Στο μπαρ του τρόμου στην Κω: ‘Ήταν σαν πόλεμος’

Στο λιμάνι, χαμό­γελα από του­ρί­στες που επι­μέ­νουν στο «Μένουμε Ελλάδα». Στο ευρύ­τερο κέντρο, περι­φε­ρειακά του λιμα­νιού και των Εξαρ­χείων που «χτυ­πή­θη­καν» από τον εγκέ­λαδο των 6.6 Ρίχτερ, οι ντόπιοι στήνουν αυτο­σχέ­δια κατα­λύ­ματα σε προ­αύ­λια σχο­λείων, πάρκα και τη λαχα­να­γορά ως άμυνα στην έντονη μετα­σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα. Αγω­νιούν για τη χρονική διάρ­κεια που θα χρεια­στεί να παρα­μεί­νουν στο δρόμο και ανα­κα­τεύ­ο­νται με τους ξένους, προσ­δο­κώ­ντας σε απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη ενη­μέ­ρωση από τους αρμό­διους τοπι­κούς φορείς. «Ρε παιδιά, για πείτε μας, τι σας είπαν; Πόσο καιρό θα πρέπει να μεί­νουμε στο δρόμο;», η πρώτη και τελευ­ταία ερώτηση.

Μετά τους πρό­σφα­τους φονι­κούς σει­σμούς σε Λευκάδα (6.5 Ρίχτερ, 17 Νοεμ­βρίου 2015) και Λέσβο (6.3 Ρίχτερ, 12 Ιουνίου 2017), η Κως κλήθηκε να αντι­με­τω­πί­σει τις δικές της αντι­σει­σμι­κές δυνά­μεις. Και εν μέρει, τα κατά­φερε. Προ­βλη­μα­τικά σημεία: Το παλιό κέντρο με πάνω από επτά ιστο­ρικά κτίρια – κατα­σκευής πριν από το 1930 – που κατέρ­ρευ­σαν – τρία εκκε­νω­μένα ξενο­δο­χεία και άλλα τόσα με σοβαρές υλικές ζημιές, δεξα­με­νές ύδρευ­σης που άδεια­σαν , φθορές σε σπίτια, ναούς και τζαμιά, το κεντρικό λιμάνι που εξυ­πη­ρε­τούσε τη δια­σύν­δεση του νησιού με Δωδε­κα­νή­σιους προ­ο­ρι­σμούς, λοιπή Ελλάδα και εξω­τε­ρικό, κομμένο στα δύο και μάλιστα, με άγνωστη την ημε­ρο­μη­νία απο­κα­τά­στα­σης των ρηγ­μά­των και δύο νεκροί. Πάνω από πέντε οι σοβαρά τραυ­μα­τίες και κοντά 100 εκείνοι που μετα­φέρ­θη­καν στο δημόσιο νοσο­κο­μείο του νησιού για διά­γνωση λόγω ελαφρών τραυ­μα­τι­σμών.

Στους αυτό­πτες μάρ­τυ­ρες που βρέ­θη­καν στο λάθος σημείο, τη λάθος στιγμή, ο 30χρονος Αλέ­ξαν­δρος από την Αλβανία. Το News 24/7 που βρέθηκε στο νησί, λίγες μόλις ώρες μετά τον σεισμό, εντό­πισε τον ίδιο που βρί­σκο­νταν στο μπαρ «White Corner» που κατέρ­ρευσε σαν χαρτί, λίγο μετά τη 01.30 τα ξημε­ρώ­ματα της Παρα­σκευής, να εργά­ζε­ται ως σερ­βι­τό­ρος στην ταβέρνα «Διό­νυ­σος» στο λιμάνι της Κω.

Ήμουν μέσα στο μπαρ. Τράβηξα τον φίλο μου με φόρα από το χέρι. Από θαύμα σώθηκε

Κοντο­στέ­κε­ται στα τρα­πέ­ζια των γνωστών του, περι­γρά­φει τη δρα­μα­τική εμπει­ρία και συνε­χί­ζει τη δουλειά του. «Καλά είναι;». «Η καρδιά του το ξέρει!», ανα­φω­νούν οι πελάτες. Ο ίδιος περι­γρά­φει στο News 24/7: «Ήμασταν κοντά 50 πελάτες μέσα στο μπαρ. Έξω στα τρα­πε­ζά­κια, οι διπλά­σιοι. Την ώρα του σεισμού είδα κόσμο να σπρώ­χνε­ται, στην προ­σπά­θειά του να βγει έξω. Εγώ έχω μάθει από τον παππού μου να στέ­κο­μαι κάτω από δοκάρια την ώρα του σεισμού, οπότε πήγα εκεί. Κοντά στην κεντρική έξοδο. Και τράβηξα από το χέρι τον φίλο και συνά­δελφό μου Μαξ, με φόρα. Από θαύμα σώθηκε». Την Παρα­σκευή ο φίλος του ο Μαξ δεν δούλευε. Παρέ­μεινε σπίτι, λόγω σοβαρών εκδορών από την πτώση του ταβα­νιού στο δεξί του χέρι. Ο Αλέ­ξαν­δρος κατά­φερε να του σώσει τη ζωή. «Δεν θέλω να το θυμάμαι. Ο κόσμος έτρεχε πανι­κό­βλη­τος να σωθεί, να φύγει. Μόνο ουρ­λια­χτά ακού­γαμε. Όσοι έμειναν μέσα στο μαγαζί ή έφυγαν από τις πλαϊνές εξόδους, σώθηκαν. Όσοι κάθο­νταν στα τρα­πε­ζά­κια έξω, τους βρήκε το κακό. Οι τοίχοι έπεφταν σαν χαρτί», λέει και συμπλη­ρώ­νει, σχεδόν μετα­νιω­μέ­νος: «Δεν έμεινα πίσω να βοηθήσω. Τρέξαμε να φύγουμε».

Πήγαινα και εγώ στο μπαρ. Δεν πρόλαβα, άνοιξε ο δρόμος στα δύο και με πλάκωσε το μηχα­νάκι

«Δεν θέλω να το θυμάμαι. Πήγαινα κι εγώ να βρω τον Αλέ­ξαν­δρο και τον Μαξ. Δεν πρόλαβα. Ήμουν στο μηχα­νάκι και την ώρα του σεισμού, μόλις είχα κλείσει το μαγαζί και έβλεπα τον παρα­λιακό δρόμο να κόβεται στα δύο. Το τρά­νταγμα διάρ­κειας 17 δευ­τε­ρο­λέ­πτων, με έριξε στο έδαγος», παρα­δέ­χε­ται σχεδόν ζαλι­σμέ­νος, ο ιδιο­κτή­της της ταβέρ­νας «Διό­νυ­σος» Κων­στα­ντί­νος Μπάμπος. «Έτρεξα αμέσως στο μαγαζί και είδα τα νερά από το λιμάνι να έχουν μπει μέσα. Η ταβέρνα μας που λει­τουρ­γεί εδώ και 30 χρόνια, ήταν αγνώ­ρι­στη. Η θάλασσα παρέ­συρε τρα­πε­ζο­κα­θί­σματα, επι­κρά­τησε πανικός. Δεν κατά­λαβα τι έγινε. Μού πήρε κάποια λεπτά. Άκουγα μόνο φωνές από του­ρί­στες. Από τότε είμαι εδώ. Άυπνος. Μαζεύ­ουμε με σκούπες τα νερά, τακτο­ποιούμε. Παλεύ­αμε όλο το βράδυ και γι΄αυτό κατα­φέ­ραμε να ανοί­ξουμε», λέει. Δεν ισχύει το ίδιο με τα λοιπά μαγαζιά του παρα­λια­κού δρόμου στο λιμάνι, που τα μισά παρέ­μει­ναν κλειστά το βράδυ της Παρα­σκευής.

Δεν σου κρύ­βουμε ότι θέλουμε να γυρί­σουμε πίσω

«Η πρώτη μέρα από τις δια­κο­πές μας. Έχουμε άλλες εννιά μέρες εδώ, αλλά πιστεύ­ουμε όλα θα πάνε καλά», παρα­δέ­χο­νται δύο νεαρές του­ρί­στριες στο News 24/7 που βρί­σκο­νταν και εκείνες από τις 11 το βράδυ στο δημο­φι­λές μπαρ «White Corner». Φοι­τή­τριες διαι­το­λο­γίας, η 21χρονη Christa Cheval και η 22χρονη Carline Mbala παλεύ­ουν με τις σκέψεις τους. «Ήμασταν μέσα στο μπαρ, γιατί θέλαμε να χορέ­ψουμε. Έξω δεν ακού­γε­ται πολύ η μουσική. Στην αρχή, ακού­σαμε κάτι σαν έντονη βοή. Ακού­σαμε το προ­σω­πικό που φώναζε δυνατά ‘ΣΕΙΣΜΟΣ, ΣΕΙΣΜΟΣ’ και έτσι βγήκαμε τρέ­χο­ντας, έξω. Σχεδόν μάς έσπρω­ξαν. Δεν κοι­τά­ξαμε πίσω μας. Είδαμε μία κοπέλα να κου­τσαί­νει. Κοντά 500 άτομα και από τα γύρω μαγαζιά, στοι­βα­χτή­καμε στον ίδιο δρόμο και ψάχναμε να βρούμε τρόπο να πάμε στα ξενο­δο­χεία μας. Οι περισ­σό­τε­ροι ξένοι. Ακού­γαμε κλάματα, φωνές. Και πίσω μας μόνο σκόνη», περι­γρά­φουν και οι δύο που καθυ­στέ­ρη­σαν να κατα­λά­βουν και εκείνες το μέγεθος της κατα­στρο­φής. «Εμείς άλλωστε κατα­γό­μα­στε από μία χώρα που οι σεισμοί τέτοιας έκτασης είναι σπάνιοι». Ποια η αντί­δραση όμως των δικών τους; «Είναι συνέ­χεια στα τηλέ­φωνα. Ανη­συ­χούν, είναι λογικό. Ναι, θέλουμε να συνε­χί­σουμε τις δια­κο­πές μας, αλλά και δεν σου κρύ­βουμε ότι πλέον δεν θα είχαμε πρό­βλημα να γυρί­σουμε πίσω», ομο­λο­γεί η 21χρονη Christa που επι­σκέ­πτε­ται τη χώρα μας για τρίτη χρονιά.

Ήταν σαν πόλεμος. Ξέρεις τι είναι να πλα­κώ­νει κτίριο μπροστά στα μάτια σου, κόσμο;

Οι πελάτες του μπαρ την ώρα του σεισμού, έχουν απο­κτή­σει κοινό κώδικα επι­κοι­νω­νίας. Όσους πετύ­χαμε να συνα­ντιού­νται στο δρόμο τυχαία, αγκα­λιά­ζο­νται με συγκί­νηση, χωρίς καν να γνω­ρί­ζο­νται. Μόνο εξ΄ όψεως. Ψάχνουν τα σημάδια στο σώμα τους, τυχόν γρα­τζου­νιές ή μελα­νιές. «Ήταν σαν πόλεμος. Ξέρεις τι είναι να πίνεις το ποτό σου και ολό­κληρο κτίριο να πλα­κώ­νει μπροστά στα ίδια σου τα μάτια, κόσμο; Είδα τα ντου­βά­ρια να γκρε­μί­ζο­νται. Ήξερα μέσα μου ότι κάποιος σίγουρα θα έχει εγκλω­βι­στεί. Παρέ­μεινα στο σημείο για λίγα λεπτά να βοηθήσω, αλλά ήξερα ότι ήταν μάταιο. Η ορα­τό­τητα περιο­ρι­σμένη και το πλήθος κόσμου που έτρεχε να σωθεί, σχεδόν με ποδο­πά­τησε», παρα­δέ­χε­ται η 25χρονη Ντα­νιέλα.

Στο μπαρ – καφέ της οδού Παναγή Τσαλ­δάρη Café den Mare, ένα πηγα­δάκι μιλάει έντονα για το σεισμό που προ­κά­λεσε στο νησί ανε­πα­νόρ­θω­τες ζημιές στην παλιά αγορά, αλλά και κυρίως, στην ψυχο­λο­γία των κατοί­κων. Ανάμεσά τους ο Dj του μπαρ που λίγο νωρί­τερα ανήρ­τησε στον προ­σω­πικό λογα­ρια­σμό του στο FB «Είμαι καλά, σοκα­ρι­σμέ­νος αλλά καλά. Ήρθε κι αυτό όμως και μας απο­τε­λεί­ωσε. Γλι­τώ­σαμε οι περισ­σό­τε­ροι σαν από θαύμα. 18 χρόνια σ’ αυτό το μαγαζί. Μια ζωή ολό­κληρη. Κρίμα στις ψυχές που έφυγαν άδικα. Δυστυ­χώς αρκεί μια στιγμή να αλλάξει εντελώς την ζωή σου. Κρίμα. Πολύ κρίμα! Υ.Γ: Ευχα­ρι­στώ όλους τους φίλους για τους ενδια­φέ­ρον!».

«Τι να πρωτοπώ; Για τα πτώματα, τα αίματα, τις άθλιες εικόνες; Είναι δύσκολο να περι­γράψω και πολλά. Ο σώζων εαυτόν σωθήτω. Είδα τον Τούρκο και τον Σουηδό να τους έχουν πλα­κώ­σει τα συντρίμ­μια, δεν ήξερα τι να κάνω. Ποιον να κοιτάξω. Ήρθε αμέσως το ΕΚΑΒ, παρέ­μεινα εκεί, να βοηθήσω όπως μπορώ. Τραγικό!», παρα­δέ­χε­ται ο Κώστας Αλεξίου.

Είδα τον Τούρκο και τον Σουηδό κάτω από τα συντρίμ­μια

Να σημειω­θεί ότι ο ιδιο­κτή­της του εν λόγω μπαρ μετέβη στην Ασφά­λεια του νησιού για κατά­θεση, ενώ τα στόματα παύουν να παρα­μέ­νουν ερμη­τικά κλειστά για χρόνια. «Κανένα μαγαζί στην οδό Ιωάννη Ναυ­κλή­ρου και τριγύρω, δεν έχει άδεια για μπαρ. Έχουν όλα άδεια ζαχα­ρο­πλα­στείου ή ανα­ψυ­κτη­ρίου». Το ίδιο επι­βε­βαιώ­νουν στο News 24/7 πηγές των αστυ­νο­μι­κών Αρχών, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι επι­πρό­σθε­τος λόγος στην επι­βά­ρυνση των δια­τη­ρη­τέων κτιρίων με ιστορία 85 χρόνων, είναι σίγουρα και αυτός.