Εκθεση «κόλαφος» για τη διαχείριση των μεταναστών στα Δωδεκάνησα από Γερμανίδα βουλευτή

Εκθεση «κόλαφος» της Γερ­μα­νί­δας βου­λευτή Annette Groth, μετά το ταξίδι της στα νησιά με αντι­προ­σω­πεία της Επι­τρο­πής Μετα­να­στών, Προ­σφύ­γων και Εκτο­πι­σμέ­νων του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης, περι­γρά­φει με τρόπο γλαφυρό την δυσά­ρε­στη κατά­σταση στη δια­χεί­ριση των μετα­να­στών στα Δωδε­κά­νησα.

Η Γερ­μα­νίδα βου­λευ­τής δίνει έμφαση στις προ­σπά­θειες που κατα­βάλ­λο­νται από τις τοπικές κοι­νω­νίες και τους Δήμους για την αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου, παρά την απουσία των κεντρι­κών υπη­ρε­σιών του κράτους και της κυβέρ­νη­σης.

Σύμφωνα με την έκθεση 50.000 πρό­σφυ­γες κατέ­φθα­σαν από τα μέσα του Οκτω­βρίου στα ελλη­νικά νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου παρά την επι­δεί­νωση του καιρού. 21% αυτών είναι παιδιά και νέοι κάτω των 18 ετών.

Από την αρχή του έτους έχουν κατα­φθά­σει σύμφωνα με στοι­χεία της Pro Asyl 562.355 άνθρω­ποι μέσω της Μεσο­γείου στην Ελλάδα. Πάνω από 3.200 πέθαναν, ενώ διέ­σχι­ζαν την Μεσό­γειο, σύμφωνα με στοι­χεία του Διε­θνούς Οργα­νι­σμού Μετα­νά­στευ­σης (ΙΟΜ), οι μη κατα­γε­γραμ­μέ­νες περι­πτώ­σεις θα πρέπει να υπερ­βαί­νουν κατά πολύ αυτόν τον αριθμό.

Σύμφωνα με την έκθεση οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα εκπρο­σω­πού­νται εδώ και έναν χρόνο στην Κω και απο­τε­λούν την μονα­δική οργά­νωση που παρέχει ιατρική βοήθεια. Η οργά­νωση κατα­κρί­νει το ό,τι ακόμη δεν μπορεί να εξα­σφα­λι­στεί μία συστη­μα­τική εξέταση των προ­σφύ­γων εξαι­τίας των ελλιπών δυνα­το­τή­των. Παρα­τη­ρεί­ται μία αυξα­νό­μενη επι­δεί­νωση της κατά­στα­σης της υγείας των προ­σφύ­γων, η οποία, εκτός των άλλων, προ­ξε­νεί­ται και από την επι­σφαλή επι­σι­τι­στική κατά­σταση. Αυτό οφεί­λε­ται στο ό,τι τα τρόφιμα που δια­νέ­μο­νται στους πρό­σφυ­γες από τις μη κυβερ­νη­τι­κές οργα­νώ­σεις και από τους εθε­λο­ντές ανέρ­χο­νται κατά μέσο όρο στις 1.000 θερ­μί­δες.

Μεγάλη ανη­συ­χία προ­κα­λούν στους Για­τρούς Χωρίς Σύνορα καθώς και στις άλλες ΜΚΟ οι ταχέως φθί­νο­ντες οικο­νο­μι­κοί πόροι, οι οποίοι μπορεί να έχουν εξα­ντλη­θεί σε περίπου τέσ­σε­ρις εβδο­μά­δες.

Η Αλλη­λεγ­γύη Κως / KOS Solidarity, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην έκθεση, απο­τε­λεί­ται από μία ομάδα περίπου 50 Ελλήνων και Ελλη­νί­δων από την Κω, οι οποίοι εδώ και πολλά χρόνια μερι­μνούν για τους πρό­σφυ­γες στο νησί και παράλ­ληλα δεν λαμ­βά­νουν κανενός είδους οικο­νο­μική υπο­στή­ριξη. Εν τω μεταξύ, η ομάδα δια­νέ­μει κατευ­θείαν εκεί, όπου κατα­φθά­νουν οι βάρκες με τους πρό­σφυ­γες στεγνά ρούχα, κου­βέρ­τες κ.τ.λ. στους νεο­α­φι­χθέ­ντες.

Ασκούν οξεία κριτική στις τοπικές υπη­ρε­σίες. Αυτές είχαν βάλει το καλο­καίρι, για παρά­δειγμα, περισ­σό­τε­ρους από 1.000 πρό­σφυ­γες σε ένα στάδιο, χωρίς να εξα­σφα­λί­σουν την παροχή τροφής και νερού και χωρίς υγειο­νο­μι­κές εγκα­τα­στά­σεις και σκε­πά­σματα που προ­σφέ­ρουν σκιά. Επειδή οι δια­μαρ­τυ­ρίες για αυτές τις απάν­θρω­πες συν­θή­κες δια­μο­νής ήταν μεγάλες, δεν είχε μεγάλη διάρ­κεια αυτό το είδος «περιο­ρι­σμού».

Γενικά κατα­κρί­θηκε η ελλιπής υπο­στή­ριξη από τις κρα­τι­κές και τοπικές υπη­ρε­σίες για τις ΜΚΟ και τους εθε­λο­ντές.

Όλοι οι εκπρό­σω­ποι των ΜΚΟ, όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην έκθεση, τόνισαν το κατε­πεί­γον ενός κέντρου προ­σφύ­γων με κατα­λύ­ματα ανθε­κτικά στις και­ρι­κές συν­θή­κες. Ο καιρός επι­δει­νώ­νε­ται διαρκώς. Με την πτώση της θερ­μο­κρα­σίας και την βροχή οι μικρές, χωρίς θέρ­μανση και συνήθως μη στε­γα­νές σκηνές, στις οποίες κοι­μού­νται πολλοί άνθρω­ποι δεν επαρ­κούν.

Μία άλλη επί­κριση που δια­τύ­πω­σαν όλοι οι εκπρό­σω­ποι των ΜΚΟ ήταν η σύλληψη των ασυ­νό­δευ­των ανή­λι­κων προ­σφύ­γων. Αυτοί τοπο­θε­τή­θη­καν για «λόγους ασφα­λείας» σε φυλακές, μεταξύ άλλων, επειδή δεν υπήρχαν άλλα κατάλ­ληλα κατα­λύ­ματα.

Συνά­ντηση με δημάρ­χους από το Αγα­θο­νήσι,

την Λέρο, την Κάλυμνο,

την Ρόδο και την Κω

Στο Αγα­θο­νήσι από τον Φεβρουά­ριο του τρέ­χο­ντος έτους έχουν κατα­φθά­σει 22.175 πρό­σφυ­γες, καθη­με­ρινά περίπου 300-400, οι οποίοι μετα­φέ­ρο­νται εντός 24 ωρών στα μεγα­λύ­τερα νησιά. Υπεύ­θυ­νοι για την δια­χεί­ριση της κατά­στα­σης ήταν τρεις εργα­ζό­με­νοι στην διοί­κηση του λιμα­νιού, ένας αστυ­νο­μι­κός και ο δήμαρ­χος. Επειδή δεν υπάρχει γιατρός στο νησί, ο δήμαρ­χος ζήτησε να σταλεί από την ελλη­νική κυβέρ­νηση ένας και επι­πλέον προ­σω­πικό για υπο­στή­ριξη. Η αίτηση απορ­ρί­φθηκε με παρα­πο­μπή στην τρέ­χουσα οικο­νο­μική κατά­σταση. Ο δήμαρ­χος τόνισε εξάλλου τον υψηλό αριθμό των πνιγ­μέ­νων και τις δαπάνες για την ταφή τους, οι οποίες επι­βά­ρυ­ναν και επι­βα­ρύ­νουν την τοπική κοι­νό­τητα.

Η Λέρος έχει 8.000 κατοί­κους. Από τις αρχές του έτους έχουν κατα­φθά­σει στο νησί 30.000 πρό­σφυ­γες και κάποιες ημέρες το καλο­καίρι ανέρ­χο­νταν στους 2.500 την ημέρα. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα εξα­σφά­λι­σαν τουα­λέ­τες, οι οποίες συν­δέ­θη­καν με το απο­χε­τευ­τικό σύστημα της κοι­νό­τη­τας. Επι­πλέον, η οργά­νωση  φρό­ντισε για την παροχή ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος. Ο δήμαρ­χος επέ­κρινε το ό,τι δεν υπάρχει κρατική υπο­στή­ριξη για την μετα­φορά των προ­σφύ­γων στα άλλα νησιά και ότι η κοι­νό­τητα ανα­γκά­ζε­ται να ανα­λαμ­βά­νει τα έξοδα. Για να εμπο­δι­στεί ή να περιο­ρι­στεί η παρά­νομη είσοδος στο νησί, δημιουρ­γή­θηκε μία εται­ρική σχέση με τα Δίδυμα – εκείνο το μέρος στην Τουρκία, από όπου ξεκι­νούν οι περισ­σό­τε­ροι πρό­σφυ­γες. Αυτή η εται­ρική σχέση εξυ­πη­ρε­τεί ιδιαί­τερα την ανταλ­λαγή πλη­ρο­φο­ριών για τον αριθμό των προ­σφύ­γων στα Δίδυμα, οι οποίοι προ­βλέ­πε­ται να έρθουν στην Λέρο.

Η ελλη­νική  κυβέρ­νηση  συμ­φώ­νησε,  στο πλαίσιο της  συζή­τη­σης για τα ονο­μα­ζό­μενα «hotspot», στην ανέ­γερση ενός κέντρου υπο­δο­χής και κατα­γρα­φής στο νησί, στο οποίο θα φιλο­ξε­νη­θούν 2.000-3.000 πρό­σφυ­γες.

Η Κάλυ­μνος έχει 16.000 κατοί­κους. Από τις αρχές του έτους έχουν κατα­φθά­σει στο νησί περίπου 15.000 πρό­σφυ­γες. Στο νησί υπάρ­χουν δυνα­τό­τη­τες φιλο­ξε­νίας για 50 πρό­σφυ­γες το πολύ, ούτως ώστε η μετα­φορά για την Σάμο που λαμ­βά­νει χώρα τέσ­σε­ρις φορές την εβδο­μάδα δεν επαρκεί. Η τοπική κοι­νό­τητα ανα­λαμ­βά­νει τα έξοδα μετα­φο­ράς. Ο δήμαρ­χος της Ρόδου, κύριος Χατζη­διά­κος, άσκησε οξεία κριτική κατά της ελλη­νι­κής και της ευρω­παϊ­κής πολι­τι­κής για τους πρό­σφυ­γες και τόνισε ότι δεν υπάρχει καμία στρα­τη­γική. Επέ­κρινε το ότι η ΕΕ πλη­ρώ­νει 3 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ στην Τουρκία αλλά την Ελλάδα την υπο­στη­ρί­ζει με μόνο 472 εκα­τομ­μύ­ρια. Λέγεται ότι θα πλη­ρω­θούν επι­πλέον 32 εκα­τομ­μύ­ρια στην ελλη­νική κυβέρ­νηση για την φρο­ντίδα των προ­σφύ­γων. Ο Χατζη­διά­κος ζητάει να προ­ω­θη­θούν αυτά τα κον­δύ­λια στα νησιά, στα οποία κατα­φθά­νουν οι περισ­σό­τε­ροι πρό­σφυ­γες και όχι στην ελλη­νική κυβέρ­νηση στην Αθήνα. Επι­πλέον, ο δήμαρ­χος ζητάει να επι­τρα­πεί στους πρό­σφυ­γες να ταξι­δεύ­ουν κατευ­θείαν από την Τουρκία στα κράτη της ΕΕ, για να απο­φεύ­γε­ται ο επι­κίν­δυ­νος διά­πλους μέσω της Μεσο­γείου, κατά τον οποίο πνί­γο­νται καθη­με­ρινά άνθρω­ποι. Μάλιστα, αυτή η ανθρω­πι­στική λύση θα αφαι­ρούσε τον λόγο ύπαρξης των κυκλω­μά­των δια­κί­νη­σης των προ­σφύ­γων. Αυτήν την στιγμή κερ­δί­ζουν ασυ­νεί­δη­τοι δια­κι­νη­τές ανθρώ­πων εκα­τομ­μύ­ρια.

Ο δήμαρ­χος της Κω, κύριος Κυρί­τσης, χαρα­κτή­ρισε ως καθαρή προ­πα­γάνδα των ΜΚΟ, όταν εκείνες ισχυ­ρί­στη­καν ότι συνε­λή­φθη­σαν ανή­λι­κοι πρό­σφυ­γες. Η αστυ­νο­μία πήρε αυτούς τους νέους στο κτήριο της αστυ­νο­μίας μόνο, για να εγγυ­η­θεί για την ασφά­λειά τους, αφού εκείνη την στιγμή δεν υπήρχε άλλη δυνα­τό­τητα φιλο­ξε­νίας. Ο κ. Κυρί­τσης κατα­φέρ­θηκε σφοδρά κατά ενός «hotspot» στην Κω, γιατί φοβάται ότι και τέτοιο θα απο­τε­λούσε πόλο έλξης για ακόμη περισ­σό­τε­ρους πρό­σφυ­γες. Ο δήμαρ­χος υπο­λό­γισε τα έξοδα που προ­κλή­θη­καν από τους πρό­σφυ­γες στην κοι­νό­τητα του στα 1,2 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Δεν έδωσε όμως λεπτο­με­ρείς πλη­ρο­φο­ρίες για το πώς προσ­διο­ρί­στηκε αυτό το νούμερο. Μέσα από τις εικόνες των προ­σφύ­γων στους δρόμους της Κω, οι οποίες έκαναν τον γύρο του κόσμου, προ­κλή­θηκε τερά­στια ζημιά στην δημόσια εικόνα της Κω. Η Κως, ο τέταρ­τος σημα­ντι­κό­τε­ρος του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός της Ελλάδας (έως 1 εκα­τομ­μύ­ριο του­ρί­στες ανά περίοδο), κατέ­γραψε ζημία 7 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ το 2015, επειδή ακυ­ρώ­θη­καν 178.000 κρα­τή­σεις. Για το 2016 έχει κατα­γρα­φεί ως τώρα μία μείωση στις κρα­τή­σεις κατά 40%.

Οι ξενο­δό­χοι θεωρούν αυτόν τον αριθμό ως άκρως ανη­συ­χη­τικό, καθώς μία τόσο μεγάλη πτώση θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο την οικο­νο­μία στην Κω, εάν γινόταν πραγ­μα­τι­κό­τητα. Επειδή οι αρνη­τι­κές ειδή­σεις για την Κω εξαι­τίας του προ­βλή­μα­τος των προ­σφύ­γων ευθύ­νο­νται ιδιαί­τερα για τις ακυ­ρώ­σεις, ο σύν­δε­σμος των ξενο­δό­χων ζήτησε την βοήθεια των μελών της αντι­προ­σω­πείας. Μία ορθή παρου­σί­αση της πραγ­μα­τι­κής κατά­στα­σης στην Κω έχει ιδιαι­τέ­ρως μεγάλη σημασία. Μία τέτοια αναφορά θα πρέπει να περιέ­χει επίσης ότι είναι απο­λύ­τως ακίν­δυνο να ταξι­δέ­ψει κανείς στην Κω και ότι το νησί παρα­μέ­νει ένα από τα ομορ­φό­τερα νησιά του Αιγαίου. Τόνισαν επίσης ότι πολλοί από αυτούς προ­μή­θευ­σαν πρό­σφυ­γες με τρόφιμα και ότι είναι πάντα φιλό­ξε­νοι απέ­να­ντι σε όλους τους ξένους που έρχο­νται στην Κω. Η πλειο­ψη­φία των ξενο­δό­χων τάχθηκε υπέρ ενός κέντρου υπο­δο­χής με ανθρώ­πινα και αξιο­πρεπή κατα­λύ­ματα, ώστε οι πρό­σφυ­γες να μην ανα­γκά­ζο­νται πλέον να κοι­μού­νται στους δρόμους.