ΕΣΠΑ: Αγώνας δρόμου να μη χαθεί ο “κουμπαράς” των 17 δισ. ευρώ

Σε αγώνα δρόμου να μη χαθεί ούτε ένα σεντς από τον υπο­λει­πό­μενο “κου­μπαρά” των 17 δισ. ευρώ από το τρέχον ΕΣΠΑ, αλλά και να αξιο­ποι­η­θεί όσο το δυνατόν καλύ­τερα το συγκε­κρι­μένο ποσό, έχει επι­δο­θεί η νέα ηγεσία του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης και Επεν­δύ­σεων. Η κυβέρ­νηση παρέ­λαβε μια χαμηλή δυνα­μική στην αξιο­ποί­ηση των δια­θέ­σι­μων κον­δυ­λίων την οποία πρέπει να ανα­στρέ­ψει άμεσα. Η συνο­λική απορ­ρό­φηση είναι μόλις στο 28% ενώ μέχρι στιγμής τη φετινή χρονιά έχουν απορ­ρο­φη­θεί μόλις 650 εκατ. ευρώ από τον στόχο που είχε τεθεί και ήταν στα 3,2 δισ. ευρώ. Δηλαδή μέσα στους 5 μήνες μέχρι το τέλος της χρονιάς αυτά τα 2,55 δισ. ευρώ πρέπει να απορ­ρο­φη­θούν.

Συνο­λικά το ποσοστό της απορ­ρό­φη­σης είναι μόλις στο 28% στο σύνολο, ή στο 25% στο σύνολο των τομε­α­κών και 24% στο σύνολο των Περι­φε­ρεια­κών, με βάση τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία –αρχών Αυγού­στου– που έχει το “Κ”. Η χαμη­λό­τερη απορ­ρό­φηση κατα­γρά­φε­ται στο επι­χει­ρη­σιακό πρό­γραμμα Αλιεία και Θάλασσα 13%, στο Επι­χει­ρη­σιακό Πρό­γραμμα Μεταρ­ρύθ­μιση του Δημό­σιου Τομέα 23%, στην Ήπειρο, 19%, στο Β. Αιγαίο 19,6% αλλά και στο Επι­χει­ρη­σιακό Πρό­γραμμα Αντα­γω­νι­στι­κό­τητα Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και Και­νο­το­μία 16%. Αντι­θέ­τως επι­χει­ρη­σιακά προ­γράμ­ματα, όπως Ανά­πτυξη Ανθρώ­πι­νου Δυνα­μι­κού, και Τεχνική Βοήθεια αν και είναι “κάτω από τη βάση” 41,7% και 44,3% αντί­στοιχα, εντού­τοις έχουν καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις.

Την ίδια στιγμή “κάτω από τη βάση” του 50% βρί­σκο­νται αρκετά επι­χει­ρη­σιακά προ­γράμ­ματα σε ό,τι αφορά τις νομικές δεσμεύ­σεις, παρά το γεγονός ότι σε αρκετά εξ αυτών το ποσοστό των ενταγ­μέ­νων έργων ξεπερνά το 100%.

Αυτή τη δύσκολη άσκηση προ­κει­μέ­νου να μη χαθεί ούτε ένα σεντς καλεί­ται να λύσει η σημε­ρινή ηγεσία του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης και Επεν­δύ­σεων. Πρα­κτικά αυτό σημαί­νει, όπως είπε και ο αρμό­διος υπουρ­γός Άδωνις Γεωρ­γιά­δης, στην πρό­σφατη συνά­ντηση που είχε με τους δημο­σιο­γρά­φους, ότι “πρέπει κάθε χρόνο ως το 2023 να δαπα­νούμε περί τα 5 δισ. ευρώ ετησίως. Πρέπει να τρέ­ξουμε υπε­ράν­θρωπα μέχρι το τέλος της προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου να κατα­φέ­ρουμε αυτό να το φτά­σουμε στο 100%, γιατί αυτός είναι ο στόχος και εκεί θα κρι­θούμε”. “Είναι άθλος”, είπε ο υπουρ­γός και συμπλή­ρωσε “άθλος για εμάς, για τις υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου, για τα εμπλε­κό­μενα υπουρ­γεία. Είναι αγώνας δρόμου. Εγώ του­λά­χι­στον έχω δεσμευ­θεί να μη χάσουμε ούτε έναν πόρο, ούτε ένα ευρώ από τους πόρους του ΕΣΠΑ. Αυτός είναι ο στόχος μας αλλά δεν είναι εύκολο”.

Τι πρέπει γίνει μέχρι το τέλος του έτους

Μέχρι στιγμής, πάντως, η απορ­ρό­φηση του ΕΣΠΑ τη φετινή χρονιά με βάση τον σχε­δια­σμό που είχε γίνει υπο­λεί­πε­ται κατά 2,55 δισ. ευρώ. Δηλαδή είχε προ­ϋ­πο­λο­γι­στεί να απορ­ρο­φη­θούν 3,2 δισ. ευρώ, η απορ­ρό­φηση σήμερα φθάνει στα 650 εκατ. ευρώ με απο­τέ­λε­σμα να έχουν μείνει στο “ταμείο” 2,55 δισ. ευρώ. Δηλαδή μέσα στους 5 μήνες μέχρι το τέλος της χρονιάς αυτά τα 2,55 δισ. ευρώ να απορ­ρο­φη­θούν.

Παράλ­ληλα η κυβέρ­νηση, και όχι μόνο η ελλη­νική, έχει τη δυνα­τό­τητα να προ­χω­ρή­σει σε ανα­θε­ώ­ρηση προ­γραμ­μά­των από το τρέχον ΕΣΠΑ που δεν προ­χω­ρούν. Αυτό σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες θα γίνει έως το τέλος του έτους και θα επι­τρέ­ψει να “ξεμπλο­κά­ρουν” κον­δύ­λια από επι­χει­ρη­σιακά προ­γράμ­ματα τα οποία δεν προ­χω­ρούν και κον­δύ­λια να μετα­κι­νη­θούν σε επι­τυ­χη­μέ­νους άξονες όπως προ­βλέ­πε­ται στον σχετικό κανο­νι­σμό…

Προ­βλή­ματα εντο­πί­ζο­νται όμως και σε έργα τα οποίου θα έπρεπε να είχαν ολο­κλη­ρω­θεί προ πολλού και για τα οποία η Ελλάδα κιν­δυ­νεύει να κληθεί να επι­στρέ­ψει κοι­νο­τικά χρήματα. Όπως τα 56 εκατ. ευρώ κοι­νο­τικά χρήματα από το Ταμείο Συνοχής για το φράγμα Πείρου – Παρα­πεί­ρου. Ένα έργο που είχε ξεκί­νησε το 2004 σήμερα έχει ολο­κλη­ρω­θεί το 98%, ωστόσο το έργο δεν έχει παρα­δο­θεί πλήρως. Γρα­φειο­κρα­τικά και προ­βλή­ματα του ανα­δό­χου έχουν οδη­γή­σει σε εμπλοκή.

Επίσης μέχρι το τέλος της χρονιάς πρέπει να έχουν σταλεί οι φάκελοι για 14 εμβλη­μα­τικά έργα όπως για τη γραμμή 4 του Μετρό αλλά και πολλά έργα δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, μέχρι στιγμής έχουμε κατα­θέ­σει μόλις 5 από τους συνο­λικά 19 φακέ­λους.

Η διπλή πρό­κληση του ΕΣΠΑ

Η νέα πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης και Επεν­δύ­σεων παρα­λαμ­βά­νει το χαρ­το­φυ­λά­κιο του ΕΣΠΑ σε μια κρίσιμη περίοδο που σημα­το­δο­τεί μια διπλή πρό­κληση, ανέφερε στο “Κ” ο νέος Γενικός Γραμ­μα­τέας Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων και ΕΣΠΑ, κ. Δημή­τρης Σκάλκος.

Σημειώ­νο­ντας, “πρώτον, είμαστε υπο­χρε­ω­μέ­νοι να εντεί­νουμε τους ρυθμούς υλο­ποί­η­σης των ενταγ­μέ­νων έργων της τρέ­χου­σας προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου 2014-2020 προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λί­σουμε την απορ­ρό­φηση των κοι­νο­τι­κών πόρων στο σύνολό τους και κυρίως σε δράσεις αυξη­μέ­νης προ­στι­θέ­με­νης αξίας για την ελλη­νική κοι­νω­νία και οικο­νο­μία. Καθώς οι συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νοι πόροι του ΕΣΠΑ απο­τε­λούν το κύριο μέρος της “μαλακής χρη­μα­το­δό­τη­σης” της οικο­νο­μίας που αναζητά ρευ­στό­τητα και επεν­δύ­σεις, η απο­τε­λε­σμα­τική αξιο­ποί­ησή τους πρέπει να απο­τε­λέ­σει, τρόπον τινά, εθνική υπόθεση”.

“Είμαι υπο­χρε­ω­μέ­νος να πω ότι η σημε­ρινή κατά­σταση είναι σε αρκε­τούς τομείς ιδιαί­τερα ανη­συ­χη­τική, όχι όμως και μη ανα­στρέ­ψιμη”, συμπλή­ρωσε ο ίδιος. Πώς θα αντι­με­τω­πι­στεί αυτή η κατά­σταση; Όπως ανέφερε ο κ. Σκάλκος στο “Κ” “θα αξιο­ποι­ή­σουμε όχι μόνο τα προ­βλε­πό­μενα δια­χει­ρι­στικά εργα­λεία (σχέδια δράσης, δια­δι­κα­σία ανα­θε­ώ­ρη­σης των προ­γραμ­μά­των, κ.ά.) αλλά και τα νέα μέσα συντο­νι­σμού που εισάγει το “επι­τε­λικό κράτος”, όπως οι διυ­πουρ­γι­κές Επι­τρο­πές Παρα­κο­λού­θη­σης Δημο­σίων Πολι­τι­κών για την ταχεία συνεν­νό­ηση των συναρ­μό­διων υπουρ­γείων”.

Ταυ­τό­χρονα, όπως σημεί­ωσε το υπουρ­γείο, προχωρά στον σχε­δια­σμό των νέων επι­χει­ρη­σια­κών προ­γραμ­μά­των για την περίοδο 2021-2027. “Η ακο­λου­θού­μενη δια­δι­κα­σία περι­λαμ­βά­νει στην πρώτη φάση της τη δια­βού­λευση με τους κοι­νω­νι­κούς και οικο­νο­μι­κούς εταί­ρους και από την πλευρά μας φιλο­δο­ξούμε να είναι όσο το δυνατόν περισ­σό­τερο αντι­προ­σω­πευ­τική αντα­να­κλώ­ντας τις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες της χώρας, με έμφαση στον παρα­γω­γικό μετα­σχη­μα­τι­σμό της οικο­νο­μίας ώστε να αντι­με­τω­πί­σει με επι­τυ­χία τις προ­κλή­σεις του νέου και διαρκώς μετα­βαλ­λό­με­νου εξω­τε­ρι­κού περι­βάλ­λο­ντος” ανέφερε ο ίδιος.

Ανα­δη­μο­σί­ευση από το “Κεφά­λαιο”