Panama Papers-Η μεγαλύτερη διαρροή στοιχείων offshore εταιρειών στην Iστορία

Μία παγκό­σμια έρευνα του International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) και της Sueddeutsche Zeitung. Συνερ­γα­ζό­μενα μέσα ενη­μέ­ρω­σης και φορείς: Aftenposten, ARD, BBC Panorama, CBC/Radio-Canada, Columbia University, De Tijd, El Confidencial, Gazeta Wyborcza, Guardian, Haaretz, Indian Express, Irish Times, Korea Center for Investigative Journalism/Newstapa, Kyiv Post, La Nacion, Le Matin Dimanche, Le Monde, L’Espresso, Miami Herald, NDR, OCCRP, Politiken, Premières Lignes, SVT, The Asahi Shimbun, The Australian Financial Review, Trouw, TVI24, UOL, Vedemosti, WDR και περισ­σό­τε­ροι από 70 ακόμα ειδη­σε­ο­γρα­φι­κοί οργα­νι­σμοί στον πλανήτη, μεταξύ των οποίων και το Protagon.gr

Στην διαρροή περι­λαμ­βά­νο­νται επίσης λεπτο­μέ­ρειες για τις μυστι­κές οικο­νο­μι­κές συναλ­λα­γές επι­πλέον 128 πολι­τι­κών και δημό­σιων αξιω­μα­τού­χων σε όλο τον κόσμο.

Περισ­σό­τερα από 11,5 εκα­τομ­μύ­ρια αρχεία δεί­χνουν πώς μια παγκό­σμια βιο­μη­χα­νία δικη­γο­ρι­κών γρα­φείων και πολυ­ε­θνι­κών τρα­πε­ζών «πωλούν» υπη­ρε­σίες οικο­νο­μι­κού απορ­ρή­του σε πολι­τι­κούς, απα­τε­ώ­νες και δια­κι­νη­τές ναρ­κω­τι­κών, καθώς και δισε­κα­τομ­μυ­ριού­χους, δια­ση­μό­τη­τες και αστέρες του αθλη­τι­σμού.

Αυτά είναι μερικά από τα βασικά ευρή­ματα της έρευνας της Διε­θνούς Σύμπρα­ξης Ερευ­νη­τών Δημο­σιο­γρά­φων (ICIJ), της γερ­μα­νι­κής εφη­με­ρί­δας Süddeutsche Zeitung και περισ­σό­τε­ρων από 100 μέσων ενη­μέ­ρω­σης, που διήρ­κησε περίπου έναν χρόνο. Πρό­σβαση στα αρχεία της διαρ­ροής είχε και το Protagon.gr, ως ένα από τα συνερ­γα­ζό­μενα μέσα ενη­μέ­ρω­σης στην μεγα­λύ­τερη δια­συ­νο­ριακή δημο­σιο­γρα­φική έρευνα στην Ιστορία.

Τα στοι­χεία που έρχο­νται στο φως απο­κα­λύ­πτουν υπε­ρά­κτιες εται­ρείες που ελέγ­χο­νται από τους πρω­θυ­πουρ­γούς της Ισλαν­δίας και του Πακι­στάν, τον βασιλιά της Σαου­δι­κής Αραβίας και τα παιδιά του προ­έ­δρου του Αζερ­μπαϊ­τζάν. Περι­λαμ­βά­νουν επίσης του­λά­χι­στον 33 ανθρώ­πους και εται­ρείες που περι­λαμ­βά­νο­νται στη «μαύρη λίστα» της κυβέρ­νη­σης των ΗΠΑ, λόγω των απο­δει­κτι­κών στοι­χείων ότι έχουν συνερ­γα­στεί με το μεξι­κά­νικο καρτέλ των ναρ­κω­τι­κών, τρο­μο­κρα­τι­κές οργα­νώ­σεις όπως η Χεζ­μπο­λάχ ή κράτη όπως η Βόρεια Κορέα και το Ιράν.

Μία από αυτές τις εται­ρείες παρείχε καύσιμα σε πολε­μικά αερο­σκάφη της συρια­κής κυβέρ­νη­σης που βομ­βάρ­δι­σαν και σκό­τω­σαν χιλιά­δες σύρους πολίτες, σύμφωνα με τις αρχές των ΗΠΑ.

«Τα ευρή­ματα αυτά δεί­χνουν πόσο βαθιά ριζω­μέ­νες στον κόσμο των offshore είναι οι επι­βλα­βείς πρα­κτι­κές και η εγκλη­μα­τι­κό­τητα», δήλωσε ο Γκά­μπριελ Ζούκμαν, οικο­νο­μο­λό­γος στο Πανε­πι­στή­μιο της Καλι­φόρ­νια στο Μπέρ­κλεϊ και συγ­γρα­φέας του βιβλίου «The Hidden Wealth of Nations: The Scourge of Tax Havens» (Ο Κρυφός Πλούτος των Εθνών: Η Μάστιγα των Φορο­λο­γι­κών Παρα­δεί­σων).  Ο Ζούκμαν, ο οποίος ενη­με­ρώ­θηκε σχετικά με την έρευνα του ICIJ και των συνερ­γα­ζό­με­νων μέσων ενη­μέ­ρω­σης, τόνισε ότι η διαρροή εγγρά­φων πρέπει να παρα­κι­νή­σει τις κυβερ­νή­σεις να ανα­ζη­τή­σουν «συγκε­κρι­μέ­νες κυρώ­σεις» ενα­ντίον των δικαιο­δο­σιών και των θεσμών που προ­ω­θούν το υπε­ρά­κτιο απόρ­ρητο.

Ο πρό­ε­δρος Σι, ο Πορο­σένκο και ο πατέρας του Κάμερον

Στα έγγραφα υπάρ­χουν στοι­χεία μέχρι και για ηγέτες κρατών που έχουν αγκα­λιά­σει και ασπα­στεί μέτρα κατά της δια­φθο­ράς. Τα αρχεία απο­κα­λύ­πτουν υπε­ρά­κτιες εται­ρείες που συν­δέ­ο­νται με την οικο­γέ­νεια του προ­έ­δρου της Λαϊκής Δημο­κρα­τίας της Κίνας, Σι Ζιπίνγκ, ο οποίος έχει ορκι­στεί να πολε­μή­σει τους «στρα­τούς της δια­φθο­ράς», καθώς και με τον πρόεδρο της Ουκρα­νίας Πέτρο Πορο­σένκο, ο οποίος έχει τοπο­θε­τη­θεί ως μεταρ­ρυθ­μι­στής σε μια χώρα που συγκλο­νί­στηκε από σκάν­δαλα δια­φθο­ράς . Τα αρχεία περιέ­χουν επίσης νέες λεπτο­μέ­ρειες για τις υπε­ρά­κτιες συναλ­λα­γές του απο­βιώ­σα­ντος πατέρα του βρε­τα­νού πρω­θυ­πουρ­γού Ντέι­βιντ Κάμερον, πρω­το­στάτη στις πιέσεις για τη μεταρ­ρύθ­μιση των φορο­λο­γι­κών παρα­δεί­σων.

Το υπε­ρά­κτιο σύμπαν της δια­φθο­ράς

Τα δεδο­μένα που διέρ­ρευ­σαν καλύ­πτουν ένα χρονικό διά­στημα τεσ­σά­ρων δεκα­ε­τιών, από το 1977 μέχρι το τέλος του 2015. Απο­κα­λύ­πτουν μία εκ των έσω εικόνα του υπε­ρά­κτιου σύμπα­ντος που ποτέ δεν έχει ξανα­ει­δω­θεί, παρέ­χο­ντας μέρα με τη μέρα, δεκα­ε­τία με την δεκα­ε­τία πλη­ρο­φο­ρίες για τους τρόπους με τους οποίους σκο­τει­νής προ­έ­λευ­σης χρήμα ρέει μέσα στο παγκό­σμιο χρη­μα­το­πι­στω­τικό σύστημα, εκτρέ­φο­ντας έγκλημα και απο­γυ­μνώ­νο­ντας τα δημόσια ταμεία κρατών από φορο­λο­γικά έσοδα.

Οι περισ­σό­τε­ρες από τις υπη­ρε­σίες που προ­σφέ­ρει η υπε­ρά­κτια βιο­μη­χα­νία είναι νόμιμες εφόσον τηρεί­ται η σχετική νομο­θε­σία που την διέπει. Ομως, τα έγγραφα που διέρ­ρευ­σαν δεί­χνουν ότι τρά­πε­ζες, δικη­γο­ρικά γραφεία και άλλοι παρά­γο­ντες του offshore στε­ρε­ώ­μα­τος συχνά απο­τυγ­χά­νουν να εφαρ­μό­σουν νομικές δια­δι­κα­σίες που βεβαιώ­νουν ότι οι πελάτες τους δεν εμπλέ­κο­νται σε εγκλη­μα­τι­κές οργα­νώ­σεις, φορο­δια­φυγή ή πολι­τική δια­φθορά. Σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι μεσά­ζο­ντες των offshore έχουν προ­στα­τέ­ψει τους εαυτούς τους και τους πελάτες τους απο­κρύ­πτο­ντας ύποπτες συναλ­λα­γές ή αλλοιώ­νο­ντας επίσημα αρχεία.

Τα έγγραφα καθι­στούν σαφές ότι οι μεγάλες τρά­πε­ζες παίζουν βασικό ρόλο στην δημιουρ­γία offshore, των οποίων τα ίχνη είναι ιδιαί­τερα δύσκολο να ανι­χνευ­θούν στις Βρε­τα­νι­κές Παρ­θέ­νους Νήσους, στον Παναμά και σε άλλα φορο­λο­γικά κρη­σφύ­γετα. Στα αρχεία περι­λαμ­βά­νο­νται περισ­σό­τε­ρες από 15.600 υπε­ρά­κτιες εται­ρείες που οι τρά­πε­ζες έχουν δημιουρ­γή­σει για πελάτες τους που θέλουν να καλύ­ψουν τις οικο­νο­μι­κές υπο­θέ­σεις τους. Ανάμεσα στις χιλιά­δες offshore που εντο­πί­στη­καν, χιλιά­δες δημιουρ­γή­θη­καν από διε­θνείς τρα­πε­ζι­κούς κολοσ­σούς όπως η UBS και HSBC.

Ο κύκλος του Πούτιν

Στα Panama Papers απο­κα­λύ­πτε­ται ένα μοτίβο συγκε­κα­λυμ­μέ­νων ελιγμών από τρά­πε­ζες, επι­χει­ρή­σεις και άτομα που συν­δέ­ο­νται με τον ρώσο ηγέτη Βλα­ντί­μιρ Πούτιν. Τα αρχεία που διέρ­ρευ­σαν δεί­χνουν ότι υπε­ρά­κτιες εται­ρείες που σχε­τί­ζο­νται με το δίκτυο αυτό κινού­σαν κατά τις συναλ­λα­γές τους ποσά ύψους έως και 200 εκα­τομ­μυ­ρίων δολα­ρίων τη φορά. Συνερ­γά­τες του Πούτιν συγκά­λυ­πταν πλη­ρω­μές, άλλαζαν τις ημε­ρο­μη­νίες εγγρά­φων και απο­κτού­σαν κρυφή επιρροή σε ρωσικά μέσα ενη­μέ­ρω­σης και αυτο­κι­νη­το­βιο­μη­χα­νίες, σύμφωνα με τα στοι­χεία.

Mossack Fonseca, το δικη­γο­ρικό γραφείο-άρχοντας των offshore

Η διαρροή των αρχείων -την οποία ερεύ­νησε μία ομάδα περισ­σό­τε­ρων από 370 δημο­σιο­γρά­φων από 76 χώρες- προ­έρ­χε­ται από ένα ελά­χι­στα γνωστό αλλά πανί­σχυρο δικη­γο­ρικό γραφείο με κύρια έδρα στον Παναμά: την Mossack Fonseca, που δια­τη­ρεί υπο­κα­τα­στή­ματα στο Χονγκ Κονγκ, το Μαϊάμι, τη Ζυρίχη και σε του­λά­χι­στον 35 ακόμα μέρη στον πλανήτη.

Η συγκε­κρι­μένη δικη­γο­ρική εται­ρεία είναι ένας από τους κορυ­φαί­ους δημιουρ­γούς offshore στον κόσμο, εται­ρι­κών δομών που μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν με τέτοιο τρόπο ώστε να απο­κρύ­ψουν την κυριό­τητα περιου­σια­κών στοι­χείων. Στα εσω­τε­ρικά αρχεία της Mossack Fonseca εντο­πί­ζο­νται πλη­ρο­φο­ρίες για 214.488 υπε­ρά­κτιες εται­ρείες και ιδρύ­ματα, τα οποία συν­δέ­ο­νται με ανθρώ­πους σε περισ­σό­τε­ρες από 200 χώρες.

Το πλήρες σετ του υλικού που διέρ­ρευσε περι­λαμ­βά­νει ηλε­κτρο­νικά μηνύ­ματα, οικο­νο­μικά αρχεία, αντί­γραφα δια­βα­τη­ρίων και αρχεία επι­χει­ρή­σεων, όπου απο­κα­λύ­πτο­νται οι μυστι­κοί ιδιο­κτή­τες εται­ρειών και κάτοχοι τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­α­σμών σε 21 υπε­ρά­κτια κέντρα, από τη Νεβάδα έως την Σιγκα­πούρη και έως τις Βρε­τα­νι­κές Παρ­θέ­νους Νήσους.

Εμπόριο δια­μα­ντιών, αγορά τέχνης και βασι­λικό αίμα…

«Δάκτυ­λοι» της Mossack Fonseca εντο­πί­ζο­νται στο εμπόριο δια­μα­ντιών της Αφρικής, στη διεθνή αγορά τέχνης και άλλους τομείς που ευδο­κι­μούν κάτω από ένα πέπλο μυστι­κό­τη­τας. Η δικη­γο­ρική εται­ρεία έχει εξυ­πη­ρε­τή­σει τόσο βασι­λικό αίμα στη Μέση Ανατολή που μπορεί να γεμίσει ένα παλάτι. Δύο βασι­λιά­δες, ο Μοχά­μεντ VI του Μαρόκου και ο Σαλμάν της Σαου­δι­κής Αραβίας, απέ­κτη­σαν πολυ­τελή γιοτ με τη βοήθεια της Mossack Fonseca.

Στην Ισλαν­δία, τα αρχεία της Mossack Fonseca δεί­χνουν πώς ο πρω­θυ­πουρ­γός Σίγκ­μου­ντουρ Νταβίντ Γκουν­λά­ου­γκ­σον και η σύζυγός του κατεί­χαν κρυφά μια υπε­ρά­κτια εται­ρεία, η οποία διέθετε τρα­πε­ζικά ομόλογα αξίας εκα­τομ­μυ­ρίων δολα­ρίων κατά τη διάρ­κεια της οικο­νο­μι­κής κρίσης της χώρας.

Γουό­τερ­γκέϊτ, κροίσοι και ο Τσάκι Τσαν

Επίσης, στην διαρροή περι­λαμ­βά­νο­νται στοι­χεία για κατα­δι­κα­σμένο σε ξέπλυμα χρή­μα­τος ιδιώτη ο οποίος ισχυ­ρί­στηκε ότι διορ­γά­νωσε παρά­νομη εκστρα­τεία για τη συγκέ­ντρωση 50.000 δολα­ρίων, που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν για την πληρωμή των διαρ­ρη­κτών του Γουό­τερ­γκεϊτ. Ακόμα περι­λαμ­βά­νο­νται 29 δισε­κα­τομ­μυ­ριού­χοι από τη λίστα του περιο­δι­κού Forbes των 500 πλου­σιό­τε­ρων ανθρώ­πων του κόσμου – μέχρι και ο σταρ του σινεμά Τσάκι Τσαν, ο οποίος δια­τη­ρούσε του­λά­χι­στον έξι offshore μέσω της δικη­γο­ρι­κής εται­ρείας.

Οπως ισχύει και για πολλούς άλλους πελάτες της Mossack Fonseca, δεν υπάρχει καμία από­δειξη ότι o Τσάκι Τσαν χρη­σι­μο­ποιούσε τις υπε­ρά­κτιες εται­ρείες του για ανάρ­μο­στους σκοπούς. Το να είναι κανείς ιδιο­κτή­της μίας offshore δεν είναι παράνομo. Για ορι­σμέ­νες διε­θνείς επι­χει­ρη­μα­τι­κές συναλ­λα­γές, είναι μια λογική επιλογή.

Ωστόσο, τα αρχεία της Mossack δεί­χνουν ότι στους πελάτες της συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και άτομα που εμπλέ­κο­νταν σε πυρα­μί­δες Ponzi, έμποροι ναρ­κω­τι­κών, φορο­φυ­γά­δες και του­λά­χι­στον ένα άτομο που είχε κατα­δι­κα­στεί σε φυλακή για σεξουα­λικά εγκλή­ματα: ένας αμε­ρι­κα­νός επι­χει­ρη­μα­τίας που ταξί­δευε στη Ρωσία για να επι­δί­δε­ται σε σεξουα­λι­κές επαφές με ανήλικα ορφανά υπέ­γραψε τα έγγραφα για μια υπε­ρά­κτια εται­ρεία, ενώ εξέτιε την ποινή φυλά­κι­σης του στο Νιου Τζέρσι.

Στενό μαρ­κά­ρι­σμα στον Λιονέλ Μέσι

Στα αρχεία περι­λαμ­βά­νο­νται και νέες λεπτο­μέ­ρειες για μεγάλα σκάν­δαλα, από την δια­βό­ητη ληστεία του χρυσού στην Μεγάλη Βρε­τα­νία έως την υπόθεση δωρο­δο­κιών που συγκλό­νισε την FIFA. Το όνομα του καλύ­τε­ρου ποδο­σφαι­ρι­στή στον κόσμο, του Λιονέλ Μέσι, επίσης εντο­πί­ζε­ται στα έγγραφα. Με την πανα­μέ­ζικη εται­ρεία Mega Star Enterprises Inc, που συστά­θηκε για λογα­ρια­σμό του από την Mossack Fonseca, προ­στί­θε­ται μία νέα παρου­σία στη λίστα των εικο­νι­κών εται­ρειών με τις οποίες συν­δέ­ε­ται ο Μέσι. Ο διά­ση­μος ποδο­σφαι­ρι­στής είναι σήμερα στο μικρο­σκό­πιο των αρχών της Ισπα­νίας για υπόθεση φορο­δια­φυ­γής μέσω των υπε­ρά­κτιων δρα­στη­ριο­τή­των του.

Είτε πρό­κει­ται για διά­ση­μους είτε για αγνώ­στους, η  Mossack Fonseca εργά­ζε­ται σκληρά για να προ­στα­τεύ­σει τα μυστικά των πελατών της. Στην πολι­τεία της Νεβάδα, όπως φαί­νε­ται από αρχεία αλλη­λο­γρα­φίας, η δικη­γο­ρική εται­ρεία προ­σπά­θησε να προ­στα­τεύ­σει τον εαυτό της και τους πελάτες της από νομι­κούς ελέγ­χους δικα­στη­ρίου των ΗΠΑ εξα­φα­νί­ζο­ντας τα έντυπα αρχεία από το υπο­κα­τά­στημά της στο Λας Βέγκας. Επι­πλέον επι­στρά­τευσε τεχνο­λο­γι­κούς γκουρού για να δια­γρά­ψουν ηλε­κτρο­νικά έγγραφα από κινητά τηλέ­φωνα και υπο­λο­γι­στές.

Τι απά­ντησε η εται­ρεία

Στην διαρροή απο­κα­λύ­πτε­ται επίσης ότι η Mossack Fonseca προ­σέ­φερε τακτικά υπη­ρε­σίες «προ­χρο­νο­λό­γη­σης» εγγρά­φων offshore. Με αυτό τον τρόπο βοη­θούσε τους πελάτες της σε οικο­νο­μι­κές τους υπο­θέ­σεις. Ήταν δε μία τόσο κοινή πρα­κτική που, το 2007, σε ανταλ­λαγή email, οι υπάλ­λη­λοί της δικη­γο­ρι­κής εται­ρεία κάνουν λόγο για θέσπιση τιμο­λο­για­κής πολι­τι­κής – προ­τεί­νε­ται μάλιστα οι πελάτες να πλη­ρώ­νουν 8,75 δολάρια για κάθε μήνα που μετα­κι­νού­νται οι ημε­ρο­μη­νίες ενός εγγρά­φου πίσω στο χρόνο!

Σε γραπτή απά­ντησή της στις ερω­τή­σεις του ICIJ και των συνερ­γα­ζό­με­νων μέσων ενη­μέ­ρω­σης, η Mossack Fonseca δήλωσε ότι «δεν ευνοεί ή παρο­τρύ­νει παρά­νο­μες πράξεις». Η δικη­γο­ρική εται­ρεία ανέφερε: «Οι ισχυ­ρι­σμοί σας ότι παρέ­χουμε στους μετό­χους δομές που υπο­τί­θε­ται ότι σχε­διά­στη­καν για να κρύβουν την ταυ­τό­τητα των πραγ­μα­τι­κών ιδιο­κτη­τών είναι απόλυτα αβά­σι­μοι και ψευδείς». Η Mossack Fonseca προ­σέ­θεσε ότι η προ­χρο­νο­λό­γηση εγγρά­φων «είναι μια βάσιμη και απο­δε­κτή πρα­κτική» που είναι «κοινή στον κλάδο μας και στόχος της δεν είναι η κάλυψη ή η από­κρυψη παρά­νο­μων πράξεων». Η δικη­γο­ρική εται­ρεία είπε ότι δεν μπο­ρούσε να απα­ντή­σει σε ερω­τή­ματα σχετικά με συγκε­κρι­μέ­νους πελάτες επειδή είναι υπο­χρε­ω­μένη να τηρεί την σχέση εμπι­στευ­τι­κό­τη­τας με τους πελάτες της.

Στα άδυτα μίας βιο­μη­χα­νίας με μυστι­κές πρα­κτι­κές

Οι απο­κα­λύ­ψεις από τη διαρροή των εγγρά­φων της Mossack Fonseca σχη­μα­τί­ζουν την μεγάλη εικόνα και συμπλη­ρώ­νουν τα στοι­χεία των προη­γού­με­νων διαρ­ροών για τον κόσμο των offshore, τις οποίες επε­ξερ­γά­στηκε το ICIJ και οι συνερ­γά­τες του τα τελευ­ταία τέσσερα χρόνια.

Στη μεγα­λύ­τερη συνερ­γα­σία μέσων ενη­μέ­ρω­σης που έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ποτέ, δημο­σιο­γρά­φοι που εργά­ζο­νται σε περισ­σό­τε­ρες από 25 γλώσσες «έσκαβαν» επί ένα χρόνο στα εσω­τε­ρικά αρχεία της Mossack Fonseca και εντό­πι­σαν μυστι­κές συναλ­λα­γές των πελατών της δικη­γο­ρι­κής εται­ρείας σε όλο τον κόσμο. Οι δημο­σιο­γρά­φοι ερευ­νη­τές αντάλ­λα­ζαν πλη­ρο­φο­ρίες και κυνή­γη­σαν απο­κλει­στικά θέματα, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας εται­ρι­κές εγγρα­φές, μητρώα περιου­σια­κών στοι­χείων, χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κές γνω­στο­ποι­ή­σεις, δικα­στικά έγγραφα και συνε­ντεύ­ξεις με ειδι­κούς σε θέματα μαύρου χρή­μα­τος και κρα­τι­κούς αξιω­μα­τού­χους.

Δημο­σιο­γρά­φοι της γερ­μα­νι­κής εφη­με­ρί­δας Süddeutsche Zeitung έλαβαν εκα­τομ­μύ­ρια αρχεία από εμπι­στευ­τική πηγή και τα μοι­ρά­στη­καν με το ICIJ και τα συνερ­γα­ζό­μενα μέσα ενη­μέ­ρω­σης. Τα εμπλε­κό­μενα στη έρευνα μέσα ενη­μέ­ρω­σης δεν πλή­ρω­σαν για να απο­κτή­σουν πρό­σβαση στα έγγραφα.

Το σύνολο των αρχείων που ελή­φθη­σαν από το ICIJ και τα συνερ­γα­ζό­μενα μέσα ενη­μέ­ρω­σης προ­σφέ­ρει αρκετά περισ­σό­τερα από ένα στιγ­μιό­τυπο των μεθόδων ενός δικη­γο­ρι­κού γρα­φείου ή έναν κατά­λογο με πελάτες και εται­ρείες. Απο­τε­λεί μία σε βάθος ματιά στον κόσμο μίας βιο­μη­χα­νίας που κοπιά­ζει για να κρα­τή­σει τις πρα­κτι­κές της μυστι­κές. Και απο­κα­λύ­πτει γιατί παρα­παί­ουν οι προ­σπά­θειες για τη μεταρ­ρύθ­μιση του συστή­μα­τος.

Η ιστορία της Mossack Fonseca είναι, από πολλές απόψεις, η ιστορία του ίδιου του συστή­μα­τος των offshore.

Μεσά­ζο­ντες, οι πραγ­μα­τι­κοί πελάτες

Από τη βάση της στον Παναμά, ένα από τα κορυ­φαία κέντρα οικο­νο­μι­κού απορ­ρή­του στον πλανήτη, η Mossack Fonseca ανα­λαμ­βά­νει την ίδρυση offshore στον Παναμά, τις Βρε­τα­νι­κές Παρ­θέ­νους Νήσους και σε άλλα φορο­λο­γικά κρη­σφύ­γετα όπως οι Σεϋ­χέλ­λες, η Σαμόα, η Βρε­τα­νική Ανγκουίλα και πολλά ακόμα.

Η πανα­μέ­ζικη δικη­γο­ρική εται­ρεία έχει συνερ­γα­στεί στενά με μεγάλες τρά­πε­ζες και μεγάλες δικη­γο­ρικά γραφεία σε χώρες όπως η Ολλαν­δία, το Μεξικό, οι ΗΠΑ και η Ελβετία, βοη­θώ­ντας τους πελάτες να μετα­κι­νούν χρήματα ή να μειώ­νουν δρα­στικά τις φορο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις τους, όπως φαί­νε­ται από τα αρχεία.

H Mossack Fonseca λέει ότι αυτοί οι μεσά­ζο­ντες είναι οι πραγ­μα­τι­κοί πελάτες της και όχι εκείνοι που χρη­σι­μο­ποιούν υπε­ρά­κτιες εται­ρείες. Η δικη­γο­ρική εται­ρεία υπο­στη­ρί­ζει ότι οι μεσά­ζο­ντες παρέ­χουν πρό­σθετα στρώ­ματα επο­πτείας στη δια­δι­κα­σία ελέγχου νέων πελατών. Οσο για τις δικές της δια­δι­κα­σίες, η Mossack Fonseca ανα­φέ­ρει συχνά υπερ­βαί­νει «τους υφι­στά­με­νους κανόνες και τα πρότυπα με τα οποία εμείς και άλλοι δεσμεύ­ο­νται».

Από τη Διεθνή Σύμπραξη Ερευ­νη­τών Δημο­σιο­γρά­φων (ICIJ)*

*To συγκε­κρι­μένο ρεπορ­τάζ συνυ­πο­γρά­φουν τα εξής μέλη του ICIJ: Bastian Obermayer, Gerard Ryle, Marina Walker Guevara, Michael Hudson, Jake Bernstein, Will Fitzgibbon, Mar Cabra, Martha M. Hamilton, Frederik Obermaier, Ryan Chittum, Emilia Díaz-Struck, Rigoberto Carvajal, Cécile Schilis-Gallego, Marcos García Rey, Delphine Reuter, Matthew Caruana-Galizia, Hamish Boland-Rudder, Miguel Fiandor and Mago Torres

Επι­μέ­λεια – απόδοση: Χάρης Καρα­νί­κας (μέλος του ICIJ)

protagon.gr