Η μεγάλη μάχη για το ελαιόλαδο

Ηακρί­βεια των τρο­φί­μων απο­τε­λεί το υπ’ αριθμόν ένα πρό­βλημα για τους κατα­να­λω­τές σήμερα. Και παρά τις προ­σπά­θειες που γίνο­νται τόσο σε ευρω­παϊκό, όσο και σε εγχώριο κυβερ­νη­τικό επίπεδο, η πολυ­πλο­κό­τητα του προ­βλή­μα­τος δεν επι­τρέ­πει την εξεύ­ρεση μιας απο­τε­λε­σμα­τι­κής λύσης.

Ήδη από τον Αύγου­στο στο άρθρο, «Θα πούμε το λάδι – λαδάκι και το ρύζι – ρυζάκι», είχαμε ανα­φερ­θεί στο συγκε­κρι­μένο πρό­βλημα που έχει παγκό­σμιες δια­στά­σεις με πλούσια στοι­χεία από τις αγορές των ΗΠΑ εστιά­ζο­ντας στις τέσ­σε­ρις βασικές αιτίες, που έχουν οδη­γή­σει στις θεα­μα­τι­κές αυξή­σεις τιμών των τρο­φί­μων.

Η πρώτη αιτία είναι η αύξηση του εργα­τι­κού κόστους της αγρο­τι­κής παρα­γω­γής.

Η δεύτερη αιτία είναι η αύξηση του κόστους δια­κί­νη­σης, μετα­φο­ράς, απο­θή­κευ­σης και μετα­ποί­η­σης των τρο­φί­μων, που συνε­χί­ζε­ται αμείωτη και μέσα στο 2023.

Η τρίτη αιτία είναι η ανομ­βρία και οι πυρ­κα­γιές, σαν απο­τε­λέ­σματα της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, που έχουν οδη­γή­σει σε συρ­ρί­κνωση του ύψους της αγρο­τι­κής παρα­γω­γής, με απο­τέ­λε­σμα η προ­σφορά να μην καλύ­πτει τη ζήτηση.

Και η τέταρτη αιτία είναι η συνέ­χιση της Ρωσικής εισβο­λής στην Ουκρα­νία, που έχει αφαι­ρέ­σει από την αγορά το 9% της παγκό­σμιας παρα­γω­γής αλεύρων, το 12% της παγκό­σμιας παρα­γω­γής καλα­μπο­κιού καθώς και το μεγα­λύ­τερο μέρος της παρα­γω­γής γεωρ­γι­κών λιπα­σμά­των.

Η έκρηξη της τιμής του ελαιό­λα­δου, εντάσ­σε­ται σε αυτά τα πλαίσια ανά­λυ­σης. Η σημα­ντική μείωση της παρα­γω­γής ελαιό­λα­δου στην Ισπανία μαζί με την αυξη­μένη ζήτηση του προ­ϊ­ό­ντος από τους κατα­να­λω­τές σε όλο τον κόσμο, αφού το ελαιό­λαδο έχει κατα­κτή­σει με επι­τυ­χία νέες αγορές, όπως είναι η αμε­ρι­κα­νική και η κινε­ζική, συν­θέ­τουν ένα δυσε­πί­λυτο παζλ.

Έτσι βλέ­πουμε τους κατα­να­λω­τές να προ­σπα­θούν να αγο­ρά­σουν ελαιό­λαδο περ­σι­νής σοδειάς σε περ­σι­νές τιμές και να το στο­κά­ρουν, για να μη χρεια­στεί να αγο­ρά­σουν φετινό ελαιό­λαδο σε πολύ υψη­λό­τε­ρες τιμές. Διότι γνω­ρί­ζουν πως δε θα μπορούν να αντα­πο­κρι­θούν στις νέες τιμές στο ράφι των κατα­στη­μά­των τρο­φί­μων και θα οδη­γη­θούν σε μείωση της κατα­νά­λω­σης ελαιό­λα­δου στο οικο­γε­νειακό τραπέζι. Από τα δια­θέ­σιμα δεδο­μένα, φαί­νε­ται ότι ήδη η ζήτηση στην παγκό­σμια αγορά ελαιό­λα­δου έχει υπο­χω­ρή­σει κατά 40% και στη χώρα μας κατά 30%.

Βλέ­πουμε τους παρα­γω­γούς να προ­σπα­θούν να εξα­σφα­λί­σουν εργα­τικά χέρια για τη συγκο­μιδή της σοδιάς, που θα έχουν αυξη­μένο κόστος απα­σχό­λη­σης. Ταυ­τό­χρονα γνω­ρί­ζο­ντας τα προ­βλή­ματα που θα αντι­με­τω­πί­σουν και από τα υπό­λοιπα κόστη όπως είναι η λίπανση, τα καύσιμα, τα μηχα­νή­ματα και η επε­ξερ­γα­σία – τυπο­ποί­ηση – συσκευα­σία, λόγω των αυξή­σεων που κυμαί­νο­νται από 60% έως 90%, απο­φεύ­γουν να πωλή­σουν τις ποσό­τη­τες ελαιό­λα­δου που τους έχουν περισ­σέ­ψει από πέρσι, στις παλαιές τιμές. Διότι θα πρέπει με κάποιον τρόπο να καλύ­ψουν τα αυξη­μένα φετινά κόστη συγκο­μι­δής και παρα­γω­γής. Η οποία για μια σειρά από λόγους θα είναι περιο­ρι­σμένη. Υπο­λο­γί­ζε­ται πως η τρέ­χουσα εγχώρια παρα­γωγή θα είναι από 180.000 έως 200.000 τόνους, αισθητά μειω­μένη από την περσινή παρα­γωγή που είχε αγγίξει τους 320.000 τόνους.

Από την πλευρά τους τα supermarkets, μέσω της αύξησης των τιμών στο ράφι, προ­σπα­θούν να αντι­σταθ­μί­σουν το υψη­λό­τερο κόστος που θα κληθούν να κατα­βά­λουν στις βιο­μη­χα­νίες τυπο­ποί­η­σης ελαιό­λα­δου. Και όσοι ομιλούν περί κερ­δο­σκο­πίας των αλυ­σί­δων τρο­φί­μων, θα πρέπει να γνω­ρί­ζουν πως μια από τη μεγα­λύ­τε­ρες αλυ­σί­δες στη χώρα μας, εμφά­νισε φέτος για πρώτη φορά στην ιστορία της ζημίες, λόγω του υπερ­βο­λι­κού ενερ­γεια­κού κόστους που έφτασε τα 24 εκατ. ευρώ. σε ετήσια βάση.

Παρά­γο­ντες της αγοράς, ανα­μέ­νουν αύξηση της δια­κί­νη­σης και εμπο­ρίας μη τυπο­ποι­η­μέ­νου ελαιό­λα­δου από τα ελαιο­τρι­βεία, σε ντε­νε­κέ­δες και κάτω από τα ραντάρ του κράτους όσον αφορά τα ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά και τα μαύρα έσοδα. Μέσα σε αυτό το παντε­λώς στρεβλό περι­βάλ­λον «η μάχη του ελαιό­λα­δου» θα πρω­το­στα­τεί στις ειδη­σε­ο­γρα­φικά δελτία αφού αφορά ένα βασικό συστα­τικό της δια­τρο­φής του ελλη­νι­κού νοι­κο­κυ­ριού. Ποιος θα έλεγε πριν από λίγα χρόνια, πως το ελαιό­λαδο θα ήταν σήμερα ένα πολύ­τιμο διεθνές εμπό­ρευμα, εν ανε­παρ­κεία;

Πηγή liberal.gr

Κων­στα­ντί­νος Χαρο­κό­πος