Στο Συμβούλιο Εσωτερικών Υποθέσεων η πρόταση της Ελλάδας για το μεταναστευτικό, στο επίκεντρο ο έκτακτος μηχανισμός και τα Return Hubs

Με αιχμή δύο κομ­βι­κές προ­τά­σεις για τη δια­χεί­ριση του μετα­να­στευ­τι­κού προ­σέρ­χε­ται η Ελλάδα στο Συμ­βού­λιο Εσω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων της ΕΕ. Στο επί­κε­ντρο βρί­σκο­νται ο έκτα­κτος μηχα­νι­σμός για τη δια­χεί­ριση μετα­να­στευ­τι­κών κρίσεων αλλά και η επι­τά­χυνση των επι­στρο­φών μέσω των λεγό­με­νων Return Hubs σε τρίτες χώρες.

Πρώτος στο τραπέζι ανα­μέ­νε­ται να τεθεί ο ευρω­παϊ­κός μηχα­νι­σμός έκτα­κτης δια­χεί­ρι­σης της μετα­νά­στευ­σης, πρω­το­βου­λία που παρου­σί­ασε αρχικά ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυράκος Μητσο­τά­κης και την οποία ο υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης θα ανα­πτύ­ξει πλήρως ενώπιον των Ευρω­παίων ομο­λό­γων του.

 Τι προ­βλέ­πει η ελλη­νική πρόταση

Η ελλη­νική πρόταση αφορά περι­πτώ­σεις εργα­λειο­ποί­η­σης μετα­να­στευ­τι­κών ροών και υβρι­δι­κών απειλών στα εξω­τε­ρικά σύνορα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Η Αθήνα ζητά ένα ειδικό ευρω­παϊκό πλαίσιο για τις περι­πτώ­σεις μαζικών και αιφ­νί­διων ροών, με ενι­σχυ­μένη επι­τή­ρηση και δυνα­τό­τητα λήψης έκτα­κτων μέτρων.

Η Ελλάδα ανα­μέ­νε­ται να παρου­σιά­σει ανα­λυ­τικά την πρότασή της στο Συμ­βού­λιο, με το θέμα να περι­λαμ­βά­νε­ται επι­σή­μως στην ατζέντα υπό την ενότητα για την ενη­μέ­ρωση των κρατών-μελών σχετικά με έναν ευρω­παϊκό μηχα­νι­σμό αντι­με­τώ­πι­σης της εργα­λειο­ποί­η­σης και των υβρι­δι­κών απειλών στα εξω­τε­ρικά σύνορα.

Ο Θάνος Πλεύρης έχει ήδη περι­γρά­ψει τον μηχα­νι­σμό ως μια προ­σπά­θεια να υπάρξει ευρω­παϊκή απά­ντηση σε συν­θή­κες κρίσης, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι σε τέτοιες περι­πτώ­σεις δεν μπορούν να εφαρ­μό­ζο­νται απο­κλει­στικά τα συνήθη εργα­λεία δια­χεί­ρι­σης.

Στην ελλη­νική πρόταση περι­λαμ­βά­νε­ται, σύμφωνα με τον υπουργό, και η δυνα­τό­τητα ανα­στο­λής της δια­δι­κα­σίας ασύλου σε περι­πτώ­σεις εργα­λειο­ποί­η­σης και μαζικών ροών, με την Αθήνα να ζητά ένα σαφές ευρω­παϊκό πλαίσιο για το πότε και υπό ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις θα μπορούν να ενερ­γο­ποιού­νται έκτακτα μέτρα. «Σε στιγμές κρίσης θα πρέπει να λαμ­βά­νο­νται μέτρα εκτός του συνη­θι­σμέ­νου πλαι­σίου», έχει τονίσει ο κ. Πλεύρης, περι­γρά­φο­ντας την ελλη­νική θέση.

Το δεύτερο μεγάλο θέμα που φέρνει η Ελλάδα στο Συμ­βού­λιο είναι οι επι­στρο­φές και η δημιουρ­γία Return Hubs σε τρίτες χώρες.

Η Αθήνα, μαζί με τη Γερ­μα­νία, την Ολλαν­δία, τη Δανία και την Αυστρία, συμ­με­τέ­χει στο λεγό­μενο Core Group, που επι­χει­ρεί να περάσει από τις πολι­τι­κές δια­κη­ρύ­ξεις σε ένα συγκε­κρι­μένο μοντέλο συνερ­γα­σίας με τρίτες χώρες. Στην πρό­σφατη συνά­ντηση των πέντε υπουρ­γών στην Κοπεγ­χάγη, συμ­φω­νή­θη­καν οι βασικές αρχές του πλαι­σίου για τη συνερ­γα­σία με τρίτη χώρα, ενώ έχουν ήδη ξεκι­νή­σει οι τεχνι­κές επαφές και οι δια­βου­λεύ­σεις. Το μοντέλο προ­βλέ­πει τη δυνα­τό­τητα επι­στρο­φής σε ασφαλή τρίτη χώρα προ­σώ­πων των οποίων το αίτημα διε­θνούς προ­στα­σίας έχει απορ­ρι­φθεί, υπό τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις που θα προ­βλέ­πει το ευρω­παϊκό και διεθνές δίκαιο.

Ο υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου έχει ξεκα­θα­ρί­σει ότι ο όρος «Return Hub» δεν παρα­πέ­μπει κατ’ ανάγκη σε ένα κλειστό κέντρο κρά­τη­σης. «Δεν μιλάμε για κέντρα με την έννοια ότι κάποιος του οποίου η αίτηση ασύλου απορ­ρί­πτε­ται στέλ­νε­ται σε κλειστή εγκα­τά­σταση σε τρίτη χώρα», έχει δηλώσει ο Θάνος Πλεύρης, εξη­γώ­ντας ότι ο στόχος είναι να δημιουρ­γη­θεί ένα πλαίσιο για την πραγ­μα­το­ποί­ηση επι­στρο­φών είτε στη χώρα κατα­γω­γής είτε σε τρίτη χώρα εκτός ΕΕ.

Η ελλη­νική πλευρά έχει θέσει ως πολι­τικό στόχο να λει­τουρ­γή­σει ο πρώτος τέτοιος κόμβος στην Αφρική κατά τη διάρ­κεια της ελλη­νι­κής Προ­ε­δρίας του Συμ­βου­λίου της ΕΕ, το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Κρίσιμο στοι­χείο των επό­με­νων κινή­σεων είναι και η εμπλοκή διεθνών οργα­νι­σμών. Στο περι­θώ­ριο του Συμ­βου­λίου Εσω­τε­ρι­κών ανα­μέ­νε­ται συνά­ντηση του Core Group με εκπρο­σώ­πους διεθνών οργα­νι­σμών, με αντι­κεί­μενο τη δια­μόρ­φωση των δια­δι­κα­σιών παρα­κο­λού­θη­σης και των εγγυ­ή­σεων που θα πρέπει να συνο­δεύ­ουν οποια­δή­ποτε συμ­φω­νία με τρίτη χώρα.

Η ελλη­νική πλευρά έχει υπο­γραμ­μί­σει ότι η συνερ­γα­σία με διε­θνείς οργα­νι­σμούς θα αξιο­ποι­η­θεί για την τεχνο­γνω­σία και την παρου­σία τους στο πεδίο, χωρίς όμως να μετα­βι­βά­ζε­ται η ευθύνη στα κράτη που συμ­με­τέ­χουν στην πρω­το­βου­λία.

«Προ­φα­νώς, δεν πρό­κει­ται να μετα­θέ­σουμε αυτή την ευθύνη αλλού. Θέλουμε να αξιο­ποι­ή­σουμε την τεχνο­γνω­σία και την παρου­σία διεθνών οργα­νι­σμών, αλλά η ευθύνη βαρύνει από κοινού τις πέντε χώρες», έχει δηλώσει ο υπουρ­γός.

Το ζητού­μενο πλέον είναι να περάσει το σχέδιο στο επόμενο στάδιο: από τον πολι­τικό σχε­δια­σμό στις συγκε­κρι­μέ­νες συμ­φω­νίες, με καθο­ρι­σμέ­νες νομικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις, χρο­νο­δια­γράμ­ματα και μηχα­νι­σμούς επο­πτείας.

Πηγή: protothema.gr