Το σχέδιο για τις «άγονες» ακτοπλοϊκές γραμμές

Να αλλάξει το status των άγονων ακτο­πλοϊ­κών γραμμών στο Αιγαίο και στο Ιόνιο Πέλαγος βοη­θώ­ντας ταυ­τό­χρονα στη δρο­μο­λό­γηση πιο πρά­σι­νων και πιο συγ­χρό­νων πλοίων επι­διώ­κει το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας.

Τις αμέσως επό­με­νες ημέρες ανα­μέ­νε­ται να εκδοθεί η Κοινή Υπουρ­γικά Απόφαση των υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών Ανά­πτυ­ξης και Επεν­δύ­σεων και Ναυ­τι­λίας για την ενερ­γο­ποί­ηση του προ­γράμ­μα­τος Νέαρχος που θα ανάβει το πράσινο φως για τις αλλαγές.

Σύμφωνα με το σχέδιο το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας σε πρώτη φάση μέσω του χρη­μα­το­δο­τι­κού εργα­λείου Νέαρχος θα επι­λέ­ξει δύο με τρεις μεγάλες άγονες ακτο­πλοϊ­κές γραμμές όπως π.χ είναι η γραμμή της Κασο­καρ­πα­θίας που ξεκι­νάει από τον Πειραιά και μέσω Κυκλά­δων και Κρήτης φτάνει σε Κάσο Κάρπαθο και κατα­λή­γει στη Ρόδο στις οποίες θα επι­διω­χθεί η υπο­γραφή σύμ­βα­σης 12ετούς διάρ­κειας με ακτο­πλοϊκή εται­ρεία με παράλ­ληλη δρο­μο­λό­γηση νέου σύγ­χρο­νου πλοίου.

Η αγορά του πλοίου θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί με δανειο­δό­τηση μέσω του Νέαρχος από το Ταμείο Παρα­κα­τα­θη­κών και Δανείων και την Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων με εγγύηση τα μισθώ­ματα της άγονης γραμμής που θα προ­έρ­χο­νται από το Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων ΠΔΕ Με τον τρόπο αυτό υπο­λο­γί­ζε­ται ότι μπορούν σε πρώτη φάση να δια­τε­θούν περί τα 30 εκατ ευρώ σε ετήσια βάση σε 2-3 γραμμές ήτοι 360 εκατ ευρώ σε 12 χρόνια.

Το σχέδιο όμως είναι οι συμ­βά­σεις αυτού του είδους μετά την πρώτη πιλο­τική εφαρ­μογή να επε­κτα­θούν και σε άλλες γραμμές του ακτο­πλοϊ­κού δικτύου Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες έχουν εξα­σφα­λι­σθεί μέσω των πόρων του ΕΣΠΑ 52 εκατ ευρώ τον χρόνο για 44 άγονες τακτι­κές ενδο­νη­σιω­τι­κές ακτο­πλοϊ­κές γραμμές. Πρό­κει­ται για γραμμές που συν­δέ­ουν 44 μικρά νησιά με τα μεγα­λύ­τερα όπως οι γραμμές Φούρνοι Ικαρία Σάμος πολλές γραμμές στα Δωδε­κά­νησα και άλλες. Και αυτές οι συμ­βά­σεις θα γίνει προ­σπά­θεια να είναι πολυ­ε­τείς πέντε επτά χρόνων για τον καλύ­τερο προ­γραμ­μα­τι­σμό του επεν­δυ­τι­κού πλάνου των ακτο­πλόων και την ανα­νέ­ωση του στόλου τους.

Δεν είναι η πρώτη φορά που γίνεται προ­σπά­θεια να αξιο­ποι­η­θεί ο θεσμός των πολυ­ε­τών συμ­βά­σεων για να αντι­με­τω­πι­σθεί το ακτο­πλοϊκό πρό­βλημα και να ανα­νε­ω­θεί ο στόλος που εξυ­πη­ρε­τεί αυτές τις γραμμές Ωστόσο για πρώτη φορά υλο­ποιού­νται με το νέο καθε­στώς με εγγύηση από το ΠΔΕ.

Η ανα­νέ­ωση του ακτο­πλοϊ­κού στόλου ειδι­κό­τερα αυτού που εξυ­πη­ρε­τεί άγονες γραμμές είναι ένα πολύ ειδικό πρό­βλημα καθώς τα πλοία που απαι­τού­νται για αυτές τις γραμμές πρέπει να έχουν συγκε­κρι­μένα χαρα­κτη­ρι­στικά όσον αφορά το μέγεθός τους αλλά και τις τεχνι­κές δυνα­τό­τη­τες Χαρα­κτη­ρι­στικά που δεν βρί­σκο­νται εύκολα στη διεθνή ακτο­πλοϊκή αγορά.

Οι πολυ­ε­τείς συμ­βά­σεις υιο­θε­τή­θη­καν το 2008 με τη λογική να δοθεί ένα κίνητρο και μία βοήθεια στις ακτο­πλοϊ­κές εται­ρείες να ανα­νε­ώ­σουν τον στόλο τους αφού ο αρχικός σχε­δια­σμός προ­έ­βλεπε ότι σε τρία χρόνια μία εται­ρεία που κέρδιζε μία πολυετή σύμβαση ήταν υπο­χρε­ω­μένη να αγο­ρά­σει νεότερο πλοίο.

Ωστόσο η δημο­σιο­νο­μική κρίση που άρχισε το 2010 τίναξε όλο τον σχε­δια­σμό στον αέρα καθώς οι τρά­πε­ζες δεν ήταν σε θέση να χρη­μα­το­δο­τή­σουν τέτοιου είδους σχέδια ενώ και τα απο­τε­λέ­σματα των εται­ρειών δεν βοη­θού­σαν.

Έτσι οι πολυ­ε­τείς συμ­βά­σεις εξα­κο­λού­θη­σαν να ισχύουν αλλά λει­τουρ­γού­σαν πλέον ως φραγμός για την είσοδο σε ορι­σμέ­νες γραμμές νεό­τε­ρων πλοίων αφού δεν πραγ­μα­το­ποιού­νταν δια­γω­νι­σμοί και οι εν λόγω γραμμές εξυ­πη­ρε­τού­νταν κυρίως με μεγάλης ηλικίας πλοία.

Παράλ­ληλα τα κον­δύ­λια που δεσμεύ­ο­νταν ήταν σημα­ντικά ενώ και τα νησιά δεν εξυ­πη­ρε­τού­νταν με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο με βάση πάντα τις τότε συν­θή­κες. Με ειδική τρο­πο­λο­γία που ψηφί­στηκε τον Σεπτέμ­βριο του 2010 δόθηκε παρά­ταση στις ακτο­πλοϊ­κές προ­κει­μέ­νου να αντι­κα­τα­στή­σουν τα μεγάλης ηλικίας πλοία με νεότερα.

Τελικά όμως και πάλι ο θεσμός δεν λει­τούρ­γησε με απο­τέ­λε­σμα στη συνέ­χεια να καταρ­γη­θεί στην πράξη και οι εται­ρείες να απαλ­λα­γούν από την υπο­χρέ­ωση αυτή έχασαν όμως και τις γραμμές.

Πολυ­ε­τείς συμ­βά­σεις είχαν υπο­γρά­ψει η Ναυ­τι­λιακή Εται­ρεία Λέσβου τρεις συμ­βά­σεις διάρ­κειας δώδεκα χρόνων η καθεμία η οποία δεν υπάρχει πλέον η ΛΑΝΕ θυγα­τρική της ΑΝΕΚ σύμβαση διάρ­κειας οκτώ ετών με υπο­χρέ­ωση αλλαγής πλοίου στα τρία χρόνια η οποία απορ­ρο­φή­θηκε από την ΑΝΕΚ, ορι­σμέ­νες τοπικές εται­ρείες στα Δωδε­κά­νησα και το Ανα­το­λικό Αιγαίο και η Blue Star Ferries η οποία υλο­ποί­ησε πλήρως τις συμ­βά­σεις,

Από την πλευρά τους οι ακτο­ο­πλόοι «ακούν» τα σχέδια του υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας θεωρούν ότι είναι στη σωστή κατεύ­θυνση ωστόσο σπεύ­δουν να διευ­κρι­νί­σουν ότι τα κον­δύ­λια στα οποία ανα­φέ­ρε­ται ο υπουρ­γός δεν είναι επι­δο­τή­σεις ή οικο­νο­μι­κές ενι­σχύ­σεις του κλάδου αλλά απο­ζη­μιώ­σεις για έργο που θα παρα­γά­γουν όταν το παρα­γά­γουν σε γραμμές για τις οποίες δεν υπάρχει εμπο­ρικό ενδια­φέ­ρον.

Πηγή ΟΤ