ΔΝΤ: Γιατί πρέπει να κοπούν αφορολόγητο και συντάξεις

“Περισ­σό­τε­ροι από τους μισούς μισθω­τούς εξαι­ρού­νται από την κατα­βολή οποιου­δή­ποτε φόρου ατο­μι­κού εισο­δή­μα­τος στην Ελλάδα σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρω­ζώ­νης (με εξαί­ρεση την Ελλάδα) που είναι 8 τοις εκατό”, ανα­φέ­ρει μεταξύ άλλων το ΔΝΤ σε προ­σθήκη στο πρό­σφατο άρθρο των Mωρίς Όμπ­στφελντ και Πόουλ Τόμσεν στο Blog του Ταμείου.

“Απόρ­ροια αυτής της στενής φορο­λο­γι­κής βάσης στη φορο­λο­γία ατο­μι­κού εισο­δή­μα­τος είναι ότι οι φορο­λο­γι­κοί συντε­λε­στές στην Ελλάδα είναι μη-βιώσιμα υψηλοί σε όλο τους το φάσμα, περι­λαμ­βά­νο­ντας όχι μόνον στη φορο­λο­γία του εισο­δή­μα­τος, αλλά επίσης και τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, καθώς και άλλους φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές (ΦΠΑ, Φόρος Εισο­δή­μα­τος Εται­ρειών, κλπ.)”, προ­σθέ­τει το ΔΝΤ.

Ταυ­τό­χρονα, το Ταμείο κάνει λόγο για ένα “γεν­ναιό­δωρο συντα­ξιο­δο­τικό σύστημα”, ενώ υπο­γραμ­μί­ζει ότι “ο ισχυ­ρι­σμός ότι οι υψηλές συντα­ξιο­δο­τι­κές παροχές στην Ελλάδα είναι κατά κάποιον τρόπο δικαιο­λο­γη­μέ­νες επειδή οι στο­χευ­μέ­νες κοι­νω­νι­κές παροχές είναι τόσο χαμηλές χάνει εντελώς το νόημα: οι στο­χευ­μέ­νες παροχές είναι ανε­παρ­κείς επειδή ακριβώς οι συντα­ξιο­δο­τι­κές παροχές δια­τη­ρού­νται σε πολύ υψηλά επίπεδα”.

Ολό­κληρο το κείμενο:

Προ­σθήκη στο Blog

Πρό­σφατα δημο­σιεύ­σαμε ένα blog με στόχο να διορ­θώ­σουμε κάποια παρα­πλη­ρο­φό­ρηση και να διευ­κρι­νί­σουμε τις απόψεις του ΔΝΤ σχετικά με την Ελλάδα. Ορι­σμέ­νοι ανα­γνώ­στες θέσανε κάποια ερω­τή­ματα σχετικά με τα δεδο­μένα βάσει των οποίων πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε η ανάλυσή μας, και σκε­φτή­καμε ότι θα ήταν χρήσιμο, και πάλι, να ξεκα­θα­ρί­σουμε τα πραγ­μα­τικά γεγο­νότα.

Ερώτηση 1: Δοθέ­ντος ότι οι φορο­λο­γι­κοί συντε­λε­στές στο εισό­δημα, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των συντε­λε­στών ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών, είναι υψη­λό­τε­ροι από τον μέσο όρο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, είναι δίκαιος ο ισχυ­ρι­σμός ότι οι μισοί Έλληνες φορο­λο­γού­με­νοι εξαι­ρού­νται από τη φορο­λο­γία του εισο­δή­μα­τος;

Απά­ντηση: Βεβαίως, κατά ένα μεγάλο μέρος, επειδή ακριβώς τόσοι πολλοί φορο­λο­γού­με­νοι εξαι­ρού­νται από τη φορο­λο­γία εισο­δή­μα­τος οι συνο­λι­κοί φορο­λο­γι­κοί συντε­λε­στές στην Ελλάδα είναι τόσο αντι­πα­ρα­γω­γικά υψηλοί. Μιλώ­ντας με αριθ­μούς, τα δεδο­μένα από τις Ελλη­νι­κές Αρχές και από την Eurostat δεί­χνουν ότι περισ­σό­τε­ροι από τους μισούς μισθω­τούς εξαι­ρού­νται από την κατα­βολή οποιου­δή­ποτε φόρου ατο­μι­κού εισο­δή­μα­τος στην Ελλάδα σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρω­ζώ­νης (με εξαί­ρεση την Ελλάδα) που είναι 8 τοις εκατό. ‘Όπως σημειώ­σαμε, η απόρ­ροια αυτής της στενής φορο­λο­γι­κής βάσης στη φορο­λο­γία ατο­μι­κού εισο­δή­μα­τος είναι ότι οι φορο­λο­γι­κοί συντε­λε­στές στην Ελλάδα είναι μη-βιώσιμα υψηλοί σε όλο τους το φάσμα, περι­λαμ­βά­νο­ντας όχι μόνον στη φορο­λο­γία του εισο­δή­μα­τος, αλλά επίσης και τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, καθώς και άλλους φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές (ΦΠΑ, Φόρος Εισο­δή­μα­τος Εται­ρειών, κλπ.). Οι κατά πολύ υψηλοί φορο­λο­γι­κοί συντε­λε­στές στην Ελλάδα απο­τε­λούν συμ­πτώ­ματα ενός σοβαρού προ­βλή­μα­τος στη φορο­λο­γία του ατο­μι­κού εισο­δή­μα­τος, και είναι εσφαλ­μένη η προ­σπά­θεια να παρου­σιά­ζο­νται σαν κάποια μορφή ισχύος.

Αυτοί η υψηλοί φορο­λο­γι­κοί συντε­λε­στές, οι οποίοι είναι επι­ζή­μιοι για την απα­σχό­ληση και την ανά­πτυξη στην επίσημη οικο­νο­μία, είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο υπο­στη­ρί­ζουμε τη μείωση των φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών και των συντε­λε­στών στις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, η οποία θα στη­ρι­χτεί οικο­νο­μικά από τη μείωση του αφο­ρο­λό­γη­του ορίου στη φορο­λο­γία του ατο­μι­κού εισο­δή­μα­τος.

Δυστυ­χώς, η εμπει­ρία στην Ελλάδα υπήρξε ακριβώς η αντί­θετη, καθώς οι Αρχές, στο πλαίσιο επίσης του τρέ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος του ΕΜΣ, θεσμο­θέ­τη­σαν νέες αυξή­σεις στους φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές και στους συντε­λε­στές των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών, γεγονός που επι­δει­νώ­νει περαι­τέρω το πρό­βλημα. Η συνέ­χιση αυτής της πορείας απλά δεν μπορεί λογικά να θεω­ρη­θεί ότι είναι καλή για την ανά­πτυξη.

Ερώτηση 2: Δεν διεύ­ρυνε σημα­ντικά τη φορο­λο­γική βάση η φετινή μεταρ­ρύθ­μιση στη φορο­λο­γία του εισο­δή­μα­τος, η οποία ευθυ­γράμ­μισε το αφο­ρο­λό­γητο όριο στην Ελλάδα με αυτό των κρατών-μελών της Ευρω­ζώ­νης;

Απά­ντηση: Το επι­χεί­ρημα ότι το αφο­ρο­λό­γητο όριο στην Ελλάδα είναι κατάλ­ληλο επειδή είναι στα ίδια ποσά σε ευρώ με αυτά της υπό­λοι­πης Ευρω­ζώ­νης, κατά την άποψη μας, είναι μια εντελώς ακα­τάλ­ληλη σύγκριση γιατί αγνοεί το γεγονός ότι τα επίπεδα του εισο­δή­μα­τος στην Ελλάδα είναι σχετικά χαμηλά. Για την πραγ­μα­το­ποί­ηση διεθνών συγκρί­σεων, οι φορο­λο­γι­κοί εμπει­ρο­γνώ­μο­νες, αντί­θετα, εξε­τά­ζουν τους κλι­μα­κού­με­νους δείκτες, όπως το ποσοστό των μισθω­τών που βρί­σκε­ται κάτω από το κατώ­τατο όριο του αφο­ρο­λό­γη­του, ή την ανα­λο­γία του επι­πέ­δου του κατώ­τα­του ορίου του αφο­ρο­λό­γη­του προς τον μέσο μισθό. Με οποια­δή­ποτε από τις μετρή­σεις αυτές, η Ελλάδα παρα­μέ­νει μια στα­τι­στικά ακραία εκτροπή στην Ευρώπη ακόμη και μετά την πρό­σφατη μεταρ­ρύθ­μιση, η οποία έχει κάνει μόνο μια οριακή διαφορά:

– Η μεταρ­ρύθ­μιση μείωσε τους μισθω­τούς που βρί­σκο­νται κάτω από το χαμη­λό­τερο όριο του αφο­ρο­λό­γη­του μόνο κατά 3 ποσο­στιαίες μονάδες, από 55 τοις εκατό σε 52 τοις εκατό, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρω­ζώ­νης, με εξαί­ρεση την Ελλάδα, που είναι 8 τοις εκατό.

– Σαν απο­τέ­λε­σμα της μεταρ­ρύθ­μι­σης, η ανα­λο­γία του επι­πέ­δου του κατώ­τα­του ορίου του αφο­ρο­λό­γη­του προς τον μέσο μισθό μειώ­θηκε μόνο κατά 5 ποσο­στιαίες μονάδες, από 54 τοις εκατό στο 49 τοις εκατό, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρω­ζώ­νης, με εξαί­ρεση την Ελλάδα, που είναι 24 τοις εκατό.

Ερώτηση 3: Σύμφωνα με δεδο­μένα από τα κράτη-μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, οι μέσες δημό­σιες συντά­ξεις το 2013 ήταν €1.233 το μήνα στη Γερ­μα­νία σε σύγκριση με €846 στην Ελλάδα. Κι αν προ­σθέ­σει κανείς τις κοι­νω­νι­κές παροχές, οι οποίες ήταν πολ­λα­πλά­σιες στη Γερ­μα­νία, η διαφορά είναι ακόμη μεγα­λύ­τερη. Γιατί ισχυ­ρί­ζε­στε ότι οι συντα­ξιο­δο­τι­κές παροχές στην Ελλάδα είναι δυσα­νά­λογα υψηλές;

Απά­ντηση: Οι αριθμοί δεν παρέ­χουν μια ακριβή εικόνα, πρώτον, διότι δεν βασί­ζο­νται σε άτομα με παρό­μοια χαρα­κτη­ρι­στικά, και δεύ­τε­ρον, γιατί δεν κάνουν διορ­θώ­σεις για τις εισο­δη­μα­τι­κές δια­φο­ρές μεταξύ των χωρών. Για παρό­μοιους εργα­ζό­με­νους –για παρά­δειγμα, με 45 χρόνια ασφα­λι­στι­κών εισφορών- οι συντά­ξεις είναι σχεδόν ταυ­τό­ση­μες σε ονο­μα­στι­κούς όρους (€1.287 στη Γερ­μα­νία και €1.152 στην Ελλάδα). Όμως, ακόμη πιο σημα­ντικά, για να λάβουν υπόψη τους οι εμπει­ρο­γνώ­μο­νες τα σχετικά εισο­δή­ματα κατά την αξιο­λό­γηση των συντα­ξιο­δο­τι­κών προ­γραμ­μά­των, πρώτα θα κοι­τά­ξουν την ανα­λο­γία της μέσης πρώτης σύντα­ξης προς τον μέσο μισθό κατά τη συντα­ξιο­δό­τηση (γνωστή επίσης σαν “μικτός δείκτης αντι­κα­τά­στα­σης”). Αυτή η ανα­λο­γία είναι 81 τοις εκατό στην Ελλάδα, σχεδόν στα διπλά­σια επίπεδα απ’ ότι στη Γερ­μα­νία (43 τοις εκατό), γεγονός που δει­κνύει ένα πολύ γεν­ναιό­δωρο συντα­ξιο­δο­τικό σύστημα.

Και ενώ οι στο­χευ­μέ­νες κοι­νω­νι­κές πλη­ρω­μές είναι όντως υψη­λό­τε­ρες σε πολλές άλλες Ευρω­παϊ­κές χώρες, ένα από τα κύρια σημεία του blog μας ήταν ότι η Ελλάδα χρειά­ζε­ται απε­γνω­σμένα να ανα­διαρ­θρώ­σει τα δημόσια οικο­νο­μικά της για να μπο­ρέ­σει να ενι­σχύ­σει τις δαπάνες στις πλη­ρω­μές αυτού του είδους. Οι γεν­ναιό­δω­ρες φορο­λο­γι­κές απαλ­λα­γές και οι υψηλές συντα­ξιο­δο­τι­κές δαπάνες υπο­νο­μεύ­ουν τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και εμπο­δί­ζουν την εισα­γωγή καλά-στοχευμένων κοι­νω­νι­κών παροχών, ιδιαί­τερα για εκείνες τις κοι­νω­νι­κές ομάδες που είναι οι πλέον ευπα­θείς και οι οποίες έχουν επη­ρε­α­σθεί περισ­σό­τερο αρνη­τικά από την οικο­νο­μική κρίση. Ο ισχυ­ρι­σμός ότι οι υψηλές συντα­ξιο­δο­τι­κές παροχές στην Ελλάδα είναι κατά κάποιον τρόπο δικαιο­λο­γη­μέ­νες επειδή οι στο­χευ­μέ­νες κοι­νω­νι­κές παροχές είναι τόσο χαμηλές χάνει εντελώς το νόημα: οι στο­χευ­μέ­νες παροχές είναι ανε­παρ­κείς επειδή ακριβώς οι συντα­ξιο­δο­τι­κές παροχές δια­τη­ρού­νται σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Ερώτηση 4: Δεν έχει αυξηθεί η φορο­λο­γική συμ­μόρ­φωση; Στους πρώτους εννέα μήνες του 2016 τα ποσοστά είσπρα­ξης των τεσ­σά­ρων κύριων φόρων αυξή­θη­καν σε 81 τοις εκατό από το 77 τοις εκατό το 2015.

Απά­ντηση: Αυτός ο ισχυ­ρι­σμός είναι λαν­θα­σμέ­νος διότι βασί­ζε­ται σε έναν στενό προσ­διο­ρι­σμό και σε δεδο­μένα μόνο από έναν μικρό αριθμό φόρων. Τα ποσοστό των εισπρά­ξεων με βάση έναν διευ­ρυ­μένο προσ­διο­ρι­σμό είναι 37 τοις εκατό για τους πρώτους εννέα μήνες της φετινής χρονιάς (ίδιο με το ποσοστό του 2015). Το ποσοστό που ανα­φέρ­θηκε στην ερώτηση αφορά μόνο σε τέσ­σε­ρις κύριους φόρους και δεν περι­λαμ­βά­νει πρό­στιμα και κυρώ­σεις, που στην περί­πτωση της Ελλάδας βρί­σκο­νται σε πολύ υψηλά επίπεδα.

capital.gr