Στ. Xανδακάς: O εμπνευστής της HOPEgenesis που χαρίζει ζωή και χαμόγελα στην άγονη γραμμή!

Kύριε Xανδακά, θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε την συνέ­ντευξη, ρωτώ­ντας πώς προ­έ­κυψε η ιδέα της HOPEgenesis.

Από την πρώτη ημέρα που ξεκί­νησα τις σπουδές μου στην ιατρική, είχα πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού μου, ότι θα ήθελα να αφιε­ρώσω κάποιο από τον προ­σω­πικό μου χρόνο σε φιλαν­θρω­πι­κές δράσεις που σχε­τί­ζο­νται με το επάγ­γελμά μου. Μόλις επέ­στρεψα από τις σπουδές μου, ξεκί­νησα να συμ­με­τέχω σε μια άλλη εθε­λο­ντική ομάδα που λέγεται Ομάδα Αιγαίου, η οποία δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στα μικρά ακρι­τικά νησιά της Ελλάδας προ­σφέ­ρο­ντας προ­λη­πτι­κές εξε­τά­σεις στους κατοί­κους. Ως γυναι­κο­λό­γος της ομάδας, παρα­τή­ρησα ότι ο αριθμός των γυναι­κών που κυο­φο­ρού­σαν μειω­νό­ταν συνεχώς και πολλά νησιά όπως οι Φούρνοι Ικαρίας, είχαν μηδε­νι­κές γεν­νή­σεις λόγω της ανα­σφά­λειας που προ­κα­λεί η έλλειψη ιατρών και μαιευ­τι­κών μονάδων. Αυτή η παρα­τή­ρηση έγινε πράξη για την επίλυση του προ­βλή­μα­τος και ξεκί­νησε η ιδέα της HOPEgenesis, προ­κει­μέ­νου να προ­σφέ­ρει δωρεάν πλήρη ιατρική μαιευ­τική κάλυψη κατά τη διάρ­κεια της εγκυ­μο­σύ­νης, χωρίς καμία οικο­νο­μική επι­βά­ρυνση και ανε­ξάρ­τητα από την οικο­νο­μική τους κατά­σταση.

Σε ποιους απευ­θύ­νε­ται η HOPEgenesis;

Η HOPEgenesis απευ­θύ­νε­ται σε έγκυες γυναί­κες ή γυναί­κες που επι­θυ­μούν να κυο­φο­ρή­σουν, οι οποίες μένουν μόνιμα σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές ή απο­μο­νω­μένα νησιά της Ελλάδας.

Πόσα χρόνια λει­τουρ­γίας μετρά η HOPEgenesis και ποιος είναι ο στόχος της;

Η HOPEgenesis ιδρύ­θηκε το 2015 και δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στον τομέα της υγείας και της κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας, με όραμα να ανα­τρέ­ψει το κλίμα της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας στην Ελλάδα. Στόχος της είναι η γνω­στο­ποί­ηση, ανάλυση και μελέτη των αιτιών του ζητή­μα­τος της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας, με σκοπό να δημιουρ­γη­θούν ενέρ­γειες και δράσεις που θα ανα­τρέ­ψουν το αρνη­τικό ισο­ζύ­γιο γεννήσεων-θανάτων.

Η οργά­νωση εργά­ζε­ται και επι­κε­ντρώ­νε­ται στις λύσεις για την ανα­τροπή του κλί­μα­τος της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας τόσο σε επίπεδο τοπικών κοι­νο­τή­των – προ­κει­μέ­νου να παρέχει την απα­ραί­τητη ασφά­λεια στις γυναί­κες που κυο­φο­ρούν ή επι­θυ­μούν να μείνουν έγκυες- να γεν­νή­σουν δωρεάν-, όσο και στον ευρύ­τερο κοι­νω­νικό ιστό μέσα από τη γνω­στο­ποί­ηση, ευαι­σθη­το­ποί­ηση και μελέτη του ζητή­μα­τος.

Μέχρι σήμερα πόσα μωράκια έχουν έρθει στον κόσμο με τη στήριξή της HOPEgenesis και πόσα από αυτά έχουν γεν­νη­θεί στα ακρι­τικά νησιά της Δωδε­κα­νή­σου;

Μέχρι σήμερα έχουν γεν­νη­θεί 270 μωρά εκ των οποίων 75 κατά­γο­νται από τα Δωδε­κά­νησα. Συγκε­κρι­μένα 26 μωρά κατά­γο­νται από την Πάτμο, 7 από την Αστυ­πά­λαια, 7 από την Κάλυμνο, 10 από την Κάσο, 4 από το Καστελ­λό­ριζο, 9 από την Τήλο, 1 από το Αγα­θο­νήσι και 11 από τους Λειψούς.

Tο πρώτο μωράκι, που ουσια­στικά έδωσε υπό­σταση στην HOPEgenesis, πότε γεν­νή­θηκε;

Την 1 Δεκεμ­βρίου 2016 υπο­δε­χτή­καμε το πρώτο μωρό της οργά­νω­σης. Το όραμά μας να συμ­βά­λουμε στην μείωση της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας στην Ελλάδα, ξεκί­νησε να υλο­ποιεί­ται παίρ­νο­ντας σάρκα και οστά στο πρόσωπο του μικρού Μηνά από το νησί της Θύμαι­νας.

Σε πόσες περιο­χές δρα­στη­ριο­ποιεί­στε σήμερα;

Η ΗΟPEgenesis αυτή τη στιγμή δρα­στη­ριο­ποιεί­ται σε περισ­σό­τε­ρες από 400 απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές.

Πάντως, παρα­κο­λου­θούμε να διευ­ρύ­νε­ται συνεχώς και με μελ­λο­ντι­κούς γονείς αλλά και με εθε­λο­ντές που στη­ρί­ζουν το έργο σας. Αυτό σημαί­νει ότι βρήκε μεγάλη αντα­πό­κριση.

Το ενδια­φέ­ρον για τις υπη­ρε­σίες της HOPEgenesis είναι έντονο, µε αποτέλεσµα η οργά­νωση µας να έχει στη­ρί­ξει μέχρι σήμερα περισ­σό­τε­ρες από 350 οικο­γέ­νειες. Φυσικά το απο­τέ­λε­σμα αυτό δεν θα είχε επι­τευ­χθεί χωρίς την ιατρική μας ομάδα, η οποία απο­τε­λεί­ται από 80 εθε­λο­ντές για­τρούς, μαίες και άλλους επαγ­γελ­μα­τίες υγείας που βρί­σκο­νται σε 15 δια­φο­ρε­τι­κές περιο­χές της Ελλάδας.

Πρό­σφατα ανα­κοι­νώ­σατε και την πρώτη κύηση με θερα­πεία υπο­γο­νι­μό­τη­τας. Μιλήστε μας γι αυτό.

Πριν από λίγες ημέρες ολο­κλη­ρώ­θηκε η πρώτη πετυ­χη­μένη κύηση με θερα­πεία υπο­γο­νι­μό­τη­τας (ivf) της HOPEgenesis, ενώ η συγκε­κρι­μένη δράση μετράει περίπου ένα χρόνο ζωής.

Σκοπός μας είναι να καλύ­ψουμε και τις ανάγκες των γυναι­κών που επι­θυ­μούν να κυο­φο­ρή­σουν αλλά αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα γονι­μό­τη­τας. Η δράση αυτή ξεκί­νησε πιλο­τικά σε 28 νησιά, σε συνερ­γα­σία με μεγάλα κέντρα υπο­βοη­θού­με­νης ανα­πα­ρα­γω­γής της Ελλάδας.

Ποιος είναι ο επό­με­νος στόχος ή στόχοι που έχετε θέσει;

Επό­με­νοι στόχοι μας είναι, η υλο­ποί­ηση της απο­μα­κρυ­σμέ­νης ιατρι­κής παρα­κο­λού­θη­σης των ωφε­λού­με­νων του προ­γράμ­μα­τος μέσω πρω­το­πό­ρων εφαρ­μο­γών εξα­το­μι­κευ­μέ­νης τηλεϊ­α­τρι­κής, καθώς επίσης και η υλο­ποί­ηση πρω­το­πο­ρια­κών προ­γραμ­μά­των για την ενί­σχυση της οικο­γέ­νειας και των δομών υπο­στή­ρι­ξης της, όπως:1. Πιλο­τικά προ­γράμ­ματα κέντρων απα­σχό­λη­σης παιδιών προ­σχο­λι­κής ηλικίας στις περιο­χές δράσης της οργά­νω­σης.

2. Πιλο­τικό πρό­γραμμα “Ο παππούς και η γιαγιά της γει­το­νιάς” σε αστικές και ημια­στι­κές περιο­χές.

3. Πιλο­τικό Πρό­γραμμα “Ανα­γέν­νηση” που αφορά στις ακρι­τι­κές περιο­χές Αντι­κυ­θή­ρων, Γαύδου, Καστε­λό­ρι­ζου, Δια­πο­ντίων Νήσων (Οθωνοί, Ερει­κούσσα, Μαθράκι) για την ενί­σχυση της τοπικής κοι­νω­νίας και του γηγε­νούς πλη­θυ­σμού που τίθεται υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας.

Με ποιους άλλους τρόπους αντι­με­τω­πί­ζετε το ζήτημα της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας;

Συνερ­γα­στή­καμε με το τμήμα Στα­τι­στι­κής και Ασφα­λι­στι­κής Επι­στή­μης του Πανε­πι­στη­μίου Πειραιά και εκπο­νή­σαμε μια μελέτη που κατα­γρά­φει τους λόγους της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας στην Ελλάδα, ανά γεω­γρα­φική περιοχή, τα δια­φο­ρε­τικά αίτια και τους δια­φο­ρε­τι­κούς τρόπους αντι­με­τώ­πι­σής της. Με τον τρόπο αυτό ανα­δύ­θη­καν για πρώτη φορά στην Ελλάδα με έγκυρο επι­στη­μο­νικό τρόπο (evidence-based research), όλα τα επι­μέ­ρους χαρα­κτη­ρι­στικά του προ­βλή­μα­τος της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας, τα οποία ποι­κί­λουν.

Επίσης, σε συνερ­γα­σία με την Α’ Μαιευ­τική & Γυναι­κο­λο­γική Κλινική του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, μελε­τούμε την κοι­νω­νική προ­έ­κταση του μεί­ζο­νος προ­βλή­μα­τος της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας στην Ελλάδα: “Ποια η γνώση των νέων σχετικά με τη φθί­νουσα ανα­πα­ρα­γω­γική ικα­νό­τητα με την πρόοδο της ηλικίας; Πώς αυτή η γνώση θα επη­ρέ­αζε την πορεία της ζωής τους και τον αριθμό γεν­νή­σεων κατ΄ε­πέ­κταση; Η έρευνα πραγ­μα­το­ποιεί­ται σε μεγάλο ηλι­κιακό και μορ­φω­τικό εύρος και θα ανα­δεί­ξει τη σχέση της υπο­γο­νι­μό­τη­τας με την υπο­γεν­νη­τι­κό­τητα στην χώρα μας.

Παράλ­ληλα, δρα­στη­ριο­ποιού­μα­στε στην προ­σπά­θεια ενη­μέ­ρω­σης, ευαι­σθη­το­ποί­η­σης (raise awareness) και εκπαί­δευ­σης φορέων για το μείζον πρό­βλημα του δημο­γρα­φι­κού. Στις 11 και 12 Δεκεμ­βρίου 2019, η HOPEgenesis συν­διορ­γά­νωσε το Economist Forum για τη δημο­γρα­φική κρίση στην Ελλάδα, ενός συνε­δρίου με εκλε­κτούς ομι­λη­τές και προ­σκε­κλη­μέ­νους. Το δημο­γρα­φικό ζήτημα της Ελλάδας μας αφορά όλους και μόνο με τη συνερ­γα­σία όλων των φορέων και πολυ­πα­ρα­γο­ντι­κές λύσεις μπορεί να ανα­τρα­πεί η δημο­γρα­φική κρίση στην Ελλάδα.Το συνέ­δριο τελέ­στηκε υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας κυρίου Προ­κο­πίου Παυ­λο­πού­λου, καθώς και την αιγίδα του Προ­έ­δρου της Βουλής των Ελλήνων.

Πώς μπορεί να βοη­θή­σει κάποιος το έργο της HOPEgenesis;

Όποιος επι­θυ­μεί να βοη­θή­σει το έργο της οργά­νωσή μας, μπορεί να επι­σκε­φτεί την ιστο­σε­λίδα μας www.hopegenesis.org και να εγγρα­φεί είτε ως FILOS2020, είτε ως εθε­λο­ντής.