Στουρνάρας: Να κλείσει άμεσα η αξιολόγηση, αργότερα θα είναι πολύ αργά

Η θετική δυνα­μική που έχει δια­μορ­φω­θεί στην οικο­νο­μία πρέπει να δια­σφα­λι­στεί με την άμεση ολο­κλή­ρωση της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης και να στη­ρι­χθεί στην υλο­ποί­ηση των στόχων του προ­γράμ­μα­τος και στην επι­τά­χυνση του ρυθμού εφαρ­μο­γής των μεταρ­ρυθ­μί­σεων και ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων που έχουν συμ­φω­νη­θεί, τόνισε ο Γιάννης Στουρ­νά­ρας μιλώ­ντας στη Βουλή, στη συνε­δρί­αση της Διαρ­κούς Επι­τρο­πής Οικο­νο­μι­κών Υπο­θέ­σεων, που είχε αντι­κεί­μενο την έκθεση της ΤτΕ για την οικο­νο­μία.

Όπως είπε, «αυτό θα διευ­κο­λύ­νει επίσης τη λήψη απο­φά­σεων για τα μέτρα που θα δια­σφα­λί­σουν τη βιω­σι­μό­τητα του δημό­σιου χρέους και την ένταξη των ελλη­νι­κών κρα­τι­κών ομο­λό­γων στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης της ΕΚΤ. Κάτι τέτοιο θα προ­λειά­νει το έδαφος για την πλήρη επάνοδο του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου και των ελλη­νι­κών επι­χει­ρή­σεων στις διε­θνείς κεφα­λαια­γο­ρές».

Στο πλαίσιο αυτό, ο Γ. Στουρ­νά­ρας απευ­θύ­νει έκκληση για «επί­δειξη ρεα­λι­σμού και ευε­λι­ξίας τόσο από την ελλη­νική πλευρά, όσο και από τους εταί­ρους, με τελικό στόχο την άμεση ολο­κλή­ρωση της αξιο­λό­γη­σης του προ­γράμ­μα­τος, μαζί με μία δέσμευση για την ισχύ των μεσο­πρό­θε­σμων μέτρων για την ελά­φρυνση του χρέους. Τόσο η σημα­ντική υπερ­κά­λυψη του δημο­σιο­νο­μι­κού στόχου για το 2016, η οποία εκτι­μά­ται ότι θα οδη­γή­σει σε πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 2% του ΑΕΠ περίπου, όσο και η καλύ­τερη του ανα­με­νό­με­νου εξέλιξη του ΑΕΠ, απο­τε­λούν σοβα­ρούς λόγους αλλά και δια­πραγ­μα­τευ­τικά όπλα, για μια άμεση και επιτυχή ολο­κλή­ρωση της αξιο­λό­γη­σης».

Οι προ­βλέ­ψεις της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για την ελλη­νική οικο­νο­μία δεί­χνουν ότι η ανά­καμψη της δρα­στη­ριό­τη­τας, η οποία ξεκινά από το β’ εξάμηνο του 2016, θα συνε­χι­στεί επι­τα­χυ­νό­μενη στα έτη 2017, 2018 και 2019. Συγκε­κρι­μένα, ενώ το 2016 ανα­μέ­νε­ται αύξηση του ΑΕΠ της τάξεως του 0,4%, για το 2017 προ­βλέ­πε­ται ρυθμός ανά­πτυ­ξης 2,5%, ο οποίος εκτι­μά­ται ότι θα επι­τα­χυν­θεί στο 3% τα έτη 2018 και 2019, βασι­ζό­με­νος στην άνοδο των επεν­δύ­σεων, της κατα­νά­λω­σης και των εξα­γω­γών.

Να συνε­χι­στούν οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις

Παρά τη σημα­ντική πρόοδο που έχει σημειω­θεί τα τελευ­ταία χρόνια και την ανά­κτηση της διε­θνούς αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας σε όρους κόστους εργα­σίας, δεν έχει επι­τευ­χθεί αντί­στοιχη πρόοδος στην ανά­κτηση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας σε όρους τιμών, τόνισε ο διοι­κη­τής της ΤτΕ. Επίσης, παρά την έως τώρα βελ­τί­ωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας κόστους, οι εξα­γω­γές αγαθών υπο­λεί­πο­νται του επι­πέ­δου που θα ανα­με­νό­ταν με βάση τις ιστο­ρι­κές συσχε­τί­σεις μεταξύ των μεγεθών. Αυτό μπορεί σε μεγάλο βαθμό να απο­δο­θεί στην έλλειψη επαρ­κούς χρη­μα­το­δό­τη­σης, στο υψη­λό­τερο κόστος μακρο­πρό­θε­σμου δανει­σμού, στην αυξη­μένη αβε­βαιό­τητα, καθώς και στο ότι οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις στις αγορές αγαθών και υπη­ρε­σιών καθώς και η εξά­λειψη των ποι­κί­λων αντι­κι­νή­τρων στην επεν­δυ­τική δρα­στη­ριό­τητα έχουν καθυ­στε­ρή­σει σε σχέση με τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις που έχουν ήδη γίνει στην αγορά εργα­σίας.

Συνεπώς, η επι­τά­χυνση των μεταρ­ρυθ­μί­σεων ανα­μέ­νε­ται να επι­τα­χύ­νει την ανά­καμψη και την ανα­διάρ­θρωση της οικο­νο­μίας υπέρ των διεθνώς εμπο­ρεύ­σι­μων αγαθών και υπη­ρε­σιών και την αύξηση των εξα­γω­γών. Απαι­τεί­ται όμως παράλ­ληλα και βελ­τί­ωση της χρη­μα­το­δό­τη­σης και της ρευ­στό­τη­τας της οικο­νο­μίας. Κυρίως όμως απαι­τεί­ται ηεξά­λειψη των ποι­κί­λων επεν­δυ­τι­κών αντι­κι­νή­τρων, προ­κει­μέ­νου να ενι­σχυ­θούν οι επεν­δύ­σεις και οι ξένες άμεσες επεν­δύ­σεις μέσω τόσο των χρη­μα­τι­κών εισροών όσο και της επα­νε­πέν­δυ­σης των κερδών πολυ­ε­θνι­κών εται­ριών, και να αυξηθεί η εξα­γω­γική βάση αλλά και το (χαμηλό) τεχνο­λο­γικό περιε­χό­μενο των εξα­γώ­γι­μων αγαθών. Αξίζει εδώ να σημειω­θεί ότι οι επεν­δύ­σεις πριν από την κρίση ήταν 24% του ΑΕΠ, ενώ σήμερα κυμαί­νο­νται γύρω στο 11%, ποσοστό που είναι πολύ χαμη­λό­τερο του ευρω­παϊ­κού μέσου όρου, που είναι περίπου 20%.

Οι τρά­πε­ζες

Για πρώτη φορά από τις αρχές της κρίσης, παρα­τη­ρή­θηκε μείωση του ύψους των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων ανοιγ­μά­των σε απόλυτα μεγέθη. Παράλ­ληλα, το ποσοστό κάλυψης των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων ανοιγ­μά­των από τις συσ­σω­ρευ­μέ­νες προ­βλέ­ψεις για τον πιστω­τικό κίνδυνο παρα­μέ­νει περίπου στο 50%, ενώ, αν προ­στε­θεί στις συσ­σω­ρευ­μέ­νες προ­βλέ­ψεις και η αξία των εξα­σφα­λί­σεων που έχουν ληφθεί από τις τρά­πε­ζες έναντι των εν λόγω δανείων, τότε το ποσοστό κάλυψης ανέρ­χε­ται σε 100% περίπου.

Τέλος, όσον αφορά στην κεφα­λαιακή επάρ­κεια, τον Σεπτέμ­βριο του 2016 ο Δείκτης Κεφα­λαίου Κοινών Μετοχών (Common Equity Tier 1 – CET1), σε ενο­ποι­η­μένη βάση, ανήλθε σε 18,1% (Δεκέμ­βριος 2015: 16,3%) και ο Δείκτης Κεφα­λαια­κής Επάρ­κειας σε 18,2% (Δεκέμ­βριος 2015: 16,5%).

Δια­πι­στώ­νε­ται, σημειώ­νει ο Γ. Στουρ­νά­ρας, ότι έχει σημειω­θεί πρόοδος στην αντι­με­τώ­πιση αυτής της κρι­σι­μό­τε­ρης πρό­κλη­σης για το εγχώριο τρα­πε­ζικό σύστημα. Ειδι­κό­τερα, οι τρά­πε­ζες προ­χώ­ρη­σαν στη διάρ­κεια του εννε­α­μή­νου του 2016 σε αύξηση στη ρύθμιση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων οφειλών κατά 11,3%, επι­λέ­γο­ντας μάλιστα στην πλειο­ψη­φία των περι­πτώ­σεων ρυθ­μί­σεις με μακρο­πρό­θε­σμη προ­ο­πτική, οι οποίες πλέον αντι­στοι­χούν στο 44% περίπου του συνόλου των ρυθ­μί­σεων και ορι­στι­κών διευ­θε­τή­σεων οφειλών.

Οι κίν­δυ­νοι

Ο σημα­ντι­κό­τε­ρος και αμε­σό­τε­ρος κίν­δυ­νος είναι η μη έγκαιρη κατά­ληξη των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για την ολο­κλή­ρωση της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης του προ­γράμ­μα­τος, τόνισε ο Γιάννης Στουρ­νά­ρας.

Επίσης, ενδε­χό­μενη αναβολή των απο­φά­σεων για τη δια­τύ­πωση συγκε­κρι­μέ­νων μέτρων με στόχο τη δια­σφά­λιση της μακρο­πρό­θε­σμης βιω­σι­μό­τη­τας του δημό­σιου χρέους, εκ μέρους των εταίρων, θα απο­τε­λούσε τρο­χο­πέδη για τη βελ­τί­ωση των οικο­νο­μι­κών και επεν­δυ­τι­κών προ­ο­πτι­κών της χώρας και θα εξα­σθε­νούσε τις προ­ο­πτι­κές δια­τη­ρή­σι­μης πρό­σβα­σης του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου και των ελλη­νι­κών επι­χει­ρή­σεων στις διε­θνείς αγορές χρή­μα­τος και κεφα­λαίων και κατ’ επέ­κταση τις προ­ο­πτι­κές ορι­στι­κής εξόδου από την κρίση.

Στο εσω­τε­ρικό εξα­κο­λου­θούν να υφί­στα­νται αρκετά εμπόδια που επι­βα­ρύ­νουν το επι­χει­ρη­μα­τικό κλίμα και δυσχε­ραί­νουν την υλο­ποί­ηση επεν­δύ­σεων, πέραν της αβε­βαιό­τη­τας που σχε­τί­ζε­ται με την ολο­κλή­ρωση της αξιο­λό­γη­σης. Ορι­σμένα από αυτά συν­δέ­ο­νται με τις γρα­φειο­κρα­τι­κές δια­δι­κα­σίες της κεντρι­κής διοί­κη­σης, αλλά αφορούν και τα προ­σκόμ­ματα που θέτουν διάφορα μικρά ή μεγάλα κατε­στη­μένα συμ­φέ­ρο­ντα και παρά­γο­ντες της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης.

Εμπόδια υφί­στα­νται και στην ομαλή λει­τουρ­γία των αγορών. Ένα χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα είναι η αγορά ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας όπου, με πρό­σφατα νομο­θε­τή­ματα, εισή­χθη­σαν ρυθ­μί­σεις που στρε­βλώ­νουν τη λει­τουρ­γία της και δημιουρ­γούν μείζονα προ­βλή­ματα ακόμα και σε επι­χει­ρή­σεις που απο­τε­λούν τον ακρο­γω­νιαίο λίθο του συστή­μα­τος παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας.

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ότι η δημο­σιο­νο­μική προ­σαρ­μογή στη­ρί­ζε­ται ως επί το πλεί­στον σε μέτρα από την πλευρά των εσόδων, υπάρχει ο κίν­δυ­νος η αυξη­μένη φορο­λό­γηση να έχει μεγα­λύ­τε­ρες του ανα­με­νο­μέ­νου αρνη­τι­κές συνέ­πειες στην οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα. Συνεπώς, θα ήταν ευκταία η βελ­τί­ωση του μίγ­μα­τος οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής.

Παρά τα αξιο­ση­μεί­ωτα βήματα προόδου και την ανα­βάθ­μιση του σχε­τι­κού θεσμι­κού και νομο­θε­τι­κού πλαι­σίου, υπάρ­χουν ακόμη ορι­σμένα κενά στο νομο­θε­τικό πλαίσιο για τον δρα­στικό περιο­ρι­σμό του όγκου των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων, με πιθανές αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις στη δυνα­τό­τητα των πιστω­τι­κών ιδρυ­μά­των να χρη­μα­το­δο­τή­σουν νέες επεν­δύ­σεις. Εξίσου σημα­ντι­κές είναι οι απαι­τού­με­νες παρεμ­βά­σεις σε συστή­ματα και υπο­δο­μές του εγχώ­ριου δικα­στι­κού πλαι­σίου, το οποίο καλεί­ται να επι­λύ­σει αρκετές εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες υπο­θέ­σεις που αφορούν είτε σε δικαιώ­ματα πιστω­τών είτε σε προ­στα­σία δανειο­λη­πτών.

Τέλος, υπάρ­χουν κίν­δυ­νοι και αβε­βαιό­τη­τες για την πορεία της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας και την ανά­καμψη του παγκό­σμιου εμπο­ρίου, που οφεί­λο­νται, μεταξύ άλλων, στην άνοδο του λαϊ­κι­σμού και της αντιευ­ρω­παϊ­κής ρητο­ρι­κής, στην άνοδο της πολι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας σε αρκετές ανε­πτυγ­μέ­νες χώρες, στην έξαρση του προ­στα­τευ­τι­σμού διεθνώς και σε ενδε­χό­μενη επι­δεί­νωση της προ­σφυ­γι­κής κρίσης.

ΕΘΝΟΣ