμερα, χωρίς μετα­να­στευ­τι­κές ροές, χωρίς παρα­βιά­σεις του ενα­έ­ριου χώρου και με ένα συντο­νι­σμένο και προ­γραμ­μα­τι­σμένο διάλογο.

Σε ό, τι αφορά το κομμάτι της Αλβα­νίας, ακούω τον αφο­ρι­σμό “Μα γιατί ήρθε”. Πράγ­ματι ήταν άκαιρη η επί­σκεψη του κυρίου Ράμα. Διότι είμαστε ένα χρόνο πριν από τις εκλογές στην Αλβανία, ενώ είμαστε μόλις λίγες μέρες πριν από τις εκλογές στην Ελλάδα για την ανά­δειξη των μελών του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου. Όμως η Ελλάδα είναι ένα κράτος δικαίου, είναι μια δημο­κρα­τία. Η Ελλάδα ποτέ δεν πρό­κει­ται να απα­γο­ρεύ­σει σε έναν Ευρω­παίο ηγέτη να έρθει και να απευ­θυν­θεί στη δια­σπορά του. Θεωρώ ότι είναι μέσα στον σκληρό πυρήνα της δημο­κρα­τίας.

Κι εγώ, όπως και ο πρω­θυ­πουρ­γός και όλοι οι ηγέτες, όταν πηγαί­νουμε στο εξω­τε­ρικό συνα­ντούμε την ελλη­νική δια­σπορά. Δεν υπάρχει ποτέ πιθα­νό­τητα να απα­γο­ρευ­θεί αυτή η επι­κοι­νω­νία και άρα όταν η αντι­πο­λί­τευση έρχεται και ανα­φέ­ρει ότι ξέρεις, θα έπρεπε να είσαι πιο αυστη­ρός, εννοούν να απα­γο­ρεύ­σουμε την είσοδο στον κ. Ράμα; Η απά­ντηση είναι σαφής. Όχι. Εμείς θα παρα­μεί­νουμε με οποιο­δή­ποτε, αν θέλετε πολι­τικό τίμημα, να έχουμε μια αυστηρή πολι­τική αρχών, πιστή εφαρ­μογή του διε­θνούς δικαίου, υπο­χώ­ρηση σε ότι αφορά τα θεμε­λιώδη, η ελλη­νική κυβέρ­νηση δεν θα κάνει. Άρα, ακόμα και όταν δια­φω­νούμε επί του χρο­νι­σμού, εμείς θα δεχό­μα­στε πάντοτε ότι έχει δικαί­ωμα ένας ξένος ηγέτης να απευ­θύ­νε­ται στους πολίτες του».

Τέλος, ο κ. Γερα­πε­τρί­της τόνισε πως: «Είμαι εξαι­ρε­τικά ανή­συ­χος για τις εξε­λί­ξεις στην ευρύ­τερη περιοχή, ιδιαί­τερα για τη Μέση Ανατολή. Τις επό­με­νες ημέρες και πάλι η ελλη­νική διπλω­μα­τία θα ανα­λά­βει πρω­το­βου­λία για τα ζητή­ματα της Μέσης Ανα­το­λής. Θα υπο­δε­χτώ στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών τις επό­με­νες ημέρες και τον Αιγύ­πτιο υπουργό Εξω­τε­ρι­κών, ο οποίος έχει ένα κομβικό ρόλο στις συζη­τή­σεις που γίνο­νται για την εξεύ­ρεση βιώ­σι­μης λύσης. Νομίζω ότι η οικου­μένη ολό­κληρη αυτή τη στιγμή απαιτεί να υπάρξει πλήρης εκε­χει­ρία και ανθρω­πι­στική βοήθεια για να στα­μα­τή­σει η κατα­στροφή αυτή».

Πηγή ΕΡΤ