Οι 10 προτάσεις του Ποταμιού για την προσφυγική κρίση

Το σύνολο των προ­σφύ­γων και μετα­να­στών που έχουν περάσει στην Ελλάδα από την αρχή του έτους υπο­λο­γί­ζε­ται να έχει υπερβεί το μισό εκα­τομ­μύ­ριο, ανα­φέ­ρει το Ποτάμι.

Σύμφωνα με τις αστυ­νο­μι­κές Αρχές, από τις αρχές του έτους μέχρι τα τέλη Οκτω­βρίου, έχουν εισέλ­θει μόνο στα νησιά του Αιγαίου 422.000 μετα­νά­στες και πρό­σφυ­γες, δηλαδή 12 φορές περισ­σό­τε­ροι σε σύγκριση με το 2014, όταν εισήλ­θαν 29.660. (αύξηση 1.215%).

Μόνο η Λέσβος, ένα νησί 85.000 κατοί­κων, δέχτηκε φέτος 200.000 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες, έναντι 8.000 πέρυσι. Η Σάμος, με πλη­θυ­σμό 30.000, δέχτηκε 60.000 ανθρώ­πους, έναντι 5.000 πέρυσι.

Είναι φανερό ότι η Ελλάδα δεν ήταν ούτε προ­ε­τοι­μα­σμένη, ούτε ικανή να δια­χει­ρι­στεί αυτό το ανθρώ­πινο κύμα που προ­σπα­θεί να προ­σεγ­γί­σει τη δυτική Ευρώπη. Η υπε­ράν­θρωπη προ­σπά­θεια των πολιτών, των εθε­λο­ντών και του προ­σω­πι­κού των καθη­μαγ­μέ­νων κρα­τι­κών υπη­ρε­σιών δεν είναι αρκετή.

Οι ευθύνες της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης αλλά και της Ευρώπης είναι τερά­στιες, τονίζει το Ποτάμι.

Η ρητο­ρική της κυβέρ­νη­σης πριν και μετά τις εκλογές του Ιανουα­ρίου έδωσε σήμα στους δου­λε­μπό­ρους ότι η πρό­σβαση στην Ευρώπη μέσω Ελλάδας είναι εύκολη. Η έλλειψη σχεδίου και προ­ε­τοι­μα­σίας για τη δια­χεί­ριση του προ­βλή­μα­τος προ­κά­λεσε χάος το οποίο εξα­πλώ­θηκε και στις χώρες του “βαλ­κα­νι­κού δια­δρό­μου” προς τη Γερ­μα­νία. Η κυβέρ­νηση απέτυχε να κάνει ακόμη και το προ­φα­νές.

Να ανα­δεί­ξει το πρό­βλημα στην ΕΕ και να διεκ­δι­κή­σει την έμπρα­κτη βοήθεια των εταίρων παρου­σιά­ζο­ντας ένα συγκε­κρι­μένο σχέδιο. Ενδει­κτικό είναι ότι μέχρι τον Σεπτέμ­βρη του 2015 η κυβέρ­νηση δεν είχε συγκρο­τή­σει την αρμόδια Δια­χει­ρι­στική Αρχή, ώστε να εισπρα­χθούν τα δια­θέ­σιμα κον­δύ­λια της ΕΕ για το μετα­να­στευ­τικό.

Οι ευρω­παϊ­κοί θεσμοί, από την άλλη μεριά, καθυ­στέ­ρη­σαν να αντι­λη­φθούν τη σοβα­ρό­τητα του θέματος. Και στη συνέ­χεια απέ­τυ­χαν να δουν τη μεγάλη εικόνα. Ότι το πρό­βλημα δεν πρέπει να αντι­με­τω­πι­σθεί απο­σπα­σμα­τικά -από κάθε χώρα ξεχωριστά- αλλά θα πρέπει να υπάρξει ενιαία πολι­τική με την εμπλοκή όλων των χωρών της περιο­χής. Η ΕΕ δεν άσκησε την απαι­τού­μενη πίεση στην Τουρκία, για να μη θίξει συντε­χνιακά, εθνικά και οικο­νο­μικά συμ­φέ­ρο­ντα. Όμως, η έλλειψη συνερ­γα­σίας από την τουρ­κική πλευρά κιν­δυ­νεύει να κατα­στρέ­ψει το ευρω­παϊκό κεκτη­μένο, το Schengen, το δικαί­ωμα ελεύ­θε­ρης κυκλο­φο­ρίας των ανθρώ­πων στην ΕΕ.

Δέκα προ­τά­σεις

Για να στα­μα­τή­σουν να πνί­γο­νται άνθρω­ποι στο Αιγαίο, πρέπει να στα­μα­τή­σουμε τις ροές στην Τουρκία. Να δώσουμε στους ανθρώ­πους αυτούς εναλ­λα­κτι­κές επι­λο­γές για ανθρώ­πινη δια­βί­ωση κοντά στη χώρα τους, όπως υπα­γο­ρεύει το Διεθνές Δίκαιο και οι αρχές του ανθρω­πι­σμού.

Η ΕΕ πρέπει να φρο­ντί­σει ώστε:

1. Να ενι­σχυ­θεί η επι­χεί­ρηση «Ποσει­δών» του FRONTEX στο Αιγαίο, με πλωτά μέσα και προ­σω­πικό από την ΕΕ και ιδίως από τη Γερ­μα­νία, τη Γαλλία και την Αγγλία. Να εξε­τα­σθεί ακόμη και η μετα­φορά μέσων από την επι­χεί­ρηση «Τρίτων» της κεντρι­κής Μεσο­γείου.

2. Να ελέγχει απο­τε­λε­σμα­τικά η Τουρκία την ενδο­χώρα και τα παράλιά της.

3. Να δοθούν τα κον­δύ­λια που χρειά­ζε­ται η Τουρκία για τη φιλο­ξε­νία των προ­σφύ­γων αλλά με στενή ευρω­παϊκή επί­βλεψη.

4. Να οργα­νω­θεί η μετε­γκα­τά­σταση (resettlement) ενός αριθμού προ­σφύ­γων απευ­θείας από την Τουρκία σε όλες τις χώρες της ΕΕ, στη βάση μιας δίκαιης κατα­νο­μής. Ταυ­τό­χρονα να πιε­στούν διπλω­μα­τικά οι αρα­βι­κές χώρες να συμ­βά­λουν στη φιλο­ξε­νία προ­σφύ­γων.

5. Να άρει η Τουρκία τη γεω­γρα­φική επι­φύ­λαξη στη Σύμβαση της Γενεύης για τους Πρό­σφυ­γες, ώστε να παίρ­νουν άσυλο οι Σύροι -να δοθεί στους πρό­σφυ­γες το δικαί­ωμα εργα­σίας στην Τουρκία.

Αντι­στοί­χως καλούμε την ελλη­νική κυβέρ­νηση:

1. Να ορίσει σε κάθε νησί ή συνο­ριακό πέρασμα (Ειδο­μένη) που δέχεται πίεση έναν ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗ που θα έχει τη συνο­λική ευθύνη, ώστε να συντο­νι­στούν κρα­τι­κές υπη­ρε­σίες, ΜΚΟ και τοπικοί παρά­γο­ντες. Στόχος η παροχή ανθρω­πι­στι­κής βοή­θειας με ταυ­τό­χρονη προ­στα­σία των τοπικών κοι­νω­νιών.

2. Να δημιουρ­γη­θούν 3 hot spots (υπη­ρε­σίες πρώτης στάσης) στα νησιά (Λέσβος, Χίος, Σάμος) και 3 αντί­στοιχα στις απέ­να­ντι τουρ­κι­κές ακτές, μετά από συνερ­γα­σία με την Τουρκία, για προ­σω­ρινή φιλο­ξε­νία (15-20 μέρες) συνο­λικά 90.000 ανθρώ­πων. Έμφαση να δοθεί στην προ­στα­σία των οικο­γε­νειών με παιδιά, των ανή­λι­κων ασυ­νό­δευ­των και των ευά­λω­των ομάδων.

3. Να επα­να­κτή­σει η χώρα τον απο­τε­λε­σμα­τικό έλεγχο των θαλάσ­σιων συνόρων της με άμεση ενί­σχυση του Λιμε­νι­κού.

4. Να εμπλα­κεί ο στρατός στην προ­σπά­θεια ανα­κού­φι­σης των προ­σφύ­γων κυρίως στην ιατρική περί­θαλψη και στη δημιουρ­γία καταυ­λι­σμών.

5. Να ζητήσει τη σύγκληση Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στη Θεσ­σα­λο­νίκη με τη συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας και άλλων εμπλε­κό­με­νων χωρών όπως οι ΗΠΑ και η Ρωσία, για τη συνο­λική αντι­με­τώ­πιση του προ­σφυ­γι­κού ζητή­μα­τος στη Μεσό­γειο και στα ανα­το­λικά σύνορα της Ευρώπης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ