Σοφία Ζαχαράκη: «Θέλουμε τη Ρόδο παράδειγμα για το πώς η περιφέρεια μπορεί να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της εκπαιδευτικής αλλαγής»

– Κυρία Υπουργέ, η στε­λέ­χωση των σχο­λείων της Δωδε­κα­νή­σου αντι­με­τω­πί­ζει αντι­κει­με­νι­κές δυσκο­λίες λόγω του υψηλού κόστους δια­βί­ω­σης και της περιο­ρι­σμέ­νης δια­θε­σι­μό­τη­τας στέγης για τους εκπαι­δευ­τι­κούς. Ποια συγκε­κρι­μένα μέτρα εξε­τά­ζετε, ώστε τα σχολεία των νησιών μας να ανοί­γουν χωρίς κενά;

Η νησιω­τι­κό­τητα πρέπει να απο­τυ­πώ­νε­ται στις απο­φά­σεις της Πολι­τείας και όχι να αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως μια γενική γεω­γρα­φική αναφορά. Η στε­λέ­χωση ενός σχο­λείου στη Ρόδο, στην Κάσο, στη Χάλκη ή σε ένα μικρό­τερο νησί έχει δια­φο­ρε­τι­κές απαι­τή­σεις από τη στε­λέ­χωση μιας σχο­λι­κής μονάδας σε μεγάλο αστικό κέντρο. Ο εκπαι­δευ­τι­κός καλεί­ται να μετα­κι­νη­θεί, να βρει σπίτι μέσα σε μια ιδιαί­τερα πιε­σμένη αγορά και να οργα­νώ­σει τη ζωή του σε πολύ σύντομο χρόνο. Αν δεν στη­ρί­ξουμε αυτόν τον άνθρωπο, η συνέ­πεια φτάνει τελικά στο παιδί και στη λει­τουρ­γία της τάξης.

Γι’ αυτό δου­λεύ­ουμε ταυ­τό­χρονα σε τρία πεδία: περισ­σό­τε­ροι μόνιμοι εκπαι­δευ­τι­κοί, έγκαι­ρες προ­σλή­ψεις ανα­πλη­ρω­τών και ουσια­στική στε­γα­στική στήριξη. Για τη νέα σχολική χρονιά προ­χω­ρή­σαμε σε 5.259 νέους μόνι­μους διο­ρι­σμούς εκπαι­δευ­τι­κών, από τους οποίους 1.421 στην Ειδική Αγωγή. Μαζί με τα μέλη Ειδικού Εκπαι­δευ­τι­κού και Ειδικού Βοη­θη­τι­κού Προ­σω­πι­κού, οι νέοι μόνιμοι διο­ρι­σμοί ξεπερ­νούν τις 5.600. Από το 2020 έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί περισ­σό­τε­ροι από 53.000 μόνιμοι διο­ρι­σμοί στην εκπαί­δευση. Μόνο στον Δήμο Ρόδου έχουν διο­ρι­στεί από το 2019 έως και σήμερα 1.544 εκπαι­δευ­τι­κοί (1.013 καθη­γη­τές και 531 δάσκα­λοι). Όσον αφορά στους ανα­πλη­ρω­τές, κατά την α΄φάση για το έτος 2026-2027 στη Ρόδο, προ­σλή­φθη­καν 360 (96 καθη­γη­τές και 264 δάσκα­λοι) ενώ σε όλη την επι­κρά­τεια των Δωδε­κα­νή­σων οι ανα­πλη­ρω­τές έφτασαν τους 813. Στην περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, στα Δωδε­κά­νησα, από το 2019 έχουν διο­ρι­στεί 2.232 καθη­γη­τές και 1.386 δάσκα­λοι. Είναι μια σταθερή πολι­τική επιλογή υπέρ του δημό­σιου σχο­λείου και των ανθρώ­πων του.

Παράλ­ληλα, οργα­νώ­νουμε τις μεγάλες φάσεις πρό­σλη­ψης των ανα­πλη­ρω­τών όσο γίνεται νωρί­τερα και με καλύ­τερη αντι­στοί­χιση των δια­θέ­σι­μων πιστώ­σεων στις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες. Με το EduPlan περνάμε στα­διακά σε έναν πιο αξιό­πι­στο προ­γραμ­μα­τι­σμό, με δεδο­μένα για τις ανάγκες κάθε περιο­χής, ώστε να προ­βλέ­πουμε τα κενά πριν φτάσουν στην τάξη και να περιο­ρί­ζουμε τις δια­δο­χι­κές μετα­κι­νή­σεις προ­σω­πι­κού μέσα στη χρονιά.

Στο στε­γα­στικό κάνουμε ένα συγκε­κρι­μένο βήμα: οι εκπαι­δευ­τι­κοί που υπη­ρε­τούν μακριά από τον τόπο της μόνιμης κατοι­κίας τους θα μπορούν να λάβουν επι­στροφή έως δύο μηνιαίων ενοι­κίων τον χρόνο. Το μέτρο εφαρ­μό­ζε­ται για τα ενοίκια του 2024, με την κατα­βολή στο τέλος Σεπτεμ­βρίου και την κατα­βολή για τα ενοίκια του 2025 τέλος Νοεμ­βρίου και σχε­διά­στηκε ακριβώς για να ανα­γνω­ρί­σει το πρό­σθετο βάρος που σηκώ­νουν όσοι υπη­ρε­τούν μακριά από το σπίτι τους.

Η επι­στροφή ενοι­κίου δεν εξα­ντλεί την πολι­τική μας. Συνερ­γα­ζό­μα­στε με τα Υπουρ­γεία Εσω­τε­ρι­κών, Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών, Εθνικής Άμυνας και κυρίως με το υπουρ­γείο Κοι­νω­νι­κής Συνοχής και Οικο­γέ­νειας, καθώς και με τους δήμους, για την κατα­γραφή και αξιο­ποί­ηση δημό­σιων ή δημο­τι­κών ακι­νή­των, την ανα­καί­νιση δια­θέ­σι­μων κατοι­κιών και τη δια­μόρ­φωση ενός στα­θε­ρού στε­γα­στι­κού απο­θέ­μα­τος για εκπαι­δευ­τι­κούς και άλλους κρί­σι­μους δημό­σιους λει­τουρ­γούς στα νησιά. Ο νέος Κώδικας της Αυτο­διοί­κη­σης δίνει επίσης περισ­σό­τερα περι­θώ­ρια στους δήμους να προ­σφέ­ρουν τοπικά κίνητρα.

Δεν θα ισχυ­ρι­στώ ότι το πρό­βλημα λύνεται με ένα μέτρο. Το υψηλό κόστος στέγης στα νησιά είναι σύνθετο και απαιτεί συνερ­γα­σία πολλών φορέων. Η πολι­τική κατεύ­θυνση, όμως, είναι καθαρή: η Πολι­τεία οφείλει να στη­ρί­ζει έμπρα­κτα τον εκπαι­δευ­τικό που επι­λέ­γει να υπη­ρε­τή­σει σε έναν δύσκολο τόπο, ώστε κάθε παιδί να έχει τον δάσκαλο και τον καθη­γητή του από την αρχή της σχο­λι­κής χρονιάς.

Η Ρόδος εντά­χθηκε στο δίκτυο των Δημό­σιων Ωνά­σειων Σχο­λείων, με τη λει­τουρ­γία Γυμνα­σίου και Λυκείου. Τι θα προ­σφέ­ρει αυτή η πρω­το­βου­λία στους μαθητές του νησιού και πώς μπορεί να συμ­βά­λει συνο­λικά στην ανα­βάθ­μιση της δημό­σιας εκπαί­δευ­σης στη Ρόδο;

Η λει­τουρ­γία Δημό­σιου Ωνά­σειου Γυμνα­σίου και Λυκείου στη Ρόδο είναι μια σημα­ντική επέν­δυση στο δημόσιο σχολείο του νησιού. Δυο σχολεία έχουν μετο­νο­μα­στεί σε ΔΗΜΩΣ το 1ο ημε­ρή­σιο Γυμνά­σιο Ρόδου και το Δημόσιο Ωνάσειο Σχολείο-Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Ρόδου

Η πολι­τική μας θέση είναι ότι το δημόσιο σχολείο μπορεί να έχει υψηλές προσ­δο­κίες, σύγ­χρο­νες υπο­δο­μές, εκπαι­δευ­τική και­νο­το­μία και ισχυρό κοι­νω­νικό προ­σα­να­το­λι­σμό. Η ποιό­τητα δεν πρέπει να εξαρ­τά­ται από το εισό­δημα της οικο­γέ­νειας ή από τον τόπο κατοι­κίας του παιδιού.

Από τη νέα σχολική χρονιά το δίκτυο φτάνει τις 20 δημό­σιες σχο­λι­κές μονάδες, με τελικό σχε­δια­σμό για 22. Η δωρεά του Ιδρύ­μα­τος Ωνάση ανέρ­χε­ται σε 160 εκατ. ευρώ σε ορί­ζο­ντα δωδε­κα­ε­τίας. Για κάθε σχολική μονάδα προ­βλέ­πε­ται ουσια­στική κτι­ριακή και τεχνο­λο­γική ανα­βάθ­μιση, νέα εργα­στή­ρια και σταθερή χρη­μα­το­δό­τηση εκπαι­δευ­τι­κών δράσεων. Πρό­κει­ται για δημόσια σχολεία, υπό την επο­πτεία του Υπουρ­γείου Παι­δείας, με ιδιαί­τερη σύνδεση με την τοπική κοι­νω­νία.

Τα παιδιά θα έχουν πρό­σβαση σε απο­γευ­μα­τι­νούς Ομίλους και Σύνολα, σε δράσεις STEAM, ανθρω­πι­στι­κών επι­στη­μών, τεχνών, πολι­τι­σμού, αθλη­τι­σμού, ξένων γλωσσών και ψηφια­κής τεχνο­λο­γίας. Προ­βλέ­πε­ται ενι­σχυ­τική διδα­σκα­λία για την κάλυψη μαθη­σια­κών κενών και για την προ­ε­τοι­μα­σία των Πανελ­λα­δι­κών, ενώ οι εκπαι­δευ­τι­κοί επι­λέ­γο­νται με τετρα­ετή θητεία και συμ­με­τέ­χουν σε ειδικά προ­γράμ­ματα επι­μόρ­φω­σης. Έτσι δημιουρ­γού­νται συν­θή­κες συνέ­χειας, συνερ­γα­σίας και ουσια­στι­κού παι­δα­γω­γι­κού σχε­δια­σμού.

Για εμάς, όμως, τα Δημόσια Ωνάσεια δεν είναι είκοσι απο­μο­νω­μέ­νες νησίδες ποιό­τη­τας. Οφεί­λουν να λει­τουρ­γούν ως εργα­στή­ρια του δημό­σιου σχο­λείου: οι πρα­κτι­κές που απο­δί­δουν πρέπει να αξιο­λο­γού­νται και να δια­χέ­ο­νται στο σύνολο της εκπαί­δευ­σης. Αυτός είναι ο δημό­σιος χαρα­κτή­ρας της πρω­το­βου­λίας και αυτό θα κρίνει τελικά την επι­τυ­χία της.

Στη Ρόδο υπάρχει ήδη σημα­ντικό εκπαι­δευ­τικό κεφά­λαιο: τέσ­σε­ρις Πει­ρα­μα­τι­κές σχο­λι­κές μονάδες, τρεις στην Πρω­το­βάθ­μια – ανάμεσά τους το Ειδικό Πει­ρα­μα­τικό Δημο­τικό – και το Πει­ρα­μα­τικό Γυμνά­σιο του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου. Τα Δημόσια Ωνάσεια προ­στί­θε­νται σε αυτή την προ­σπά­θεια και διευ­ρύ­νουν τις εκπαι­δευ­τι­κές επι­λο­γές για τα παιδιά της Ρόδου.

Θέλουμε η Ρόδος να απο­τε­λέ­σει παρά­δειγμα για το πώς η περι­φέ­ρεια μπορεί να βρί­σκε­ται στην πρώτη γραμμή της εκπαι­δευ­τι­κής αλλαγής. Αυτό απαιτεί καλά σχολεία δια­φο­ρε­τι­κών τύπων, ισχυ­ρούς εκπαι­δευ­τι­κούς, σύγ­χρονο εξο­πλι­σμό και ανοιχτή σχέση με το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου και την τοπική κοι­νω­νία.

Ποια σχολικά συγκρο­τή­ματα της Δωδε­κα­νή­σου έχουν εντα­χθεί στο πρό­γραμμα «Μαριέττα Γιαν­νά­κου» για την ανα­καί­νιση και τον εκσυγ­χρο­νι­σμό των υπο­δο­μών τους και ποιο είναι το χρο­νο­διά­γραμμα υλο­ποί­η­σης;

Στη Δωδε­κά­νησο το πρό­γραμμα «Μαριέττα Γιαν­νά­κου» έχει ήδη συγκε­κρι­μένο και μετρή­σιμο απο­τύ­πωμα. Δεν μιλάμε για μια γενική εξαγ­γε­λία, αλλά για σχολεία που εντά­χθη­καν σε δια­δο­χι­κές φάσεις με ονο­μα­τε­πώ­νυμο, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και χρο­νο­διά­γραμμα.

Στην Α΄ φάση του 2025 εντά­χθη­καν το Λύκειο Σορωνής στη Ρόδο, το Γυμνά­σιο – Λύκειο Αντι­μά­χειας και το 4ο Δημο­τικό Σχολείο στην Κω, καθώς και το 1ο Δημο­τικό Σχολείο Χώρας και το 3ο Γυμνά­σιο Χώρας στην Κάλυμνο. Στη Β΄ φάση του 2026 εντά­χθη­καν το Γυμνά­σιο Σορωνής στη Ρόδο, το Δημο­τικό Σχολείο Αγίας Μαρίνας στη Λέρο, το Δημο­τικό Σχολείο Χάλκης, το 2ο Δημο­τικό Σχολείο Κω και το Γυμνά­σιο με Λυκεια­κές Τάξεις Κάσου.

Οι παρεμ­βά­σεις αφορούν τις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες κάθε κτιρίου: ανα­καί­νιση χώρων υγιει­νής και WC ΑμεΑ, ράμπες και προ­σβα­σι­μό­τητα, μονώ­σεις, στέγες, ηλε­κτρο­λο­γι­κές και υδραυ­λι­κές εργα­σίες, χρω­μα­τι­σμούς, αυλές, γήπεδα και χώρους άθλησης. Η Β΄ φάση υλο­ποιεί­ται σε 238 σχολεία και 132 δήμους, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 100 εκατ. ευρώ, ενώ παράλ­ληλα εκπο­νού­νται 500 νέες μελέτες για την επόμενη φάση.

Το χρο­νο­διά­γραμμα έχει οργα­νω­θεί ώστε οι κύριες εργα­σίες να γίνο­νται κατά τη θερινή περίοδο και τα σχολεία να παρα­δί­δο­νται έτοιμα για τη νέα χρονιά. Όπου απαι­τού­νται πιο σύν­θε­τες τεχνι­κές παρεμ­βά­σεις, η ασφά­λεια και η ποιό­τητα προη­γού­νται της ταχύ­τη­τας και η ολο­κλή­ρωση γίνεται με συνεν­νό­ηση με τον δήμο και τη σχολική κοι­νό­τητα.

Το πρό­γραμμα δεν εξα­ντλεί την πολι­τική μας για τις σχο­λι­κές υπο­δο­μές. Περισ­σό­τε­ροι από 39.000 δια­δρα­στι­κοί πίνακες έχουν ήδη τοπο­θε­τη­θεί από την Ε΄ Δημο­τι­κού έως τη Γ΄ Λυκείου και προχωρά η προ­σθήκη περίπου 8.000 ακόμη. Έχουν δια­τε­θεί 117.000 κιτ ρομπο­τι­κής. Από αυτά, 499 δια­δρα­στι­κοί πίνακες και 2.298 κιτ ρομπο­τι­κής έχουν φτάσει στο νησί της Ροδου.

Προχωρά η τοπο­θέ­τηση 6.500 απι­νι­δω­τών, νέο αθλη­τικό υλικό φτάνει σε 4.550 σχολεία, ενώ εισά­γουμε στα­διακά lockers στα δημο­τικά σχολεία και βελ­τιώ­νουμε τις συν­θή­κες στις αίθου­σες εξε­τά­σεων. Συγ­χρό­νως θα σταλούν μουσικά όργανα στα μουσικά σχολεία μέσα στη χρονιά μετά από 17 χρόνια. Και στα δημο­τικά σχολεία θα σταλούν μέσα στη χρονιά σχο­λι­κοί κήποι. Φέρνουν τα παιδιά πιο κοντά στη φύση και τα βοηθούν να μαθαί­νουν βιω­μα­τικά για το περι­βάλ­λον, τη δια­τροφή και τη βιώσιμη ανά­πτυξη. Παράλ­ληλα καλ­λιερ­γούν τη συνερ­γα­σία, την υπευ­θυ­νό­τητα και τη φρο­ντίδα για τον κοι­νό­χρη­στο χώρο.

Κάθε νέο σχολείο, κάθε ανα­καί­νιση και ενερ­γειακή ανα­βαθ­μιση, και κάθε νέος εξο­πλι­σμός είναι μια έμπρα­κτη επέν­δυση στην ασφά­λεια, την ποιό­τητα και την ισότητα στη γνώση. Γιατί το σχολικό περι­βάλ­λον δείχνει στα παιδιά και τους εκπαι­δευ­τι­κούς πόσο πραγ­μα­τικά πιστεύ­ουμε στις δυνα­τό­τη­τές τους

Η επέ­κταση του Ψηφια­κού Φρο­ντι­στη­ρίου και η εισα­γωγή εργα­λείων Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης μέσω του EduAI δημιουρ­γούν νέες δυνα­τό­τη­τες πρό­σβα­σης στη γνώση, ιδιαί­τερα για τους μαθητές της περι­φέ­ρειας. Σε ποιον βαθμό μπορούν να περιο­ρί­σουν τις εκπαι­δευ­τι­κές ανι­σό­τη­τες;

Για τη νησιω­τική Ελλάδα αυτά τα εργα­λεία δεν είναι μια τεχνο­λο­γική πολυ­τέ­λεια. Είναι δημόσια υποδομή ισό­τη­τας. Ένα παιδί στη Ρόδο, στην Κάσο ή στη Χάλκη πρέπει να μπορεί να έχει πρό­σβαση σε ποιο­τική εκπαι­δευ­τική υπο­στή­ριξη, ακόμη κι όταν δεν υπάρ­χουν οι ίδιες επι­λο­γές που προ­σφέ­ρει ένα μεγάλο αστικό κέντρο.

Το δωρεάν Ψηφιακό Φρο­ντι­στή­ριο έχει ήδη ξεπε­ρά­σει τους 410.000 εγγε­γραμ­μέ­νους χρήστες. Προ­σφέ­ρει ζωντανά μαθή­ματα στα 45 πανελ­λα­δι­κώς εξε­τα­ζό­μενα μαθή­ματα και περισ­σό­τερα από 3.100 βιντε­ο­σκο­πη­μένα μαθή­ματα, παρα­μέ­νει δια­θέ­σιμο και το καλο­καίρι και επε­κτεί­νε­ται, με τον ανα­γκαίο διεθνή δια­γω­νι­σμό, ώστε μέχρι το τέλος της σχο­λι­κής χρονιάς να ενι­σχύ­σει και τους μαθητές της Α΄ και της Β΄ Λυκείου.

Το επόμενο βήμα είναι το EduAI. Η Τεχνητή Νοη­μο­σύνη μπορεί να προ­σφέ­ρει εξα­το­μι­κευ­μέ­νες ασκή­σεις, άμεση ανα­τρο­φο­δό­τηση και προ­σαρ­μογή του βαθμού δυσκο­λίας στις ανάγκες του μαθητή. Δεν αντι­κα­θι­στά τον εκπαι­δευ­τικό ούτε μετα­φέ­ρει σε έναν αλγό­ριθμο την παι­δα­γω­γική ευθύνη. Δίνει στον εκπαι­δευ­τικό καλύ­τερα εργα­λεία και στον μαθητή περισ­σό­τε­ρες ευκαι­ρίες εξά­σκη­σης, ιδιαί­τερα όταν χρειά­ζε­ται πρό­σθετη υπο­στή­ριξη.

Η εισα­γωγή της Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης γίνεται με κανόνες. Έχει ήδη εκδοθεί το θεσμικό πλαίσιο για την αξιο­ποί­ησή της, επεν­δύ­ουμε στην επι­μόρ­φωση των εκπαι­δευ­τι­κών και οργα­νώ­νουμε ειδική επι­στη­μο­νική εργασία για την αξιο­λό­γηση, την ακα­δη­μαϊκή ακε­ραιό­τητα, την προ­στα­σία των προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων και την ασφαλή χρήση από τα παιδιά. Η τεχνο­λο­γία στο σχολείο πρέπει να είναι παι­δα­γω­γικά χρήσιμη, δια­φα­νής και ελεγ­χό­μενη.

Ταυ­τό­χρονα, διευ­ρύ­νουμε τα δωρεάν δημόσια εργα­λεία μάθησης και πιστο­ποί­η­σης, με κρα­τι­κές πιστο­ποι­ή­σεις στις ξένες γλώσσες και στην πλη­ρο­φο­ρική και με ισχυ­ρό­τερο επαγ­γελ­μα­τικό προ­σα­να­το­λι­σμό. Ο στόχος είναι να μειώ­σουμε το μέρος της εκπαι­δευ­τι­κής δια­δρο­μής που σήμερα εξαρ­τά­ται από το εισό­δημα της οικο­γέ­νειας.

Η τεχνο­λο­γία από μόνη της δεν εξα­λεί­φει τις ανι­σό­τη­τες. Χρειά­ζε­ται σύνδεση στο δια­δί­κτυο, κατάλ­λη­λος εξο­πλι­σμός, εκπαι­δευ­τι­κός μέσα στην τάξη και υπο­στή­ριξη για το παιδί που δυσκο­λεύ­ε­ται. Όταν αυτά λει­τουρ­γούν μαζί, η από­σταση ενός νησιού παύει να καθο­ρί­ζει τις εκπαι­δευ­τι­κές επι­λο­γές του μαθητή.

Τα περι­στα­τικά σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού και η ψυχο­λο­γική πίεση που αντι­με­τω­πί­ζουν αρκετοί μαθητές απα­σχο­λούν έντονα τις οικο­γέ­νειες, ενώ αυξά­νο­νται και οι ανάγκες για υπο­στή­ριξη στο πεδίο της ειδικής αγωγής. Ποιες πρω­το­βου­λίες προ­ω­θείτε;

Η ασφά­λεια και η συμπε­ρί­ληψη είναι βασικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις της μάθησης. Ένα παιδί που φοβάται, απο­μο­νώ­νε­ται ή περι­μέ­νει μήνες για την υπο­στή­ριξη που χρειά­ζε­ται δεν μπορεί να συμ­με­τέ­χει ισότιμα στη σχολική ζωή. Γι’ αυτό αντι­με­τω­πί­ζουμε τη σχολική βία, την ψυχική ανθε­κτι­κό­τητα και την Ειδική Αγωγή ως ενιαία ευθύνη του δημό­σιου σχο­λείου.

Στην Ειδική Αγωγή επεν­δύ­ουμε πρώτα στους ανθρώ­πους. Από το 2020 έχουν γίνει 8.905 μόνιμοι διο­ρι­σμοί εκπαι­δευ­τι­κών, ενώ μόνο στους φετι­νούς διο­ρι­σμούς 1.421 θέσεις κατευ­θύ­νο­νται στην Ειδική Αγωγή. Δημιουρ­γούμε επίσης 600 νέες οργα­νι­κές θέσεις Ψυχο­λό­γων και 600 Κοι­νω­νι­κών Λει­τουρ­γών, ώστε οι ΕΔΥ και τα σχολεία να δια­θέ­τουν πιο σταθερή διε­πι­στη­μο­νική υπο­στή­ριξη.

Πιο συγκε­κρι­μένα στα Δωδε­κά­νησα από το 2020 έγιναν 79 διο­ρι­σμοί σε Ψυχο­λό­γους, Κοι­νω­νι­κούς Λει­τουρ­γούς και Σχο­λι­κούς Νοση­λευ­τές και 5 στο νησί της Ρόδου. Ανα­φο­ρικά με τους ανα­πλη­ρω­τές το έτος 2026-2027 προ­σλή­φθη­καν 83 στα Δωδε­κά­νησα και 42 στη Ρόδο.

Με την ίδρυση 3.448 νέων Τμη­μά­των Ένταξης αυξή­σαμε το δίκτυο σε όλη τη χώρα κατά σχεδόν 90%. Στη Ρόδο δημιουρ­γή­θη­καν 21 νέα Τμήματα Ένταξης, από το Νηπια­γω­γείο έως και τη Δευ­τε­ρο­βάθ­μια Εκπαί­δευση. Μαζί με το Ειδικό Πει­ρα­μα­τικό Δημο­τικό Σχολείο Ρόδου και την περαι­τέρω ενί­σχυση των δομών του νησιού, δίνουμε σε περισ­σό­τερα παιδιά τη δυνα­τό­τητα να υπο­στη­ρί­ζο­νται μέσα ή όσο γίνεται πιο κοντά στο σχολείο της γει­το­νιάς τους.

Ανα­βαθ­μί­ζουμε παράλ­ληλα τα ΚΕΔΑΣΥ με νέα ψηφιακή πλατ­φόρμα, σύγ­χρονο τεχνο­λο­γικό εξο­πλι­σμό και εννέα αξιο­λο­γικά εργα­λεία που καλύ­πτουν, για πρώτη φορά, όλες τις επι­στη­μο­νι­κές ειδι­κό­τη­τες των διε­πι­στη­μο­νι­κών ομάδων. Δίνουμε τη δυνα­τό­τητα μέρος της αξιο­λό­γη­σης να γίνεται μέσα στο σχολικό περι­βάλ­λον, όπου αυτό είναι παι­δα­γω­γικά σωστό, και οργα­νώ­νουμε καλύ­τερα τη ροή των αιτη­μά­των με σαφή στόχο να μειω­θούν οι χρόνοι ανα­μο­νής για τις οικο­γέ­νειες.

Στο πεδίο της σχο­λι­κής βίας λει­τουρ­γεί η πλατ­φόρμα stop-bullying.gov.gr για επώ­νυ­μες ανα­φο­ρές από γονείς και μαθητές της Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Εκπαί­δευ­σης. Σε κάθε σχολείο έχουν οριστεί υπεύ­θυ­νοι ανα­φο­ρών και σε κάθε Διεύ­θυνση Εκπαί­δευ­σης τετρα­με­λείς ομάδες δράσης, ενώ συνε­χί­ζε­ται η επι­μόρ­φωση των στε­λε­χών που χει­ρί­ζο­νται τα περι­στα­τικά. Η κατα­γραφή είναι ανα­γκαία, αλλά δεν αρκεί. Χρειά­ζο­νται σαφή πρω­τό­κολλα παρέμ­βα­σης, συνερ­γα­σία με την οικο­γέ­νεια και συστη­μα­τική πρόληψη μέσα στη σχολική κοι­νό­τητα.

Θέλουμε το παιδί να ξέρει σε ποιον θα μιλήσει και να είναι βέβαιο ότι θα ακου­στεί. Θέλουμε, όμως, και τον εκπαι­δευ­τικό να έχει την επι­μόρ­φωση και την επι­στη­μο­νική υπο­στή­ριξη που χρειά­ζε­ται για να δια­χει­ρι­στεί δύσκο­λες κατα­στά­σεις. Η συμπε­ρί­ληψη κρί­νε­ται στην καθη­με­ρι­νό­τητα: στο πόσο γρήγορα φτάνει η βοήθεια, στο αν το παιδί μένει μέσα στην ομάδα και στο αν η οικο­γέ­νεια αισθά­νε­ται ότι το δημόσιο σχολείο είναι πραγ­μα­τικά δίπλα της.

Έχετε χαρα­κτη­ρί­σει το νέο Λύκειο και το Εθνικό Απο­λυ­τή­ριο μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες μεταρ­ρυθ­μί­σεις για την ελλη­νική εκπαί­δευση. Ποιες βασικές αλλαγές επι­διώ­κετε και πώς θα δια­σφα­λι­στεί ότι το νέο σύστημα δεν θα αυξήσει την εξε­τα­στική πίεση και το οικο­νο­μικό βάρος για τις οικο­γέ­νειες;

Η ανάγκη της μεταρ­ρύθ­μι­σης ξεκινά από μια πραγ­μα­τι­κό­τητα που γνω­ρί­ζουν οι μαθητές, οι γονείς και οι εκπαι­δευ­τι­κοί: το σημε­ρινό Λύκειο έχει σε μεγάλο βαθμό χάσει τον αυτο­τελή μορ­φω­τικό του ρόλο και λει­τουρ­γεί ως προ­θά­λα­μος μιας εξέ­τα­σης. Αυτό απο­δυ­να­μώ­νει το απο­λυ­τή­ριο, αυξάνει την πίεση στα παιδιά και μετα­φέ­ρει μεγάλο μέρος της προ­ε­τοι­μα­σίας έξω από το σχολείο, με σημα­ντικό κόστος για την οικο­γέ­νεια.

Ο στόχος μας είναι ένα Λύκειο που διδά­σκει ουσια­στικά, αξιο­λο­γεί αξιό­πι­στα και δίνει απο­λυ­τή­ριο με πραγ­μα­τική αξία. Θέλουμε η γνώση να απο­τι­μά­ται ως δια­δρομή και όχι να κρί­νε­ται απο­κλει­στικά σε μία ημέρα, χωρίς να θυσια­στεί η αμε­ρο­λη­ψία και η πανελ­λα­δική αξιο­πι­στία του συστή­μα­τος εισα­γω­γής. Γι’ αυτό στον διάλογο εξε­τά­ζο­νται ασφα­λι­στι­κές δικλεί­δες, όπως η ανα­βάθ­μιση της Τρά­πε­ζας Θεμάτων, όρια από­κλι­σης μεταξύ προ­φο­ρι­κών και γραπτών βαθμών, ένα εθνικό σώμα αξιο­λο­γη­τών και ένας ισχυ­ρό­τε­ρος εθνικός μηχα­νι­σμός εξε­τά­σεων. Είναι θέματα προς τεκ­μη­ριω­μένη συζή­τηση και όχι προει­λημ­μέ­νες απο­φά­σεις.

Η δια­δι­κα­σία είναι ανοιχτή και έχει σαφές χρο­νο­διά­γραμμα. Στις 2 Σεπτεμ­βρίου περά­σαμε στην επόμενη φάση του Εθνικού Δια­λό­γου με τη συμ­με­τοχή μαθητών, εκπαι­δευ­τι­κών, πανε­πι­στη­μια­κών και εκπρο­σώ­πων της κοι­νω­νίας. Στο τέλος Σεπτεμ­βρίου ανοίγει η ηλε­κτρο­νική δημόσια δια­βού­λευση για μαθητές, γονείς, εκπαι­δευ­τι­κούς και φορείς. Η Επι­τροπή θα ολο­κλη­ρώ­σει το πόρισμά της έως τα τέλη Νοεμ­βρίου και θα ακο­λου­θή­σει η νομο­πα­ρα­σκευα­στική δια­δι­κα­σία.

Θέλω να είμαι απο­λύ­τως σαφής: οι σημε­ρι­νοί μαθητές του Λυκείου και όσοι προ­ε­τοι­μά­ζο­νται για τις Πανελ­λα­δι­κές δεν θα αιφ­νι­δια­στούν. Καμία αλλαγή δεν θα εφαρ­μο­στεί χωρίς πολυετή προ­ε­τοι­μα­σία, μετα­βα­τι­κές δια­τά­ξεις, πιλο­τι­κές δοκιμές, επι­μόρ­φωση των εκπαι­δευ­τι­κών και έγκαιρη ενη­μέ­ρωση των οικο­γε­νειών. Οι Πανελ­λα­δι­κές δεν καταρ­γού­νται ξαφνικά και οι κανόνες δεν αλλά­ζουν στη μέση της δια­δρο­μής.

Εξίσου κρίσιμο είναι να μην οδη­γή­σουμε σε περισ­σό­τε­ρες εξε­τά­σεις και σε μεγα­λύ­τερη ιδιω­τική δαπάνη. Γι’ αυτό η μεταρ­ρύθ­μιση του Λυκείου πρέπει να προ­χω­ρή­σει μαζί με την επέ­κταση του δωρεάν Ψηφια­κού Φρο­ντι­στη­ρίου, την ενι­σχυ­τική διδα­σκα­λία, τις δωρεάν κρα­τι­κές πιστο­ποι­ή­σεις ξένων γλωσσών και πλη­ρο­φο­ρι­κής και έναν πολύ ισχυ­ρό­τερο επαγ­γελ­μα­τικό προ­σα­να­το­λι­σμό. Αν το δημόσιο σχολείο δεν δώσει περισ­σό­τερη στήριξη μέσα στην τάξη, καμία αλλαγή στο εξε­τα­στικό σύστημα δεν θα είναι κοι­νω­νικά δίκαιη.

Το νέο Λύκειο εντάσ­σε­ται σε ένα ευρύ­τερο σχέδιο για το σχολείο: νέα προ­γράμ­ματα σπουδών, πολ­λα­πλό βιβλίο από τον Σεπτέμ­βριο του 2027, περισ­σό­τε­ροι δια­δρα­στι­κοί πίνακες και εργα­λεία ρομπο­τι­κής, υπεύ­θυνη αξιο­ποί­ηση της Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης και περισ­σό­τερη έμφαση στις δεξιό­τη­τες ζωής. Πρώτες βοή­θειες, οικο­νο­μι­κός και ψηφια­κός γραμ­μα­τι­σμός, περι­βαλ­λο­ντική εκπαί­δευση, φιλα­να­γνω­σία, ρητο­ρική, δημιουρ­γία ψηφια­κού περιε­χο­μέ­νου, τέχνες και αθλη­τι­σμός πρέπει να απο­κτή­σουν πιο σταθερή θέση στη σχολική εμπει­ρία.

Παράλ­ληλα, διευ­ρύ­νουμε τις δια­δρο­μές που μπορεί να ακο­λου­θή­σει ένας μαθητής. Ξεκινά το Δημόσιο Διεθνές Απο­λυ­τή­ριο, ανα­βαθ­μί­ζουμε τα ΕΠΑΛ, τα εργα­στη­ριακά κέντρα και τη μαθη­τεία και ενι­σχύ­ουμε τη σύνδεση της επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης με τις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες της οικο­νο­μίας και των τοπικών κοι­νω­νιών. Η ισότητα δεν σημαί­νει να ακο­λου­θούν όλα τα παιδιά την ίδια πορεία. Σημαί­νει κάθε πορεία να έχει ποιό­τητα, κύρος και δυνα­τό­τητα εξέ­λι­ξης.

Αυτό είναι το πολι­τικό δια­κύ­βευμα: ένα δημόσιο σχολείο που δεν αφήνει τη γεω­γρα­φία ή το εισό­δημα της οικο­γέ­νειας να προ­κα­θο­ρί­σουν τις ευκαι­ρίες του παιδιού. Η επι­τυ­χία της μεταρ­ρύθ­μι­σης θα κριθεί στην τάξη, στο αν ο μαθητής μαθαί­νει καλύ­τερα, αισθά­νε­ται ασφαλής και ολο­κλη­ρώ­νει το σχολείο με περισ­σό­τε­ρες πραγ­μα­τι­κές επι­λο­γές για τη ζωή του.