Η Τουρκία επιστρέφει στην πολιτική των παραβιάσεων;

Οριακά ανη­συ­χη­τική θα μπο­ρούσε να χαρα­κτη­ρί­σει κανείς την εικόνα των παρα­βιά­σεων του Εθνικού Ενα­έ­ριου Χώρου, από τουρ­κικά μαχη­τικά από την αρχή του 2026. Οι αριθμοί απέχουν κατά πολύ αυτών των προη­γού­με­νων ετών που η ένταση κυριαρ­χούσε στα ελλη­νο­τουρ­κικά, σε κάθε περί­πτωση πάντως οι παρα­βιά­σεις εμφα­νί­ζουν αυξη­τική τάση, από το 2025 και μετά, με την κατά­σταση να οξύ­νε­ται ακόμα περισ­σό­τερο το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Στο μηδέν παρα­μέ­νουν οι υπερ­πτή­σεις.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι οι παρα­βιά­σεις και οι υπερ­πτή­σεις υπήρξαν επί σειρά ετών μία θεμε­λιω­μένη πρα­κτική παρε­νό­χλη­σης της Ελλάδας από την Τουρκία, αλλά και οικο­νο­μι­κής αιμορ­ρα­γίας, αφού το κόστος των ανα­χαι­τί­σεων είναι ιδιαί­τερα υψηλό.

Το κόστος των παρα­βιά­σεων

Είναι ενδει­κτικό ότι όπως σημεί­ω­ναν πηγές της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας στο in πριν τον πόλεμο ΗΠΑ – Ισραήλ – Ιράν, κάθε ώρα πτήσης μαχη­τι­κού, υπο­λο­γι­ζό­ταν κατά μέσο όρο στα 10-12.000 ευρώ.

Tο 2022 ήταν η χρονιά που οι τουρ­κι­κές παρα­βιά­σεις του εθνικού ενα­έ­ριου χώρου κατέ­γρα­ψαν ρεκόρ, φτά­νο­ντας τις 11.258, εκ των οποίων οι 234 ήταν υπερ­πτή­σεις.

Το οικο­νο­μικό κόστος των παρα­βιά­σεων εκτι­μά­ται ότι το 2022 ξεπέ­ρασε για την Ελλάδα τα 27,6 εκατ. ευρώ, το 2021 τα 13 εκατ. ευρώ και το 2020 τα 20,7 εκατ. ευρώ. Αντί­θετα το 2023 που οι παρα­βιά­σεις μετά το Μάρτιο και τους σει­σμούς στην Τουρκία, οπότε και υπήρξε επα­να­προ­σέγ­γιση με την Αθήνα,  μηδε­νί­στη­καν και το κόστος περιο­ρί­στηκε σημα­ντικά αφού μπορεί να υπο­λο­γι­στεί περί τα 4,3 εκατ. Ευρώ. Το 2024 οι παρα­βιά­σεις είχαν μηδε­νι­στεί.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 επι­στροφή στην πολι­τική των παρα­βιά­σεων

Ξεκί­νη­σαν ξανά, όχι με την ίδια ένταση, το 2025, με το ΓΕΕΘΑ, να κατα­γρά­φει όλο το χρόνο 225 συνο­λικά παρα­βιά­σεις και μηδε­νι­κές υπερ­πτή­σεις, ενώ το 2026 η κατά­σταση μοιάζει να χει­ρο­τε­ρεύει αφού από την αρχή του χρόνου μέχρι τις 23 Ιουνίου είχαν κατα­γρα­φεί συνο­λικά 247 παρα­βιά­σεις, με τις υπερ­πτή­σεις να παρα­μέ­νουν μηδε­νι­κές.

Η παρα­βί­αση και η παρά­βαση

Αξίζει να σημειω­θεί ότι παρα­βί­αση του ενα­ε­ρίου χώρου «αφορά την άνευ αδείας πτήση αερο­σκά­φους άλλου κράτους σε ελλη­νικό εθνικό εναέριο χώρο», σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το ΓΕΕΘΑ. Και συνιστά παρα­βί­αση κυριαρ­χίας.  Στην ανα­χαί­τιση των αεροκ­σα­φών που πραγ­μα­το­ποιούν παρα­βιά­σεις κατα­γρά­φο­νται συνήθως και οι εμπλο­κές. Ενώ οι πτήσεις πάνω από έδαφος χαρα­κτη­ρί­ζο­νται «υπερ­πτή­σεις».

Η παρα­βί­αση δια­κρί­νε­ται από την «παρά­βαση», η οποία είναι «παρά­βαση των κανόνων ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας λαμ­βά­νει κατε­ξο­χήν χώρα όταν αερο­σκά­φος εισέρ­χε­ται στο FIR Αθηνών χωρίς να έχει κατα­θέ­σει σχέδιο πτήσεως, ήτοι κατά παρά­βαση των κανόνων ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας».

Εθνικός ενα­έ­ριος χώρος

Όπως ανα­φέ­ρε­ται και στην ιστο­σε­λίδα του Υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών:

«Η κυριαρ­χία της Ελλάδας στον αέρα ασκεί­ται εντός 10 ν.μ. από τις ακτές της (δυνάμει του Δια­τάγ­μα­τος της 6ης Σεπτεμ­βρίου 1931 (το οποίο όρισε προς τούτο ειδική αιγια­λί­τιδα ζώνη 10 ν.μ. από τις ακτές της),  σε συν­δυα­σμό με τους νόμους 5017/1931, 230/1936 και 1815/1988).

Η Ελλάδα, ως κυρί­αρχο κράτος, επέλεξε να ασκεί κυριαρ­χία στον αέρα μέχρι το όριο των 10 ν.μ. των χωρικών της υδάτων που όρισε το 1931, όσον αφορά τα ζητή­ματα αερο­πο­ρίας και αστυ­νο­μεύ­σεως αυτής, ενώ στη θάλασσα επέλεξε να ασκεί κυριαρ­χία μέχρι τα 6 ν.μ. (Ν. 230/1936 και Ν.Δ. 187/1973).

Σημειώ­νε­ται δε, ότι με την επέ­κταση της αιγια­λί­τι­δας ζώνης της Ελλάδας στα 12 ν.μ. στο Ιόνιο (Ν.4767/2021), το εύρος του εθνικού ενα­ε­ρίου χώρου καθο­ρί­ζε­ται στην περιοχή αυτή στα 12 ν.μ.

Η πρα­κτική της παρα­βί­α­σης του Εθνικού Ενα­έ­ριου Χώρου από την Τουρκία συνιστά κατά­φωρη παρα­βί­αση της ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας και δύναται να προ­κα­λέ­σει θερμό επει­σό­διο.

Οι δηλώ­σεις Ερντο­γάν του 2023

Οι παρα­βιά­σεις και οι υπερ­πτή­σεις είχαν μηδε­νι­στεί ήδη μετά τους κατα­στρο­φι­κούς σει­σμούς στην Τουρκία κάτι που επι­σφρα­γί­στηκε και με τις δηλώ­σεις του Τούρκου προ­έ­δρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, μετά την επί­σκεψη του στην Ελλάδα για το Ανώτατο Συμ­βού­λιο Συνερ­γα­σίας και την υπο­γραφή της Δια­κή­ρυ­ξης των Αθηνών το Δεκέμ­βριο του 2023, οπότε και ανέφερε ότι υπήρξε συμ­φω­νία ανάμεσα στον ίδιο και τον Κυριάκο Μητσο­τάκη να μπει τέλος στις παρα­βιά­σεις και τις υπερ­πτή­σεις στο Αιγαίο.

Η συμ­φω­νία κράτησε δια­τη­ρή­θηκε όπως φάνηκε έως το 2025, οπότε και η Άγκυρα έδειξε να επι­στρέ­φει, έστω και συγκρα­τη­μένα στην πολι­τική των παρα­βιά­σεων.

Κίνηση η οποία έρχεται ενώ οι δύο χώρες έχουν ήδη μπει σε μία πρόωρη προ­ε­κλο­γική περίοδο, ανα­ζη­τούν το δικό τους αφήγημα περί στα­θε­ρό­τη­τας και ασφά­λειας, ενώ για τον Ερντο­γάν όσο και για τον Μητσο­τάκη, η επα­νε­κλογή γίνεται το στοί­χημα των επό­με­νων μηνών. Ακόμα και αν τυπικά η Ελλάδα έχει μπροστά της ένα χρόνο για εκλογές και η Τουρκία δύο.

Με τα εθνικά να μπαί­νουν ξανά στην πρώτη γραμμή και οι δύο πλευρές να ανα­ζη­τούν τις «προ­κλή­σεις» σε κάθε δήλωση.

Η θεωρία της περι­κύ­κλω­σης

Η στρα­τη­γική σχέση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και η αντι­πα­λό­τητα Τελ Αβίβ – Άγκυρας τρο­φο­δο­τεί την ανά­πτυξη της θεωρίας της περι­κύ­κλω­σης της Τουρ­κίας από τα κυβερ­νη­τικά στελέχη της γεί­το­νος, που κλι­μα­κώ­νουν τη ρητο­ρική έναντι της Αθήνας και τις κινή­σεις που δημιουρ­γούν ανη­συ­χία όσον αφορά τη δια­τή­ρηση των ήρεμων νερών. Τόσο το νομο­σχέ­διο περί «Γαλά­ζιας Πατρί­δας» που ανα­μέ­νε­ται στην Τουρ­κική Εθνο­συ­νέ­λευση προς συζή­τηση και ψήφιση, όσο και οι παρα­βιά­σεις εκτι­μά­ται ότι πραγ­μα­το­ποιού­νται υπό τον ίδιο παρο­νο­μα­στή.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πάντως ότι η ένταση που είχαν προ­κα­λέ­σει οι αερο­μα­χίες στο Αιγαίο το 2022 είχαν οδη­γή­σει την Αθήνα να θέσει σχετικό θέμα τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην ΕΕ.

Με τον Υπουργό Εξω­τε­ρι­κών, Γιώργο Γερα­πε­τρίτη από το 2023 και μετά να ανα­φέ­ρε­ται συχνά στη σημα­ντική μείωση των παρα­βιά­σεων και τον μηδε­νι­σμό των υπερ­πτή­σεων, ως ένα ιδιαί­τερα θετικό στοι­χείο που καθο­ρί­ζει τα «ήρεμα νερά». Την ίδια στιγμή ωστόσο παρα­δέ­χε­ται κάθε φορά που ερω­τά­ται σχετικά πως αν δεν υπάρξει λύση στο θέμα των θαλασ­σίων ζωνών, ακόμα και αν υπάρ­χουν περί­ο­δοι ηρεμίας η ένταση, πάντα θα απειλεί να επι­στρέ­ψει, αφού οι θέσεις της Τουρ­κίας δεν έχουν αλλάξει.

 

Πηγή: in.gr