Ανεπαρκείς οι υποδομές για την κρουαζιέρα-Τι ζητούν οι εφοπλιστές

Η Ελλάδα μπορεί μεν να δια­θέ­τει όλα τα φυσικά πλε­ο­νε­κτή­ματα που την κατα­τάσ­σουν σε έναν από τους πρώτους προ­ο­ρι­σμούς στον κόσμο, ωστόσο υπο­λει­πό­μα­στε σε σχέση με άλλες χώρες αντα­γω­νι­στι­κών παροχών, λέει σε συνέ­ντευξή του στο Αθη­ναϊκό και Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων, ο πρό­ε­δρος της Ένωσης Εφο­πλι­στών Κρουα­ζιε­ρό­πλοιων και Φορέων Ναυ­τι­λίας, Θεό­δω­ρος Κόντες. Ο κ. Κόντες κάνει λόγο για ανε­παρ­κείς λιμε­νι­κές υπο­δο­μές, αερο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις με υπερ­βο­λική γρα­φειο­κρα­τία και πολ­λα­πλές συναρ­μο­διό­τη­τες υπουρ­γείων, που απο­τε­λούν εμπόδιο για μεγα­λύ­τερη αύξηση του κλάδου της κρουα­ζιέ­ρας στην Ελλάδα.

Όπως σημειώ­νει ο πρό­ε­δρος της Ένωσης Εφο­πλι­στών Κρουα­ζιε­ρό­πλοιων και Φορέων Ναυ­τι­λίας, έχουν ήδη δοθεί στο υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας οι παρεμ­βά­σεις που πρέπει να γίνουν σε κάθε λιμάνι καθώς ο υπουρ­γός Γιάννης Πλα­κιω­τά­κης «από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε τα καθή­κο­ντά του, επέ­δειξε σημα­ντικό ενδια­φέ­ρον και μας ζήτησε προ­τά­σεις».

Συμπλη­ρώ­νει ακόμη ότι «πρό­σφατα, στελέχη του υπουρ­γείου Προ­στα­σίας του Πολίτη πραγ­μα­το­ποί­η­σαν επι­θε­ω­ρή­σεις σε όλα τα νησιά» λόγω και των νέων κανο­νι­σμών για τους επι­βά­τες εκτός Σένγκεν που θα πρέπει να εφαρ­μο­στούν υπο­χρε­ω­τικά από 01/01/2021.

Η άρση του Cabotage το 2012 στη χώρα μάς βοήθησε στην ανά­πτυξη του κλάδου της κρουα­ζιέ­ρας;

Η άρση του καμπο­τάζ ήταν μία μνη­μο­νιακή υπο­χρέ­ωση της χώρας μας που πέρασε το 2012.Μέχρι το 2010 στην Ελλάδα απα­γο­ρευό­ταν σε ξένα κρουα­ζιε­ρό­πλοια να χρη­σι­μο­ποιούν ελλη­νικά λιμάνια ως σημεία εκκί­νη­σης και άφιξης (home port). Μέχρι τότε όλα τα ξένα κρουα­ζιε­ρό­πλοια που έρχο­νταν στη χώρα μας μπο­ρού­σαν να χρη­σι­μο­ποιούν τα λιμάνια μόνο ως λιμάνια διέ­λευ­σης. Σύμφωνα με πρό­σφα­τες έρευνες κάθε επι­βά­της κρουα­ζιε­ρό­πλοιου που περνάει από ένα λιμάνι διέ­λευ­σης αφήνει στην τοπική κοι­νω­νία περίπου 30 ευρώ ενώ κάθε επι­βά­της κρουα­ζιε­ρό­πλοιου που θα επι­βι­βα­στεί από ένα λιμάνι εκκί­νη­σης και άφιξης (home port) αφήνει περίπου 300 ευρώ. Σημειώ­νε­ται ότι ένα κρουα­ζιε­ρό­πλοιο που πραγ­μα­το­ποιεί home port από ένα λιμάνι θα τρο­φο­δο­τη­θεί από την τοπική αγορά, θα πάρει επι­βά­τες που θα έχουν δια­νυ­κτε­ρεύ­σει σε ξενο­δο­χείο την προη­γού­μενη ημέρα και είναι ένα γεγονός που αφήνει περισ­σό­τερα χρήματά στις τοπικές κοι­νω­νίες. Η άρση του καμπο­τάζ μπορεί να βοήθησε σε ένα σημείο τον κλάδο, ωστόσο δεν απέδωσε αυτό που θα περί­μενε κανείς και ο βασι­κό­τε­ρος λόγος είναι οι λιμε­νι­κές υπο­δο­μές που δεν υπάρ­χουν, όπως επίσης και οι ανε­παρ­κείς αερο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις και η γρα­φειο­κρα­τία. Εκτιμώ ότι τα συν­δι­κα­λι­στικά θέματα που θέτο­νταν κατά περιό­δους δεν ήταν τόσο δυνατά, για να δημιουρ­γή­σουν προ­βλή­ματα στην ανά­πτυξη του κλάδου. Επίσης, δεν σας κρύβω ότι τα υπουρ­γεία που εμπλέ­κο­νται στον τομέα της κρουα­ζιέ­ρας και του θαλάσ­σιου του­ρι­σμού αυτή τη στιγμή, είναι 8 με 9 και επο­μέ­νως κατα­λα­βαί­νετε ότι για να παρθούν γρήγορα απο­φά­σεις είναι πολύ δύσκολο. Γι αυτό είχαμε πιέσει και εδραιώ­θηκε η εθνική επι­τροπή κρουα­ζιέ­ρας πριν από 2,5 χρόνια. Η οργά­νωσή της δεν έγινε σωστά καθώς είχε παρά πολλά μέλη και οι συνε­δριά­σεις της δεν ήταν τακτι­κές. Είχαμε να συνε­δριά­σουμε περίπου 8 μήνες. Ο νέος υπουρ­γός Ναυ­τι­λίας Γιάννης Πλα­κιω­τά­κης από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε τα καθή­κο­ντά του, επέ­δειξε σημα­ντικό ενδια­φέ­ρον και μας ζήτησε προ­τά­σεις. Ήδη έχουμε δώσει ανα­λυ­τικά τι χρειά­ζε­ται το κάθε λιμάνι και τι παρεμ­βά­σεις θα πρέπει να γίνουν, λόγω και των νέων κανο­νι­σμών για τους επι­βά­τες εκτός Σένγκεν που θα πρέπει να εφαρ­μο­στούν υπο­χρε­ω­τικά από 01/01/2021. Επίσης το υπουρ­γείο Προ­στα­σίας του Πολίτη έχει εικόνα για τις πύλες εισόδου της κρουα­ζιέ­ρας, ενώ περι­μέ­νουμε τις παρα­τη­ρή­σεις τους σε συγκε­κρι­μένα θέματα που τους έχουμε θέσει. Πρό­σφατα στελέχη του υπουρ­γείου Προ­στα­σίας του Πολίτη πραγ­μα­το­ποί­η­σαν επι­θε­ω­ρή­σεις σε όλα τα νησιά.

Μπορεί να υπάρξει ένα συγκε­κρι­μένο σχέδιο και χρο­νο­διά­γραμμα ανα­βάθ­μι­σης των λιμε­νι­κών υπο­δο­μών;

Δεν χρειά­ζε­ται σε όλα τα λιμάνια να γίνουν μεγάλες υπο­δο­μές. Στα νησιά όπου τα κρουα­ζιε­ρό­πλοια δεν μπορούν να εξυ­πη­ρε­τη­θούν από τους λιμένες, μπορούν να γίνουν εύκολα κάποια πράγ­ματα όπως η τοπο­θέ­τηση ναυ­δέ­των σε συγκε­κρι­μένη θέση, προ­κει­μέ­νου ένα κρουα­ζιε­ρό­πλοιο να προσ­δέ­νει με ασφά­λεια σ΄ αυτό, αντί να αγκυ­ρο­βο­λεί στα ανοιχτά. Η Ελλάδα μπορεί μεν να δια­θέ­τει όλα τα φυσικά πλε­ο­νε­κτή­ματα που την κατα­τάσ­σουν σε έναν από τους πρώτους προ­ο­ρι­σμούς στον κόσμο, ωστόσο υπο­λει­πό­μα­στε σε σχέση με άλλες χώρες αντα­γω­νι­στι­κών παροχών. Στη Σαντο­ρίνη που είναι ένας από τους δημο­φι­λέ­στε­ρους προ­ο­ρι­σμούς στον κόσμο, το λιμάνι, ακόμα δεν έχει επι­σκευα­στεί, ενώ αρκετοί δρόμοι του νησιού έχουν σημα­ντικά προ­βλή­ματα. Επίσης, επί 10 ολό­κληρα χρόνια παλεύ­ουμε προ­κει­μέ­νου να τοπο­θε­τη­θεί το δεύτερο τελε­φε­ρίκ για την εξυ­πη­ρέ­τηση των επι­βα­τών κρουα­ζιέ­ρας, αλλά υπάρ­χουν προ­σφυ­γές και αντι­δρά­σεις από οικο­λο­γι­κές οργα­νώ­σεις και φορείς. Σας τονίζω ότι το δεύτερο τελε­φε­ρίκ που είναι το κυριό­τερο κομμάτι εξυ­πη­ρέ­τη­σης για τους επι­βά­τες της κρουα­ζιέ­ρας δεν χρειά­ζε­ται καμία κρατική χρη­μα­το­δό­τηση, καθώς το ίδρυμα Νομικού που το δια­χει­ρί­ζε­ται έχει ήδη τη συγκε­κρι­μένη πίστωση. Επίσης, τα ναύδετα που βρί­σκο­νται στη θαλάσ­σια περιοχή του νησιού είναι παλιά, ενώ έως σήμερα δεν έχει προ­βλε­φθεί καμία αντι­κα­τά­στασή τους. Έχουν να συντη­ρη­θούν περισ­σό­τερο από 14 χρόνια.

Από τις αρχές του νέου έτους θα έχουμε νέα, ακρι­βό­τερα και οικο­λο­γι­κό­τερα καύσιμα στη ναυ­τι­λία βάσει των νέων προ­δια­γρα­φών που θέτει ο ΙΜΟ. Το προϊόν της κρουα­ζιέ­ρας θα είναι πιο ακριβό ή την αύξηση θα απορ­ρο­φή­σουν οι εται­ρείες;

Αυτό είναι δύσκολο να απα­ντη­θεί καθώς ο αντα­γω­νι­σμός είναι αρκετά μεγάλος. Το δύσκολο σ’ αυτή την ιστορία δεν είναι αν θα ακρι­βύ­νουν τα καύσιμα, αλλά αν θα υπάρ­χουν σε επάρ­κεια από τις πετρε­λαϊ­κές εται­ρείες και αν μπορεί να το βρει κάποιος σε οποιο­δή­ποτε λιμάνι. Από την πλευρά τους οι εται­ρείες, ανα­φο­ρικά με τη χρήση του νέου τύπου καυ­σί­μου χαμηλής περιε­κτι­κό­τη­τας σε θείο, από 3,5% στο 0,5%, δια­βε­βαιώ­νουν ότι θα υπάρχει σε δια­θε­σι­μό­τητα ωστόσο αμφι­βάλ­λουμε αν θα μπορεί κάποια εται­ρεία κρουα­ζιέ­ρας να το βρει σε οποιο­δή­ποτε λιμάνι ανά τον κόσμο. Επίσης, οι νέοι κανο­νι­σμοί ανα­μέ­νε­ται να αυξή­σουν το κόστος των αλλαγών στις πλοιο­κτή­τριες εται­ρίες. Αυτή τη στιγμή πάντως οι μεγα­λύ­τε­ρες εται­ρείες κρουα­ζιέ­ρας επι­λέ­γουν την τοπο­θέ­τηση scrubbers (σύστημα καθα­ρι­σμού καυ­σα­ε­ρίων, που συμ­βάλ­λει στην ελάτ­τωση των εκπο­μπών οξει­δίων του θείου (SOx) ) ακόμα και σε και­νούρ­για κρουα­ζιε­ρό­πλοια που χτί­ζο­νται στα ναυ­πη­γεία όπως η royal caribbean. Από την άλλη πλευρά το γκρουπ της Carnival πιστεύει στη μετα­τροπή των πλοίων σε LNG. Για τα πολύ παλιά πλοία δεν πρό­κει­ται να υπάρξει κάποια αλλαγή σε ό,τι αφορά τα καύσιμα καθώς δεν συμ­φέ­ρει αφού δεν γίνεται από­σβεση. Αυτή τη στιγμή, σε περισ­σό­τερα από 70 κρουα­ζιε­ρό­πλοια έχουν τοπο­θε­τη­θεί scrubbers ενώ ανα­μέ­νε­ται η τοπο­θέ­τηση μέχρι τέλος του 2020 σε άλλα 15.

Η υπόθεση του brexit θα επη­ρε­ά­σει καθόλου τον κλάδο;

Εξαρ­τά­ται από την οικο­νο­μική κατά­σταση που θα έχει το Λονδίνο, αλλά σίγουρα θα επη­ρε­ά­σει γενι­κό­τερα τον του­ρι­σμό και ειδι­κό­τερα, αυτό που αφορά την του­ρι­στική visa. Ωστόσο για τις κρουα­ζιέ­ρες που γίνο­νται στη Βόρεια Θάλασσα με προ­σεγ­γί­σεις σε λιμάνια εκτός Ευρώπης, ίσως ορι­σμέ­νες εται­ρείες αυτό να τις εξυ­πη­ρε­τεί καλύ­τερα.

Υπάρχει κάποια πρόταση του φορέα σας για μείωση του ΦΠΑ από το 24% στις του­ρι­στι­κές υπη­ρε­σίες

Έχουμε ζητήσει επα­νει­λημ­μέ­νως τη μείωση του ΦΠΑ από το 24% στις υπη­ρε­σίες που προ­σφέ­ρει ο κλάδος της κρουα­ζιέ­ρας. Ωστόσο όταν κάποια εται­ρεία κρουα­ζιέ­ρας κάνει ένα κυκλικό ταξίδι και πιάνει λιμάνι εκτός Ευρώπης όπως η Τουρκία ή η Κροατία τότε απαλ­λάσ­σε­ται από το ΦΠΑ σε καύσιμα και εφόδια, ΦΠΑ επι­βάλ­λε­ται μόνο στις ενδο­κοι­νο­τι­κές κρουα­ζιέ­ρες.

Θα επη­ρε­ά­σουν τον τομέα της κρουα­ζιέ­ρας οι στρα­τιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις στη βορειο­α­να­το­λική Συρία;

Προς το παρόν δεν έχουμε σημάδια που να δεί­χνουν ότι επη­ρε­ά­ζε­ται ο κλάδος από την εμπό­λεμη κατά­σταση στα σύνορα της Τουρ­κίας με τη βόρειο Συρία. Ωστόσο αν οι εχθρο­πρα­ξίες συνε­χι­στούν σίγουρα θα επη­ρε­ά­σουν τα δρο­μο­λό­για της επό­με­νης σεζόν που είναι ήδη προ­γραμ­μα­τι­σμένα. Πολλές ξένες εται­ρείες θα ανα­γκα­στούν για λόγους ασφα­λείας να αλλά­ξουν προ­ο­ρι­σμούς και λιμάνια και από την Τουρκία να έρθουν στην Ελλάδα. Το ίδιο γεγονός είχε επα­να­λη­φθεί και με την από­πειρα πρα­ξι­κο­πή­μα­τος που είχε γίνει στη γείτονα χώρα και πολλές εται­ρείες ανέ­βα­λαν τις προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες προ­σεγ­γί­σεις τους στα τουρ­κικά λιμάνια. Εμείς πάντως θέλουμε την Τουρκία στην αγορά κρουα­ζιέ­ρας. Ένα κρουα­ζιε­ρό­πλοιο όταν είναι στην ανα­το­λική Μεσό­γειο έρχεται και για την Τουρκία ενώ πολλές εται­ρείες μπορούν να επι­τυγ­χά­νουν την απαλ­λαγή ΦΠΑ σε καύσιμα και τρο­φο­δο­σία με την προ­σέγ­γιση σε ένα τουρ­κικό λιμάνι.

Στην Ελλάδα το home porting παρου­σιά­ζει ενδια­φέ­ρον για τις ξένες εται­ρείες

To κύριο λιμάνι είναι ο Πει­ραιάς και έχει τη μεγα­λύ­τερη κίνηση σε home porting. Tα οφέλη που έχουμε από τις αφι­ξο­α­να­χω­ρή­σεις ενός κρουα­ζιε­ρό­πλοιου σε λιμάνι home porting είναι τα έσοδα που προ­έρ­χο­νται στις τοπικές κοι­νω­νίες από τους επι­βά­τες που πραγ­μα­το­ποιούν εκδρο­μές, διαμονή πριν και μετά την κρουα­ζιέρα σε ξενο­δο­χεία, τα αερο­πο­ρικά ταξίδια και οι αγορές. Τα τελευ­ταία δύο χρόνια που υπήρχε το πρό­βλημα με την Τουρκία το home porting είχε αυξηθεί σημα­ντικά ειδικά στο λιμάνι του Πειραιά. Ωστόσο, έχουμε εκφρά­σει την ανη­συ­χία μας για την αύξηση των λιμε­νι­κών τελών και υπη­ρε­σιών που έχει ανα­κοι­νώ­σει ο ΟΛΠΟΛΠ +1,10% από το 2020 κατά 20%. Μην ξεχνάμε ότι η Τουρκία λόγω της ζημιάς που υπέστη στον κλάδο της κρουα­ζιέ­ρας από την από­πειρα πρα­ξι­κο­πή­μα­τος, έχει ήδη προ­χω­ρή­σει σε σχε­δια­σμό για την προ­σέλ­κυση των εται­ρειών. Προ­χώ­ρησε στην κατα­σκευή νέου αερο­δρο­μίου και λιμα­νιού στην Κων­στα­ντι­νού­πολη ενώ προ­χώ­ρησε και σε επι­δό­τηση ανά επιβάτη, που κυμαί­νε­ται από 25 έως 45 ευρώ ανάλογα με την εποχή. Το βασι­κό­τερο για την ανά­πτυξη του homeporting είναι τα αερο­δρό­μια και η απλο­ποί­ηση των συν­δέ­σεων από χώρες εκτός Ευρώπης. Επίσης το αερο­δρό­μιο «Ελ. Βενι­ζέ­λος» είναι ακριβό σε αερο­πο­ρικά τέλη σε σχέση με άλλα αντα­γω­νι­στικά αερο­δρό­μια. Συνο­λικά τέσ­σε­ρις ελλη­νι­κοί λιμένες έχουν χρη­σι­μο­ποι­η­θεί ή χρη­σι­μο­ποιού­νται για home porting. Πρό­κει­ται για τα λιμάνια του Πειραιά, της Κέρ­κυ­ρας του Ηρα­κλείου και της Ρόδου. Για τη χώρα μας, σύμφωνα με στοι­χεία της Ενώσεως Κρουα­ζιε­ρό­πλοιων και Φορέων Ναυ­τι­λίας οι επι­βά­τες του home port ανήλθαν σε 403.000 ενώ του Transit σε 4,6 εκατ. επι­βά­τες. Πρώτη χώρα είναι η Ιταλία όπου οι επι­βά­τες home port ανήλθαν σε 2,4 εκατ. ενώ οι Transit σε 6,64 εκατ. Ακο­λου­θεί η Ισπανία με 1.49 εκατ. επι­βά­τες home port και 5,41 transit.

Εκτι­μάτε ότι θα πρέπει να υπάρξει ένας μονα­δι­κός κρα­τι­κός φορέας (οργα­νι­σμός) με τον οποίο θα συζη­τούν οι εται­ρείες κρουα­ζιέ­ρας την επίλυση όλων των προ­βλη­μά­των τους, καθώς οι συζη­τή­σεις σήμερα γίνο­νται με πολλά δια­φο­ρε­τικά υπουρ­γεία.

Εκτιμώ ότι η Εθνική Επι­τροπή Κρουα­ζιέ­ρας που έχει κατα­γρά­ψει ήδη τα προ­βλή­ματα του κλάδου θα δου­λέ­ψει πιο οργα­νω­τικά και θα συνε­δριά­ζει πιο σύντομα προ­κει­μέ­νου να παίρνει άμεσα απο­φά­σεις. Αυτό θα βοη­θή­σει. Δεν χρειά­ζε­ται να γίνει άλλος δημό­σιος τομέας για την υπο­στή­ριξη του κλάδου.

Έχουν γίνει προ­σπά­θειες επι­μή­κυν­σης της κρουα­ζιέ­ρας και τη χει­με­ρινή περίοδο. Πώς αυτό μπορεί να γίνει ελκυ­στικό; Εφαρ­μό­ζε­ται από κάποιες εται­ρείες ελλη­νι­κές.

Αυτό είναι πολύ βασικό και ήδη ξεκί­νησε από φέτος από τη celestyal cruises. Το ένα πλοίο ήδη της εται­ρείας θα πραγ­μα­το­ποιεί κυκλικά ταξίδια μέχρι τέλη Νοεμ­βρίου ενώ το άλλο πρό­κει­ται να στα­μα­τή­σει τον Ιανουά­ριο. Κάποια στιγμή σκοπός όλων των εται­ρειών είναι η επι­μή­κυνση της σεζόν και το χειμώνα καθώς οι και­ρι­κές συν­θή­κες ευνοούν κάτι τέτοιο. Σε λίγο καιρό με την προ­ώ­θηση που γίνεται η κρουα­ζιέρα θα μπορεί να λει­τουρ­γεί όλο το χρόνο στην Ελλάδα. Πρέπει βέβαια προς αυτή την κατεύ­θυνση να βοη­θή­σουν και λίγο οι διοι­κή­σεις των λιμα­νιών προ­σφέ­ρο­ντας εκπτώ­σεις προς τις εται­ρείες ανα­φο­ρικά με την παροχή λιμε­νι­κών υπη­ρε­σιών. Προς το παρόν δεν έχει γίνει κάτι τέτοιο. Πάντως η Σαντο­ρίνη ξεκί­νησε από πέρυσι να δου­λεύει τον του­ρι­σμό και τον χειμώνα και οι περισ­σό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις πήγαν αρκετά καλά.

Το σύστημα προ­κα­θο­ρι­σμέ­νων θέσεων ελλι­με­νι­σμού, berth allocation, βοήθησε τις εται­ρείες. Λει­τουρ­γεί σωστά ή θα έπρεπε να αλλάξει ως προς το θέμα των κρα­τή­σεων;

Το σύστημα προ­κα­θο­ρι­σμέ­νων θέσεων ελλι­με­νι­σμού που εφαρ­μό­ζε­ται ήδη στη Σαντο­ρίνη είναι γιατί δεν μπορούν να εξυ­πη­ρε­τη­θούν οι επι­βά­τες και έχουμε θέσει ως όριο αφίξεων τα 8.000 άτομα. Παλαιό­τερα, είχαμε μερικές προ­σεγ­γί­σεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων με 20.000 και 25.000 αφίξεις επι­σκε­πτών που δεν μπο­ρού­σαν εύκολα να εξυ­πη­ρε­τη­θούν. Το σύστημα θα πρέπει να επε­κτα­θεί σε συνερ­γα­σία μεταξύ των λιμε­νι­κών αρχών ανά περιο­χές. Το ελλη­νικό λιμε­νικό σύστημα αυτή τη στιγμή συμπε­ρι­λαμ­βά­νει ένα σύνολο 42 ελλη­νι­κών λιμένων που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στην αγορά κρουα­ζιέ­ρας. Σύμφωνα με στοι­χεία της Ένωσης Εφο­πλι­στών Κρουα­ζιε­ρό­πλοιων και Φορέων Ναυ­τι­λίας, το 2018 υπήρξαν 3.410 προ­σεγ­γί­σεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων στη χώρα μας, ενώ τα συνο­λικά έσοδα από τον κλάδο ανήλθαν σε 495 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Οι συνο­λι­κές αφίξεις ανήλθαν σε 4.788.000 επι­βά­τες ενώ το 90% αυτών ήταν transit.

Από τα 34 λιμάνια της χώρας στα οποία δρα­στη­ριο­ποιεί­ται η κρουα­ζιέρα, τα επτά πρώτα που παρου­σί­α­σαν τη μεγα­λύ­τερη κίνηση ήταν ο Πει­ραιάς, η Μύκονος, η Κέρκυρα, η Σαντο­ρίνη, το Κατά­κολο, η Ρόδος και το Ηρά­κλειο. Το 2018 στο λιμάνι του Πειραιά αφί­χθη­σαν 524 κρουα­ζιε­ρό­πλοια με 961.632 επι­βά­τες, έναντι 576 το 2017 με 1.055.559 επι­βά­τες. Στη Μύκονο τον ίδιο χρόνο αφί­χθη­σαν 484 κρουα­ζιε­ρό­πλοια με 702.256 επι­βά­τες έναντι 501 το 2017 και 699.304 επι­βά­τες. Για το 2018 ακο­λου­θεί η Κέρκυρα με 413 αφίξεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων και 735.832 επι­βά­τες, η Σαντο­ρίνη με 474 αφίξεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων και 749.286 επι­βά­τες, το Κατά­κολο με 221 αφίξεις και 468.046 επι­βά­τες, η Ρόδος με 210 αφίξεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων και 237.808 επι­βά­τες και το Ηρά­κλειο με 187 αφίξεις και 297.929 επι­βά­τες.

Για το 2019 σύμφωνα με τα τελευ­ταία στοι­χεία που είχαν κατα­χω­ρη­θεί στις 19/08/2019, 623 κρουα­ζιε­ρό­πλοια είχαν αφιχθεί στο λιμάνι του Πειραιά με 1.060.000 επι­βά­τες. Την ίδια περίοδο στη Μύκονο αφί­χθη­σαν 560 κρουα­ζιε­ρό­πλοια με 800.000 επι­βά­τες και ακο­λου­θεί η Κέρκυρα με 416 κρουα­ζιε­ρό­πλοια και 868.521 επι­βά­τες, η Σαντο­ρίνη με 584 και 810.000 επι­βά­τες, το Kατάκολο με 205 και 442.843 επι­βά­τες, η Ρόδος με 254 και 290.000 επι­βά­τες και το Ηρά­κλειο με 201 κρουα­ζιε­ρό­πλοια και 315.000 επι­βά­τες.

πηγή euro2day.gr