Η Αγκυρα ανεβάζει τους τόνους για νησιά, καλώδια και Καστελλόριζο την ώρα που ο Μητσοτάκης μιλά για δύσκολη γειτονιά από τον ΟΗΕ

• Η Τουρκία ολο­κλη­ρώ­νει την άσκηση «Θαλασ­σό­λυ­κος» με 100 πλοία, 50 αερο­σκάφη και 14.000 στρα­τιώ­τες, επα­να­φέ­ρει την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση επι­κα­λού­μενη τη Συνθήκη των Παρι­σίων και ζητά «συντο­νι­σμό» για την πόντιση καλω­δίων, ενώ δημο­σί­ευμα κάνει λόγο για εκτε­τα­μένη τουρ­κική NOTAM που φθάνει δυτικά της Καλύ­μνου και της Λέρου. Από την Νέα Υόρκη ο πρω­θυ­πουρ­γός στέλνει μηνύ­ματα στα­θε­ρό­τη­τας στις αγορές και επεν­δύει στο ενερ­γειακό στοί­χημα

Η εβδο­μάδα της γενικής συνέ­λευ­σης του ΟΗΕ εξε­λί­χθηκε σε ένα ακόμη επει­σό­διο της γνώ­ρι­μης διπλής εικόνας που χαρα­κτη­ρί­ζει εδώ και καιρό τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις. Από το βήμα της Νέας Υόρκης ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν επέλεξε να μην εμφα­νι­στεί λάβρος απέ­να­ντι στην Ελλάδα. Την ίδια όμως ώρα, από την Άγκυρα συνε­χί­στη­καν οι «τορ­πί­λες», με το τουρ­κικό υπουρ­γείο Άμυνας και τον Χακάν Φιντάν να επα­να­φέ­ρουν το ζήτημα της απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νησιών, να αμφι­σβη­τούν την ελλη­νική στρα­τιω­τική παρου­σία στο Καστελ­λό­ριζο και να θέτουν όρους για την πόντιση καλω­δίων και τη διε­ξα­γωγή ερευνών σε θαλάσ­σιες περιο­χές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφα­λο­κρη­πίδα. Όλα αυτά ενώ η τουρ­κική αρμάδα κινεί­ται σε τρεις θάλασ­σες ταυ­τό­χρονα, στο πλαίσιο της μεγάλης άσκησης «Θαλασ­σό­λυ­κος», και ενώ δημο­σί­ευμα κάνει λόγο για μια νέα, εκτε­τα­μένη σε χρόνο και χώρο, τουρ­κική NOTAM στο Αιγαίο. Στο ίδιο ακριβώς διά­στημα ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, από την Νέα Υόρκη, επέλεξε να μιλήσει για τη «δύσκολη γει­το­νιά» της χώρας, να απευ­θύ­νει μήνυμα στα­θε­ρό­τη­τας στις αγορές και να επι­μεί­νει στο ενερ­γειακό στοί­χημα της Ελλάδας.

Η ήπια ρητο­ρική Ερντο­γάν και οι τορ­πί­λες από την Άγκυρα

Η απουσία επι­θε­τι­κών ανα­φο­ρών του Τούρκου προ­έ­δρου από το βήμα του ΟΗΕ δεν πέρασε απα­ρα­τή­ρητη. Όπως προ­κύ­πτει από τη συνο­λική εικόνα της εβδο­μά­δας, ωστόσο, η συγκρά­τηση στην Νέα Υόρκη δεν συνο­δεύ­τηκε από αντί­στοιχη συγκρά­τηση στο εσω­τε­ρικό μέτωπο της τουρ­κι­κής διπλω­μα­τίας και του στρα­τιω­τι­κού μηχα­νι­σμού. Το ζήτημα της απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νησιών του Αιγαίου επα­νήλθε στην επι­φά­νεια με τον πλέον επίσημο τρόπο, ενώ το Καστελ­λό­ριζο βρέθηκε εκ νέου στο επί­κε­ντρο.

Ο Τούρκος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Χακάν Φιντάν χαρα­κτή­ρισε «απειλή» την ελλη­νική στρα­τιω­τική παρου­σία στα νησιά, ενώ το τουρ­κικό υπουρ­γείο Άμυνας προ­χώ­ρησε ένα βήμα παρα­πέρα, αμφι­σβη­τώ­ντας ευθέως την παρου­σία στρα­τιω­τι­κών και πολε­μι­κού πλοίου στο Καστελ­λό­ριζο. Πρό­κει­ται για μια δια­τύ­πωση που, όπως σημειώ­νουν πηγές που παρα­κο­λου­θούν τα ελλη­νο­τουρ­κικά, επα­να­φέ­ρει με ένταση μια θέση την οποία η Άγκυρα προ­βάλ­λει κατά δια­στή­ματα, επι­λέ­γο­ντας κάθε φορά τη συγκυ­ρία που θεωρεί κατάλ­ληλη.

Η Συνθήκη των Παρι­σίων και οι νέες αξιώ­σεις  για τα καλώδια

Η επα­να­φορά της απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης συνο­δεύ­τηκε αυτή τη φορά από ρητή επί­κληση της Συν­θή­κης των Παρι­σίων εκ μέρους του τουρ­κι­κού υπουρ­γείου Άμυνας. Η Άγκυρα, σύμφωνα με όσα δημο­σιο­ποι­ή­θη­καν στις 24 Σεπτεμ­βρίου 2026, στη­ρί­ζει τις θέσεις της περί απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης και στο συγκε­κρι­μένο κείμενο, επι­χει­ρώ­ντας να δώσει νομικό περί­βλημα σε μια αξίωση που η Αθήνα απορ­ρί­πτει δια­χρο­νικά.

Το πιο ενδια­φέ­ρον, ωστόσο, στοι­χείο της τουρ­κι­κής τοπο­θέ­τη­σης αφορά ένα πεδίο που τα τελευ­ταία χρόνια αποκτά ολοένα και μεγα­λύ­τερη βαρύ­τητα, εκείνο των υπο­θα­λάσ­σιων καλω­δίων και των ερευνών. Το τουρ­κικό υπουρ­γείο Άμυνας απαιτεί προη­γού­μενο συντο­νι­σμό με την Τουρκία για την πόντιση καλω­δίων και για τη διε­ξα­γωγή ερευνών σε περιο­χές τις οποίες η Άγκυρα διεκ­δι­κεί ως υφα­λο­κρη­πίδα της. Το μήνυμα, όπως απο­τυ­πώ­θηκε σε σχετικό δημο­σί­ευμα, είναι ευθύ: «πρέπει να συντο­νι­στείτε με εμάς». Η δια­τύ­πωση αυτή συνδέει ουσια­στικά τις τουρ­κι­κές αξιώ­σεις για την υφα­λο­κρη­πίδα με τα ενερ­γειακά και τεχνο­λο­γικά έργα της περιο­χής, μετα­τρέ­πο­ντας την πόντιση ενός καλω­δίου σε ζήτημα κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των. Στα δια­θέ­σιμα στοι­χεία δεν διευ­κρι­νί­ζε­ται ποιο συγκε­κρι­μένο έργο ή ποια ακριβώς περιοχή απο­τε­λεί την αφορμή για την νέα αυτή τοπο­θέ­τηση.

Ο «Θαλασ­σό­λυ­κος»  σε τρεις θάλασ­σες

Το ρητο­ρικό πλαίσιο συμπλη­ρώ­νε­ται από το επι­χει­ρη­σιακό. Από τις 20 έως τις 25 Σεπτεμ­βρίου 2026 η Τουρκία διε­ξά­γει την άσκηση «Θαλασ­σό­λυ­κος» σε Μαύρη Θάλασσα, Αιγαίο και Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Τα μεγέθη που έχουν δημο­σιο­ποι­η­θεί είναι ενδει­κτικά της κλί­μα­κας: 100 πλοία, 50 αερο­σκάφη και 14.000 στρα­τιώ­τες συμ­με­τέ­χουν στην άσκηση, η οποία εκτεί­νε­ται ταυ­τό­χρονα σε τρία θαλάσ­σια μέτωπα.

Απο­κο­ρύ­φωμα της άσκησης απο­τέ­λεσε η «Ημέρα Δια­κε­κρι­μέ­νων Παρα­τη­ρη­τών», η οποία πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις 24 Σεπτεμ­βρίου 2026 στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, επί του TCG Anadolu. Η επιλογή του συγκε­κρι­μέ­νου πλοίου, ναυαρ­χί­δας του τουρ­κι­κού στόλου, και της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου ως χώρου για την επί­δειξη προς τους ξένους παρα­τη­ρη­τές δύσκολα μπορεί να θεω­ρη­θεί τυχαία, ιδίως όταν την ίδια ημέρα η Άγκυρα επα­νέ­φερε το Καστελ­λό­ριζο και τις αξιώ­σεις για την υφα­λο­κρη­πίδα.

Το δημο­σί­ευμα για την εκτε­τα­μένη  NOTAM έως τη Λέρο και την Κάλυμνο

Στο ίδιο κλίμα κινεί­ται και δημο­σί­ευμα που είδε το φως της δημο­σιό­τη­τας τις πρώτες ώρες της 24ης Σεπτεμ­βρίου 2026 και κάνει λόγο για τουρ­κική NOTAM με ιδιαί­τερα εκτε­τα­μένη χρονική και γεω­γρα­φική εμβέ­λεια. Σύμφωνα με το δημο­σί­ευμα, η δέσμευση αφορά στο διά­στημα από τις 25 Σεπτεμ­βρίου έως τις 27 Οκτω­βρίου, δηλαδή περίπου 1 μήνα, με περιο­χές και δια­δρο­μές που φθάνουν δυτικά της Καλύ­μνου και της Λέρου. Το ίδιο δημο­σί­ευμα ανα­φέ­ρει ότι υπήρξε ελλη­νική απά­ντηση με αντι-NOTAM, όπως συνη­θί­ζε­ται σε ανά­λο­γες περι­πτώ­σεις.

Σημειώ­νε­ται ότι το πρω­τό­τυπο έγγραφο της συγκε­κρι­μέ­νης NOTAM δεν κατέστη δυνατόν να εντο­πι­στεί για ανε­ξάρ­τητη δια­σταύ­ρωση, και συνεπώς τα στοι­χεία που παρα­τί­θε­νται απο­δί­δο­νται απο­κλει­στικά στο δημο­σί­ευμα. Εφόσον επι­βε­βαιω­θεί η έκτασή της, πρό­κει­ται για δέσμευση που αγγίζει άμεσα τα Δωδε­κά­νησα, καθώς η Κάλυ­μνος και η Λέρος βρί­σκο­νται στην καρδιά της περιο­χής που η Άγκυρα επι­διώ­κει δια­χρο­νικά να εντάξει στη δική της σφαίρα επι­χει­ρη­σια­κού ελέγχου.

Μητσο­τά­κης από τον ΟΗΕ: δύσκολη γει­το­νιά, αγορές και ενέρ­γεια

Απέ­να­ντι σε αυτό το σκηνικό, ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης επέλεξε από τη Νέα Υόρκη μια δια­φο­ρε­τική γλώσσα. Στο βήμα της γενικής συνέ­λευ­σης του ΟΗΕ ο πρω­θυ­πουρ­γός μίλησε για τη «δύσκολη γει­το­νιά» στην οποία βρί­σκε­ται η Ελλάδα, μια δια­τύ­πωση που, όπως προ­κύ­πτει από την κάλυψη της ομιλίας, επι­λέ­χθηκε για να περι­γρά­ψει το περι­βάλ­λον ασφα­λείας της χώρας χωρίς να κλι­μα­κώ­σει ευθέως την αντι­πα­ρά­θεση με την Άγκυρα.

Η ομιλία περιε­λάμ­βανε, σύμφωνα με τα δημο­σιεύ­ματα, τρεις δια­κρι­τούς άξονες. Ο πρώτος αφο­ρούσε στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις και το πώς βλέπει η Αθήνα την επόμενη ημέρα, με τον πρω­θυ­πουργό να στέλνει μηνύ­ματα για τη στα­θε­ρό­τητα και το πλαίσιο του δια­λό­γου. Ο δεύ­τε­ρος αφο­ρούσε τις αγορές, με σαφή προ­σπά­θεια να προ­βλη­θεί η εικόνα μιας χώρας οικο­νο­μικά αξιό­πι­στης, ανε­ξάρ­τητα από τις εντά­σεις που κατα­γρά­φο­νται στην περιοχή. Ο τρίτος άξονας ήταν το ενερ­γειακό στοί­χημα, δηλαδή η φιλο­δο­ξία η Ελλάδα να ανα­δει­χθεί σε ενερ­γειακό κόμβο της ευρύ­τε­ρης περιο­χής. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι ο άξονας αυτός συν­δέ­ε­ται άμεσα με το πεδίο των καλω­δίων και των ερευνών, ακριβώς εκεί όπου η Άγκυρα εγείρει τις νέες αξιώ­σεις της.

Το μήνυμα προς τους ομο­γε­νείς

Παράλ­ληλα με τη διπλω­μα­τική ατζέντα, ο πρω­θυ­πουρ­γός συνα­ντή­θηκε και με μέλη της ομο­γέ­νειας στην Νέα Υόρκη. Σε εκδή­λωση ομο­γε­νών στις 24 Σεπτεμ­βρίου 2026 ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης έδωσε και ένα εσω­τε­ρικό πολι­τικό στίγμα, δηλώ­νο­ντας ότι «θέλουμε την επόμενη εκλογή για να αλλάξει η χώρα». Η δήλωση αυτή, δια­τυ­πω­μένη μακριά από την Αθήνα και μπροστά σε ένα ακρο­α­τή­ριο με ιδιαί­τερη ευαι­σθη­σία στα εθνικά θέματα, συνέ­δεσε την εξω­τε­ρική ατζέντα του ταξι­διού με την εσω­τε­ρική πολι­τική προ­ο­πτική της κυβέρ­νη­σης.

Η εβδο­μάδα που πέρασε επι­βε­βαιώ­νει ένα μοτίβο που έχει επα­να­λη­φθεί αρκετές φορές στα τελευ­ταία χρόνια. Οι δύο ηγεσίες απο­φεύ­γουν τη μετω­πική σύγκρουση στα διεθνή βήματα, την ίδια ώρα που οι υπη­ρε­σίες, τα υπουρ­γεία και οι ένοπλες δυνά­μεις της Τουρ­κίας συνε­χί­ζουν να παρά­γουν πράξεις και δηλώ­σεις που κρατούν ανοιχτά όλα τα μέτωπα, από την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση και το Καστελ­λό­ριζο έως τις NOTAM και τις αξιώ­σεις για την υφα­λο­κρη­πίδα. Η προ­σθήκη, αυτή τη φορά, της ρητής απαί­τη­σης για συντο­νι­σμό σε καλώδια και έρευνες δείχνει ότι η Άγκυρα επι­διώ­κει να διευ­ρύ­νει το πεδίο της αντι­πα­ρά­θε­σης προς τα ενερ­γειακά και τεχνο­λο­γικά έργα της περιο­χής.

Για τα Δωδε­κά­νησα, και ειδι­κό­τερα για το Καστελ­λό­ριζο, την Κάλυμνο και τη Λέρο, η συγκυ­ρία έχει άμεση σημασία. Τα νησιά αυτά ανα­φέ­ρο­νται ονο­μα­στικά είτε στις τουρ­κι­κές τοπο­θε­τή­σεις είτε στα δημο­σιεύ­ματα για την έκταση της νέας NOTAM, γεγονός που τα φέρνει για μία ακόμη φορά στο επί­κε­ντρο της ελλη­νο­τουρ­κι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης. Το πώς θα δια­χει­ρι­στεί η Αθήνα την επόμενη ημέρα, ανάμεσα στο μήνυμα στα­θε­ρό­τη­τας που εξέ­πεμψε ο πρω­θυ­πουρ­γός από τον ΟΗΕ και στη συνε­χι­ζό­μενη πίεση από την Άγκυρα, παρα­μέ­νει το ανοιχτό ερώτημα των επό­με­νων εβδο­μά­δων.