Δέκα χρόνια από την αποκατάσταση του Πανάγιου Τάφου

Δέκα χρό­νια συ­μπλη­ρώ­νο­νται φέτος από την ιστο­ρι­κή ολο­κλή­ρω­ση του έργου απο­κα­τά­στα­σης του Ιερού Κου­βου­κλί­ου του Πα­νά­γιου Τάφου στην Ιε­ρου­σα­λήμ -ένα επί­τευγ­μα πα­γκό­σμιας εμ­βέ­λειας που έφερε τη σφρα­γί­δα της ελ­λη­νι­κής επι­στη­μο­νι­κής κοι­νό­τη­τας και της κα­θη­γή­τριας κας Αντω­νί­ας Μο­ρο­πού­λου.

Το ιστο­ρι­κό άνοιγ­μα της πλά­κας του Πα­νά­γιου Τάφου πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στις 26 Οκτω­βρί­ου 2016 από τη διε­πι­στη­μο­νι­κή ομάδα του Εθνι­κού Με­τσό­βιου Πο­λυ­τε­χνεί­ου (ΕΜΠ) υπό την κα­θο­δή­γη­ση της κα­θη­γή­τριας Αντω­νί­ας Μο­ρο­πού­λου, ενώ η ολο­κλή­ρω­ση και τα εγκαί­νια-πα­ρά­δο­ση του απο­κα­τε­στη­μέ­νου Ιερού Κου­βου­κλί­ου έγι­ναν στις 22 Μαρ­τί­ου 2017.

• Η δια­δι­κα­σία: Στις 26 Οκτω­βρί­ου 2016, για πρώτη φορά μετά από αιώ­νες (από το 1550 ή το 1810), με­τα­κι­νή­θη­κε προ­σω­ρι­νά η μαρ­μά­ρι­νη πλάκα επι­κά­λυ­ψης του Πα­νά­γιου Τάφου στο Ναό της Ανα­στά­σε­ως στην Ιε­ρου­σα­λήμ.

• Τα ευ­ρή­μα­τα: Κάτω από τη με­τα­γε­νέ­στε­ρη πλάκα απο­κα­λύ­φθη­κε μια πα­λαιό­τε­ρη, πι­θα­νόν σταυ­ρο­φο­ρια­κή πλάκα με χα­ραγ­μέ­νο σταυ­ρό, και κάτω από αυτήν ο αρ­χι­κός ιερός βρά­χος (η κλίνη) όπου είχε το­πο­θε­τη­θεί το σώμα του Ιησού.

• Ο σκο­πός: Οι ερ­γα­σί­ες έγι­ναν στο πλαί­σιο του έργου απο­κα­τά­στα­σης του Ιερού Κου­βου­κλί­ου που είχε ανα­λά­βει το ΕΜΠ με επι­κε­φα­λής την Αντω­νία Μο­ρο­πού­λου, τον Μα­νώ­λη Κορρέ, τον Αν­δρέα Γε­ωρ­γό­που­λο και τον Κων­στα­ντί­νο Σπυ­ρά­κο.

• Η τε­λε­τή: Στις 22 Μαρ­τί­ου 2017 πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν τα επί­ση­μα εγκαί­νια και η πα­ρά­δο­ση του πλή­ρως ανα­και­νι­σμέ­νου και στε­ρε­ω­μέ­νου Ιερού Κου­βου­κλί­ου πα­ρου­σία θρη­σκευ­τι­κών και πο­λι­τι­κών ηγε­τών.

• Η ση­μα­σία: Το έργο κό­στι­σε πε­ρισ­σό­τε­ρα από 3 εκ. ευρώ, χρη­μα­το­δο­τή­θη­κε από διε­θνείς δω­ρε­ές και απέ­δει­ξε τη δυ­να­τό­τη­τα συ­νερ­γα­σί­ας των τριών κύ­ριων χρι­στια­νι­κών δογ­μά­των (Ελ­λη­νορ­θό­δο­ξο Πα­τριαρ­χείο, Φρα­γκι­σκα­νι­κό Τάγμα, Αρ­με­νι­κό Πα­τριαρ­χείο).

Το 5ο Διε­θνές

Πο­λυ­ε­πι­στη­μο­νι­κό Συ­νέ­δριο

Με αφορ­μή αυτή την εμ­βλη­μα­τι­κή επέ­τειο, η Αθήνα ετοι­μά­ζε­ται να υπο­δε­χθεί ξανά την αφρό­κρε­μα της διε­θνούς επι­στή­μης, της τε­χνο­λο­γί­ας και του πο­λι­τι­σμού.

Από τις 14 έως τις 16 Δε­κεμ­βρί­ου 2026, το Ίδρυ­μα Ευ­γε­νί­δου φι­λο­ξε­νεί το 5ο Διε­θνές Πο­λυ­ε­πι­στη­μο­νι­κό Συ­νέ­δριο TMM_CH (Transdisciplinary Multispectral Modelling and Cooperation for the Preservation of Cultural Heritage). Με κε­ντρι­κό σύν­θη­μα «Η Πο­λι­τι­στι­κή Κλη­ρο­νο­μιά στην Πρώτη Γραμ­μή του Με­τα­σχη­μα­τι­σμού», το συ­νέ­δριο υπό­σχε­ται να απο­τε­λέ­σει ση­μείο κα­μπής για το μέλ­λον της δια­τή­ρη­σης των μνη­μεί­ων, της ψη­φια­κής τε­χνο­λο­γί­ας και της αει­φό­ρου ανά­πτυ­ξης.

Στην αιχμή της Και­νο­το­μί­ας και της Διε­πι­στη­μο­νι­κό­τη­τας

Η πρό­ε­δρος της Διε­θνούς Επι­τρο­πής του Συ­νε­δρί­ου, ομό­τι­μη κα­θη­γή­τρια του Εθνι­κού Με­τσό­βιου Πο­λυ­τε­χνεί­ου (ΕΜΠ) κ. Αντω­νία Μο­ρο­πού­λου, απευ­θύ­νει ανοι­χτή πρό­σκλη­ση προς τη διε­θνή επι­στη­μο­νι­κή κοι­νό­τη­τα, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας τον επε­τεια­κό και κα­θο­ρι­στι­κό χα­ρα­κτή­ρα της φε­τι­νής διορ­γά­νω­σης. Όπως επι­ση­μαί­νει, το συ­νέ­δριο απο­τε­λεί μια πλατ­φόρ­μα όπου η έρευ­να, η και­νο­το­μία και ο πο­λι­τι­σμός συ­να­ντώ­νται για να δώ­σουν απα­ντή­σεις στις σύγ­χρο­νες πα­γκό­σμιες προ­κλή­σεις.

Το προ­κα­ταρ­κτι­κό πρό­γραμ­μα, που μόλις ανα­κοι­νώ­θη­κε, απο­κα­λύ­πτει μια ολι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς μέσα από 19 συ­ζη­τή­σεις στρογ­γυ­λής τρα­πέ­ζης (Panels) και 14 εξει­δι­κευ­μέ­νες συ­νε­δρί­ες (Sessions).

Τρεις ημέ­ρες, 19 Panels, 14 Συ­νε­δρί­ες: Τα Κομ­βι­κά Θε­μα­τι­κά Πεδία

Η θε­μα­το­λο­γία του 3ημέ­ρου κα­λύ­πτει ένα εντυ­πω­σια­κά ευρύ φάσμα επι­στη­μών, από την Αρ­χαιο­με­τρία μέχρι την Τε­χνη­τή Νοη­μο­σύ­νη και την Κλι­μα­τι­κή Αλ­λα­γή:

1. Εμ­βλη­μα­τι­κά Έργα & Διε­θνείς Συ­νέρ­γειες (14 Δε­κεμ­βρί­ου):

Η πρώτη ημέρα εστιά­ζει στη με­τα­φο­ρά τε­χνο­γνω­σί­ας για την απο­κα­τά­στα­ση μνη­μεί­ων πα­γκό­σμιας εμ­βέ­λειας. Ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση δί­νε­ται στο μο­ντέ­λο Evlogon και σε με­λέ­τες πε­ρί­πτω­σης όπως η Αγία Σοφία, η Μονή Βαρ­νά­κο­βα, η Χάρτα του Ρήγα και το Μου­σείο του Ελ­λη­νορ­θό­δο­ξου Πα­τριαρ­χεί­ου Αλε­ξαν­δρεί­ας. Πα­ράλ­λη­λα, εξε­τά­ζε­ται ο ρόλος των θρη­σκευ­τι­κών μνη­μεί­ων ως χώρων δια­λό­γου και ει­ρή­νης σε εμπό­λε­μες ή πλη­γεί­σες πε­ριο­χές (όπως η Γάζα, η Ου­κρα­νία, η Κύ­προς και η Τι­γράι).

2. Ψη­φια­κή Με­τά­βα­ση & Generative AI (15 Δε­κεμ­βρί­ου):

Η δεύ­τε­ρη ημέρα είναι αφιε­ρω­μέ­νη στην τε­χνο­λο­γία αιχ­μής. Στο επί­κε­ντρο βρί­σκο­νται η Τε­χνη­τή Νοη­μο­σύ­νη (AI), τα ψη­φια­κά δί­δυ­μα (Digital & Memory Twins), η Επαυ­ξη­μέ­νη Πραγ­μα­τι­κό­τη­τα (AR) και οι πλατ­φόρ­μες HBIM/GIS. Πα­ράλ­λη­λα, εξε­τά­ζο­νται η κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία στις ιστο­ρι­κές πό­λεις, η πρά­σι­νη και γα­λά­ζια ανά­πτυ­ξη στον πο­λι­τι­στι­κό του­ρι­σμό, καθώς και η πρω­το­βου­λία του Νέου Ευ­ρω­παϊ­κού Μπά­ου­χα­ους (New European Bauhaus).

3. Αν­θε­κτι­κό­τη­τα στην Κλι­μα­τι­κή Αλ­λα­γή & Σει­σμι­κή Προ­στα­σία (16 Δε­κεμ­βρί­ου):

Η τε­λευ­ταία ημέρα επι­κε­ντρώ­νε­ται στην προ­στα­σία των μνη­μεί­ων από φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές, σει­σμούς και την κλι­μα­τι­κή κρίση (πα­ρου­σιά­ζο­ντας απο­τε­λέ­σμα­τα από ευ­ρω­παϊ­κά έργα όπως το TRIQUETRA). Συ­ζη­τού­νται μη κα­τα­στρο­φι­κές τε­χνι­κές διά­γνω­σης (NDT), η δια­τή­ρη­ση της θα­λάσ­σιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς και οι γέ­φυ­ρες συ­νερ­γα­σί­ας με­τα­ξύ επι­στή­μης, βιο­μη­χα­νί­ας και κοι­νω­νί­ας.

Τι­μώ­ντας τη Μνήμη

και την Ιστο­ρία

Ξε­χω­ρι­στή στιγ­μή του συ­νε­δρί­ου απο­τε­λεί η τι­μη­τι­κή συ­νε­δρία στη μνήμη του εκλι­πό­ντος κα­θη­γη­τή Νίκου Ζα­χα­ριά, αφιε­ρω­μέ­νη στην Αρ­χαιο­με­τρία και την Αρ­χαιο­γε­νε­τι­κή, η οποία ανα­δει­κνύ­ει τις προηγ­μέ­νες τε­χνι­κές ανά­λυ­σης υλι­κών που «ξε­κλει­δώ­νουν» τα μυ­στι­κά της ιστο­ρί­ας των μνη­μεί­ων.

Πρό­σκλη­ση Συμ­με­το­χής:

Η Προ­θε­σμία Πλη­σιά­ζει

Οι διορ­γα­νω­τές απευ­θύ­νουν τε­λευ­ταίο κά­λε­σμα σε ερευ­νη­τές, ακα­δη­μαϊ­κούς, φο­ρείς προ­στα­σί­ας της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς και επαγ­γελ­μα­τί­ες του χώρου να υπο­βά­λουν τις πε­ρι­λή­ψεις των ερ­γα­σιών τους (abstracts). Καθώς ο δια­θέ­σι­μος χρό­νος πιέ­ζει, οι εν­δια­φε­ρό­με­νοι κα­λού­νται να υπο­βά­λουν τις προ­τά­σεις τους άμεσα μέσω της ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας EasyChair.

• Ημε­ρο­μη­νί­ες: 14-16 Δε­κεμ­βρί­ου 2026

• Το­πο­θε­σία: Ίδρυ­μα Ευ­γε­νί­δου, Αθήνα

• Επί­ση­μη Ιστο­σε­λί­δα & Πρό­γραμ­μα: tmm-ch.com

• Υπο­βο­λή Πε­ρι­λή­ψε­ων: easychair.org/conferences/?conf=tmm-ch2026

Το 5ο Συ­νέ­δριο TMM_CH δεν απο­τε­λεί απλώς μια επι­στη­μο­νι­κή συ­νά­ντη­ση, αλλά ένα διε­θνές ορό­ση­μο που απο­δει­κνύ­ει πως η διά­σω­ση του πα­ρελ­θό­ντος είναι ο μόνος δρό­μος για τη βιώ­σι­μη οι­κο­δό­μη­ση του μέλ­λο­ντος.