DW: «Έλληνες της διασποράς στη δημόσια διοίκηση»

Μία δια­φο­ρε­τική πρόταση για το ελλη­νικό ζήτημα: Έλληνες της δια­σπο­ράς μπορούν να πρω­το­στα­τή­σουν στις περι­βό­η­τες «μεταρ­ρυθ­μί­σεις», υπο­στη­ρί­ζουν ερευ­νη­τές του Ινστι­τού­του Max Planck της Χαϊ­δελ­βέρ­γης.

Την πρόταση δια­τυ­πώ­νουν στη γερ­μα­νική εφη­με­ρίδα Die Zeit ο Άρμιν φον Μπογκ­ντά­ντι, διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Συγκρι­τι­κού και Δημο­σίου Διε­θνούς Δικαίου Max Planck της Χαϊ­δελ­βέρ­γης, και ο έλληνας συνερ­γά­της του ινστι­τού­του Μιχάλης Ιωαν­νί­δης. Οι ίδιοι σκο­πεύ­ουν να τη θέσουν σε δημόσιο διάλογο και στην Ελλάδα. Όπως εξηγεί ο Μιχάλης Ιωαν­νί­δης στη Deutsche Welle, η πρόταση προ­έ­κυψε μετά από συγκρι­τική μελέτη για αρρυθ­μίες και προ­βλή­ματα στο κράτος δικαίου στα κράτη-μέλη της ΕΕ: «Μελε­τούμε τι συμ­βαί­νει στην Ουγ­γα­ρία τα τελευ­ταία χρόνια, τι συμ­βαί­νει στην Πολωνία, όπου έχουμε μία κρίση του κράτους δικαίου. Σε αυτές τις χώρες το πρό­βλημα προ­κα­λεί­ται από την υπερ­συ­γκέ­ντρωση εξου­σίας. Στην Ελλάδα φαί­νε­ται να έχουμε μία κρίση του κράτους δικαίου που προ­ξε­νεί­ται από άλλους λόγους, δηλαδή από την αδυ­να­μία των κρα­τι­κών οργάνων, είτε αυτά είναι δικα­στή­ρια, είτε είναι η διοί­κηση. Και στο τέλος είναι η μη επαρκής εφαρ­μογή των κανόνων. Δηλαδή κανόνες υπάρ­χουν, αλλά δεν εφαρ­μό­ζο­νται».

Προ­βλή­ματα και δυσλει­τουρ­γίες υπάρ­χουν σε όλες τις χώρες- και στη Γερ­μα­νία άλλωστε- λέει ο έλληνας νομικός. Στην Ελλάδα όμως, υπο­στη­ρί­ζει, το πρό­βλημα γίνεται συστη­μικό. Στην ερώτηση ποιό είναι το κρίσιμο κατώφλι, το «tipping point», το σημείο που, αν βελ­τιω­νό­ταν, θα δια­μόρ­φωνε την κρίσιμη μάζα για την προ­ώ­θηση και άλλων μεταρ­ρυθ­μί­σεων, επι­ση­μαί­νει: «Είναι η απονομή δικαιο­σύ­νης. Η Ελλάδα πάσχει συχνά από ένα πρό­βλημα που δεν το συνα­ντάμε σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες. Είναι η ασφά­λεια δικαίου, η απονομή δικαιο­σύ­νης σε όλο της το εύρος, από τη διοι­κη­τική πράξη μέχρι την τελική απόφαση του Αρείου Πάγου, της οποίας η έκδοση μπορεί να διαρ­κέ­σει πολλά χρόνια. Υπάρ­χουν κανόνες, αλλά δεν έχουμε εμπι­στο­σύνη ότι αυτοί τελικά θα εφαρ­μο­στούν». Αυτά ως προς τη διά­γνωση. Ποιά είναι όμως η ενδε­δειγ­μένη θερα­πεία, που εγγυά­ται τόσο την «επι­τυ­χία της επέμ­βα­σης» όσο και την «επι­βί­ωση του ασθε­νούς», για να ανα­τρέ­ξουμε στο γνωστό ρητό;

«Δύναμη κρούσης» για την προ­ώ­θηση μεταρ­ρυθ­μί­σεων

Ζητού­μενο η γρήγορη απονομή δικαιο­σύ­νης, λέει στη DW o Μιχάλης Ιωαν­νί­δης

Οι ερευ­νη­τές από τη Χαϊ­δελ­βέργη προ­τεί­νουν να ανα­λά­βει δράση μία ομάδα 500 έως 1.000 επί­λε­κτων στε­λε­χών σε καίριες θέσεις της ελλη­νι­κής δημό­σιας διοί­κη­σης, με συγκε­κρι­μένα κρι­τή­ρια: αυτοί οι άνθρω­ποι θα πρέπει να έχουν την απα­ραί­τητη κατάρ­τιση, να γνω­ρί­ζουν τη γλώσσα και τη νοο­τρο­πία, να επι­λε­γούν με αξιο­κρα­τι­κές και όχι με κομ­μα­τι­κές δια­δι­κα­σίες και να έχουν κάποια σύνδεση με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή. Κύρια δεξα­μενή για την ανά­δειξη αυτών των νέων στε­λε­χών θα μπο­ρούσε να είναι η δια­σπορά, λέει ο Μιχάλης Ιωαν­νί­δης στη Deutsche Welle: «Εδώ έχουμε δύο πολύ ριζικά προ­βλή­ματα: αδυ­να­μία δικαιο­σύ­νης και διοί­κη­σης, καθώς και φυγή καταρ­τι­σμέ­νων Ελλήνων στο εξω­τε­ρικό. Και σκε­φτή­καμε να βρούμε μία πρόταση που, με κάποιον τρόπο, να αντι­με­τω­πί­ζει και τα δύο. Γιατί λοιπόν να μην δημιουρ­γή­σουμε κίνητρα σε αυτούς τους καταρ­τι­σμέ­νους Έλληνες που έχουν φύγει στο εξω­τε­ρικό, ώστε να επι­στρέ­ψουν και να ενδυ­να­μώ­σουν τους ελλη­νι­κούς θεσμούς;»

Λογικό ακού­γε­ται. Αλλά θα υπάρ­ξουν ενστά­σεις. Πρώτη ένσταση: η αντί­στοιχη εμπει­ρία της κοι­νο­τι­κής Task Force ήταν μάλλον απο­θαρ­ρυ­ντική και πάντως διδα­κτική. Για να μην πούμε ότι προ­κά­λεσε αντι­δρά­σεις και αφο­ρι­σμούς περί «ξενο­κρα­τίας» ή «νέας βαυα­ρο­κρα­τίας». Τι δια­φο­ρε­τικό κομίζει η πρόταση εκ Χαϊ­δελ­βέρ­γης; «Έχετε απόλυτο δίκιο, η Task Force ξεκί­νησε με καλές προ­θέ­σεις, αλλά τα απο­τε­λέ­σματα δεν ήταν τα ανα­με­νό­μενα. Νομίζω ότι μπο­ρούμε να απο­φύ­γουμε αυτήν την κριτική με το να φέρουμε Έλληνες» λέει ο Μιχάλης Ιωαν­νί­δης. «Γιατί να μη φέρουμε κάποιους που είναι από την Ελλάδα, ξέρουν τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες, μιλάνε τη γλώσσα, και ίσως είναι λιγό­τερο επιρ­ρε­πείς στην κριτική περί ξενο­κρα­τίας; Και το δεύτερο είναι ότι η Task Force ίσως περιο­ρί­στηκε σε έναν ρόλο πολύ συμ­βου­λευ­τικό. Εδώ χρεια­ζό­μα­στε κάτι περισ­σό­τερο. Χρεια­ζό­μα­στε ανθρώ­πους που θα μπουν στα βαθιά της διοί­κη­σης και θα προ­σφέ­ρουν βοήθεια, στο κτη­μα­το­λό­γιο ή όπου αλλού χρειά­ζε­ται». Το χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα του κτη­μα­το­λο­γίου, ωστόσο, οδηγεί στην επόμενη ερώτηση: συχνά οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις βαλ­τώ­νουν γιατί παρεμ­βάλ­λο­νται πολι­τικά ή τοπι­κι­στικά συμ­φέ­ρο­νται, όχι γιατί δεν υπάρχει η κατάλ­ληλη τεχνο­γνω­σία. Θα κατα­φέ­ρουν οι 500-1.000 «επί­λε­κτοι» να υπερ­βούν αυτά τα εμπόδια; «Κοι­τάξτε, πιστεύω το γεγονός ότι αυτοί οι άνθρω­ποι θα έχουν μία σύνδεση με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή ίσως τους θωρα­κί­σει από αυτό που περι­γρά­ψατε» λέει ο έλληνας ερευ­νη­τής. «Ίσως ακόμη να προ­σφέ­ρει και την κρίσιμη μάζα που χρεια­ζό­μα­στε. Υπάρ­χουν μεν ήδη οι άνθρω­ποι που ξέρουν τα πράγ­ματα, αλλά ίσως να χρειά­ζο­νται απλώς περισ­σό­τε­ροι».

«Να αλλά­ξουν τη χώρα που δεν κατά­φερε να τους κρα­τή­σει»

«Σύνδεση» με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή θα έχουν τα 1.000 στελέχη στην ελλη­νική δημόσια διοί­κηση

Απο­μέ­νει βεβαίως ένα πρα­κτικό ερώτημα: αν υπο­θέ­σουμε ότι όντως υπάρ­χουν τόσοι ενδια­φε­ρό­με­νοι υψηλών προ­σό­ντων, γιατί να «μπλέ­ξουν» οι άνθρω­ποι αυτοί σε μία ριψο­κίν­δυνη απο­στολή στην Ελλάδα της κρίσης; «Για έναν συν­δυα­σμό λόγων, πιστεύω. Θα έρθουν πολλοί άνθρω­ποι και γιατί είναι η πατρίδα τους. Είναι μία ευκαι­ρία να αλλά­ξουν τη χώρα, που δεν κατά­φερε να τους κρα­τή­σει. Ξέρουν καλύ­τερα από όλους ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους έφυγαν. Και πιστεύω ότι για αυτόν τον λόγο έχουν και κίνητρο για να την μεταρ­ρυθ­μί­σουν. Πιστεύω ότι θα έρθουν και άνθρω­ποι για λόγους ιδε­α­λι­στι­κούς, γιατί θέλουν να βοη­θή­σουν την Ελλάδα. Και το δεύτερο είναι ότι θα τους προ­σφέ­ρο­νται πλέον θεσμι­κές εγγυ­ή­σεις αξιο­κρα­τίας» λέει ο έλληνας ερευ­νη­τής.

Ο Μιχάλης Ιωαν­νί­δης δεν βλέπει τα πράγ­ματα «αφ΄υ­ψη­λού», ούτε επι­κρί­νει μόνο τα κακώς κείμενα στην Ελλάδα. Με κριτική διάθεση βλέπει και την τακτική των πιστω­τών να εμμέ­νουν στον στόχο της περι­στο­λής δαπανών, παρότι ο έτερος στόχος, εκείνος της μεταρ­ρύθ­μι­σης του κράτους, προ­ϋ­πο­θέ­τει ακριβώς μία σοβαρή επέν­δυση στο κράτος. Συμπέ­ρα­σμα: «Σε έναν μεγάλο βαθμό αυτοί οι δύο στόχοι είναι μη συμ­βι­βά­σι­μοι. Είναι καιρός πιστεύω να φύγουμε από την εμμονή με τα μέτρα λιτό­τη­τας. Προ­φα­νώς αυτό που εμείς προ­τεί­νουμε είναι μία μόνο ιδέα. Αλλά πιστεύω ότι το κρίσιμο είναι πλέον να στρέ­ψουμε το βλέμμα μας σε αυτό το κομμάτι: στο πώς φτιά­χνουμε στην Ελλάδα ισχυ­ρούς θεσμούς, με διάρ­κεια. Δεν φτάνει να μας απα­σχο­λεί μόνο η περι­στολή δαπανών και η βιω­σι­μό­τητα του χρέους».

Πηγή www.dw.com