“Ανοικτό Πανεπιστήμιο σημαίνει ενίσχυση του Δημόσιου Πανεπιστημίου και λειτουργία μη κρατικών Πανεπιστημίων με όρους και κανόνες”

Άρθρο του Μάνου Κόνσολα στην Political.gr

Στη χώρα μας πρέπει να μάθουμε να συζη­τάμε νηφάλια, χωρίς δογ­μα­τι­σμούς και κυρίως αφο­ρι­σμούς.

Η πρόθεση της κυβέρ­νη­σης να φέρει το νομο­σχέ­διο για τη λει­τουρ­γία μη κρα­τι­κών πανε­πι­στη­μίων επι­βε­βαιώ­νει αυτό τον κανόνα. Αντί να ανα­πτυ­χθεί μια ουσια­στική συζή­τηση, ορι­σμέ­νοι κατα­φεύ­γουν σε μια μηδε­νι­στική και απορ­ρι­πτική κριτική με επι­χει­ρή­ματα (όταν δεν υπάρ­χουν μόνο κραυγές) που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Κατ’ αρχήν, δεν παρα­βιά­ζε­ται το άρθρο 16 του Συντάγ­μα­τος και για αυτό υπάρ­χουν, άλλωστε, γνω­μα­τεύ­σεις έγκρι­των συνταγ­μα­το­λό­γων.

Η σύγ­χρονη και επι­και­ρο­ποι­η­μένη ανά­γνωση και ερμη­νεία του άρθρου 16 – σε συνάρ­τηση με το Ευρω­παϊκό Δίκαιo – δίνει τη δυνα­τό­τητα λει­τουρ­γίας παραρ­τη­μά­των ξένων πανε­πι­στη­μίων με την εγγύηση και την  επο­πτεία του κράτους.

Στο Ευρω­παϊκό Δίκαιο, άλλωστε, στη­ρί­χθηκε και ο νόμος που ψήφισε η Ελλη­νική Βουλή το 2022, με τον οποίο προ­βλέ­πε­ται η ίδρυση σε χώρες του εξω­τε­ρι­κού παραρ­τη­μά­των ελλη­νι­κών Πανε­πι­στη­μίων. Πως μπορεί η χώρα μας να διεκ­δι­κεί να ιδρύσει παραρ­τή­ματα ελλη­νι­κών Πανε­πι­στη­μίων σε άλλες χώρες και ταυ­τό­χρονα να αρνεί­ται να γίνει το ίδιο στην Ελλάδα;

Από εκεί και πέρα, η εγκα­τά­σταση και λει­τουρ­γία παραρ­τη­μά­των ξένων πανε­πι­στη­μίων στην Ελλάδα, πρέπει να υπό­κει­ται σε κανόνες.

Οι κανόνες αυτοί θα πρέπει να είναι:

1ον: Η αξιο­λό­γηση και πιστο­ποί­ηση των προ­γραμ­μά­των σπουδών των παραρ­τη­μά­των ξένων πανε­πι­στη­μίων προ­κει­μέ­νου να πάρουν άδεια λει­τουρ­γίας. Η αξιο­λό­γηση αυτή, θα πρέπει να γίνεται από την Εθνική Αρχή Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης.

2ον: Τα προ­γράμ­ματα σπουδών που θα παρέ­χο­νται και θα οδηγούν στην απονομή τίτλων σπουδών θα πρέπει, εκτός από την Εθνική Αρχή Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης, να έχουν πιστο­ποι­η­θεί από τη δια­πι­στευ­μένη Αρχή του κράτους που έχει την έδρα του το Πανε­πι­στή­μιο.

3ον: Οι τίτλοι σπουδών που θα απο­νέ­μο­νται από τα παραρ­τή­ματα των ξένων πανε­πι­στη­μίων στην Ελλάδα, θα συν­δέ­ο­νται με την ισότητα στα επαγ­γελ­μα­τικά και ακα­δη­μαϊκά δικαιώ­ματα των τίτλων σπουδών που απο­νέ­μουν στη χώρα τους τα ίδια Πανε­πι­στή­μια.

4ον: Τα παραρ­τή­ματα των ξένων Πανε­πι­στη­μίων που θα λει­τουρ­γή­σουν στην Ελλάδα, πέραν της αξιο­λό­γη­σης και της πιστο­ποί­η­σης των προ­γραμ­μά­των σπουδών θα πρέπει να έχουν άρτιες και αυτο­τε­λείς κτι­ρια­κές εγκα­τα­στά­σεις, βιβλιο­θή­κες, εργα­στή­ρια, αίθου­σες πολυ­μέ­σων και μέλη ΔΕΠ με διδα­κτο­ρικό τίτλο.

Υπάρ­χουν, βεβαίως, και αυτα­πό­δει­κτα επι­χει­ρή­ματα για την ανα­γκαιό­τητα λει­τουρ­γίας μη κρα­τι­κών πανε­πι­στη­μίων.

Το πρώτο είναι οι 40.000 Έλληνες φοι­τη­τές που σήμερα σπου­δά­ζουν σε Πανε­πι­στή­μια του εξω­τε­ρι­κού και ο αριθμός τους θα αυξά­νε­ται. Το χει­ρό­τερο είναι ότι ένα μεγάλο μέρος των Ελλήνων φοι­τη­τών – όταν απο­φοι­τή­σουν από τα Πανε­πι­στή­μια του εξω­τε­ρι­κού – θα μείνει και θα εργα­στεί στο εξω­τε­ρικό, στε­ρώ­ντας έτσι τη χώρα μας από ένα πολύ­τιμο ανθρώ­πινο κεφά­λαιο, από ένα πολύ­τιμο παρα­γω­γικό δυνα­μικό.

Το νομο­σχέ­διο, όμως, που φέρνει προς ψήφιση η κυβέρ­νηση και έχει την επω­νυ­μία «Ελεύ­θερο Πανε­πι­στή­μιο» περιέ­χει και σημα­ντι­κές δια­τά­ξεις για την ενί­σχυση της αυτο­τέ­λειας, αλλά και των δυνα­το­τή­των του δημό­σιου πανε­πι­στη­μίου.

Ανα­φέ­ρο­μαι σε ρυθ­μί­σεις, όπως:

– Η διευ­κό­λυνση της δυνα­τό­τη­τας ενός δημό­σιου Πανε­πι­στη­μίου να ιδρύει νέα τμήματα.

– Η δημιουρ­γία μηχα­νι­σμού χρη­μα­το­δό­τη­σης και­νο­τό­μων ιδεών εντός του δημό­σιου Πανε­πι­στη­μίου.

– Η διεύ­ρυνση της οικο­νο­μι­κής αυτο­τέ­λειας και αυτο­νο­μίας του δημό­σιου Πανε­πι­στη­μίου.

– Η δυνα­τό­τητα δημιουρ­γίας κοινών προ­πτυ­χια­κών και μετα­πτυ­χια­κών προ­γραμ­μά­των ελλη­νι­κών και ξένων Πανε­πι­στη­μίων με αγγλό­φωνα προ­γράμ­ματα που θα κατα­στή­σουν την Ελλάδα πόλο έλξης για φοι­τη­τές από το εξω­τε­ρικό.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το δημόσιο πανε­πι­στή­μιο, θα έχει, επι­πλέον, χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία προς αξιο­ποί­ηση, ύψους πάνω  από 1 δισε­κα­τομ­μύ­ριο ευρώ από τον Τακτικό Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και το ΕΣΠΑ.