Μητροπολιτικός Κώδικας της Νήσου Χάλκης Δωδεκανήσου

Μία ιδιαί­τερα σημα­ντική εκδή­λωση, για τα γράμ­ματα της Δωδε­κα­νή­σου, έλαβε χώρα στο νησί της Χάλκης, την Τρίτη 27 Αυγού­στου 2019. Αφορμή στάθηκε η παρου­σί­αση ενός επι­στη­μο­νι­κού συγ­γράμ­μα­τος, του βιβλίου της ιστο­ρι­κού με κατα­γωγή από τη Χάλκη κ. Σοφίας Ηρα­κλεί­δου, υπό τον τίτλο «Μητρο­πο­λι­τι­κός Κώδικας της Νήσου Χάλκης Δωδε­κα­νή­σου, Προι­κο­σύμ­φωνα, Δια­θή­κες, Δωρη­τή­ρια, Πωλη­τή­ρια επί Οθω­μα­νι­κής Αυτο­κρα­το­ρίας τέλη 19ου αρχές 20ου αιώνα».

Ανα­λυ­τι­κό­τερα, στο Γυμνά­σιο με Λ.Τ. Τάξεις Χάλκης «Σωκρά­της Φανου­ρά­κης», η Ένωση Χαλ­κι­τών Αθήνας Πειραιά με την υπο­στή­ριξη του Ιδρύ­μα­τος Λοχαγού Φανου­ράκη, υπο­δέ­χθηκε πλήθος κόσμου που συνέρ­ρευσε για να παρα­κο­λου­θή­σει την ενδια­φέ­ρουσα εκδή­λωση. Το πόνημα της κ. Ηρα­κλεί­δου προήλθε έπειτα από τριετή ακού­ρα­στη μελέτη σε πρω­τό­τυπο αρχειακό υλικό, το οποίο, καθώς συγκα­τα­λέ­γε­ται στα ενεργά αρχεία, φυλάσ­σε­ται από θεμα­το­φύ­λακα/συμ­βο­λαιο­γράφο της Ρόδου.

Στα πλαίσια ερευ­νη­τι­κής υπο­τρο­φίας του Ιδρύ­μα­τος Λοχαγού Φανου­ράκη, η κ. Ηρα­κλεί­δου μελέ­τησε τις Εγκλα­βές της Χάλκης, δηλαδή τα προι­κο­σύμ­φωνα, τις δια­θή­κες, τα δωρη­τή­ρια και τα πωλη­τή­ρια που δια­τη­ρούσε ο αρχιε­ρα­τι­κός επί­τρο­πος του Μητρο­πο­λίτη Ρόδου επί Οθω­μα­νι­κής αυτο­κρα­το­ρίας στο νησί.

Την εκδή­λωση προ­λό­γισε ο κ. Ευάγ­γε­λος Ηλιάδης, εκ μέρους της Ένωσης Χαλ­κι­τών Αθήνας – Πειραιά, του Ιδρύ­μα­τος Λοχαγού Φανου­ράκη αλλά και ως διευ­θυ­ντής του Γυμνα­σίου με Λ.Τ. Χάλκης «Σωκρά­της Φανου­ρά­κης». Στη συνέ­χεια το λόγο έλαβε η κ. Ειρήνη Τόλιου, προϊ­στα­μένη των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.) Ρόδου, η οποία ως πλέον αρμόδια στο αντι­κεί­μενο του αρχεια­κού υλικού μίλησε για τη δομή του βιβλίου, τα είδη των εγγρά­φων και τη σημασία τους αλλά και για το ιστο­ρικό, διοι­κη­τικό πλαίσιο της Χάλκης στα τέλη του 19ου αιώνα.

Εν συνε­χεία, το λόγο έλαβε η συγ­γρα­φέας, η οποία, αφού ευχα­ρί­στησε τους παρευ­ρι­σκό­με­νους αλλά και το Ίδρυμα Λοχαγού Φανου­ράκη για την παροχή της υπο­τρο­φίας, ανέλυσε τα δεδο­μένα που προ­έ­κυ­ψαν από τη στα­τι­στική ανάλυση των στοι­χείων που συγκε­ντρώ­θη­καν από τη μελέτη πεντα­κο­σίων είκοσι επτά εγγρά­φων και παρου­σί­ασε ιδιαι­τέ­ρως χρήσιμα συμπε­ρά­σματα για την κοι­νω­νία και την οικο­νο­μία του νησιού. Η γενική εικόνα που απο­κό­μισε το ακρο­α­τή­ριο από την ανα­κοί­νωση των συμπε­ρα­σμά­των του βιβλίου, είναι πως δεν αντι­προ­σω­πεύει αυστηρά και μόνο τη Χάλκη αλλά όλα τα Δωδε­κά­νησα, καθώς πολλοί ακρο­α­τές, όπως επι­σή­μανε η κ. Τόλιου, της οποίας η κατα­γωγή είναι από την Κάλυμνο, έβρι­σκαν κοινά στοι­χεία που ένωναν το νησί τους με τα όσα παριε­λάμ­βανε το βιβλίο της κ. Ηρα­κλεί­δου.

Με τη λήξη της παρου­σί­α­σης ακο­λού­θησε μικρή δεξίωση στο προ­αύ­λιο του σχο­λείου. Σύντομα το βιβλίο θα βρί­σκε­ται σε όλα τα βιβλιο­πω­λεία της Ρόδου και της Δωδε­κα­νή­σου από τις εκδό­σεις Παπα­ζήση.