Πρώτες στρατηγικές από Ε.Ε. για νησιά και παράκτιες περιοχές

Πε­ρί­που 17 εκατ. άν­θρω­ποι ζουν σε πε­ρισ­σό­τε­ρα από 4.000 νησιά σε 16 κράτη-μέλη της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης – πε­ρί­που 120 από αυτά στην Ελ­λά­δα. Εκτι­μά­ται ότι 95 εκατ. άν­θρω­ποι σε 22 ευ­ρω­παϊ­κές χώρες ζουν κατά μήκος της ευ­ρω­παϊ­κής ακτο­γραμ­μής. Οι προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν οι κοι­νό­τη­τες αυτές έρ­χο­νται επι­τέ­λους στο προ­σκή­νιο των ευ­ρω­παϊ­κών πο­λι­τι­κών, με την έγκρι­ση των πρώ­των κοι­νο­τι­κών στρα­τη­γι­κών για τα νησιά και τον πα­ρά­κτιο χώρο. Για χώρες όπως η Ελ­λά­δα, οι στρα­τη­γι­κές αυτές απο­τε­λούν μια τε­ρά­στια ευ­και­ρία, καθώς συ­νε­πά­γο­νται την ανα­κα­τεύ­θυν­ση πόρων από το επό­με­νο ΕΣΠΑ σε συ­γκε­κρι­μέ­νες πο­λι­τι­κές.

Οι πρώ­τες στρα­τη­γι­κές της Ε.Ε. για τα νησιά και τον πα­ρά­κτιο χώρο πα­ρου­σιά­στη­καν χθες στην Πάφο, στην τε­λευ­ταία επί­ση­μη εκ­δή­λω­ση της κυ­πρια­κής προ­ε­δρί­ας της Ε.Ε. «Για τα νη­σιω­τι­κά κράτη, οι προ­κλή­σεις της νη­σιω­τι­κό­τη­τας είναι μια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Αντι­κα­το­πτρί­ζε­ται στην πρό­σβα­ση στις αγο­ρές, στην αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα των επι­χει­ρή­σε­ων, στους υδα­τι­κούς πό­ρους, στις υπο­δο­μές, στην κα­θη­με­ρι­νή ζωή. Η κα­τάρ­τι­ση των στρα­τη­γι­κών αυτών είναι ένα ου­σια­στι­κό βήμα προς μια ολι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση, με τε­λι­κό στόχο μια πιο συ­νε­κτι­κή Ευ­ρώ­πη», ανέ­φε­ρε ο πρό­ε­δρος της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας Νίκος Χρι­στο­δου­λί­δης. «Οσοι προ­έρ­χο­νται από νησιά γνω­ρί­ζουν», πρό­σθε­σε ο πρω­θυ­πουρ­γός της Μάλ­τας Ρό­μπερτ Αμπέ­λα. «Η γε­ω­γρα­φία επη­ρε­ά­ζει τον τρόπο που ζούμε, πώς δου­λεύ­ει η οι­κο­νο­μία, πόσο γρή­γο­ρα επη­ρε­α­ζό­μα­στε από κάθε εξω­τε­ρι­κό σοκ. Στα νησιά υπάρ­χουν λι­γό­τε­ρες επι­λο­γές και υψη­λό­τε­ρο κό­στος».

Θα προ­σπα­θή­σου­με το με­τα­φο­ρι­κό ισο­δύ­να­μο να γίνει κοι­νο­τι­κή πο­λι­τι­κή, ση­μειώ­νει ο υφυ­πουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής Στέ­φα­νος Γκί­κας.

Οι προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν οι νη­σιω­τι­κές κοι­νω­νί­ες είναι εντυ­πω­σια­κά κοι­νές. «Πριν από λίγες ημέ­ρες, στο νησί από όπου κα­τά­γο­μαι δώ­σα­με μάχη στο δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο για να μην κλεί­σει το σχο­λείο», ανέ­φε­ρε η Ερικα Εν­γκλουντ, διευ­θύ­ντρια της Ενω­σης Φιν­λαν­δι­κών Νη­σιών (FOSS). «Αυτό μοιά­ζει με το­πι­κό θέμα, αλλά για εμάς δεν είναι, είναι θέμα επι­βί­ω­σης της κοι­νό­τη­τας. Συχνά οι απο­φά­σεις λαμ­βά­νο­νται από αν­θρώ­πους που δεν γνω­ρί­ζουν ούτε καν τους πε­ριο­ρι­σμούς που θέτει ο και­ρός στις με­τα­κι­νή­σεις και τι ση­μαί­νει ένας πο­λυ­ή­με­ρος απο­κλει­σμός».

Γιατί μέ­νουν από νερό τα νησιά

Τι πε­ρι­λαμ­βά­νουν οι νέες κοι­νο­τι­κές στρα­τη­γι­κές; Η Ευ­ρω­παϊ­κή Στρα­τη­γι­κή για τα Νησιά βα­σί­ζε­ται σε τέσ­σε­ρις πυ­λώ­νες: στην οι­κο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη (που πε­ρι­λαμ­βά­νει τη συν­δε­σι­μό­τη­τα, την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα και την και­νο­το­μία), στην ενερ­γεια­κή ασφά­λεια και την πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή προ­στα­σία, στην κοι­νω­νι­κή διά­στα­ση (που αφορά το δη­μο­γρα­φι­κό, την υγεία, την εκ­παί­δευ­ση, αλλά και την προ­σι­τή κα­τοι­κία) και στην ασφά­λεια και αντι­με­τώ­πι­ση κρί­σε­ων. «Θα συ­στα­θεί ένα συ­ντο­νι­στι­κό πλαί­σιο για να στη­ρι­χθούν τα κράτη-μέλη στην εφαρ­μο­γή πο­λι­τι­κών», ανέ­φε­ρε ο Ρα­φα­έ­λε Φίτο, εκτε­λε­στι­κός αντι­πρό­ε­δρος της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, υπεύ­θυ­νος για τη Συ­νο­χή και τις Με­ταρ­ρυθ­μί­σεις. «Για πα­ρά­δειγ­μα, η Ε.Ε. θα στη­ρί­ξει τη βελ­τί­ω­ση των με­τα­φο­ρών και των ψη­φια­κών υπο­δο­μών, τα έργα για την ενερ­γεια­κή ασφά­λεια των νη­σιών, τα έργα για την ασφά­λεια και την ετοι­μό­τη­τα».

Οσον αφορά τη στρα­τη­γι­κή για τον πα­ρά­κτιο χώρο, αυτή θέτει πολ­λές προ­τε­ραιό­τη­τες: την εν­δυ­νά­μω­ση των πα­ρά­κτιων κοι­νω­νιών μέσω του θα­λάσ­σιου χω­ρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού, την υπο­στή­ρι­ξη της «μπλε βιο­οι­κο­νο­μί­ας», την υπο­στή­ρι­ξη της δη­μιουρ­γί­ας ενός συ­στή­μα­τος πι­στο­ποί­η­σης μο­νά­δων «μπλε άν­θρα­κα» (blue carbon credits) που θα λει­τουρ­γή­σει ως μέσο χρη­μα­το­δό­τη­σης και την αύ­ξη­ση της αν­θε­κτι­κό­τη­τας στην κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή. «Η στρα­τη­γι­κή πε­ρι­λαμ­βά­νει 13 στο­χευ­μέ­νες δρά­σεις για τη βελ­τί­ω­ση της υλο­ποί­η­σης των στρα­τη­γι­κών για την ευ­η­με­ρία, την αν­θε­κτι­κό­τη­τα και την κα­τοι­κη­σι­μό­τη­τα των πα­ρά­κτιων πε­ριο­χών», ανέ­φε­ρε ο Κώ­στας Καδής, Ευ­ρω­παί­ος επί­τρο­πος για την Αλιεία και τους Ωκε­α­νούς. «Για πα­ρά­δειγ­μα, η πι­στο­ποί­η­ση της δέ­σμευ­σης ρύπων θα δη­μιουρ­γή­σει οι­κο­νο­μι­κή αξία για τις πα­ρά­κτιες κοι­νό­τη­τες. Η Ε.Ε. θα χρη­μα­το­δο­τή­σει έργα ανά­πτυ­ξης και­νο­το­μί­ας για τις θα­λάσ­σιες συ­γκοι­νω­νί­ες, για τα σκάφη δι­πλής χρή­σης (λ.χ. για αλιεία και του­ρι­σμό). Θα δώσει έμ­φα­ση στη στή­ρι­ξη των κοι­νω­νιών, στην εκ­παί­δευ­ση, στην κα­τάρ­τι­ση, στις δε­ξιό­τη­τες, ώστε οι νε­ό­τε­ρες γε­νιές να μεί­νουν συν­δε­δε­μέ­νες με την οι­κο­νο­μι­κή και κοι­νω­νι­κή ζωή των πε­ριο­χών στις οποί­ες γεν­νή­θη­καν. Οι ερευ­νη­τι­κοί φο­ρείς μπο­ρούν να συμ­βά­λουν στο πρό­γραμ­μα “OceanEye”, για την πα­ρα­κο­λού­θη­ση του θα­λάσ­σιου πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Η εφαρ­μο­γή του πλαι­σί­ου θα ξε­κι­νή­σει άμεσα, πα­ρέ­χο­ντας ένα σα­φέ­στε­ρο πλαί­σιο στή­ρι­ξης των πα­ρά­κτιων και νη­σιω­τι­κών πε­ριο­χών».

Η Ελ­λά­δα στη δεύ­τε­ρη θέση με τα πιο κα­θα­ρά νερά στην Ε.Ε.

Στην πα­ρου­σί­α­ση των στρα­τη­γι­κών, την Ελ­λά­δα εκ­προ­σώ­πη­σε ο Στέ­φα­νος Γκί­κας, υφυ­πουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής. «Για εμάς είναι μια πολύ ση­μα­ντι­κή εξέ­λι­ξη», λέει στην «Κ». «Πα­λεύ­ου­με χρό­νια για να εν­σω­μα­τώ­σου­με στοι­χεία των εθνι­κών μας πο­λι­τι­κών για τη νη­σιω­τι­κό­τη­τα στις ευ­ρω­παϊ­κές πο­λι­τι­κές. Η έγκρι­ση των στρα­τη­γι­κών είναι μια τε­ρά­στια ευ­και­ρία για να βελ­τιώ­σου­με τις συν­θή­κες στα νησιά και στις πα­ρά­κτιες πε­ριο­χές και να αντι­με­τω­πί­σου­με προ­κλή­σεις. Στην επό­με­νη χρη­μα­το­δο­τι­κή πε­ρί­ο­δο θα διο­χε­τευ­τούν πόροι προς τα νησιά για την ενερ­γεια­κή με­τά­βα­ση, τη συν­δε­σι­μό­τη­τα, τις υπο­δο­μές. Θα προ­σπα­θή­σου­με επί­σης το με­τα­φο­ρι­κό ισο­δύ­να­μο να γίνει κοι­νο­τι­κή πο­λι­τι­κή και πρω­το­βου­λί­ες όπως τα “GReco Islands” να επε­κτα­θούν σε όλα τα νησιά. Στό­χος είναι να δη­μιουρ­γη­θεί μια κοινή νη­σιω­τι­κή πο­λι­τι­κή που να αντι­με­τω­πί­ζει τις προ-κλή­σεις της νη­σιω­τι­κό­τη­τας».

Πηγή: kathimerini.gr