Αλέξης Χαρίτσης: «Δεν αρκεί ένα ανακάτεμα προσώπων ή ένας νέος κύκλος εσωτερικής κριτικής. Χρειάζεται καθαρή πολιτική γραμμή ρήξης με τη Δεξιά»

Κύριε Χαρίτση, να ξεκι­νή­σουμε από τα πρό­σφατα γεγο­νότα και να σας ζητήσω ένα σχόλιο για την στάση που τηρεί η κυβέρ­νηση απέ­να­ντι στους αγρότες, τη στιγμή που η ελλη­νική κοι­νω­νία απει­λεί­ται με επι­σι­τι­στική κρίση.

Η κυβερ­νη­τική πολι­τική απέ­να­ντι στους αγρότες δεν είναι απλώς ανε­παρ­κής, είναι επι­κίν­δυνα απο­δο­μη­τική για τον πρω­το­γενή τομέα. Μια απο­δυ­νά­μωση της παρα­γω­γής που οδηγεί και στην ερήμωση της περι­φέ­ρειας. Δεν είναι τυχαίο ότι εδώ και πάνω από μια δεκα­ε­τία οι περισ­σό­τε­ρες περι­φέ­ρειες εκτός Αττικής μένουν στά­σι­μες παρα­γω­γικά.

Ο αγρο­τι­κός κόσμος βρί­σκε­ται στα τελευ­ταία χρόνια αντι­μέ­τω­πος με μια συσ­σω­ρευ­μένη κρίση – από την κλι­μα­τική και την ενερ­γειακή έως την υγειο­νο­μική και την οικο­λο­γική. Καμία από αυτές τις προ­κλή­σεις δεν αντι­με­τω­πί­στηκε με σχέδιο και σοβα­ρό­τητα. Το απο­τέ­λε­σμα είναι μια γενι­κευ­μένη κρίση βιω­σι­μό­τη­τας στη γεωργία και την κτη­νο­τρο­φία.

Από το 2019, μάλιστα, το ίδιο το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης υπο­θη­κεύει το μέλλον των παρα­γω­γών: πλη­ρω­μές χωρίς αξιό­πι­στα πλη­ρο­φο­ριακά συστή­ματα, έλεγχοι με πρό­χειρα αρχεία αντί για δια­σταυ­ρώ­σεις, απευ­θείας ανα­θέ­σεις, έργα που έμειναν στη μέση και ένα ΟΣΔΕ (Ολο­κλη­ρω­μένο Σύστημα Δια­χεί­ρι­σης και Ελέγχου) που λει­τουρ­γεί με μόνιμες καθυ­στε­ρή­σεις. Και πάνω σε όλα αυτά, το σκάν­δαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ παρα­μέ­νει ανοιχτό και ενεργό. Η ΝΔ απο­δεί­χθηκε για πολ­λο­στή φορά ότι είναι ένα κόμμα που δεν μπορεί να ασκήσει εξουσία απαλ­λαγ­μένη από τη λογική του πελα­τεια­κού κράτους και την καθε­στω­τική αντί­ληψη ότι το κράτος της ανήκει.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, στην επόμενη ευρω­παϊκή προ­γραμ­μα­τική περίοδο οι πόροι της ΚΑΠ μειώ­νο­νται δρα­στικά με ευθύνη της ευρω­παϊ­κής Δεξιάς. Η κυβέρ­νηση δεν διεκ­δι­κεί, δεν αντι­στέ­κε­ται –συναι­νεί, εγκα­τα­λεί­πο­ντας την αγρο­τική παρα­γωγή και, μαζί της, την επι­σι­τι­στική ασφά­λεια της χώρας.

Η δική μας χώρα εισέρ­χε­ται σε αυτή τη νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα χωρίς υπο­δο­μές, χωρίς σχέδιο, χωρίς στρα­τη­γική, με τον κίνδυνο να δούμε εγκα­τά­λειψη εκμε­ταλ­λεύ­σεων, μεγα­λύ­τερη εξάρ­τηση από εισα­γω­γές και νέες αυξή­σεις στις τιμές για τον κατα­να­λωτή.

Γι’ αυτό οι αγρότες –οι πραγ­μα­τι­κοί αγρότες–γυρνάνε πια την πλάτη στην κυβέρ­νηση.

Η κυβέρ­νηση του Κυριά­κου Μητσο­τάκη κου­βα­λάει σκάν­δαλα όπως τα Τέμπη και ο ΟΠΕΚΕΠΕ, είναι υπεύ­θυνη για την ακρί­βεια, ενώ δίνει ψίχουλα στους πολίτες. Ωστόσο επι­μέ­νει στο αφήγημα Μητσο­τά­κης ή χάος. Πώς το σχο­λιά­ζετε;

Συμφωνώ με τον κύριο Μητσο­τάκη ότι η κοι­νω­νία βρί­σκε­ται σήμερα μπροστά σε καθαρά και σκληρά διλήμ­ματα – και έτσι πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζουμε την πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Τα πραγ­μα­τικά διλήμ­ματα είναι γνωστά:

Αξιο­πρε­πείς μισθοί και επα­να­φορά του εργα­σια­κού δικαίου ή φθηνή εργασία χωρίς δια­πραγ­μα­τευ­τική δύναμη για τους εργα­ζό­με­νους;

Σπάσιμο των καρτέλ, πλαφόν στις τιμές και μείωση του ΦΠΑ ή μόνιμη ακρί­βεια για τους πολλούς;

Κοι­νω­νική κατοι­κία και προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας ή σπίτια–επεν­δυ­τικά προ­ϊ­ό­ντα για funds;

Επεν­δύ­σεις σε υγεία, παιδεία και κοι­νω­νικό κράτος ή δισε­κα­τομ­μύ­ρια σε εξο­πλι­σμούς;

Δίκαιη φορο­λο­γία με βάρος στον μεγάλο πλούτο ή διαρκής πίεση στους μισθω­τούς με βάρος στους έμμε­σους φόρους;

Δημό­σιος έλεγχος σε ενέρ­γεια, μετα­φο­ρές και τρά­πε­ζες ή πλήρης ιδιω­τι­κο­ποί­ηση;

Αυτά είναι τα πραγ­μα­τικά διλήμ­ματα της εποχής μας. Και σε αυτά καλού­μα­στε να πάρουμε θέση. Όχι στον εκβια­σμό «ή εγώ ή το χάος», αλλά ποιο μοντέλο κοι­νω­νίας θέλουμε να έχουμε.

Πώς βλέπετε την επι­στροφή του τέως πρω­θυ­πουρ­γού κ. Αλέξη Τσίπρα; Υπάρχει περι­θώ­ριο για συνερ­γα­σίες -και με ποια προ­ο­πτική;

Η επι­στροφή του Αλέξη Τσίπρα είναι πολι­τικό γεγονός. Υπήρξε πρω­θυ­πουρ­γός της Αρι­στε­ράς και έχει βαρύ πολι­τικό απο­τύ­πωμα. Όμως το κρίσιμο σήμερα δεν είναι ποιος επι­στρέ­φει, αλλά με ποια γραμμή και για ποιον σκοπό.

Ο ίδιος μιλά για ανε­πάρ­κεια της αντι­πο­λί­τευ­σης. Η κριτική μπορεί να ακου­στεί. Όμως το ουσια­στικό ερώτημα είναι άλλο: πώς ακριβώς θα κερ­δη­θεί η Δεξιά. Γιατί το πρό­βλημα της κοι­νω­νίας δεν είναι η αντι­πο­λί­τευση• είναι η κυβέρ­νηση Μητσο­τάκη και οι πολι­τι­κές της. Αν η συζή­τηση μείνει στο ποιος φταίει στον προ­ο­δευ­τικό χώρο, χάνεται το πραγ­μα­τικό δια­κύ­βευμα. Και βέβαια, όταν όλοι παρου­σιά­ζο­νται ως «ανε­παρ­κείς», χωρίς διά­κριση, τελικά αθω­ώ­νε­ται το πραγ­μα­τικό πρό­βλημα που είναι η Δεξιά στην εξουσία και καλ­λιερ­γεί­ται μια γενι­κευ­μένη απα­ξί­ωση της πολι­τι­κής.

Η κοι­νω­νία έχει ανάγκη από συλ­λο­γικά σχέδια, καθαρές ευθύνες και πολι­τι­κές δεσμεύ­σεις. Η ανα­συ­γκρό­τηση του προ­ο­δευ­τι­κού χώρου δεν θα έρθει μέσα από απο­στα­σιο­ποί­ηση και προ­σω­πι­κές υπερ­βά­σεις, αλλά μέσα από συγκρού­σεις με τη Δεξιά και συγκε­κρι­μέ­νες λύσεις για τους πολλούς.

Η εμπει­ρία της ήττας του 2023 έδειξε τι συμ­βαί­νει όταν η Αρι­στερά μετα­κι­νεί­ται στη λογική του μέσου όρου: χάνει και πολι­τικά και κοι­νω­νικά. Άρα σήμερα δεν αρκεί ένα ανα­κά­τεμα προ­σώ­πων ή ένας νέος κύκλος εσω­τε­ρι­κής κρι­τι­κής. Χρειά­ζε­ται καθαρή πολι­τική γραμμή ρήξης με τη Δεξιά, στα μεγάλα κοι­νω­νικά και γεω­πο­λι­τικά ζητή­ματα.

Σε ό,τι αφορά στις συνερ­γα­σίες, η θέση μας είναι απο­λύ­τως σαφής: Λαϊκό Μέτωπο χωρίς απο­κλει­σμούς, με όλες τις δυνά­μεις της Αρι­στε­ράς, της αρι­στε­ρής σοσιαλ­δη­μο­κρα­τίας και της οικο­λο­γίας, σε κοινό ψηφο­δέλ­τιο και πάνω σε συγκε­κρι­μένο ριζο­σπα­στικό και εφαρ­μό­σιμο πρό­γραμμα αλλαγής. Όχι συμ­φω­νίες κορυφής, όχι προ­σω­πο­κε­ντρικά σχήματα.

Αυτό είναι το πραγ­μα­τικό στοί­χημα. Και εκεί θα κριθούν όλοι.

Ποιοι είναι οι στόχοι της Νέας Αρι­στε­ράς για τις επό­με­νες εκλογές;

Πιστεύω βαθιά, χωρίς καμία απο­λύ­τως επι­φύ­λαξη, ότι η Νέα Δημο­κρα­τία δεν πρέπει να λάβει τρίτη ευκαι­ρία δια­κυ­βέρ­νη­σης. Και αυτή ακριβώς την αγωνία, τη θεωρώ θεμε­λιακή για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να ανα­συ­γκρο­τη­θεί το πολι­τικό σκηνικό.

Γι’ αυτό και θεωρώ απα­ραί­τητη τη συγκρό­τηση ενός ενιαίου, ισχυρού και κοι­νω­νικά γειω­μέ­νου αρι­στε­ρού πόλου, ικανού να αντι­πα­ρα­τε­θεί πραγ­μα­τικά και απο­τε­λε­σμα­τικά στην Νέα Δημο­κρα­τία και στον Κυριάκο Μητσο­τάκη.

Η Νέα Αρι­στερά ανέ­δειξε πρώτη, έγκαιρα και με επιμονή, την ανα­γκαιό­τητα ενός ευρύ­τα­του λαϊκού μετώπου. Σήμερα η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη πιο επεί­γουσα και επι­τα­κτική.

Μόνο ένας ευρύς, πει­στι­κός και κοι­νω­νικά ριζω­μέ­νος πολι­τι­κός πόλος, με σαφές, προ­ο­δευ­τικό και εφαρ­μό­σιμο προ­γραμ­μα­τικό πρόσημο, μπορεί να σταθεί απέ­να­ντι στη Δεξιά και να εκφρά­σει ουσια­στικά τους πολλούς: τους εργα­ζό­με­νους, τη νεολαία, τους μικρο­με­σαί­ους, τους απο­κλει­σμέ­νους. Οι άνθρω­ποι κινη­το­ποιού­νται και εμπι­στεύ­ο­νται όταν αισθά­νο­νται ότι μια πολι­τική δύναμη εκφρά­ζει τα πραγ­μα­τικά τους συμ­φέ­ρο­ντα, τις αγωνίες και τις αξίες τους.

Σε αυτή τη μεγάλη προ­σπά­θεια, ο ρόλος της Νέας Αρι­στε­ράς είναι καίριος. Γιατί πιστεύω ότι είμαστε το κόμμα των προ­γραμ­μα­τι­κών αιχμών και της καθαρής πολι­τι­κής γλώσσας.

Αν δεν συγκρο­τη­θεί ένας ισχυρός και ενω­τι­κός πόλος απέ­να­ντι στη Δεξιά, τότε πράγ­ματι δια­τρέ­χουμε έναν υπαρ­ξιακό για τη Δημο­κρα­τία κίνδυνο: να οδη­γη­θεί η χώρα σε ένα ασφυ­κτικό δίλημμα μεταξύ του κ. Μητσο­τάκη και κάποιας μορφής ακρο­δε­ξιάς δια­κυ­βέρ­νη­σης. Το βλέ­πουμε να συμ­βαί­νει παγκο­σμίως. Κι αυτό δεν είναι απλώς ένα δυσμε­νές πολι­τικό σενάριο· είναι μια πραγ­μα­τική απειλή για τη Δημο­κρα­τία, τα κοι­νω­νικά δικαιώ­ματα και την ίδια τη χώρα.