Νανο-όπλα κατά κορωνοϊού, μικρά θαύματα στο ΑΠΘ

«Αυτό που πο­λε­μά­με βρί­σκε­ται στον να­νό­κο­σμο, είναι ένας ιός δια­στά­σε­ων 60 έως 140 να­νό­με­τρα, αό­ρα­τος, και με ένα ακρι­βώς αό­ρα­το οπλο­στά­σιο από τον μι­κρό­κο­σμο των να­νο­δια­στά­σε­ων και διε­πι­στη­μο­νι­κή προ­σέγ­γι­ση μπο­ρεί επι­τυ­χώς να αντι­με­τω­πι­στεί» δη­λώ­νει στην «Κ» ο διευ­θυ­ντής του Ερ­γα­στη­ρί­ου Να­νο­τε­χνο­λο­γί­ας του Αρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης, κα­θη­γη­τής Στέρ­γιος Λο­γο­θε­τί­δης. Τι προ­σφέ­ρει η να­νο­τε­χνο­λο­γία στη μάχη κατά του κο­ρω­νο­ΐ­ού; Ολα τα διε­πι­στη­μο­νι­κά ερ­γα­λεία για την ανί­χνευ­ση και με­λέ­τη της συ­μπε­ρι­φο­ράς του ιού, την προ­στα­σία ένα­ντι αυτού, τη θε­ρα­πεία -δια­γνω­στι­κά τεστ, φάρ­μα­κα, εμ­βό­λια, προ­στα­τευ­τι­κά υλικά.

Το Ερ­γα­στή­ριο Να­νο­τε­χνο­λο­γί­ας του ΑΠΘ έχει δη­μιουρ­γή­σει, σε συ­νερ­γα­σία με εται­ρεί­ες Να­νο­τε­χνο­λο­γί­ας της πε­ριο­χής, είδη ατο­μι­κής προ­φύ­λα­ξης με να­νο­ε­πι­κα­λύ­ψεις που εμπο­δί­ζουν την προ­σκόλ­λη­ση του ιού, μά­σκες με να­νο­φίλ­τρα που εμπο­δί­ζουν λόγω δια­στά­σε­ων των να­νο­σω­μα­τι­δί­ων την εί­σο­δο του ιού, προ­στα­τευ­τι­κές ασπί­δες από να­νο­ϋ­λι­κά, στο­λές και ρούχα για το υγειο­νο­μι­κό προ­σω­πι­κό από αντι-ιϊκά υφά­σμα­τα, σπρέι αδρα­νο­ποί­η­σης του ιού με να­νο­σω­μα­τί­δια για την απο­λύ­μαν­ση στο­λών, επι­φα­νειών, χώρων, κ.ά. Ηδη, με ευ­θύ­νη της Δρ Βαρ­βά­ρας Κα­ρα­γκιο­ζά­κη, επι­κε­φα­λής της ομά­δας Να­νοϊ­α­τρι­κής στο Ερ­γα­στή­ριο Να­νο­τε­χνο­λο­γί­ας του ΑΠΘ και υπεύ­θυ­νης της εται­ρεί­ας Να­νοϊ­α­τρι­κής BL Nanobiomed, έχουν εκτυ­πω­θεί σε τρισ­διά­στα­το βιο­ε­κτυ­πω­τή ασπί­δες προ­σώ­που με να­νο­ε­πι­κα­λύ­ψεις και μά­σκες με να­νο­φίλ­τρα.

Με 30 χρό­νια λει­τουρ­γί­ας και υπο­δο­μές κό­στους 50 εκατ. ευρώ το Ερ­γα­στή­ριο Να­νο­τε­χνο­λο­γί­ας του ΑΠΘ είναι στην πρώτη γραμ­μή της ευ­ρω­παϊ­κής και­νο­το­μί­ας. Συ­ντό­νι­σε επι­στη­μο­νι­κά και τε­χνο­λο­γι­κά ευ­ρω­παϊ­κά έργα ύψους 200 εκατ. ευρώ, κα­θο­δή­γη­σε πε­ρισ­σό­τε­ρες από 300 δι­πλω­μα­τι­κές ερ­γα­σί­ες στο Δια­τμη­μα­τι­κό Πρό­γραμ­μα Με­τα­πτυ­χια­κών Σπου­δών της Να­νο­τε­χνο­λο­γί­ας του ΑΠΘ (το οποίο ιδρύ­θη­κε από τον κ. Λο­γο­θε­τί­δη το 2002 και διευ­θύ­νε­ται από τον ίδιο), εκ των οποί­ων οι 70 στη Να­νοϊ­α­τρι­κή, όπως και 50 δι­δα­κτο­ρι­κά, ανέ­πτυ­ξε, με συ­νερ­γα­ζό­με­νες εται­ρεί­ες, εκα­το­ντά­δες κα­νο­το­μί­ες και πα­τέ­ντες ευ­ρε­σι­τε­χνί­ας.

«Οι επεί­γου­σες κα­τα­στά­σεις απαι­τούν fast track δια­δι­κα­σί­ες, fast track πι­στο­ποί­η­ση (υπάρ­χουν κα­θυ­στε­ρή­σεις στην πα­ρο­χή της πι­στο­ποί­η­σης CE) και συ­νερ­γα­σί­ες με εται­ρεί­ες υψη­λής τε­χνο­λο­γί­ας, διότι το Ερ­γα­στή­ριό μας πα­ρά­γει και­νο­το­μί­ες και πρω­τό­τυ­πα αλλά οι εται­ρί­ες είναι αυτές που μπο­ρούν να δια­θέ­σουν κε­φά­λαια, πιο εύ­κο­λα, πιο γρή­γο­ρα, πιο απο­δο­τι­κά και κυ­ρί­ως να κα­τα­σκευά­ζουν μα­ζι­κά τα νέα προ­ϊ­ό­ντα. Αυτή τη στιγ­μή δεν χρεια­ζό­μα­στε ιδέες, αλλά άμε­σες λύ­σεις και προ­ϊ­ό­ντα» ση­μειώ­νει ο κ. Λο­γο­θε­τί­δης και συ­νε­χί­ζει. «Εδώ και δέκα χρό­νια συ­νερ­γα­ζό­μα­στε με φο­ρείς, κυ­ρί­ως start-ups και μι­κρο­με­σαί­ες εται­ρεί­ες Να­νο­τε­χνο­λο­γί­ας αλλά και με­γά­λες επι­χει­ρή­σεις και Συν­δέ­σμους, δη­μιουρ­γώ­ντας ένα οι­κο­σύ­στη­μα, το οποίο σή­με­ρα κα­λεί­ται να βάλει όλες του τις δυ­νά­μεις, και με βάση ό,τι κα­τα­φέ­ρα­με στην να­νοϊ­α­τρι­κή τα τε­λευ­ταία χρό­νια, να πα­ρά­γει γρή­γο­ρα τα ανα­γκαία προ­ϊ­ό­ντα και υλικά για τα νο­σο­κο­μεία, το υγειο­νο­μι­κό προ­σω­πι­κό ή τον απλό πλη­θυ­σμό. Οι έρευ­νες που απαι­τούν πολύ χρόνο για να δώ­σουν απο­τε­λέ­σμα­τα και προ­ϊ­ό­ντα, έρ­χο­νται μετά».

Ενα από τα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζει αυτό το οι­κο­σύ­στη­μα, πυ­ρή­νας του οποί­ου είναι το Ερ­γα­στή­ριο Να­νο­τε­χνο­λο­γί­ας του ΑΠΘ, ο Σύν­δε­σμος Hellenic Organic & Printed Electronics Association (HOPE-A), με μέλη 40 εται­ρεί­ες, του οποί­ου ο κ. Λο­γο­θε­τί­δης είναι πρό­ε­δρος, και οι μι­κρο­με­σαί­ες εται­ρεί­ες Organic Electronic Technologies και BLNanobiomed, που ασχο­λού­νται απο­κλει­στι­κά με θέ­μα­τα να­νο­τε­χνο­λο­γί­ας, βιο­αι­σθη­τή­ρων και να­νοϊ­α­τρι­κής, είναι ο πε­ριο­ρι­σμός στις με­τα­κι­νή­σεις, καθώς το οι­κο­σύ­στη­μα επε­κτεί­νε­ται πέραν της Θεσ­σα­λο­νί­κης, στην Αθήνα, την Πάτρα και εκτός χώρας.

«Πρέ­πει να αγο­ρα­στούν και να με­τα­φερ­θούν πρώ­τες ύλες, να γί­νουν με­τρή­σεις και δο­κι­μές στα νέα υλικά και προ­ϊ­ό­ντα με όρ­γα­να υψη­λής ακρι­βεί­ας τα οποία αν δεν τα δια­θέ­τεις δεν μπο­ρείς να τις πραγ­μα­το­ποι­ή­σεις. Ετσι, φο­ρείς που βρί­σκο­νται σχε­τι­κά κοντά χρη­σι­μο­ποιούν όλα τα όπλα που έχουν στις φα­ρέ­τρες τους και προ­σφέ­ρουν προηγ­μέ­να υλικά, νανο-μά­σκες, νανο-ασπί­δες προ­στα­σί­ας, αντι-ιικές φο­ρε­σιές κ.ά.». Κομ­βι­κό πρό­βλη­μα, που θέτει όρια στις εται­ρεί­ες, «απο­τε­λεί η έλ­λει­ψη πρώ­των υλών τις οποί­ες η χώρα δεν πα­ρά­γει ή πα­ρή­γα­γε αλλά πλέον δεν δια­θέ­τει. «Χρειά­ζε­ται να γί­νουν επεν­δύ­σεις στον πό­λε­μο κατά του κο­ρω­νοϊ­ού» το­νί­ζει ο κα­θη­γη­τής, «να το­πο­θε­τη­θούν κε­φά­λαια ή να αντλη­θούν από άλλες δε­ξα­με­νές, προ­κει­μέ­νου να πα­ρα­χθούν τεστ, εμ­βό­λια, φάρ­μα­κα, προ­στα­τευ­τι­κά προ­ϊ­ό­ντα και υλικά».

Με κά­ποια κα­θυ­στέ­ρη­ση, προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση κι­νή­θη­κε «η Ευ­ρω­παϊ­κή Ενωση μέσω του Ευ­ρω­παϊ­κού Συμ­βου­λί­ου Ερευ­νας, που από τις αρχές Μαρ­τί­ου διο­χέ­τευ­σε κε­φά­λαια στη στο­χευ­μέ­νη έρευ­να για τη διά­γνω­ση, πα­ρα­κο­λού­θη­ση, πρό­λη­ψη της εξά­πλω­σης του κο­ρω­νοϊ­ού, απευ­θύ­νο­ντας επεί­γου­σα προ­κή­ρυ­ξη για υπο­βο­λή προ­τά­σε­ων από εται­ρεί­ες και ερευ­νη­τι­κούς φο­ρείς, με στόχο την τα­χύρ­ρυθ­μη πα­ρα­γω­γή λύ­σε­ων και προ­ϊ­ό­ντων κατά του κο­ρω­νοϊ­ού. Δη­λα­δή κι­νη­το­ποί­η­σε εκα­το­ντά­δες, χι­λιά­δες ερευ­νη­τές. Στη συ­νέ­χεια προ­χώ­ρη­σε σε μια δεύ­τε­ρη πρό­σκλη­σή της σε νε­ο­φυ­είς και μι­κρο­με­σαί­ες εται­ρεί­ες για αξιο­ποί­η­ση ήδη επε­ξερ­γα­σμέ­νων και­νο­το­μιών, όπως το EpiShuttle project (μο­νά­δες για την απο­μό­νω­ση και ασφα­λή με­τα­φο­ρά ασθε­νών που νο­σούν από με­τα­δο­τι­κές ασθέ­νειες) ή το m-TAP project (τε­χνο­λο­γία φιλ­τρα­ρί­σμα­τος του αέρα). Και προ­έ­βη σε μια τρίτη προ­κή­ρυ­ξη (και νέες χρη­μα­το­δο­τή­σεις) για fast track έρευ­να σε όλα τα πεδία που θα μπο­ρού­σαν να δώ­σουν βρα­χυ­πρό­θε­σμα και με­σο­πρό­θε­σμα απο­τέ­λε­σμα­τα.

Το ίδιο έκα­ναν και με­μο­νω­μέ­να κράτη, η Κίνα, η Ινδία, η Ν. Κορέα, η Τσε­χία, αυτό πρέ­πει να κά­νου­με κι εμείς. Δεν μπο­ρού­με πλέον μόνον να ει­σά­γου­με την υψηλή τε­χνο­λο­γία, όπως κά­να­με έως τώρα, και αυτό γιατί οι χώρες που την πα­ρά­γουν, π.χ. η Γερ­μα­νία, δεν την εξά­γουν καθώς τη δια­θέ­τουν για τον δικό τους αγώνα ένα­ντι του κο­ρω­νοϊ­ού. Απο την άλλη μεριά, με τα ση­με­ρι­νά δε­δο­μέ­να, έως τον Σε­πτέμ­βριο θα είναι δε­σμευ­μέ­να όλα τα προ­ϊ­ό­ντα και οι πρώ­τες ύλες που συν­δέ­ο­νται με υγειο­νο­μι­κές ανά­γκες. Δεν μπο­ρού­με λοι­πόν να έχου­με τέ­τοια προ­ϊ­ό­ντα ή ερ­γα­λεία και δεν θα μπο­ρού­με να δου­λέ­ψου­με για να πα­ρά­γου­με εμείς. Θα πρέ­πει οι αρ­μό­διοι να κι­νη­θούν γρή­γο­ρα. Θα μπο­ρού­σαν, για πα­ρά­δειγ­μα τώρα, σε συμ­φω­νία με την Ε.Ε., να απε­λευ­θε­ρώ­σουν κον­δύ­λια από το ΕΣΠΑ ή να πε­ριο­ρί­σουν τις γρα­φειο­κρα­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες στον έλεγ­χο των εται­ρειών, στις εγ­γυ­ή­σεις που ζη­τούν από αυτές και στην πι­στο­ποί­η­ση των έργων του ΕΣΠΑ, και ξε­περ­νώ­ντας τις συ­νή­θεις αγκυ­λώ­σεις στις συ­νερ­γα­σί­ες των εται­ρειών με τους ερευ­νη­τι­κούς φο­ρείς, να χρη­μα­το­δο­τή­σουν και­νο­το­μι­κές εται­ρεί­ες ώστε να πα­ρα­χθούν άμεσα προ­ϊ­ό­ντα κατά του κο­ρω­νοϊ­ού, δια­γνω­στι­κά τεστ, νέα φάρ­μα­κα, βιο­αι­σθη­τή­ρες, μά­σκες, στο­λές κ.ά.

Με τον τρόπο αυτό θα έχου­με νέα ελ­λη­νι­κά προιό­ντα και λύ­σεις που χρεια­ζό­μα­στε, αλλά πα­ράλ­λη­λα θα δοθεί και η δυ­να­τό­τη­τα να δη­μιουρ­γη­θούν νέες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας. Ομως αυτή είναι μια πο­λι­τι­κή από­φα­ση…».

Η να­νο­τε­χνο­λο­γία είναι ένας το­μέ­ας πο­λυ­θε­μα­τι­κός και διε­πι­στη­μο­νι­κός, «στο Ερ­γα­στή­ριο έχου­με φυ­σι­κούς, για­τρούς, βιο­λό­γους, χη­μι­κούς, ηλε­κτρο­λό­γους μη­χα­νι­κούς, γε­ω­πό­νους, κτη­νιά­τρους, κ.ά., όλες τις ει­δι­κό­τη­τες που θα πρέ­πει να δου­λέ­ψουν μαζί για να λύ­σουν σύν­θε­τα προ­βλή­μα­τα» ανα­φέ­ρει ο κ. Λο­γο­θε­τί­δης, ο οποί­ος διορ­γα­νώ­νει κάθε χρόνο την πρώτη εβδο­μά­δα του Ιου­λί­ου (φέτος 4-11/7), στη Θεσ­σα­λο­νί­κη, ένα διε­θνές πο­λυ­συ­νέ­δριο, το Nanotexnology, με 1.500 συμ­με­το­χές από 60 χώρες, που απευ­θύ­νε­ται σε ένα ακρο­α­τή­ριο 100.000 ερευ­νη­τών, επι­στη­μό­νων, τε­χνο­λό­γων, επι­χει­ρη­μα­τιών ανά την υφή­λιο. Στην ιστο­σε­λί­δα του Nanotexnology, αυτές τις ημέ­ρες «δη­μο­σιεύ­ου­με τις με­λέ­τες που κάνει το Ερ­γα­στή­ριο Να­νο­τε­χνο­λο­γί­ας για τον κο­ρο­νο­ϊό, αλλά και τις προ­βλέ­ψεις για την εξέ­λι­ξη της δια­σπο­ράς του ιού. Με μα­θη­μα­τι­κά και φυ­σι­κά μο­ντέ­λα, βα­σι­κές θε­ω­ρί­ες για την εξέ­λι­ξη των φυ­σι­κών και βιο­λο­γι­κών φαι­νο­μέ­νων, δια­τυ­πώ­νου­με τις προ­βλέ­ψεις μας. Τα μέτρα που παίρ­νουν οι κυ­βερ­νή­σεις ή οι πε­ρι­φέ­ρειες σε μια χώρα επη­ρε­ά­ζουν σο­βα­ρά αλλά δεν μπο­ρούν να ανα­τρέ­ψουν την πο­ρεία εξέ­λι­ξης του ιού.

Εί­δα­με ότι η χα­λά­ρω­ση της αί­σθη­σης ευ­θύ­νης που επι­κρά­τη­σε σε Ιτα­λία, Ισπα­νία, Γαλ­λία, και λι­γό­τε­ρο σε Γερ­μα­νία, κατά τη διάρ­κεια των 8-9 ημε­ρών γύρω από το κα­θο­λι­κό Πάσχα, είχε σαν απο­τέ­λε­σμα μια ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση των κρου­σμά­των. Αν η άρση των μέ­τρων γίνει από­το­μα, θα ζή­σου­με ένα πι­σω­γύ­ρι­σμα και μια πα­ρά­τα­ση της δια­σπο­ράς του ιού» κα­τα­λή­γει ο κα­θη­γη­τής.

Πηγή kathimerini.gr

ΤΑ­ΣΟΥ­ΛΑ ΚΑ­ΡΑΙ­ΣΚΑ­ΚΗ