Οδηγίες της Γενικής Ομοσπονδίας Καταναλωτών Ελλάδος / ΙΝΚΑ για τις αγορές του Πάσχα

Οι κατα­να­λω­τές πρέπει να γνω­ρί­ζουν ότι κατά την διάρ­κεια αυτών των ημερών, η αγορά τρο­φί­μων ελέγ­χε­ται περισ­σό­τερο από κάθε άλλη φορά, ακο­λου­θώ­ντας την ανάγκη του κατα­να­λωτή για καλή και ασφαλή ποιό­τητα και ανάλογα καλές τιμές, μετα­δί­δει το ΑΠΕ-ΜΠΕ. Παρ όλα αυτά, όπως ανα­φέ­ρει σε ανα­κοί­νωσή της η Γενική Ομο­σπον­δία Κατα­να­λω­τών Ελλάδος/ΙΝΚΑ, η τελική ευθύνη αγορών ανήκει στον κατα­να­λωτή, ο οποίος θα πρέπει να εφαρ­μό­ζει αυστηρά κρι­τή­ρια επι­λο­γής, έχοντας υπόψη ότι:

* η σχέση τιμών και ποιό­τη­τας είναι αυτο­νό­ητη.

* Οι αγορές τρο­φί­μων από πλα­νό­διους πωλητές, από μη σταθερά και επώνυμα σημεία πώλησης ή από δήθεν παρα­γω­γούς, θα πρέπει να απο­φεύ­γο­νται συστη­μα­τικά, διότι απο­τε­λούν χώρο διά­θε­σης μη ελεγ­χό­με­νων τρο­φί­μων, πολλές φορές ακα­τάλ­λη­λων ή επι­κίν­δυ­νων.

* Οι βασικοί κανόνες που αφορούν την ανα­ζή­τηση πλη­ρο­φο­ριών στην επι­σή­μανση των τυπο­ποι­η­μέ­νων ή μη τρο­φί­μων ισχύουν πάντα, όπως επίσης ισχύουν οι βασικοί κανόνες σχετικά με την υγιεινή και την ασφά­λεια των τρο­φί­μων στο τελικό στάδιο δια­χεί­ρι­σής τους (συντή­ρηση, μαγεί­ρεμα, κλπ.) από τον κατα­να­λωτή.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα, ο κατα­να­λω­τής πρέπει να παρα­τη­ρεί να τηρού­νται τα ακό­λουθα:

Α) Υγιεινή και Ασφά­λεια Κρέατος:

Σε όλα τα σφάγια πρέπει να υπάρ­χουν σφρα­γί­δες που θα υπο­δη­λώ­νουν τη χώρα γέν­νη­σης κάθε ζώου. Ανα­λυ­τι­κό­τερα από 31-3-03 σχετικά με τη σφρά­γιση κρεάτων ισχύουν τα εξής:

Σε ζώα που γεν­νή­θη­καν στην Ελλάδα και εσφά­γη­σαν σε ελλη­νικό σφαγείο όλες οι σφρα­γί­δες είναι χρώ­μα­τος τουρ­κουάζ και φέρουν μια επί πλέον σφρα­γίδα με τη λέξη « Ελλάς ».

Σε ζώα που γεν­νή­θη­καν σε τρίτη χώρα( εκτός Ελλάδος και ΕΕ) και εσφά­γη­σαν σε ελλη­νικό σφαγείο όλες οι σφρα­γί­δες είναι χρώ­μα­τος τουρ­κουάζ και επί πλέον σφρα­γίδα χρώ­μα­τος καστα­νού με το όνομα της χώρας γέν­νη­σης.

Σε ζώα που γεν­νή­θη­καν στην ΕΕ και εσφά­γη­σαν σε ελλη­νικό σφαγείο όλες οι σφρα­γί­δες είναι χρώ­μα­τος τουρ­κουάζ και επί πλέον σφρα­γίδα ίδιου χρώ­μα­τος με το όνομα της χώρας γέν­νη­σης.

Τα παρα­πάνω δεν ισχύουν για κρέατα που έχουν σφρα­γι­στεί στη χώρα προ­έ­λευ­σης.

Τα σφάγια εισά­γο­νται από χώρες που απο­δε­δειγ­μένα δεν έχουν παρου­σιά­σει πρό­βλημα αφθώ­δους πυρετού (ο αφθώδης πυρετός είναι μια ασθέ­νεια απο­κλει­στικά των ζώων και δεν προ­σβάλ­λει τον άνθρωπο).

Τα μέτρα που λαμ­βά­νο­νται τόσο από την Ευρω­παϊκή Ένωση όσο και από διάφορα κράτη – μέλη της, έχουν απο­κλει­στικό σκοπό την προ­στα­σία του ζωικού κεφα­λαίου τους, που γίνεται τροφή μας.

Επίσης σύμφωνα με τα προ­λη­πτικά μέτρα που έχουν ληφθεί στην Ευρώπη και αφορούν την απα­γό­ρευση της κατα­νά­λω­σης, όχι του κρέατος, αλλά ορι­σμέ­νων μόνο τμη­μά­των των σφαγίων μοσχα­ριών και αμνο­ε­ρι­φίων, που σχε­τί­ζο­νται με πιθα­νούς κιν­δύ­νους, όπως στο παρελ­θόν, τον κίνδυνο της «σπογ­γώ­δους εγκε­φα­λο­πά­θειας» κ.α. τα μέτρα αυτά, έχουν καθαρά προ­λη­πτικό χαρα­κτήρα και εφαρ­μό­ζο­νται κυρίως σε αιγο­πρό­βατα μεγα­λύ­τερα των 12 μηνών, ηλικία που συνήθως δεν κατα­να­λώ­νε­ται στην χώρα μας. Σε αιγο­πρό­βατα όμως ηλικίας μικρό­τε­ρης των 12 μηνών, απα­γο­ρεύ­ε­ται μόνο ο σπλήνας, ο οποίος θα πρέπει να αφαι­ρεί­ται στο σφαγείο και να μην περιέ­χε­ται στην «συκω­τα­ριά», που δια­τί­θε­ται προς πώληση στον κατα­να­λωτή.

Στα ζώα αυτά επι­τρέ­πο­νται επο­μέ­νως, όλα τα υπό­λοιπα τμήματά τους περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των σπλά­χνων (έντερα, πνεύ­μο­νας, κ.λ.π.), όπως και το κεφάλι.

Ανάλογη απα­γό­ρευση αφορά και τα βοοειδή, όπου σε ζώα ηλικίας μικρό­τε­ρης των 12 μηνών απα­γο­ρεύ­ο­νται μόνο τα έντερα, ενώ σε βοοειδή μεγα­λύ­τερα του ενός έτους, απα­γο­ρεύ­ε­ται εκτός από τα έντερα και το κεφάλι, η σπον­δυ­λική στήλη και ο νωτιαίος μυελός.

Στις συσκευα­σμέ­νες συκω­τα­ριές, θα πρέπει ο κατα­να­λω­τής να αναζητά την σφρα­γίδα καταλ­λη­λό­τη­τας, όπου ανα­φέ­ρε­ται η προ­έ­λευσή τους από εγκε­κρι­μένη εγκα­τά­σταση. Το ίδιο ισχύει και για συσκευα­σμένα κεφα­λά­κια.

Οι κατα­να­λω­τές μπορούν να εμπι­στευ­θούν για την αγορά κρέατος, σταθερά και επώνυμα σημεία πώλησης της αγοράς (κρε­ο­πω­λεία, μεγάλες επι­φά­νειες, κ.λ.π.), γνω­ρί­ζο­ντας ότι τα παρα­πάνω μη επι­τρε­πό­μενα τμήματα των ζώων, αφαι­ρού­νται στα σφαγεία με ευθύνη των κτη­νια­τρι­κών αρχών. Σε κάθε περί­πτωση οι κατα­να­λω­τές μπορούν να ανα­ζη­τούν τις σφρα­γί­δες κτη­νια­τρι­κού ελέγχου και προ­έ­λευ­σης για τα αμνο­ε­ρί­φια, όπως και την «ταυ­τό­τητα» προ­έ­λευ­σης και σφαγής για τα μοσχά­ρια.

Ακόμα σχετικά με τα κατα­στή­ματα πώλησης:

1) Προσοχή στην υγιεινή του κατα­στή­μα­τος – το νωπό κρέας να μην είναι εκτε­θει­μένο στα τσιγκέλια-.

2) Το αρνάκι γάλα­κτος πρέπει να έχει ροζ κρέας, τα κόκαλα του να είναι λεπτά και το λίπος του άσπρο.

3) Το κατσι­κάκι έχει πιο σκούρο και σφικτό κρέας από το αρνί και λιγό­τερο λίπος.

4) Το φρέσκο αρνί έχει μυρωδιά ευχά­ρι­στη (όχι οσμή αμμω­νίας) και η σάρκα του πρέπει να είναι σφιχτή και ελαφρώς υγρή. Το χρώμα του πρέπει να είναι «ζωηρό».

Όταν έχει θαμπό χρώμα και σκληρό κρέας με εκχυ­μώ­σεις, πιθανόν το ζώο να είναι άρρωστο.

5) Το λίπος του αρνιού είναι διπλά­σιο από αυτό του μοσχα­ριού και επο­μέ­νως είναι πλούσιο σε χολη­στε­ρίνη. Για τον λόγο αυτό, καλό είναι να το κατα­να­λώ­νουμε με μέτρο. Αντι­θέ­τως όμως, το κρέας του αρνιού, είναι πηγή βιτα­μι­νών (Β6 & Β12), απα­ραί­τη­τες για το νευρικό σύστημα και το δέρμα. Το συκώτι και τα νεφρά επίσης περιέ­χουν βιτα­μίνη Α.

6) Απο­φύ­γετε αγορές αμνο­ε­ρι­φίων που σφά­χτη­καν σε υπαί­θριους χώρους.

7) Ο κιμάς πρέπει να κόβεται παρου­σία του πελάτη – εκτός από τα συσκευα­σμένα σε πακέτο, που, όμως, πρέπει να ανα­γρά­φε­ται η ημε­ρο­μη­νία ανά­λω­σης και το όνομα του παρα­σκευα­στη­ρίου -.

8) Τα έντερα πρέπει να είναι πλυμένα και καθα­ρι­σμένα χωρίς δυσά­ρε­στες οσμές.

9) Συκώτι, νεφρά, μυαλά, να τρώ­γο­νται φρέσκα (1-2 ημερών).

10) Το κατε­ψυγ­μένο κρέας να συντη­ρεί­ται σε – 18ο Κελσίου.

11) Στα κοτό­πουλα, το αγο­ρα­ζό­μενο να είναι επώνυμο (ειδικό καρ­τε­λάκι), να είναι καλο­σχη­μα­τι­σμένο, το δέρμα να μην έχει σχισμές, μώλωπες, αιμα­τώ­ματα.

Τα τεμα­χι­σμένα να πωλού­νται συσκευα­σμένα με ενδεί­ξεις του εργα­στη­ρίου.

Τα κατε­ψυγ­μένα να έχουν την σφρα­γίδα της Κτη­νια­τρι­κής Υπη­ρε­σίας, την επω­νυ­μία της επι­χεί­ρη­σης, ημε­ρο­μη­νία κατα­νά­λω­σης.

Β) Υγιεινή Αυγών

Η καταλ­λη­λό­τητα των αυγών συν­δέ­ε­ται με ορι­σμένα μορ­φο­λο­γικά χαρα­κτη­ρι­στικά, (όπως η έλλειψη αίματος ή ακα­θαρ­σιών ή ραγί­σμα­τος στο τσόφλι) αλλά και από τον έλεγχο της ημε­ρο­μη­νίας λήξης και των σωστών ενδεί­ξεων στις συσκευα­σίες τους: κατη­γο­ρία ποιό­τη­τας (Α,Β,Γ), βάρος, ημε­ρο­μη­νία συσκευα­σίας ή ωοσκό­πη­σης.

Η διάθεση αυγών εκτός συσκευα­σίας («χύμα») επι­τρέ­πε­ται με την προ­ϋ­πό­θεση ότι στα παρα­στα­τικά πώλησης ανα­γρά­φο­νται η ημε­ρο­μη­νία και η ένδειξη της ωοσκό­πη­σης. Επι­τρέ­πε­ται επίσης, η διάθεση έτοιμων βαμ­μέ­νων αυγών, στην συσκευα­σία των οποίων θα πρέπει να ανα­γρά­φο­νται επίσης οι ημε­ρο­μη­νίες ανά­λω­σης και ωοσκό­πη­σης. Σήμερα, δεν χρη­σι­μο­ποιού­νται μόνο εγκε­κρι­μέ­νες και ασφα­λείς βαφές, που καθο­ρί­ζο­νται από αντί­στοιχη διάταξη του Κώδικα Τρο­φί­μων & Ποτών, για αυτό προσοχή.

Τα αυγά πρέπει να είναι ωοσκο­πη­μένα με κέλυφος καθαρό χωρίς κηλίδες αίματος (σαλ­μο­νέλα, παθο­γόνο μικρό­βιο ή αιτία δηλη­τη­ρί­α­σης).

Δεν πρέπει να πλέ­νο­νται, όταν πρό­κει­ται να δια­τη­ρη­θούν στο ψυγείο, γιατί έτσι αφαι­ρεί­ται το εξω­τε­ρικό υμε­νί­διό τους και επι­τα­χύ­νε­ται η αλλοί­ωσή τους.

Ένα βρα­σμένο αυγό είναι φρέσκο όταν δεν κου­νιέ­ται ο κρόκος, δεν απο­χω­ρί­ζε­ται εύκολα από το κέλυφός του, είναι λευκό και ο κρόκος κατέχει στο αυγό κεντρική θέση.

Στο νερό το φρέσκο αυγό πατώνει, το μπα­γιά­τικο βγαίνει στην επι­φά­νεια.

Προσοχή στις τοξικές βαφές. Αφήστε τα, 24 ώρες πριν το βάψιμο εκτός ψυγείου.

Τα βαμμένα αυγά που ράγισαν στο βάψιμο μην τα τρώτε ή αφαι­ρέ­στε το κομμάτι που έχει ποτι­στεί.

Το προ­τι­μό­τερο είναι, να βρα­στούν πρώτα ως έχουν, να κρυώ­σουν και μετά τα εμβα­πτί­ζουμε για 5 λεπτά η περισ­σό­τερο για σκου­ρό­τερο χρω­μα­τι­σμό, σε κρύο νερό με την βαφή.

Γ) Ασφά­λεια και Υγιεινή άλλων Τρο­φί­μων

Ιδιαί­τερη προσοχή θα πρέπει να δίνετε στις σωστές θερ­μο­κρα­σίες συντή­ρη­σης, λόγω του ευαλ­λοί­ω­του χαρα­κτήρα των γαλα­κτο­κο­μι­κών προ­ϊ­ό­ντων και προ­ϊ­ό­ντων ζαχα­ρο­πλα­στι­κής.

1) Στα τυριά πρέπει να ανα­γρά­φε­ται στην συσκευα­σία η ημε­ρο­μη­νία παρα­γω­γής. Πρέπει να έχουν ευχά­ρι­στη οσμή και γεύση.

2) Τα αλλα­ντικά πρέπει να έχουν καθαρό, στεγνό, γυα­λι­στερό περί­βλημα, να μην έχουν δυσά­ρε­στη οσμή και γεύση, να μην υπάρχει αλλαγή χρώ­μα­τος.

3) Ιδιαί­τερη προσοχή χρειά­ζε­ται στο ποτό. Ποτέ με άδειο στομάχι ούτε και να το ανα­κα­τεύ­ουμε.

4) Στα σοκο­λα­τέ­νια αβγά προ­σέξτε η σοκο­λάτα να μην έχει αλλοιω­θεί και δια­τη­ρή­στε τα στο ψυγείο. Προ­σέξτε επίσης την ετικέτα για να δια­πι­στώ­σετε αν πρό­κει­ται για αληθινή σοκο­λάτα η απο­μί­μηση, αλλά και την ημε­ρο­μη­νία λήξης.

Πώς μπο­ρούμε να περιο­ρί­σουμε τους κιν­δύ­νους από μολύν­σεις και τοξι­κό­τητα

1) Να καθα­ρί­ζουμε καλά και να απο­λυ­μαί­νουμε με ελαφρό διάλυμα χλωρίου τους πάγκους της κου­ζί­νας, όπου προη­γου­μέ­νως προ­ε­τοι­μά­σαμε και πλύναμε τα που­λε­ρικά και τα αυγά.

2) Να μην βάζουμε σε ντου­λά­πια ή ψυγείο, καρ­τέ­λες αυγών (για να περιο­ρι­στεί ο κίν­δυ­νος μόλυν­σης από σαλ­μο­νέλα που πιθανά μετα­φέ­ρουν).

3) Να αφαι­ρούμε και να πετάμε τα περιττά λίπη και τα ακα­τάλ­ληλα εντό­σθια.

4) Να απο­φεύ­γουμε τα «ύποπτα» κρέατα και τα προ­ϊ­ό­ντα τους (αλλοιώ­σεις στο χρώμα, την οσμή, κ.λ.π.)

5) Να πλέ­νουμε καλά με νερό τα κρέατα, τα λαχα­νικά και τα φρούτα.

Παι­χνί­δια

· Να φέρουν το σήμα CE που σημαί­νει ότι έχουν τηρηθεί οι προ­δια­γρα­φές προ­στα­σίας της ασφά­λειας και της υγείας των παιδιών. (κοι­νο­τική οδηγία 88/3/79 περί ασφά­λειας των παι­χνι­διών).

· Να αγο­ρά­ζουμε παι­χνί­δια που έχουν ενδεί­ξεις και οδηγίες στα ελλη­νικά και πάντοτε αντί­στοιχα με την ηλικία των παιδιών μας.

· Να ερευ­νούμε την αγορά σε τρία σημεία, για διαφορά τιμής από κατά­στημα σε κατά­στημα.

· Προσοχή στα παι­χνί­δια που πωλού­νται υπαι­θρίως. Είναι φτιαγ­μένα από άγνω­στους κατα­σκευα­στές χωρίς σήμα κατα­σκευής που να δεί­χνουν την προ­έ­λευσή τους, άρα ανε­ξέ­λεγ­κτα.