Στην Τήνο ξεκινά η αξιολόγηση του Νοτίου Αιγαίου για την «Παγκόσμια Περιφέρεια Γαστρονομίας 2028»

Στην Τήνο, πρώτο σταθμό της διε­θνούς κρι­τι­κής επι­τρο­πής του IGCAT, ξεκί­νησε στις 8 Νοεμ­βρίου το πρό­γραμμα επι­τό­πιας αξιο­λό­γη­σης της υπο­ψη­φιό­τη­τας της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου για τον τίτλο «Παγκό­σμια Περι­φέ­ρεια Γαστρο­νο­μίας 2028» (World Region of Gastronomy 2028).

Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου έχει ανα­λά­βει τον συνο­λικό σχε­δια­σμό, τη διορ­γά­νωση και τον συντο­νι­σμό της επτα­ή­με­ρης επί­σκε­ψης σε Τήνο, Σύρο και Ρόδο, σε συνερ­γα­σία με τους στρα­τη­γι­κούς εταί­ρους της υπο­ψη­φιό­τη­τας, τα Επι­με­λη­τή­ρια Κυκλά­δων και Δωδε­κα­νή­σου. Μέσα από το τρι­ή­μερο πρό­γραμμα της Τήνου (8–10 Νοεμ­βρίου), παρου­σιά­ζει στην επι­τροπή τη στενή σχέση της γαστρο­νο­μίας με τη γη, το φυσικό τοπίο, την τοπική παρα­γωγή, την παρα­δο­σιακή τεχνο­γνω­σία και την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά.

Το πρό­γραμμα υλο­ποιεί­ται με τη συμ­με­τοχή τοπικών φορέων, παρα­γω­γών και ανθρώ­πων του πολι­τι­σμού και της γαστρο­νο­μίας. Τα μέλη της επι­τρο­πής υπο­δέ­χθηκε, εκπρο­σω­πώ­ντας την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, η Εντε­ταλ­μένη της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Τήνου, Ανα­στα­σία Δεληγιάννη-Άσπρου, η οποία δήλωσε:

«Η Τήνος υπο­δέ­χε­ται με χαρά τη διεθνή κριτική επι­τροπή και μοι­ρά­ζε­ται μαζί της όσα την κάνουν ξεχω­ρι­στή: τον πλούτο της γης της, τη γνώση των ανθρώ­πων της, τις παρα­δό­σεις που δια­τη­ρού­νται ζωντα­νές και τη δημιουρ­γι­κό­τητα της νέας γενιάς. Ευχα­ρι­στώ θερμά όλους όσοι αντα­πο­κρί­θη­καν στο κάλεσμα της Περι­φέ­ρειας και συμ­με­τέ­χουν σε αυτή τη συλ­λο­γική προ­σπά­θεια. Είναι μια ευκαι­ρία να ανα­δεί­ξουμε την Τήνο ως ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της κοινής γαστρο­νο­μι­κής ταυ­τό­τη­τας των νησιών του Νοτίου Αιγαίου.»

Η αξιο­λό­γηση ξεκινά από το πλοίο

Η επί­σκεψη αξιο­λό­γη­σης ξεκί­νησε τη στιγμή που τα μέλη της επι­τρο­πής επι­βι­βά­στη­καν στο πλοίο για την Τήνο, σε ένδειξη του κρί­σι­μου ρόλου της ακτο­πλο­ΐας για την ευη­με­ρία και την κοι­νω­νική συνοχή των νησιών. Επί­ση­μος Χορηγός Θαλάσ­σιων Μετα­φο­ρών της επί­σκε­ψης είναι η Attica Group, μητρική εται­ρεία της Blue Star Ferries, Hellenic Seaways, Anek Lines και SuperFast Ferries, η οποία υπο­στη­ρί­ζει τις μετα­κι­νή­σεις της επι­τρο­πής ανάμεσα στους σταθ­μούς του προ­γράμ­μα­τος.

Κατά τη διάρ­κεια του ταξι­διού, πραγ­μα­το­ποιεί­ται η πρώτη παρου­σί­αση των βασικών αρχών του φακέλου υπο­ψη­φιό­τη­τας και της φιλο­σο­φίας της υπο­ψη­φιό­τη­τας του Νοτίου Αιγαίου. Ακο­λου­θούν συνα­ντή­σεις με καθη­γή­τρια από το Γεω­πο­νικό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών, με επί­κε­ντρο την προ­στα­σία της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας και των τοπικών ποι­κι­λιών, και με το Cyclades Preservation Fund, το οποίο θα παρου­σιά­σει την πρω­το­βου­λία Αμορ­γό­ραμα, ενώ παρου­σιά­ζε­ται και η δράση South Aegean Open Farm Days.

Η Τήνος μέσα από τους ανθρώ­πους, τα προ­ϊ­ό­ντα και τις παρα­δό­σεις της

Το πρό­γραμμα έχει σχε­δια­στεί ώστε τα μέλη της επι­τρο­πής να γνω­ρί­σουν τη γαστρο­νο­μική ταυ­τό­τητα της Τήνου εκεί όπου αυτή δημιουρ­γεί­ται και δια­τη­ρεί­ται: στα περι­βό­λια, στις καλ­λιέρ­γειες, στους αμπε­λώ­νες, στα εργα­στή­ρια, στους παρα­δο­σια­κούς οικι­σμούς και στις κου­ζί­νες των ανθρώ­πων της.

Η επί­σκεψη ξεκί­νησε με βιω­μα­τική γνω­ρι­μία με την τηνιακή κουζίνα, μέσα από παρα­δο­σια­κές συντα­γές και τοπικά υλικά, όπως η κάπαρη, οι λιαστές ντο­μά­τες, οι αγκι­νά­ρες και τα αυτοφυή αρω­μα­τικά φυτά. Ακο­λου­θεί επί­σκεψη σε εργα­στή­ριο παρα­δο­σια­κής ζαχα­ρο­πλα­στι­κής, με παρου­σί­αση τοπικών γλυκών και αλμυρών προ­ϊ­ό­ντων.

Στον Πύργο, η επι­τροπή επι­σκέ­φθηκε το Μουσείο Μαρ­μα­ρο­τε­χνίας και γνώρισε από κοντά την τέχνη της μαρ­μα­ρο­γλυ­πτι­κής, μια παρά­δοση που έχει δια­μορ­φώ­σει την αρχι­τε­κτο­νική, την οικο­νο­μία και την πολι­τι­στική ταυ­τό­τητα της Τήνου.

Το φυσικό και αγρο­τικό τοπίο του νησιού απο­τε­λεί επίσης βασικό μέρος της αξιο­λό­γη­σης. Μέσα από περι­ή­γηση με τη συμ­με­τοχή ιστο­ρι­κού και ανθρώ­πων της τοπικής γαστρο­νο­μίας, η επι­τροπή θα γνω­ρί­σει τους περι­στε­ριώ­νες, τις ανα­βαθ­μί­δες, τα αυτοφυή φυτά και τις παρα­δο­σια­κές πρα­κτι­κές αξιο­ποί­η­σης των φυσικών πόρων.

Ιδιαί­τερη θέση έχει η παρου­σί­αση της παρα­δο­σια­κής τέχνης της ξερο­λι­θιάς, με τη συμ­με­τοχή επι­στη­μό­νων και έμπει­ρων τεχνι­τών, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τη σημασία της για τη δια­μόρ­φωση του αγρο­τι­κού τοπίου, τη συγκρά­τηση του εδάφους και τη δια­τή­ρηση της παρα­γω­γι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Η επι­τροπή θα επι­σκε­φθεί, τέλος, το Αρχείο της Καθο­λι­κής Αρχιε­πι­σκο­πής στην Ξινάρα, όπου θα παρου­σια­στούν ιστο­ρι­κές πτυχές της δια­τρο­φι­κής κουλ­τού­ρας του νησιού και οι επιρ­ροές που δια­μόρ­φω­σαν τις τοπικές συνή­θειες.

Η τοπική παρα­γωγή και η σύγ­χρονη γαστρο­νο­μική δημιουρ­γία

Στο πρό­γραμμα περι­λαμ­βά­νο­νται επι­σκέ­ψεις σε μονάδες οινο­πα­ρα­γω­γής, τυρο­κο­μίας και ζυθο­ποι­ίας, με έμφαση στις γηγε­νείς ποι­κι­λίες, στις τοπικές πρώτες ύλες, στην παρα­γω­γική τεχνο­γνω­σία και στη σύνδεση της παρά­δο­σης με τη σύγ­χρονη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα.

Παράλ­ληλα, μέσα από γαστρο­νο­μι­κές παρου­σιά­σεις, γεύματα βασι­σμένα σε προ­ϊ­ό­ντα του νησιού και γνω­ρι­μία με τα κρασιά της Τήνου, θα ανα­δει­χθούν η επο­χι­κό­τητα, η μικρής κλί­μα­κας παρα­γωγή, η τοπική κτη­νο­τρο­φία και η αλιεία, καθώς και οι δυνα­τό­τη­τες δημιουρ­γι­κής αξιο­ποί­η­σής τους στη σύγ­χρονη κουζίνα.

Το Επι­με­λη­τή­ριο Κυκλά­δων Στρα­τη­γι­κός Εταίρος της υπο­ψη­φιό­τη­τας

Στρα­τη­γι­κός Εταίρος της υπο­ψη­φιό­τη­τας, το Επι­με­λη­τή­ριο Κυκλά­δων συμ­με­τέ­χει ενεργά σε κάθε βήμα της δια­δρο­μής της επι­τρο­πής στις Κυκλά­δες, συνε­χί­ζο­ντας μια προ­σπά­θεια με βαθιές ρίζες. Ζωντα­νός πυρήνας της είναι το Δίκτυο Aegean Cuisine, που ανα­πτύ­χθηκε με τη συστη­μα­τική δουλειά των Επι­με­λη­τη­ρίων Κυκλά­δων και Δωδε­κα­νή­σου και έφερε πιο κοντά την τοπική παρα­γωγή, την εστίαση και τον του­ρι­σμό. Το σήμα Aegean Cuisine απο­τε­λεί σήμερα ανα­γνω­ρί­σιμο σημείο ανα­φο­ράς για την ποιό­τητα και την αυθε­ντι­κό­τητα, συν­δέ­ο­ντας κάθε γεύση με τον τόπο, τους ανθρώ­πους και την παρα­γωγή της.

Από την Τήνο στη Σύρο – Η αξιο­λό­γηση συνε­χί­ζε­ται

Η επί­σκεψη στην Τήνο ολο­κλη­ρώ­νε­ται την Τρίτη 10 Νοεμ­βρίου, οπότε η διεθνής κριτική επι­τροπή ανα­χω­ρεί για τη Σύρο, δεύτερο σταθμό του προ­γράμ­μα­τος που οργα­νώ­νει η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου.

Η Τήνος παρου­σιά­ζει μια χαρα­κτη­ρι­στική όψη της φιλο­σο­φίας «Archipelago 50 – Where Diversity Becomes Identity», πάνω στην οποία στη­ρί­ζε­ται η υπο­ψη­φιό­τητα: η γαστρο­νο­μία ως έκφραση της σχέσης των ανθρώ­πων με τον τόπο τους, ως φορέας πολι­τι­στι­κής μνήμης και ως πεδίο σύγ­χρο­νης δημιουρ­γίας και βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης.

Η διεθνής αξιο­λό­γηση θα συνε­χι­στεί στη Σύρο και στη Ρόδο και θα ολο­κλη­ρω­θεί στις 13 Νοεμ­βρίου, με την παρου­σί­αση των πρώτων παρα­τη­ρή­σεων της κρι­τι­κής επι­τρο­πής.